1 Số chữ trong các dòng không bằng nhau là dấu hiệu để xác định thể thơ tự do trong đoạn trích.

2 Bài thơ trên thể hiện tình yêu nước dâng trào mãnh liệt của nhân vật trữ tình khi thấy đất nước mạnh mẽ chiến đấu chống giặc ngoại xâm.

3 Điệp từ: “Mỗi”, “Đều”.

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh rằng tất cả những người con đất Việt đều đã được sinh ra và lớn lên một cách kiên cường dưới thời chiến tranh bom đạn.

+ Tăng tính liên kết và tạo nhịp điệu cho đoạn thơ.

4 - “Vị ngọt” trong câu thơ cuối cùng của đoạn trích là vị ngọt của một đất nước thanh bình, hạnh phúc, không có chiến tranh. 

- Vị ngọt đó có được từ nỗ lực sống và chiến đấu của tất cả người dân trên mọi miền Tổ quốc.

5 - Có thể trả lời theo nhiều cách, đảm bảo một trong các ý sau:

+ Lòng yêu nước là cội nguồn tinh thần của mỗi con người.

+ Lòng yêu nước là yếu tố quan trọng giúp cho đất nước phát triển vững mạnh.

+ Người có lòng yêu nước có những nhận thức và hành vi đúng đắn trong xã hội.

+ Lòng yêu nước giúp nâng cao tình bạn, đồng đội giữa con người, tạo tinh thần đồng bào mạnh mẽ.

1 Trong đoạn trích tác phẩm "Hãy chăm sóc mẹ" của Shin Kyung-sook, diễn biến tâm lý của nhân vật Chi-hon được khắc họa tinh tế, sâu lắng, thể hiện nỗi ân hận muộn màng của người con trước sự mất mát lớn lao. Ban đầu, Chi-hon sống trong sự vô tâm, bận rộn với công việc và cuộc sống riêng, coi sự hiện diện và hi sinh của mẹ là điều hiển nhiên. Khi mẹ mất tích, trong Chi-hon dấy lên sự hoang mang, lo lắng, nhưng vẫn pha lẫn sự né tránh trách nhiệm. Chỉ đến khi đối diện với những ký ức về mẹ, anh mới thực sự rơi vào trạng thái day dứt, đau đớn và tự vấn lương tâm. Chi-hon nhận ra mình chưa từng thấu hiểu mẹ, chưa từng quan tâm đúng mức đến những nỗi vất vả, bệnh tật và khát khao thầm lặng của bà. Sự ân hận ấy không chỉ xuất phát từ việc mất mẹ, mà còn từ nhận thức cay đắng rằng tình yêu thương của mình dành cho mẹ là quá ít ỏi và muộn màng. Qua diễn biến tâm lý của Chi-hon, tác giả gửi gắm thông điệp sâu sắc về tình mẫu tử và lời nhắc nhở mỗi người hãy biết yêu thương, chăm sóc cha mẹ khi còn có thể.

2

Trong hành trình dài rộng của cuộc đời, con người không chỉ mang theo hành trang là tri thức, ước mơ hay hoài bão, mà còn gìn giữ trong tim những kí ức về những người thân yêu. Kí ức ấy có thể giản dị, nhỏ bé, nhưng lại mang ý nghĩa vô cùng to lớn, trở thành điểm tựa tinh thần bền vững giúp mỗi người trưởng thành và sống nhân ái hơn.

Trước hết, kí ức về những người thân yêu là nơi lưu giữ yêu thương và cội nguồn của mỗi con người. Đó là hình ảnh cha mẹ tần tảo sớm hôm, là tiếng ru của bà, là những bữa cơm gia đình ấm áp hay những lời dạy bảo tưởng chừng rất đỗi bình thường. Khi còn bé, ta có thể chưa ý thức hết giá trị của những khoảnh khắc ấy, nhưng theo năm tháng, kí ức trở thành sợi dây gắn kết ta với quá khứ, nhắc nhở ta về nơi mình đã sinh ra và lớn lên. Nhờ có kí ức, con người không bị lạc lõng giữa dòng đời nhiều biến động.

Bên cạnh đó, kí ức về người thân còn là nguồn sức mạnh tinh thần to lớn giúp con người vượt qua khó khăn, mất mát. Trong những lúc yếu lòng, nhớ về ánh mắt động viên của mẹ, giọng nói trầm ấm của cha hay nụ cười hiền hậu của người thân đã khuất, ta như được tiếp thêm nghị lực để đứng vững. Kí ức không làm nỗi đau mất mát trở nên nặng nề hơn, trái lại, nó giúp con người học cách chấp nhận, trân trọng và tiếp tục sống tốt để xứng đáng với tình yêu thương đã nhận được.

