Câu 1.

Dấu hiệu xác định thể thơ:

Đoạn trích được viết theo thể thơ tự do, thể hiện qua các dấu hiệu:

Số chữ trong mỗi dòng không đều, không bị ràng buộc bởi niêm luật chặt chẽ.

Cách ngắt nhịp linh hoạt, phù hợp với cảm xúc.

Vần điệu không cố định, tạo giọng điệu tự nhiên, giàu cảm xúc.

Câu 2.

Cảm xúc của nhân vật trữ tình:

Đoạn thơ thể hiện niềm xúc động sâu sắc, tự hào, yêu thương và tin tưởng của nhân vật trữ tình đối với đất nước. Đó là cảm xúc:

Tự hào trước sự hồi sinh mạnh mẽ của đất nước sau chiến tranh.

Xúc động trước những hi sinh thầm lặng của con người Việt Nam.

Tin tưởng vào tương lai hòa bình, tươi sáng của dân tộc.

Câu 3.

Phân tích biện pháp tu từ:

Trong đoạn thơ, tác giả sử dụng phép điệp cấu trúc (“Mỗi… đều…”) kết hợp với hình ảnh đối lập giữa:

Hiện tại yên bình (em bé vào lớp Một, cô gái may áo cưới)

Quá khứ chiến tranh khốc liệt (triệu tấn bom rơi, công sự bom vùi)

👉 Ý nghĩa:

Làm nổi bật sự hi sinh to lớn của chiến tranh để có được cuộc sống yên bình hôm nay.

Khẳng định thế hệ hiện tại được lớn lên, hạnh phúc trên nền tảng máu xương và gian khổ của thế hệ đi trước.

Gợi niềm trân trọng, biết ơn đối với quá khứ.

Câu 4.

Ý nghĩa của “vị ngọt”:

“Vị ngọt” trong câu thơ cuối là vị ngọt của độc lập, tự do, hòa bình và hạnh phúc mà đất nước đang được hưởng.

“Vị ngọt” đó có được từ:

Cuộc Cách mạng Tháng Tám lịch sử.

Sự hi sinh, mất mát và chiến đấu bền bỉ của cả dân tộc qua nhiều thế hệ.

👉 Đây là kết tinh của đau thương, gian khổ nhưng cũng đầy vinh quang.

Câu 5.

Suy nghĩ về ý nghĩa của lòng yêu nước:

Lòng yêu nước là tình cảm thiêng liêng, cao quý, gắn liền với vận mệnh của mỗi con người và cả dân tộc. Qua đoạn thơ, ta nhận ra rằng yêu nước không chỉ là sẵn sàng chiến đấu khi Tổ quốc bị xâm lăng, mà còn là sự âm thầm cống hiến, xây dựng đất nước trong hòa bình. Lòng yêu nước giúp con người biết trân trọng quá khứ, biết ơn những hi sinh của cha ông, từ đó sống có trách nhiệm hơn với hiện tại và tương lai. Đối với thế hệ trẻ hôm nay, yêu nước thể hiện qua việc học tập tốt, sống nhân ái, tuân thủ pháp luật và góp phần làm cho đất nước ngày càng phát triển. Lòng yêu nước chính là sức mạnh tinh thần to lớn giúp dân tộc Việt Nam vượt qua mọi khó khăn và vững bước đi lên.

