Câu 1

Môi trường đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với sự sống của con người và muôn loài. Trước hết, môi trường cung cấp các điều kiện thiết yếu như không khí, nước, đất và tài nguyên để con người tồn tại và phát triển. Nếu môi trường bị ô nhiễm hoặc tàn phá, cuộc sống con người sẽ bị đe dọa nghiêm trọng. Bên cạnh đó, môi trường còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và chất lượng sống. Một môi trường trong lành giúp con người sống khỏe mạnh, tinh thần thoải mái, ngược lại sẽ gây ra nhiều bệnh tật và khủng hoảng. Đặc biệt, trong bối cảnh biến đổi khí hậu hiện nay, việc bảo vệ môi trường càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, nhiều người vẫn còn thờ ơ, gây ô nhiễm và khai thác tài nguyên một cách bừa bãi. Vì vậy, mỗi cá nhân cần nâng cao ý thức, bắt đầu từ những hành động nhỏ như tiết kiệm điện nước, giảm rác thải, trồng cây xanh. Bảo vệ môi trường không chỉ là trách nhiệm mà còn là cách để bảo vệ chính tương lai của chúng ta.

Câu 2

Hình tượng người ẩn sĩ trong hai bài thơ của Nguyễn Bỉnh Khiêm và Nguyễn Khuyến đều thể hiện vẻ đẹp của lối sống thanh cao, hòa hợp với thiên nhiên, song mỗi tác giả lại có cách thể hiện riêng, mang dấu ấn cá nhân sâu sắc.

Trong bài thơ Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm, người ẩn sĩ hiện lên với phong thái ung dung, tự tại. Những hình ảnh “một mai, một cuốc, một cần câu” gợi cuộc sống giản dị, gần gũi với lao động và thiên nhiên. Điệp từ “một” nhấn mạnh sự đơn sơ nhưng đầy đủ, không cầu kì. Đặc biệt, quan niệm sống của tác giả được thể hiện rõ qua hai câu “ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ / người khôn, người đến chốn lao xao”. Cách nói ngược thể hiện thái độ coi thường danh lợi, lựa chọn lối sống ẩn dật như một sự khôn ngoan. Cuộc sống của người ẩn sĩ gắn liền với thiên nhiên qua bốn mùa, hòa hợp và thanh thản. Đỉnh cao là triết lí “phú quý tựa chiêm bao”, khẳng định sự thức tỉnh trước danh lợi phù phiếm.

Trong khi đó, bài thơ của Nguyễn Khuyến lại khắc họa người ẩn sĩ trong không gian mùa thu tĩnh lặng, giàu chất trữ tình. Cảnh vật hiện lên với “trời thu xanh ngắt”, “nước biếc”, “bóng trăng”, tạo nên một bức tranh thiên nhiên trong trẻo nhưng man mác buồn. Người ẩn sĩ không chỉ hòa mình vào thiên nhiên mà còn mang tâm trạng suy tư, hoài niệm. Hình ảnh “hoa năm ngoái” và âm thanh “ngỗng nước nào” gợi cảm giác thời gian trôi và nỗi cô đơn. Đặc biệt, câu kết “nghĩ ra lại thẹn với ông Đào” thể hiện sự tự vấn, khiêm nhường của tác giả trước hình mẫu ẩn sĩ lí tưởng.

Như vậy, nếu Nguyễn Bỉnh Khiêm thể hiện người ẩn sĩ với tư thế chủ động, ung dung và triết lí rõ ràng, thì Nguyễn Khuyến lại khắc họa hình ảnh ấy trong nỗi niềm trầm lắng, giàu cảm xúc. Dù khác nhau, cả hai đều thể hiện vẻ đẹp của nhân cách thanh cao, thoát khỏi vòng danh lợi và hướng tới đời sống tinh thần trong sạch.

Câu 1

Tiếc thương sinh thái là nỗi đau khổ của con người trước những mất mát về môi trường tự nhiên do biến đổi khí hậu gây ra, tương tự như cảm giác mất đi người thân.

Câu 2

Văn bản trình bày theo trình tự từ khái niệm đến biểu hiện, dẫn chứng cụ thể và mở rộng vấn đề.