Không chỉ vậy, kí ức về những người thân yêu còn góp phần hình thành nhân cách và lối sống của mỗi người. Từ những câu chuyện, kỉ niệm gắn với người thân, ta học được cách yêu thương, sẻ chia, biết ơn và sống có trách nhiệm. Những lời dạy của cha mẹ, dù đôi khi giản dị, vẫn âm thầm dẫn lối cho ta trong các quyết định quan trọng của cuộc đời. Khi con người biết trân trọng kí ức, họ cũng sẽ biết trân trọng những mối quan hệ hiện tại và tương lai.

Tuy nhiên, trong nhịp sống hiện đại vội vã, không ít người mải mê chạy theo vật chất mà vô tình lãng quên hoặc xem nhẹ những kí ức thiêng liêng ấy. Chỉ đến khi người thân không còn bên cạnh, ta mới chợt nhận ra sự quý giá của những điều đã qua. Chính vì vậy, mỗi người cần học cách gìn giữ kí ức bằng sự quan tâm, yêu thương chân thành khi còn có thể, để sau này, khi nhớ lại, ta không phải nuối tiếc hay ân hận.

Tóm lại, kí ức về những người thân yêu có vai trò vô cùng quan trọng trong đời sống tinh thần của mỗi con người. Đó không chỉ là miền nhớ của quá khứ, mà còn là ngọn lửa sưởi ấm tâm hồn, là động lực giúp ta sống tốt hơn trong hiện tại và tương lai. Biết trân trọng kí ức cũng chính là biết trân trọng yêu thương và giá trị của cuộc đời.

1 ngôi kể: Người kể chuyện ngôi thứ 1, xưng “tôi”.

2 Đoạn trích sử dụng điểm nhìn bên trong, mọi sự kiện và tình huống xảy ra đều được đánh giá dưới góc nhìn của người con gái Chi-hon.

3 Biện pháp nghệ thuật: Lặp cấu trúc “Lúc mẹ...”

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh khoảnh khắc mẹ bị lạc, Chi-hon đang bận rộn sống cuộc đời riêng.

+ Tăng tính liên kết và tạo nhịp điệu cho đoạn văn.

4 Người mẹ của Chi-hon có phẩm chất mạnh mẽ, kiên quyết bảo vệ cho con của mình, ngay cả khi bà phải đối mặt với một môi trường lạ lẫm; bà cũng vô cùng yêu thương con, muốn con được thử và mặc những món đồ bà thấy thật đẹp.

- Câu văn cho thấy phẩm chất của mẹ Chi-hon: "Mẹ nắm chặt tay cô, bước đi giữa biển người với phong thái có thể đe dọa cả những tòa nhà lừng lững đang từ trên cao nhìn thẳng xuống, rồi băng qua quảng trường và đợi anh cả dưới chân tháp đồng hồ."

5 Chi-hon hối tiếc vì đã không thử mặc chiếc váy mẹ chọn, khiến mẹ buồn phiền.

- Học sinh nêu được một trong những ý sau:

+ Những hành động vô tâm đôi khi có thể khiến những người xung quanh cảm thấy tổn thương, dù ta không cố ý.

+ Ngay cả với những người thân thiết nhất, ta cũng cần chú ý cư xử một cách tinh tế.

+ Khi ta chú tâm trong cách ứng xử với người khác, ta cũng nhận được những điều tương tự.

Câu 1

Trong đoạn trích "Sống mòn" của Nam Cao, diễn biến tâm lý của nhân vật ông giáo Thứ được khắc họa tinh tế, qua đó làm nổi bật những phẩm chất đáng quý của một trí thức nghèo. Ban đầu, Thứ mang tâm trạng hoang mang, sợ hãi trước cuộc đời tù túng, bế tắc, khi nhận ra mình đang “sống mơ ngủ”, bị cơm áo và bổn phận trói chặt. Trở về quê, chứng kiến cảnh cả gia đình nhịn đói để dành phần ăn cho mình, tâm trạng Thứ chuyển sang day dứt, xót xa và ân hận. Anh cảm thấy vô lý và đau đớn khi bản thân – người ít vất vả nhất – lại là kẻ được ăn no hơn tất cả. Cao trào tâm lý dồn lại trong bữa cơm tối, khi Thứ muốn nhường phần ăn cho bà, cho mẹ, cho vợ và các em nhưng không thể. Sự bất lực ấy khiến anh vừa ăn vừa khóc trong lặng lẽ. Qua diễn biến tâm lý đó, ông giáo Thứ hiện lên là người giàu lòng thương yêu, sống có trách nhiệm, có ý thức công bằng và lương tâm trong sạch. Chính những phẩm chất nhân hậu ấy khiến bi kịch tinh thần của Thứ càng thêm sâu sắc và cảm động.