Câu 1: Ngôi kể của văn bản trên là ngôi kể thứ ba. → Người kể chuyện giấu mình, gọi nhân vật chính là “y” (ông giáo Thứ), kể lại câu chuyện và đời sống nội tâm của nhân vật. Câu 2: Điểm nhìn trong đoạn trích là điểm nhìn của nhân vật Thứ (ông giáo Thứ). Tác dụng: Giúp người đọc theo dõi câu chuyện từ cảm nhận, suy nghĩ và tâm trạng của Thứ. Làm nổi bật bi kịch tinh thần của một trí thức nghèo: sống bế tắc, dằn vặt, đau đớn trước cảnh nghèo đói và bất công trong chính gia đình mình. Tăng tính chân thực và cảm xúc, khiến người đọc đồng cảm sâu sắc với nỗi khổ của nhân vật. Câu 3: Nước mắt của Thứ ứa ra khi ăn cơm vì: Anh xót xa, day dứt và ân hận khi nhận ra mình được ăn no trong khi bà, mẹ, vợ, con và các em đều phải nhịn đói. Miếng cơm trở nên nghẹn đắng, không còn là sự no đủ mà là biểu hiện của sự bất công và tủi cực. Thứ thương người thân, thương cả chính mình khi thấy cuộc sống nghèo đói đã làm con người phải quen với hi sinh, nhẫn nhục đến đau lòng. → Nước mắt ấy là nước mắt của tình thương, của sự thức tỉnh lương tâm và nỗi đau nhân phẩm. Câu 4: Thông qua nhân vật ông giáo Thứ, nhà văn Nam Cao đã phản ánh: Bi kịch của người trí thức nghèo trong xã hội cũ: có học, có lương tâm nhưng bất lực, bế tắc, sống “mòn mỏi” trong cảnh nghèo đói và trách nhiệm gia đình. Hiện thực xã hội bất công, nơi những con người lương thiện phải chịu nhiều thiệt thòi, hi sinh nhưng không có lối thoát. Đồng thời, Nam Cao cũng thể hiện giá trị nhân đạo sâu sắc: cảm thông, trân trọng phẩm chất tốt đẹp, lòng yêu thương và ý thức trách nhiệm của con người trong hoàn cảnh khắc nghiệt.

Câu 1. ​

Trong đoạn trích Sống mòn của Nam Cao, diễn biến tâm lý của nhân vật ông giáo Thứ được khắc họa tinh tế, qua đó làm nổi bật những phẩm chất đáng trân trọng. Ban đầu, Thứ rơi vào tâm trạng hoang mang, bế tắc và lo sợ khi nhận ra cuộc đời mình đang bị bó chặt trong nghèo đói và trách nhiệm gia đình. Khi chứng kiến cảnh người thân nhịn ăn để nhường phần cho mình, Thứ chuyển sang trạng thái day dứt, ân hận và đau xót. Miếng cơm vốn để nuôi sống con người nay lại trở thành nỗi ám ảnh, khiến anh không thể ăn một cách thanh thản. Cao trào tâm lý được đẩy lên khi Thứ ứa nước mắt, cảm thấy thẹn thùng và bất lực trước sự hi sinh âm thầm của mẹ, vợ và các em. Qua diễn biến ấy, nhân vật hiện lên là một con người giàu tình thương, có lương tâm, biết tự vấn và trăn trở trước bất công. Dù sống trong cảnh nghèo mòn mỏi, ông giáo Thứ vẫn giữ được nhân phẩm và tấm lòng nhân ái, thể hiện rõ giá trị nhân đạo sâu sắc trong sáng tác của Nam Cao.

Câu 2.

Trong xã hội hiện đại, khi mạng xã hội ngày càng phát triển, con người dễ bị cuốn vào những “chuẩn mực” vẻ đẹp được tạo ra bởi các bộ lọc và công nghệ chỉnh sửa. Trước thực trạng ấy, chiến dịch “Turn your back” của Dove đã đưa ra một thông điệp giàu ý nghĩa: vẻ đẹp là không có chuẩn mực, và chính sự khác biệt, không hoàn hảo mới làm nên giá trị con người.

Trước hết, thông điệp của Dove khẳng định rằng mỗi con người đều có vẻ đẹp riêng. Vẻ đẹp không chỉ nằm ở làn da mịn màng, gương mặt cân đối hay thân hình hoàn hảo theo tiêu chuẩn mạng xã hội, mà còn thể hiện ở sự tự tin, cá tính và cách con người chấp nhận chính mình. Khi con người quá phụ thuộc vào các hiệu ứng chỉnh sửa, họ vô tình phủ nhận vẻ đẹp tự nhiên vốn có, đồng thời tự tạo ra áp lực tâm lý nặng nề.

Bên cạnh đó, chiến dịch của Dove góp phần cảnh tỉnh về tác động tiêu cực của công nghệ AI trong việc định hình nhận thức về ngoại hình. Việc lạm dụng các bộ lọc khiến nhiều người, đặc biệt là phụ nữ và giới trẻ, rơi vào trạng thái tự ti, so sánh bản thân với những hình ảnh không có thật. Dần dần, con người đánh mất sự tự tin và niềm yêu quý đối với chính mình. Bằng cách “quay lưng lại” với các hiệu ứng ấy, Dove kêu gọi mỗi người trở về với giá trị chân thực, tôn trọng bản thân và cơ thể mình.