Câu 3

Tác giả sử dụng các bằng chứng như

dẫn định nghĩa của các nhà khoa học Ashlee Cunsolo và Neville R. Ellis

dẫn chứng thực tế về người Inuit ở Canada và người trồng trọt ở Australia

dẫn chứng về các cộng đồng bản địa ở Brazil khi rừng Amazon cháy

số liệu khảo sát của Caroline Hickman về cảm xúc của giới trẻ ở nhiều quốc gia

Câu 4

Tác giả tiếp cận vấn đề biến đổi khí hậu từ góc độ tâm lí con người, làm nổi bật những ảnh hưởng sâu sắc không chỉ về môi trường mà còn về tinh thần, từ đó giúp vấn đề trở nên gần gũi và đáng quan tâm hơn.

Câu 5

Thông điệp là con người cần ý thức rõ hậu quả của biến đổi khí hậu, từ đó có trách nhiệm bảo vệ môi trường để tránh những tổn thương cả về tự nhiên lẫn tinh thần.

Câu 1:

Con người sống trong thế giới không chỉ có riêng mình mà còn có thiên nhiên và muôn loài xung quanh, vì vậy việc biết yêu thương vạn vật là vô cùng cần thiết. Trước hết, yêu thương vạn vật giúp con người sống nhân ái và giàu lòng trắc ẩn hơn. Khi biết trân trọng một cành cây, một con vật hay một dòng sông, ta cũng học được cách nâng niu những điều nhỏ bé trong cuộc sống. Bên cạnh đó, tình yêu thương ấy còn góp phần bảo vệ môi trường, giữ gìn sự cân bằng của tự nhiên – điều kiện quan trọng để con người tồn tại và phát triển bền vững. Ngược lại, nếu con người sống thờ ơ, vô cảm, sẵn sàng làm tổn hại đến thiên nhiên và các sinh thể khác, thì chính con người sẽ phải gánh chịu hậu quả. Tuy nhiên, yêu thương vạn vật không chỉ dừng lại ở cảm xúc mà cần được thể hiện bằng hành động cụ thể như bảo vệ môi trường, đối xử nhân đạo với động vật, sống hài hòa với tự nhiên. Như vậy, biết yêu thương vạn vật chính là biểu hiện của một lối sống văn minh, nhân hậu và có trách nhiệm với thế giới xung quanh.

Câu 2:

Đoạn thơ trong tác phẩm Bên kia sông Đuống của Hoàng Cầm đã khắc họa sâu sắc sự biến đổi đau thương của quê hương trước và sau chiến tranh, qua đó thể hiện tình yêu tha thiết và nỗi xót xa của tác giả.

Trước hết, quê hương hiện lên trong kí ức với vẻ đẹp thanh bình, giàu bản sắc văn hóa dân tộc. Đó là “lúa nếp thơm nồng” – hương vị quen thuộc của làng quê Bắc Bộ, là những bức “tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong” với “màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp”. Những hình ảnh ấy gợi lên một cuộc sống yên ả, trù phú và đậm đà truyền thống. Quê hương không chỉ đẹp về cảnh sắc mà còn giàu giá trị tinh thần, văn hóa.

Thế nhưng, tất cả đã bị đảo lộn khi chiến tranh ập đến. Từ “ngày khủng khiếp”, quê hương chìm trong cảnh tàn phá: “giặc kéo lên ngùn ngụt lửa hung tàn”, “ruộng ta khô”, “nhà ta cháy”. Những câu thơ ngắn, dồn dập như những nhát cắt đau đớn, diễn tả sự mất mát đến cùng cực. Hình ảnh “chó ngộ một đàn / lưỡi dài lê sắc máu” gợi lên sự hung bạo, tàn ác của kẻ thù. Không chỉ cảnh vật bị hủy hoại, mà cả đời sống tinh thần, văn hóa cũng tan nát: “mẹ con đàn lợn âm dương / chia lìa trăm ngả”, “đám cưới chuột… bây giờ tan tác về đâu?”. Những hình ảnh quen thuộc trong tranh dân gian nay trở nên chia lìa, đổ vỡ, như chính số phận con người trong chiến tranh.

Qua sự đối lập giữa quá khứ yên bình và hiện tại đau thương, tác giả đã làm nổi bật sự tàn khốc của chiến tranh đối với quê hương. Đồng thời, đoạn thơ cũng thể hiện nỗi đau xót, căm phẫn và tình yêu sâu nặng của Hoàng Cầm dành cho mảnh đất quê hương.