Câu 2

Trong xã hội hiện đại, khi mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, con người ngày càng bị cuốn vào những chuẩn mực vẻ đẹp do công nghệ và truyền thông tạo ra. Những bộ lọc chỉnh sửa khuôn mặt bằng AI trên các nền tảng như TikTok có thể khiến làn da mịn màng hơn, gương mặt thon gọn hơn, nhưng đồng thời cũng vô tình áp đặt một hình ảnh “hoàn hảo” phi thực tế. Trong bối cảnh ấy, chiến dịch “Turn your back” của Dove đã mang đến một thông điệp nhân văn và sâu sắc: vẻ đẹp là không có chuẩn mực, và chính sự tự nhiên, dù còn khiếm khuyết, mới làm nên giá trị đích thực của con người.

Thông điệp của Dove trước hết là lời kêu gọi con người, đặc biệt là phụ nữ, dũng cảm quay lưng lại với áp lực phải giống ai đó. Khi các hiệu ứng AI trở nên phổ biến, nhiều người dần đánh mất sự tự tin vào diện mạo thật của mình, cho rằng chỉ khi qua chỉnh sửa mới đủ đẹp để xuất hiện trước người khác. Dove đã khẳng định rằng những nếp nhăn, tàn nhang, làn da không hoàn hảo hay vóc dáng khác biệt không phải là điều đáng xấu hổ, mà là dấu ấn riêng làm nên bản sắc của mỗi cá nhân. Không có một khuôn mẫu chung nào cho vẻ đẹp, bởi mỗi con người là một cá thể độc đáo.

Bên cạnh đó, chiến dịch còn góp phần cảnh tỉnh về tác động tiêu cực của công nghệ khi bị lạm dụng. AI vốn được tạo ra để phục vụ con người, nhưng nếu để nó định nghĩa vẻ đẹp, con người sẽ tự thu nhỏ giá trị bản thân vào những tiêu chí máy móc. Việc chạy theo những hình ảnh đã qua chỉnh sửa dễ dẫn đến so sánh, tự ti, thậm chí là tổn thương tâm lý, đặc biệt với giới trẻ. Dove, bằng việc khuyến khích “quay lưng” với các bộ lọc, đã giúp con người đối diện với chính mình, học cách chấp nhận và yêu thương bản thân nhiều hơn.

Thông điệp “vẻ đẹp là không có chuẩn mực” cũng mang ý nghĩa xã hội sâu rộng. Khi xã hội tôn vinh sự đa dạng, con người sẽ sống bao dung và cởi mở hơn, không phán xét ngoại hình của người khác. Vẻ đẹp khi ấy không chỉ nằm ở diện mạo mà còn thể hiện ở sự tự tin, lòng nhân ái, trí tuệ và cách mỗi người sống chân thành với chính mình. Một xã hội biết trân trọng vẻ đẹp tự nhiên sẽ là một xã hội lành mạnh, nơi con người được là chính mình mà không sợ bị so sánh hay loại trừ.

Từ thông điệp của Dove, mỗi người trẻ cần học cách sử dụng mạng xã hội một cách tỉnh táo, không để những hình ảnh ảo chi phối cảm xúc và giá trị bản thân. Quan trọng hơn, chúng ta cần nuôi dưỡng sự tự tin từ bên trong, hiểu rằng không ai hoàn hảo theo một khuôn mẫu cố định. Chính sự khác biệt mới làm nên vẻ đẹp phong phú của cuộc sống.

Chiến dịch “Turn your back” vì thế không chỉ là một quảng cáo, mà còn là một lời nhắc nhở nhân văn: hãy quay lưng với những chuẩn mực áp đặt, để quay về yêu thương con người thật của chính mình.

1, Ngôi kể: người kể chuyện ngôi thứ 3.

2,

Đoạn trích sử dụng điểm nhìn bên trong, mọi sự kiện và tình huống xảy ra đều được đánh giá dưới góc nhìn của ông giáo Thứ.

- Tác dụng: 

+ Thể hiện diễn biến tâm lý nhân vật một cách chân thực nhất.

+ Thể hiện suy nghĩ của nhà văn thông qua nhân vật.

3, Nước mắt của Thứ ứa ra khi ăn cơm bởi vì Thứ nhận ra cả gia đình đã nhường lại các món ngon nhất cho mình, y thương gia đình mình. Bên cạnh đó, y thấy ngượng ngùng khi là con trai trưởng nhưng lại không đủ năng lực để lo cho gia đình những bữa ăn ngon

4, Thông qua nhân vật ông giáo Thứ, nhà văn Nam Cao phản ánh cuộc đời bi kịch của tầng lớp trí thức tiểu tư sản khi họ ý thức sâu sắc về giá trị, có tài, có ước mơ nhưng lại phải chịu những gánh nặng của cơm áo gạo tiền và xã hội tù túng khiến những điều họ mong mỏi bị vùi dập.