Quan trọng hơn, thông điệp “vẻ đẹp là không có chuẩn mực” còn mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Khi xã hội thôi áp đặt những khuôn mẫu cứng nhắc về ngoại hình, con người sẽ học cách tôn trọng sự đa dạng và khác biệt. Một xã hội biết trân trọng vẻ đẹp tự nhiên sẽ là môi trường lành mạnh, nơi mỗi cá nhân được sống đúng với con người thật của mình, không bị đánh giá hay loại trừ chỉ vì vẻ ngoài.

Tuy nhiên, để thông điệp ấy thực sự lan tỏa, mỗi cá nhân cần thay đổi từ chính nhận thức và hành động của mình. Chúng ta cần sử dụng mạng xã hội một cách tỉnh táo, không chạy theo những hình ảnh ảo, đồng thời biết yêu thương và chăm sóc bản thân cả về thể chất lẫn tinh thần. Sự tự tin chân thật chính là vẻ đẹp bền vững nhất.

Tóm lại, chiến dịch “Turn your back” của Dove đã gửi gắm một thông điệp mạnh mẽ và thời sự: vẻ đẹp không nằm trong khuôn mẫu, mà tồn tại ở sự chân thực và khác biệt của mỗi con người. Khi biết trân trọng chính mình, con người sẽ sống tự do, hạnh phúc và nhân văn hơn.

Câu 1:

Ngôi kể của văn bản trên là ngôi kể thứ ba.

→ Người kể chuyện giấu mình, gọi nhân vật chính là “y” (ông giáo Thứ), kể lại câu chuyện và đời sống nội tâm của nhân vật.

Câu 2:

Điểm nhìn trong đoạn trích là điểm nhìn của nhân vật Thứ (ông giáo Thứ).

Tác dụng:

Giúp người đọc theo dõi câu chuyện từ cảm nhận, suy nghĩ và tâm trạng của Thứ.

Làm nổi bật bi kịch tinh thần của một trí thức nghèo: sống bế tắc, dằn vặt, đau đớn trước cảnh nghèo đói và bất công trong chính gia đình mình.

Tăng tính chân thực và cảm xúc, khiến người đọc đồng cảm sâu sắc với nỗi khổ của nhân vật.

Câu 3:

Nước mắt của Thứ ứa ra khi ăn cơm vì:

Anh xót xa, day dứt và ân hận khi nhận ra mình được ăn no trong khi bà, mẹ, vợ, con và các em đều phải nhịn đói.

Miếng cơm trở nên nghẹn đắng, không còn là sự no đủ mà là biểu hiện của sự bất công và tủi cực.

Thứ thương người thân, thương cả chính mình khi thấy cuộc sống nghèo đói đã làm con người phải quen với hi sinh, nhẫn nhục đến đau lòng.

→ Nước mắt ấy là nước mắt của tình thương, của sự thức tỉnh lương tâm và nỗi đau nhân phẩm.

Câu 4:

Thông qua nhân vật ông giáo Thứ, nhà văn Nam Cao đã phản ánh:

Bi kịch của người trí thức nghèo trong xã hội cũ: có học, có lương tâm nhưng bất lực, bế tắc, sống “mòn mỏi” trong cảnh nghèo đói và trách nhiệm gia đình.

Hiện thực xã hội bất công, nơi những con người lương thiện phải chịu nhiều thiệt thòi, hi sinh nhưng không có lối thoát.

Đồng thời, Nam Cao cũng thể hiện giá trị nhân đạo sâu sắc: cảm thông, trân trọng phẩm chất tốt đẹp, lòng yêu thương và ý thức trách nhiệm của con người trong hoàn cảnh khắc nghiệt.

Câu 1. ​​​​​​​​

Trong bài thơ Anh chỉ sợ rồi trời sẽ mưa, hình tượng “mưa” mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, góp phần thể hiện rõ tâm trạng của nhân vật trữ tình. “Mưa” trước hết là hình ảnh của những đổi thay khắc nghiệt của thời gian và cuộc đời, có khả năng “xoá nhoà” lời hứa, kỷ niệm và hạnh phúc từng rất trong trẻo. Mưa xuất hiện gắn với mây đen, ánh sáng tắt dần, con đường chập choạng, giấc ngủ dở dang… tất cả đều gợi nên cảm giác u tối, bất an, mong manh. Đồng thời, mưa còn là ẩn dụ cho sự phai nhạt của tình yêu, cho nỗi sợ con người không còn giữ được những gì đẹp đẽ ban đầu. Nỗi sợ “trời sẽ mưa” thực chất là nỗi lo tình cảm đổi mùa, con người đổi thay, hạnh phúc tan vỡ. Qua hình tượng mưa, Lưu Quang Vũ đã khắc họa tinh tế tâm trạng lo âu, yêu thương sâu nặng và khát vọng được gìn giữ những giá trị bền lâu trong tình yêu và cuộc sống.