Như vậy, đoạn thơ không chỉ là bức tranh về sự biến đổi của quê hương mà còn là lời tố cáo chiến tranh và khẳng định giá trị của hòa bình, cuộc sống yên ả mà con người luôn khao khát.

Câu 1:

Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận (kết hợp biểu cảm).

Câu 2:

Nội dung:

Văn bản nói về việc con người vô tình gây ra những tổn thương cho thiên nhiên, cuộc sống và cả con người xung quanh. Qua đó, tác giả nhắc nhở chúng ta cần sống tinh tế, biết nâng niu, trân trọng mọi thứ và nhận thức được hậu quả của những hành động tưởng như vô ý của mình.

Câu 3:

• Biện pháp tu từ: Điệp cấu trúc (“quen…”) kết hợp liệt kê

• Phân tích:

Việc lặp lại từ “quen” cùng hàng loạt hình ảnh như “mặt đất”, “đại dương”, “cánh rừng”,… nhấn mạnh sự bao dung, nhẫn nhịn của thiên nhiên và cuộc sống. Qua đó làm nổi bật sự vô tâm của con người khi liên tục gây tổn thương mà không nhận ra, từ đó gợi suy ngẫm sâu sắcCâu 4:

Tác giả nói “thỉnh thoảng bàn chân nên bị gai đâm” để:

• Con người có thể cảm nhận được nỗi đau, từ đó hiểu rằng tổn thương là có thật.

• Giúp con người “giật mình” nhận ra những tổn thương mình đã gây ra cho người khác và cuộc sống.

• Nhắc nhở con người sống cẩn trọng, biết đồng cảm và tránh gây đau đớn

Câu 5:

Bài học:

Cần sống có ý thức, biết trân trọng và nâng niu mọi thứ xung quanh; đồng thời phải biết đặt mình vào vị trí người khác để tránh gây ra những tổn thương, dù là nhỏ n

Câu 1:

Bài thơ Tự miễn của Hồ Chí Minh là một lời tự khuyên giàu ý nghĩa, thể hiện tinh thần lạc quan và ý chí kiên cường trước nghịch cảnh. Mở đầu bài thơ, tác giả sử dụng hình ảnh đối lập giữa “mùa đông tiêu điều” và “mùa xuân ấm áp huy hoàng” để nêu lên quy luật của cuộc sống: không có gian khổ thì không có thành công. Hai câu thơ sau tiếp tục khẳng định vai trò của “tai ương” – những thử thách, khó khăn trong đời – như một quá trình “rèn luyện” con người. Nhờ có tai ương, tinh thần con người trở nên “khẩn trương”, mạnh mẽ và bền bỉ hơn. Bài thơ ngắn gọn nhưng hàm chứa triết lý sâu sắc: nghịch cảnh không phải là điều cần né tránh mà chính là cơ hội để con người trưởng thành. Qua đó, ta thấy được bản lĩnh, ý chí và niềm tin vào cuộc sống của Hồ Chí Minh – một con người luôn biết biến khó khăn thành động lực vươn lên.

Câu 2:

Trong cuộc sống, không ai có thể tránh khỏi những thử thách. Tuy nhiên, chính những khó khăn, gian truân ấy lại mang đến nhiều ý nghĩa sâu sắc, góp phần quan trọng vào sự trưởng thành của mỗi con người.

Trước hết, thử thách là môi trường rèn luyện ý chí và bản lĩnh. Khi đối mặt với khó khăn, con người buộc phải nỗ lực, kiên trì và không ngừng cố gắng để vượt qua. Nếu không có thử thách, con người dễ trở nên yếu đuối, thiếu khả năng chịu đựng và dễ bỏ cuộc trước những trở ngại nhỏ. Chính những lần vấp ngã giúp ta học được cách đứng lên, từ đó trở nên mạnh mẽ hơn.

Bên cạnh đó, thử thách còn giúp con người nhận ra giá trị của thành công. Một thành quả đạt được sau nhiều nỗ lực và gian khổ sẽ trở nên ý nghĩa hơn rất nhiều so với những gì có được một cách dễ dàng. Nhờ vậy, con người biết trân trọng những gì mình đạt được và có động lực để tiếp tục phấn đấu.