Câu 1

Hình tượng mưa trong bài thơ “Anh chỉ sợ rồi trời sẽ mưa” của Lưu Quang Vũ không chỉ đơn thuần là một hiện tượng tự nhiên mà còn mang nhiều tầng ý nghĩa sâu sắc, phản ánh tâm trạng và nỗi niềm của nhân vật trữ tình. Mưa trong bài thơ được miêu tả với vẻ đẹp lãng mạn, trữ tình, gợi lên sự sống tươi mới, sự thanh lọc và tinh khiết. Tuy nhiên, mưa trong thơ Lưu Quang Vũ lại mang một sắc thái khác biệt. Nó không chỉ là sự dịu mát mà còn là nỗi lo sợ, sự bất an của người lính khi phải xa cách người yêu, xa cách quê hương. Mưa trở thành biểu tượng của sự chia ly, của nỗi nhớ da diết, của sự cô đơn giữa chiến trường khốc liệt. Hình ảnh “trời sẽ mưa” không chỉ ám chỉ mưa thực mà còn là ẩn dụ cho những khó khăn, thử thách, những mất mát mà người lính phải đối mặt. Mưa cũng là sự giằng xé nội tâm, sự đấu tranh giữa tình yêu và nhiệm vụ, giữa khát vọng sống và hiện thực chiến tranh. Qua đó, nhà thơ đã thể hiện được sự đồng cảm sâu sắc với người lính, với những hy sinh thầm lặng của họ vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Mưa, vì thế, trở thành một hình tượng nghệ thuật giàu sức gợi, góp phần làm nên giá trị tư tưởng và nghệ thuật của bài thơ. Nó khẳng định sức mạnh của tình yêu và lòng dũng cảm của con người trước những khó khăn, thử thách của cuộc đời.

Câu 2

Trong một thế giới vận hành nhanh, ồn ào và đầy cám dỗ, con người rất dễ rơi vào trạng thái “ngủ quên” trong chính cuộc đời mình: sống theo quán tính, chạy theo đám đông, đánh mất mục đích và những giá trị cốt lõi. Bởi vậy, lời nhắn nhủ của Howard Thurman: “Hãy tự hỏi xem điều gì sẽ khiến bạn tỉnh thức, và thực hiện điều đó. Bởi cái thế giới cần là những con người đã thức tỉnh” mang ý nghĩa sâu sắc, như một lời gọi thức mỗi cá nhân quay về với đời sống tinh thần tỉnh táo, có ý thức và trách nhiệm. Những điều làm con người tỉnh thức không chỉ là những khoảnh khắc lớn lao mà còn bắt nguồn từ những trải nghiệm rất đỗi bình dị của đời sống.

Trước hết, con người tỉnh thức khi tìm thấy mục đích sống của mình. Mục đích giống như ngọn đèn soi đường, giúp ta hiểu mình sống để làm gì và cần đi về đâu. Khi có mục đích, con người không còn sống mơ hồ, buông trôi theo hoàn cảnh, mà biết lựa chọn, biết từ chối những điều vô nghĩa. Một người trẻ ý thức được ước mơ, hoài bão của bản thân sẽ tỉnh táo trước cám dỗ, kiên trì trước khó khăn và nỗ lực hoàn thiện chính mình mỗi ngày. Sự tỉnh thức ấy khiến cuộc sống trở nên có chiều sâu và ý nghĩa.

Bên cạnh đó, những biến cố, đau khổ và mất mát cũng là điều khiến con người tỉnh thức. Đôi khi chỉ khi đối diện với thất bại, bệnh tật hay sự ra đi của người thân, ta mới nhận ra giá trị của thời gian, của tình yêu thương và những điều tưởng chừng nhỏ bé. Nỗi đau không chỉ làm con người tổn thương mà còn có khả năng đánh thức lương tri, giúp ta sống chậm lại, biết trân trọng hiện tại và yêu thương nhiều hơn. Chính trong nghịch cảnh, con người học được cách đối diện với bản thân một cách trung thực nhất.

Ngoài ra, tình yêu thương và trách nhiệm là những yếu tố quan trọng làm nên sự tỉnh thức. Khi biết yêu thương người khác, con người không còn sống ích kỉ, thờ ơ mà mở lòng trước nỗi đau của cộng đồng. Trách nhiệm với gia đình, xã hội và đất nước khiến mỗi cá nhân ý thức được vai trò của mình, từ đó sống có kỉ luật, có đạo đức và biết cống hiến. Một con người tỉnh thức là người không chỉ nghĩ cho riêng mình mà còn biết hành động vì lợi ích chung.

Hơn thế nữa, tri thức và sự tự học cũng góp phần đánh thức con người. Hiểu biết giúp ta phân biệt đúng – sai, thật – giả, giúp ta không bị cuốn theo những giá trị ảo hay những định kiến sai lầm. Khi không ngừng học hỏi, con người sẽ ngày càng hoàn thiện tư duy, mở rộng tầm nhìn và làm chủ cuộc sống của mình.