Câu 2.

Trong cuộc sống hiện đại đầy biến động, Howard Thurman đã để lại một lời nhắn nhủ sâu sắc: “Hãy tự hỏi xem điều gì sẽ khiến bạn tỉnh thức, và thực hiện điều đó. Bởi cái thế giới cần là những con người đã thức tỉnh.” “Tỉnh thức” ở đây không chỉ là trạng thái của ý thức, mà là sự thức tỉnh trong tư duy, nhận thức và cách sống của con người.

Trước hết, tỉnh thức là khi con người nhận ra giá trị đích thực của bản thân và cuộc sống. Nhiều người sống trong guồng quay của học tập, công việc, danh lợi mà quên mất mình thực sự muốn gì, cần gì. Chỉ đến khi trải qua những biến cố như thất bại, mất mát hay nỗi cô đơn sâu sắc, con người mới chợt tỉnh ra rằng hạnh phúc không nằm ở vật chất dư thừa mà ở ý nghĩa của từng khoảnh khắc sống. Chính những trải nghiệm ấy đánh thức con người thoát khỏi sự vô thức, sống chậm lại và suy ngẫm sâu hơn về cuộc đời.

Bên cạnh đó, những điều làm con người tỉnh thức còn đến từ tình yêu thương và sự đồng cảm. Một hành động tử tế, một lời động viên đúng lúc hay sự hi sinh thầm lặng của người khác có thể khiến ta nhìn lại chính mình, biết trân trọng con người xung quanh. Khi chứng kiến nỗi đau, bất hạnh của người khác, con người dễ thức tỉnh về trách nhiệm, lòng nhân ái và ý nghĩa của việc sống vì cộng đồng.

Ngoài ra, tri thức và sự học hỏi không ngừng cũng là yếu tố quan trọng giúp con người tỉnh thức. Việc đọc sách, suy ngẫm, lắng nghe những tư tưởng tiến bộ giúp con người thoát khỏi sự nông cạn trong suy nghĩ, biết phản biện, biết lựa chọn con đường sống đúng đắn. Một con người tỉnh thức là người dám đặt câu hỏi, dám thay đổi bản thân và không ngừng hoàn thiện mình.

Tuy nhiên, tỉnh thức không chỉ dừng lại ở nhận thức mà còn phải được thể hiện bằng hành động. Khi đã biết điều gì khiến mình sống có ý nghĩa, con người cần đủ dũng cảm để theo đuổi nó, dù con đường ấy có thể gian nan. Chỉ khi hành động, sự tỉnh thức mới thực sự tạo ra giá trị cho bản thân và cho xã hội.

Tóm lại, những điều làm con người tỉnh thức có thể đến từ biến cố, yêu thương, tri thức hay chính sự chiêm nghiệm nội tâm. Một xã hội tốt đẹp hơn cần những con người biết tỉnh thức, sống có ý thức, trách nhiệm và nhân văn. Khi mỗi cá nhân thức tỉnh, thế giới xung quanh cũng dần được thắp sáng bởi những giá trị tốt đẹp bền lâu.

Câu 1. ​​​​​​​​

Trong bài thơ Anh chỉ sợ rồi trời sẽ mưa, hình tượng “mưa” mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, góp phần thể hiện rõ tâm trạng của nhân vật trữ tình. “Mưa” trước hết là hình ảnh của những đổi thay khắc nghiệt của thời gian và cuộc đời, có khả năng “xoá nhoà” lời hứa, kỷ niệm và hạnh phúc từng rất trong trẻo. Mưa xuất hiện gắn với mây đen, ánh sáng tắt dần, con đường chập choạng, giấc ngủ dở dang… tất cả đều gợi nên cảm giác u tối, bất an, mong manh. Đồng thời, mưa còn là ẩn dụ cho sự phai nhạt của tình yêu, cho nỗi sợ con người không còn giữ được những gì đẹp đẽ ban đầu. Nỗi sợ “trời sẽ mưa” thực chất là nỗi lo tình cảm đổi mùa, con người đổi thay, hạnh phúc tan vỡ. Qua hình tượng mưa, Lưu Quang Vũ đã khắc họa tinh tế tâm trạng lo âu, yêu thương sâu nặng và khát vọng được gìn giữ những giá trị bền lâu trong tình yêu và cuộc sống.