Không chỉ vậy, thử thách còn là cơ hội để con người khám phá và hoàn thiện bản thân. Trong quá trình vượt qua khó khăn, ta có thể nhận ra điểm mạnh, điểm yếu của mình, từ đó điều chỉnh và phát triển bản thân theo hướng tích cực hơn. Nhiều người đã trưởng thành vượt bậc chính nhờ những biến cố trong cuộc sống.

Tuy nhiên, để thử thách thực sự có ý nghĩa, con người cần có thái độ đúng đắn. Thay vì né tránh hay than vãn, ta nên đối diện với khó khăn bằng tinh thần lạc quan, chủ động tìm cách giải quyết. Chỉ khi dám đối mặt và kiên trì vượt qua, ta mới có thể biến thử thách thành cơ hội.

Tóm lại, thử thách là một phần tất yếu của cuộc sống và mang lại nhiều giá trị tích cực. Nhờ có thử thách, con người trở nên mạnh mẽ, trưởng thành và biết trân trọng thành công hơn. Vì vậy, mỗi chúng ta cần học cách đón nhận và vượt qua thử thách để hoàn thiện bản thân và vươn tới những mục tiêu cao đẹp trong cuộc đời.

Câu 1:

Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm

Câu 2:

Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt

Câu 3:

• Biện pháp tu từ: Phép đối
  “đông hàn tiều tụy” ↔ “xuân noãn huy hoàng”
• Phân tích:
  Hai hình ảnh đối lập làm nổi bật quy luật: phải trải qua khó khăn gian khổ mới có được thành công, tốt đẹp. Ý thơ vì thế sâu sắc, giàu triết lý.

Câu 4:

Tai ương có ý nghĩa tích cực:

• Là thử thách rèn luyện con người
• Giúp con người mạnh mẽ, kiên cường hơn
• Là động lực để tinh thần thêm vững vàng, hăng hái

Câu 5:

Bài học: cần biết vượt qua khó khăn vì chính những thử thách sẽ giúp ta trưởng thành và đạt được thành công trong tương lai.

câu 1: Trong sự nghiệp cách mạng, Hồ Chí Minh thường dùng những hình ảnh gần gũi để truyền tải những bài học lớn lao, và bài thơ "Ca sợi chỉ" là một minh chứng tiêu biểu. Tác phẩm đã sử dụng hình tượng sợi chỉ mảnh mai như một ẩn dụ về sức mạnh của sự đoàn kết. Mở đầu bài thơ, Bác chỉ ra sự yếu ớt của cá nhân khi tách rời cộng đồng: "Một sợi chỉ, một thân đơn / Gió thổi cũng bay, tay bứt cũng đứt". Tuy nhiên, khi biết kết hợp lại, chúng tạo nên những giá trị bền vững, dệt thành tấm vải, manh áo phục vụ đời sống. Tác giả đã khéo léo sử dụng thể thơ lục bát với nhịp điệu uyển chuyển, dễ thuộc, dễ nhớ để khẳng định chân lý: "Hợp quần gây sức mạnh". Qua hình ảnh những sợi chỉ đan xen, Bác muốn nhắn nhủ đồng bào rằng mỗi người dân dù nhỏ bé nhưng nếu đồng lòng, chung sức dưới một tổ chức thì sẽ tạo nên một khối thống nhất vô địch. Bài thơ không chỉ có giá trị cổ động trong thời kỳ đấu tranh giải phóng dân tộc mà còn là bài học nhân sinh sâu sắc về tinh thần tập thể và sự gắn bó giữa người với người trong xã hội hiện đại.

câu 2: Trong dòng chảy của lịch sử nhân loại, không có một thành tựu vĩ đại nào được xây dựng bởi một cá nhân riêng lẻ. Từ những công trình kỳ vĩ như Kim tự tháp Ai Cập đến những chiến thắng lẫy lừng giải phóng dân tộc, tất cả đều là kết tinh của một giá trị tinh thần bất diệt: Sự đoàn kết. Đoàn kết không chỉ là sự tập hợp về mặt số lượng, mà còn là sự giao thoa của ý chí, niềm tin và sức mạnh để tạo nên một khối thống nhất vô địch.