Tóm lại, những điều làm con người tỉnh thức có thể là mục đích sống, đau khổ, tình yêu thương, trách nhiệm hay tri thức. Sự tỉnh thức không đến từ một khoảnh khắc bùng nổ mà là một quá trình tự nhận thức và rèn luyện không ngừng. Trong một thế giới còn nhiều bất an và vô cảm, hơn bao giờ hết, xã hội cần những con người “đã thức tỉnh” – những người sống có ý nghĩa, có trách nhiệm và biết lan tỏa những giá trị tốt đẹp cho cuộc đời

Câu 1

Hình tượng mưa trong bài thơ “Anh chỉ sợ rồi trời sẽ mưa” của Lưu Quang Vũ không chỉ đơn thuần là một hiện tượng tự nhiên mà còn mang nhiều tầng ý nghĩa sâu sắc, phản ánh tâm trạng và nỗi niềm của nhân vật trữ tình. Mưa trong bài thơ được miêu tả với vẻ đẹp lãng mạn, trữ tình, gợi lên sự sống tươi mới, sự thanh lọc và tinh khiết. Tuy nhiên, mưa trong thơ Lưu Quang Vũ lại mang một sắc thái khác biệt. Nó không chỉ là sự dịu mát mà còn là nỗi lo sợ, sự bất an của người lính khi phải xa cách người yêu, xa cách quê hương. Mưa trở thành biểu tượng của sự chia ly, của nỗi nhớ da diết, của sự cô đơn giữa chiến trường khốc liệt. Hình ảnh “trời sẽ mưa” không chỉ ám chỉ mưa thực mà còn là ẩn dụ cho những khó khăn, thử thách, những mất mát mà người lính phải đối mặt. Mưa cũng là sự giằng xé nội tâm, sự đấu tranh giữa tình yêu và nhiệm vụ, giữa khát vọng sống và hiện thực chiến tranh. Qua đó, nhà thơ đã thể hiện được sự đồng cảm sâu sắc với người lính, với những hy sinh thầm lặng của họ vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Mưa, vì thế, trở thành một hình tượng nghệ thuật giàu sức gợi, góp phần làm nên giá trị tư tưởng và nghệ thuật của bài thơ. Nó khẳng định sức mạnh của tình yêu và lòng dũng cảm của con người trước những khó khăn, thử thách của cuộc đời.

Câu 2

Trong một thế giới vận hành nhanh, ồn ào và đầy cám dỗ, con người rất dễ rơi vào trạng thái “ngủ quên” trong chính cuộc đời mình: sống theo quán tính, chạy theo đám đông, đánh mất mục đích và những giá trị cốt lõi. Bởi vậy, lời nhắn nhủ của Howard Thurman: “Hãy tự hỏi xem điều gì sẽ khiến bạn tỉnh thức, và thực hiện điều đó. Bởi cái thế giới cần là những con người đã thức tỉnh” mang ý nghĩa sâu sắc, như một lời gọi thức mỗi cá nhân quay về với đời sống tinh thần tỉnh táo, có ý thức và trách nhiệm. Những điều làm con người tỉnh thức không chỉ là những khoảnh khắc lớn lao mà còn bắt nguồn từ những trải nghiệm rất đỗi bình dị của đời sống.

Trước hết, con người tỉnh thức khi tìm thấy mục đích sống của mình. Mục đích giống như ngọn đèn soi đường, giúp ta hiểu mình sống để làm gì và cần đi về đâu. Khi có mục đích, con người không còn sống mơ hồ, buông trôi theo hoàn cảnh, mà biết lựa chọn, biết từ chối những điều vô nghĩa. Một người trẻ ý thức được ước mơ, hoài bão của bản thân sẽ tỉnh táo trước cám dỗ, kiên trì trước khó khăn và nỗ lực hoàn thiện chính mình mỗi ngày. Sự tỉnh thức ấy khiến cuộc sống trở nên có chiều sâu và ý nghĩa.

Bên cạnh đó, những biến cố, đau khổ và mất mát cũng là điều khiến con người tỉnh thức. Đôi khi chỉ khi đối diện với thất bại, bệnh tật hay sự ra đi của người thân, ta mới nhận ra giá trị của thời gian, của tình yêu thương và những điều tưởng chừng nhỏ bé. Nỗi đau không chỉ làm con người tổn thương mà còn có khả năng đánh thức lương tri, giúp ta sống chậm lại, biết trân trọng hiện tại và yêu thương nhiều hơn. Chính trong nghịch cảnh, con người học được cách đối diện với bản thân một cách trung thực nhất.