Câu 2.

Trong cuộc sống hiện đại đầy biến động, Howard Thurman đã để lại một lời nhắn nhủ sâu sắc: “Hãy tự hỏi xem điều gì sẽ khiến bạn tỉnh thức, và thực hiện điều đó. Bởi cái thế giới cần là những con người đã thức tỉnh.” “Tỉnh thức” ở đây không chỉ là trạng thái của ý thức, mà là sự thức tỉnh trong tư duy, nhận thức và cách sống của con người.

Trước hết, tỉnh thức là khi con người nhận ra giá trị đích thực của bản thân và cuộc sống. Nhiều người sống trong guồng quay của học tập, công việc, danh lợi mà quên mất mình thực sự muốn gì, cần gì. Chỉ đến khi trải qua những biến cố như thất bại, mất mát hay nỗi cô đơn sâu sắc, con người mới chợt tỉnh ra rằng hạnh phúc không nằm ở vật chất dư thừa mà ở ý nghĩa của từng khoảnh khắc sống. Chính những trải nghiệm ấy đánh thức con người thoát khỏi sự vô thức, sống chậm lại và suy ngẫm sâu hơn về cuộc đời.

Bên cạnh đó, những điều làm con người tỉnh thức còn đến từ tình yêu thương và sự đồng cảm. Một hành động tử tế, một lời động viên đúng lúc hay sự hi sinh thầm lặng của người khác có thể khiến ta nhìn lại chính mình, biết trân trọng con người xung quanh. Khi chứng kiến nỗi đau, bất hạnh của người khác, con người dễ thức tỉnh về trách nhiệm, lòng nhân ái và ý nghĩa của việc sống vì cộng đồng.

Ngoài ra, tri thức và sự học hỏi không ngừng cũng là yếu tố quan trọng giúp con người tỉnh thức. Việc đọc sách, suy ngẫm, lắng nghe những tư tưởng tiến bộ giúp con người thoát khỏi sự nông cạn trong suy nghĩ, biết phản biện, biết lựa chọn con đường sống đúng đắn. Một con người tỉnh thức là người dám đặt câu hỏi, dám thay đổi bản thân và không ngừng hoàn thiện mình.

Tuy nhiên, tỉnh thức không chỉ dừng lại ở nhận thức mà còn phải được thể hiện bằng hành động. Khi đã biết điều gì khiến mình sống có ý nghĩa, con người cần đủ dũng cảm để theo đuổi nó, dù con đường ấy có thể gian nan. Chỉ khi hành động, sự tỉnh thức mới thực sự tạo ra giá trị cho bản thân và cho xã hội.

Tóm lại, những điều làm con người tỉnh thức có thể đến từ biến cố, yêu thương, tri thức hay chính sự chiêm nghiệm nội tâm. Một xã hội tốt đẹp hơn cần những con người biết tỉnh thức, sống có ý thức, trách nhiệm và nhân văn. Khi mỗi cá nhân thức tỉnh, thế giới xung quanh cũng dần được thắp sáng bởi những giá trị tốt đẹp bền lâu.

Câu 1:

Thể thơ của bài thơ Anh chỉ sợ rồi trời sẽ mưa là thơ tự do.

→ Bài thơ không bị ràng buộc bởi số câu, số chữ hay cách gieo vần cố định, giúp tác giả bộc lộ cảm xúc một cách linh hoạt, tự nhiên.

Câu 2:

Bài thơ thể hiện nỗi lo âu, bất an, sợ hãi trước sự đổi thay của tình yêu và cuộc đời của nhân vật trữ tình.

→ Đó là nỗi sợ những lời hứa bị thời gian xoá nhòa, sợ hạnh phúc mong manh tan biến như mưa sa, sợ con người và tình cảm không còn vẹn nguyên như thuở ban đầu. Xen trong nỗi sợ ấy là tình yêu sâu nặng, sự trân trọng quá khứ và khát khao được gìn giữ những điều tốt đẹp.