Trước hết, đoàn kết là chìa khóa tạo nên sức mạnh cộng hưởng. Một cá nhân dù tài giỏi đến đâu cũng có những giới hạn nhất định về trí tuệ và thể lực. Nhưng khi nhiều cá nhân cùng nhìn về một hướng, những khiếm khuyết của người này sẽ được lấp đầy bởi ưu điểm của người kia. Trong lao động, đoàn kết giúp tăng năng suất và sáng tạo; trong chiến đấu, nó là bức tường thành kiên cố trước mọi kẻ thù. Lịch sử Việt Nam chính là minh chứng sống động nhất: một dân tộc nhỏ bé, kinh tế nghèo nàn nhưng đã đánh bại những đế quốc sừng sỏ nhất thế giới nhờ vào sức mạnh của khối "đại đoàn kết toàn dân". Đúng như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: "Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết. Thành công, thành công, đại thành công".

Bên cạnh sức mạnh vật chất, đoàn kết còn là điểm tựa tinh thần lớn lao. Cuộc sống luôn ẩn chứa những nghịch cảnh như thiên tai, dịch bệnh hay khủng hoảng kinh tế. Khi đối mặt với khó khăn, sự đồng lòng giữa người với người giúp chúng ta không cảm thấy cô độc. Nhìn lại đại dịch COVID-19, chúng ta thấy rõ vai trò của sự đoàn kết: từ những "siêu thị 0 đồng", những chuyến xe nghĩa tình đến sự đồng lòng của cả triệu người dân thực hiện các biện pháp phòng dịch. Chính tinh thần "tương thân tương ái" đã tạo ra một luồng năng lượng tích cực, giúp xã hội vượt qua những giai đoạn đen tối nhất.

Hơn thế nữa, đoàn kết còn góp phần xây dựng một xã hội văn minh và nhân ái. Một cộng đồng biết đoàn kết sẽ triệt tiêu được sự ích kỷ, đố kỵ và bạo lực. Khi chúng ta coi mình là một phần của chỉnh thể, ta sẽ biết sống trách nhiệm hơn với cộng đồng, biết sẻ chia và bao dung. Điều này tạo nên sự ổn định chính trị và thúc đẩy sự phát triển bền vững cho quốc gia.

Tuy nhiên, đoàn kết không có nghĩa là sự hùa theo mù quáng hay "kết bè kéo cánh" vì lợi ích nhóm tiêu cực. Đoàn kết chân chính phải dựa trên tinh thần dân chủ, sự tôn trọng khác biệt và hướng tới những giá trị tốt đẹp chung. Một tập thể mạnh là tập thể mà ở đó mỗi cá nhân được tỏa sáng nhưng vẫn gắn bó chặt chẽ với lợi ích cộng đồng.

Tóm lại, đoàn kết là truyền thống quý báu, là nguồn lực nội sinh mạnh mẽ của mỗi dân tộc. Là thế hệ trẻ – những người chủ tương lai của đất nước, chúng ta cần rèn luyện tinh thần hợp tác, biết gạt bỏ cái "tôi" cá nhân để hòa nhập vào cái "ta" chung. Hãy bắt đầu từ những việc nhỏ nhất như giúp đỡ bạn bè, tham gia hoạt động tập thể, bởi mỗi sợi chỉ dù nhỏ khi bện chặt vào nhau đều có thể dệt nên những trang sử huy hoàng.

C1.

- Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm

- Ngoài ra còn tự sự, nghị luận

C2. Nhân vật “tôi” trong bài thơ đã trở thành sợi chỉ từ cái bông.

C3. 

- Biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn thơ là ẩn dụ và so sánh.

- Phân tích:

+ So sánh tấm vải với lụa và da để nhấn mạnh sự bền chắc của đoàn kết.

+ “Dệt nên tấm vải mỹ miều” là ẩn dụ cho một tập thể gắn kết và vững mạnh.

C4. 

- Đặc tính

+ Yếu, dễ đứt, dễ rời.

+ Nhưng khi đan vào thì lại rất chắc chắn và bền bỉ.

- sức mạnh của sợi chỉ nằm ở sự đoàn kết tạo thành một khối vững chắc, giống như sức mạnh của cộng đồng, tập thể khi cùng nhau chung tay hành động.

C5. 

Bài học đó là tinh thần đoàn kết chúng ta đoàn kết với những người khác, họ có thể tạo nên sức mạnh phi thường, giúp tập thể phát triển vững mạnh.