Ngoài ra, tình yêu thương và trách nhiệm là những yếu tố quan trọng làm nên sự tỉnh thức. Khi biết yêu thương người khác, con người không còn sống ích kỉ, thờ ơ mà mở lòng trước nỗi đau của cộng đồng. Trách nhiệm với gia đình, xã hội và đất nước khiến mỗi cá nhân ý thức được vai trò của mình, từ đó sống có kỉ luật, có đạo đức và biết cống hiến. Một con người tỉnh thức là người không chỉ nghĩ cho riêng mình mà còn biết hành động vì lợi ích chung.

Hơn thế nữa, tri thức và sự tự học cũng góp phần đánh thức con người. Hiểu biết giúp ta phân biệt đúng – sai, thật – giả, giúp ta không bị cuốn theo những giá trị ảo hay những định kiến sai lầm. Khi không ngừng học hỏi, con người sẽ ngày càng hoàn thiện tư duy, mở rộng tầm nhìn và làm chủ cuộc sống của mình.

Tóm lại, những điều làm con người tỉnh thức có thể là mục đích sống, đau khổ, tình yêu thương, trách nhiệm hay tri thức. Sự tỉnh thức không đến từ một khoảnh khắc bùng nổ mà là một quá trình tự nhận thức và rèn luyện không ngừng. Trong một thế giới còn nhiều bất an và vô cảm, hơn bao giờ hết, xã hội cần những con người “đã thức tỉnh” – những người sống có ý nghĩa, có trách nhiệm và biết lan tỏa những giá trị tốt đẹp cho cuộc đời

Câu 1 Thể thơ: tự do

Câu 2 Bài thơ trên thể hiện cảm xúc lo lắng, bất an, tràn đầy hoài nghi của nhân vật trữ tình đối với một tương lai chưa biết.

Câu 3

Các biện pháp tu từ được sử dụng:

+ Nhân hóa: Mưa cướp đi ánh sáng của ngày

+ So sánh: Hạnh phúc con người mong manh mưa sa.

- Tác dụng:

+ Làm câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn hơn.

+ Nhân hóa: Gợi hình ảnh mưa giống như là một tên kẻ xấu xa mang đi hết những hi vọng của con người.

+ So sánh: Gợi được cảm giác mong manh, dễ vỡ vụn của hạnh phúc mà con người gắng nắm lấy.

Câu 4 Có thể viết theo nhiều cách khác nhau, ví dụ như: Con người có thể bất an, hoài nghi để rồi sợ hãi những điều chưa đến; Con người có thể chuẩn bị tốt cho mình để vững vàng đối mặt; Con người có thể sống tốt để tận hưởng từng giây phút hiện tại...

Câu 1

Cuộc sống sẽ trở nên vô định và tẻ nhạt nếu thiếu vắng những giấc mơ. Giấc mơ không chỉ là những khát vọng xa vời mà còn là đích đến, là kim chỉ nam soi sáng tâm hồn, giúp mỗi chúng ta có phương hướng và mục tiêu rõ ràng để phấn đấu. Khi có ước mơ, con người tự tạo cho mình động lực nội tại, kiên trì vượt qua gian khó, mài giũa bản thân trở nên mạnh mẽ, kiên nhẫn và quyết tâm hơn. Nhờ ước mơ, chúng ta học cách đối mặt, không chùn bước trước thất bại, biến những hoài bão tưởng chừng viển vông thành hiện thực, như những tấm gương vĩ đại đã làm được. Tuy nhiên, ước mơ cần đi đôi với hành động và sự thực tế; một giấc mơ chân chính phải được nuôi dưỡng bằng tri thức, nỗ lực học hỏi, rèn luyện mỗi ngày để tiến gần hơn đến mục tiêu, tránh để nó trở thành ảo mộng xa rời thực tế, lãng phí tuổi trẻ. Sống có ước mơ là sống có trách nhiệm với chính mình và tương lai, là tô điểm cho cuộc đời những màu sắc tươi đẹp nhất bằng chính sự cố gắng và niềm tin. 

Câu 2

Kề vai bên những áng thơ mới tuyệt tác từ Xuân Diệu, Thế Lữ hay Huy Cận,… người ta vẫn chẳng thể nào quên được những bài thơ mộc mạc, “ hương đồng gió nội” của Nguyễn Bính. Tình yêu trong thơ của ông luôn đỗi ngọt ngào, trầm lắng tựa như chính tâm hồn tác giả. Bài thơ “ Tương Tư” trong tập “ Lỡ bước sang ngang” đã phần nào thể hiện nên những dòng chảy tâm sự của một kẻ đang yêu đơn phương với biết bao cảm giác nhớ thương, mong mỏi.