Câu 3:

Trong đoạn thơ, tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ ẩn dụ kết hợp nhân hoá qua hình ảnh “mưa”:

“Mưa cướp đi ánh sáng của ngày”

“Hạnh phúc con người mong manh mưa sa”

→ “Mưa” không chỉ là hiện tượng thiên nhiên mà còn là ẩn dụ cho những biến cố, đổi thay, mất mát trong cuộc sống và tình yêu.

→ Động từ “cướp đi” mang sắc thái nhân hoá, khiến mưa như có linh hồn, chủ động tước đoạt ánh sáng, niềm vui và hạnh phúc của con người.

Tác dụng:

Làm nổi bật cảm giác u tối, bất an, chông chênh của nhân vật trữ tình.

Nhấn mạnh sự mong manh của hạnh phúc con người trước những đổi thay khó lường của cuộc đời.

Câu 4:

Khi đối diện với một tương lai tràn ngập những điều chưa biết, con người cần có cách cư xử bình tĩnh, vững vàng và tích cực.

→ Trước hết, con người cần chấp nhận rằng đổi thay là điều không thể tránh khỏi trong cuộc sống. Thay vì lo sợ hay bi quan, mỗi người nên chuẩn bị cho mình bản lĩnh, niềm tin và tinh thần lạc quan.

→ Đồng thời, cần biết trân trọng hiện tại, gìn giữ những giá trị tốt đẹp đang có, sống chân thành và yêu thương hết mình.

→ Bên cạnh đó, con người cũng cần chủ động học hỏi, rèn luyện bản thân để có đủ năng lực thích ứng với mọi hoàn cảnh.

Chỉ khi có niềm tin và ý chí, con người mới có thể bước qua những “cơn mưa” của cuộc đời và hướng tới tương lai tốt đẹp hơn.

Câu 1. Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày ý kiến về ý nghĩa của những giấc mơ

Trong cuộc sống, những giấc mơ có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với mỗi con người. Giấc mơ không chỉ là những mong muốn tốt đẹp về tương lai mà còn là động lực thôi thúc con người sống có mục đích, có niềm tin. Khi có giấc mơ, con người biết mình cần đi đâu, cần làm gì và vì điều gì mà cố gắng. Giấc mơ giúp ta vượt qua những khó khăn, thất bại trong cuộc sống, bởi chỉ cần còn ước mơ, ta sẽ không dễ dàng buông xuôi. Không những thế, những giấc mơ đẹp còn góp phần nuôi dưỡng tâm hồn con người, giúp con người sống nhân ái, biết yêu thương và sẻ chia nhiều hơn. Ngược lại, nếu sống mà không có giấc mơ, con người dễ rơi vào trạng thái trống rỗng, mệt mỏi, mất phương hướng. Vì vậy, mỗi người cần biết trân trọng và nuôi dưỡng những giấc mơ của mình, biến giấc mơ thành hành động cụ thể để cuộc sống trở nên có ý nghĩa hơn.

Câu 2.

Nguyễn Bính là nhà thơ tiêu biểu của phong trào Thơ mới, nổi bật với hồn thơ chân quê, mộc mạc mà đậm đà cảm xúc. Thơ ông thường viết về làng quê Việt Nam và những rung động tình yêu giản dị, trong sáng. Tương tư là một trong những bài thơ tiêu biểu, thể hiện sâu sắc nỗi nhớ nhung, khắc khoải của một chàng trai đang yêu.

Ngay từ những câu thơ đầu, tác giả đã mở ra không gian làng quê quen thuộc với hai địa danh “thôn Đoài” và “thôn Đông”:

“Thôn Đoài ngồi nhớ thôn Đông,

Một người chín nhớ mười mong một người.”

Cách nói dân dã, gần gũi đã diễn tả trọn vẹn nỗi nhớ da diết của nhân vật trữ tình. Nỗi nhớ ấy không cân bằng mà nghiêng hẳn về một phía, cho thấy tình yêu thầm kín nhưng vô cùng sâu đậm. Tác giả tiếp tục ví tương tư như một thứ “bệnh”:

“Gió mưa là bệnh của giời,

Tương tư là bệnh của tôi yêu nàng.”

So sánh độc đáo này vừa hóm hỉnh vừa chân thành, cho thấy tương tư là trạng thái tự nhiên, không thể tránh khỏi của người đang yêu.

Dù sống chung một làng, khoảng cách địa lí không lớn nhưng khoảng cách tình cảm lại trở thành nỗi dằn vặt:

“Hai thôn chung lại một làng,

Cớ sao bên ấy chẳng sang bên này?”

