* Ảnh hưởng tiêu cực: 

- Về chính trị: Chính sách "chia để trị" của thực dân phương Tây là nguyên nhân chủ yếu dẫn tới xung đột sắc tộc, tôn giáo, vùng miền vô cùng gay gắt, gây ra các cuộc tranh chấp về biên giới, lãnh thổ giữa các quốc gia trong khu vực. 

- Về kinh tế: chế độ thực dân để lại một hệ thống cơ sở hạ tầng nghèo nàn, lạc hậu. Phần lớn các nước trong khu vực bị biến thành nơi cung cấp nguyên liệu và thị trường tiêu thụ hàng hoá của thực dân phương Tây. 

- Về văn hoá - xã hội: áp đặt chế độ văn hoá nô dịch, thi hành chính sách ngu dân và hạn chế hoạt động giáo dục với nhân dân các nước thuộc địa. 

 * Ảnh hưởng tích cực: 

- Gắn kết thị trường khu vực với thế giới. 

- Du nhập nền sản xuất công nghiệp. 

- Xây dựng cơ sở hạ tầng. 

- Thúc đẩy phát triển một số yếu tố về văn hoá như chữ viết, tôn giáo, giáo dục,... 

* Liên hệ với tình hình Việt Nam: 

Chia cắt chính trị: Thực dân Pháp chia Việt Nam thành 3 kỳ (Bắc Kỳ, Trung Kỳ, Nam Kỳ) với 3 chế độ cai trị khác nhau, xóa tên Việt Nam trên bản đồ.

Kinh tế lạc hậu, phụ thuộc: Nền kinh tế chủ yếu là nông nghiệp, công nghiệp chỉ phát triển cục bộ một số ngành, phụ thuộc nặng nề vào Pháp. Tài nguyên bị khai thác kiệt quệ, hệ thống thuế nặng nề gây nghèo đói.

Xã hội phân hóa và hủ tục: Xã hội phân hóa giai cấp sâu sắc (địa chủ, nông dân, tư sản, tiểu tư sản, công nhân). Thực dân Pháp dung túng các hủ tục như hút thuốc phiện, cờ bạc, mại dâm, gây suy thoái giống nòi.

Di sản văn hóa - giáo dục: Song song với sự kìm hãm, Pháp du nhập tiếng Pháp và chữ Quốc ngữ, tạo ra một tầng lớp trí thức Tây học mới, đồng thời làm xói mòn các giá trị văn hóa truyền thống.

Quá trình xâm lược của thực dân phương Tây tại Đông Nam Á hải đảo diễn ra từ thế kỉ XVI, bắt đầu bằng buôn bán và truyền giáo, sau đó chuyển sang chiến tranh xâm lược, thiết lập hệ thống cai trị trực tiếp/gián tiếp nhằm bóc lột tài nguyên, hoàn thành cơ bản vào cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX.

1. Quá trình xâm lược (Thế kỉ XVI - XIX)

In-đô-nê-xi-a: Bồ Đào Nha là kẻ thù đầu tiên, nhưng sau đó Hà Lan đẩy mạnh xâm lược, thiết lập sự thống trị từ thế kỉ XVII thông qua Công ty Đông Ấn Hà Lan, dần thôn tính toàn bộ quần đảo vào giữa thế kỉ XIX.

Phi-lip-pin: Tây Ban Nha xâm chiếm và thiết lập sự thống trị từ thế kỉ XVI. Đến năm 1898, sau chiến tranh Mỹ-Tây Ban Nha, Phi-lip-pin trở thành thuộc địa của Mỹ.

Mã Lai: Thực dân Anh từng bước thôn tính thông qua việc chiếm các cảng chiến lược và thiết lập các tiểu vương quốc bảo hộ trong thế kỉ XIX.

2. Đặc điểm cai trị

Chính trị: Áp đặt bộ máy cai trị trực tiếp, chia để trị, xóa bỏ độc lập dân tộc.

Kinh tế: Khai thác tài nguyên, vơ vét của cải, thuế khóa nặng nề, biến thuộc địa thành nơi cung cấp nguyên liệu và thị trường tiêu thụ.

Văn hóa: Thực hiện chính sách nô dịch, đồng hóa.

Đến cuối thế kỉ XIX, hầu hết các nước Đông Nam Á hải đảo đã trở thành thuộc địa của phương Tây.