     Thơ Nguyễn Bính mang màu sắc dân gian Người đời đã nói, người đau khổ nhất trong tình yêu chính là kẻ yêu đơn phương. Khi yêu, con người ta cầu mong luôn được ở cạnh người thương, được kề vai gần gũi, tâm sự. Những người đang yêu nhau mà không được gặp nhau thì sinh ra “ bệnh tương tư”. Chàng trai trong bài thơ Tương Tư của Nguyễn Bính đang ngày đêm nhớ thương một người mà chưa được hồi âm. Bởi thế bốn câu đầu tiên trong bài đã bộc lộ ngay những cảm xúc khắc khoải đang chất đứa đầy trong lòng chàng trai:

Thôn Đoài ngồi nhớ thôn Đông

Một người chín nhớ mười mong một người

Nắng mưa là bệnh của giời

Tương tư là bệnh của tôi yêu nàng…”

     Giữa những chốn không gian bình dị, hiền hòa và yên bình, tác giả mượn “ thôn đoài” với “ thôn đông” tựa như giữa ta với nàng, để giãi bày những cảm xúc từ tận sâu đáy tim mình. Phải chăng người thương của tác giả đang ở tận chốn thôn Đông, còn ta ngồi đây nhớ mong đến nàng. Đôi chốn thôn quê yên ả đang ấm ủ, vun vén cho một tình cảm đẹp đang nảy nở trong lòng nhà thơ.

     Thủ pháp nhân hóa tiếp tục được sử dụng trong hai hình ảnh “ mưa” “ nắng”. Sau cơn mưa trời sẽ hửng nắng, cũng như bệnh tương tư thường khó tránh khỏi trong tình yêu. Tác giả mượn chính những công việc của tạo hóa để giải thích cho bệnh tương tư của mình. Căn bệnh ấy là rất đỗi bình thường tựa như quy luật của đất trời khi người ta đang muốn đắm chìm trong nhớ thương. Đặc biệt, trong cả hai dòng thơ thứ ba và thứ tư đều có hệ từ “ là”. Nó tạo nên một phép so sánh hoàn toàn có cơ sở giữa căn bệnh tương tự với tự nhiên.

     Cái “ tôi” trong thơ Nguyễn Bính xuất hiện cùng với “ nàng”. Không còn chút e ấp ngại ngùng che giấu tình cảm, cũng chẳng cần gọi “ nắng” gọi “ mưa” để ví von tình cảm, nhân vật tôi hiện lên một cách rõ rệt cùng với những cảm xúc tưởng chừng muốn bùng nổ, để cho “ nàng” biết rõ được tình cảm của mình vậy. Yêu nhau chẳng thể tránh những cảm xúc giận hờn, băn khoăn:

“ Hai thôn chung lại một làng

Cớ sao bên ấy chẳng sang bên này?”

     Đôi ta tuy hai thôn nghe chừng xa xôi, ấy nhưng lại chỉ chung một làng. Khi lòng ta muốn hướng về nhau thì dù xa xôi cách trở cũng sẽ sẽ hòa chung lại làm một. Hai con người nhưng nếu chung một tấm lòng yêu thương, sẽ muốn hướng tới một mái ấm gia đình. Và ngôi làng ấy sẽ là nơi chúng ta vun vén cho ngôi nhà chung của đôi trai gái. “ Cớ sao” được thốt nên mang hơi hướng hờn dỗi, băn khoăn. Hiển nhiên, bên này rất muốn được “ chung” với bên ấy nhưng bên kia lại quá hờ hững. Việc tưởng chừng như rất thực tế, giản đơn lại chứa muôn trùng xa cách bởi lòng người.

     Những lời than thở tương tư lại tiếp tục tuôn trào qua những câu thơ tiếp theo:

“Ngày qua ngày lại qua ngày

Lá xanh nhuộm đã thành cây lá vàng”

     Đây có thể nói là đôi dòng thơ thành công nhất trong bài thơ Tương Tư để miêu tả chân thực nhất quy luật bất biến của tình yêu đơn phương. “Ngày qua ngày” lặp lại tựa như những cảm xúc đợi chờ đến vô vọng. Thời gian trôi đi càng khiến người ta sốt ruột, khó chịu vì đợi chờ hồi âm.ở câu thơ bát tiếp theo cũng có sự ngắt nhịp bất thường, nhịp ngắt ba “ lá xanh nhuộm” cùng năm từ “ đã thành cây lá vàng” càng khắc sâu cảm giác đợi chờ mòn mỏi. Tự thuở nào lá cây còn xanh non mơn mởn giống như những tình cảm chớm nở lúc mới yêu thế mà giờ đây, theo tháng năm đã phai tàn thành cây “ lá vàng”. Bệnh tương tư còn nhuộm cả màu của tình yêu. Như Nguyễn Du đã từng viết: 

“Người buồn cảnh có bao giờ vui đâu”

     Hay

”Nay hoàng hôn đã lại mai hôn hoàng”

     Tâm hồn của con người cũng luôn đồng điệu với thiên nhiên vậy. Lòng đã không vui thì cảnh có đẹp đến nhường nào cũng hóa làm vô vị.