Thời gian trôi qua chậm chạp trong nỗi chờ đợi mỏi mòn, được gợi lên qua hình ảnh “lá xanh nhuộm đã thành cây lá vàng”. Sự chuyển biến của thiên nhiên cũng chính là thước đo cho nỗi nhớ kéo dài, dai dẳng của nhân vật trữ tình.

Đặc biệt, nỗi tương tư trở nên vô lí, nghịch lí khi “cách một đầu đình” mà tình lại “xa xôi”. Không gian gần nhưng lòng người xa cách khiến nỗi nhớ càng thêm khắc khoải. Những câu hỏi tu từ liên tiếp vang lên như lời tự hỏi, tự than thở của một trái tim yêu đơn phương, không biết tỏ bày cùng ai.

Ở những câu thơ cuối, hình ảnh trầu cau – biểu tượng quen thuộc của tình yêu và hôn nhân trong văn hóa dân gian – xuất hiện:

“Nhà em có một giàn giầu,

Nhà anh có một hàng cau liên phòng.”

Qua đó, tác giả kín đáo bày tỏ ước mong gắn bó, nên duyên vợ chồng. Câu hỏi cuối bài vừa là lời trách nhẹ, vừa là nỗi buồn man mác của người đang yêu mà chưa được đáp lại.

Có thể nói, Tương tư là bức tranh tâm trạng chân thực về tình yêu thôn quê mộc mạc mà sâu sắc. Với giọng thơ tự nhiên, hình ảnh dân gian quen thuộc và cảm xúc chân thành, Nguyễn Bính đã khắc họa thành công nỗi tương tư – một cung bậc đẹp đẽ và đáng trân trọng trong tình yêu con người.

Câu 1:

Phương thức biểu đạt chính trong đoạn trích là nghị luận.

→ Văn bản tập trung bàn luận, phân tích, bày tỏ quan điểm của tác giả về vai trò của giấc mơ, đời sống tinh thần, qua đó thuyết phục người đọc nhận thức lại giá trị của những “hạt giống của giấc mơ” trong cuộc sống hiện đại.

Câu 2:

Đoạn (5) sử dụng thao tác lập luận chứng minh (kết hợp phân tích).

Tác dụng:

Tác giả đưa ra dẫn chứng thực tế là sự kiện Barack Obama đắc cử Tổng thống Mỹ năm 2008.

Qua đó chứng minh rằng giấc mơ, niềm tin và lý tưởng nhân văn có sức mạnh to lớn, đủ để lay động cả một xã hội được xem là rất thực dụng.

Làm cho lập luận trở nên cụ thể, sinh động, giàu sức thuyết phục, giúp người đọc hiểu rõ giá trị thiết thực của “những hạt giống của giấc mơ”.

Câu 3:

Tác giả cho rằng “Chúng ta thực sự là những kẻ nghèo đói” vì:

Con người hiện đại đang nghèo nàn về đời sống tinh thần, thiếu vắng những giấc mơ đẹp, những lý tưởng nhân văn.

Chúng ta quá mải mê chạy theo giá trị vật chất, lợi ích trước mắt mà quên đi việc nuôi dưỡng tâm hồn.

Khi “xoè bàn tay tâm hồn” mà không còn một “hạt giống của giấc mơ” nào, con người sẽ rơi vào trạng thái u uất, hoảng loạn, vô vọng.

→ Sự nghèo đói mà tác giả nói đến không phải nghèo vật chất, mà là sự nghèo đói tinh thần, nghèo niềm tin và ước mơ.

Câu 4:

Từ đoạn (11), có thể nêu một số cách khả thi để chữa chạy “những cơn đau ốm tâm hồn” như sau:

Khơi dậy và nuôi dưỡng những giấc mơ đẹp, lý tưởng sống nhân văn cho trẻ em và cả người lớn.

Gia đình cần quan tâm nhiều hơn đến đời sống tinh thần, dành thời gian trò chuyện, kể chuyện, chia sẻ cảm xúc với con cái.

Nhà trường và xã hội cần chú trọng giáo dục cảm xúc, đạo đức, nhân cách, chứ không chỉ chăm lo kiến thức và sức khỏe thể chất.

Tạo ra môi trường sống giàu tình yêu thương, sự thấu hiểu, giúp con người biết hy vọng, tin tưởng và hướng tới những giá trị tốt đẹp.