     Trạng thái tâm lý tiếp theo mang chút hờn trách xa xôi:

“Bảo rằng cách trở đò giang,

Không sang là chẳng đường sang đã đành.

Nhưng đây cách một đầu đình,

Có xa xôi mấy cho tình xa xôi…

Tương tư thức mấy đêm rồi,

Biết cho ai, hỏi ai người biết cho! "

     Khi yêu đơn phương là chỉ dám ngắm nhìn người thương từ xa, nào có dám bộc lộ cho hết nỗi tâm tình trực tiếp với cô gái ấy. Nối thầm cho vơi bớt nỗi lòng nhưng lại cứ ngỡ cô gái mình yêu sẽ có thể hiểu thấu. Thôn đoài cùng với thôn đông chung một bến nước cây đa, cùng gọi tên chung một làng. Nào có cách trở xa xôi như “ cách trở đò giang”, ấy vậy mà ta cũng chẳng thể nào gặp nhau cho trọn vẹn để nói hết tâm tình. Chẳng qua cái tình còn xa, đối phương còn chưa biết được tình cảm của ta nên khiến cho mình vẫn phải cách trở, tương tư nhau. Đã thao thức biết bao đêm, đã khiến cho lá cũng úa màu, cho lòng mình bạc thương nhưng hỡi ai biết cho ngoài lòng mình.

     Câu hỏi “ biết cho ai, hỏi ai người biết cho” chỉ góp vào một lời than thở hờn mát như để xoa dịu lòng người đôi chút. Vậy nên chàng trai sẽ vẫn luôn hy vọng mộng mơ về một tương lai không xa rằng:

“ Bao giờ bến mới gặp đò

Hoa khuê các, bướm giang hồ gặp nhau?”

     “Bến”-“ đò”, “ hoa khuê”-“ các bướm” đều là những hình ảnh thường được mượn để nói đến quan hệ lứa đôi. Trong thơ xuân quỳnh, bà đã dùng hình ảnh của “ thuyền “ và “ biển” để nói lên nỗi nhớ thương của các cặp đôi, thì với Nguyễn Bính, đò cập bến, bướm tìm đến hoa thơm là những điều tự nhiên, chẳng bao giờ đổi thay. Chỉ tiếc là thời điểm cho những việc ý biết bao giờ cho đến. quả là một mơ tưởng, hẹn ước xa vời.

Nhà em có một giàn giầu,

Nhà anh có một hàng cau liên phòng.

Thôn Đoài ngồi nhớ thôn Đông,

Cau thôn Đoài nhớ giầu không thôn nào?

     Người ta thường nói ” Miếng đầu là trầu câu chuyện” khi có dịp thưa gửi, cưới xin. Vậy nên, Tác giả mượn “giàn trầu” và “hàng cau” để diễn tả nỗi nhớ da diết và quấn quýt như dây trầu quấn lấy thân cau. Nguyễn Bính thật khéo léo và tài hoa khi diễn tả nỗi nhớ bằng những hình ảnh thân quen và mộc mạc ấy. Ở 4 câu thơ này, người đọc nhận ra có sự thay đổi giữa cách xưng hô, tác giả đã mạnh dạn chuyển “tôi-nàng” thành “anh-em” rất táo bạo. Dấu hiệu này chứng tỏ mối tình này đã quá lớn, đã quá sâu và chàng trai muốn giãi bày trực tiếp với cô gái

     Tương tư” của Nguyễn Bính đã diễn tả gần gũi nhất những cung bậc cảm xúc của chàng trai đang rơi vào tình đơn phương. Những tâm sự, nhớ nhung, biết vô vàn những lời muốn nói đều được Nguyễn Bính sắp đặt rất tuần tự, tự nhiên và hợp lý. Chẳng ai có thể ngăn cản được tình yêu đến, dù là những cảm xúc hờn dỗi, than thở hay trách than cũng đều thật đáng nhớ trong cuộc đời.

Câu 1 Phương thức biểu đạt : Nghị luận

Câu 2 Đoạn 5 sử dụng thao tác lập luận chứng minh. Tác dụng : giúp văn bản trở nên rõ ràng, hợp lí và thuyết phục hơn

Câu 3 Tác giả cho rằng " Chúng ta thực sự là những kẻ nghèo đói" nếu chúng ta không biết cách giữ lấy những hạt giống của ước mơ

Câu 4 Chú trọng hơn vào những chương trình phát triển ước mơ. Quan tâm đến việc nuôi dưỡng tâm hồn trẻ em từ thời thơ ấu. Khuyến khích trẻ dũng cảm theo đuổi ước mơ