Câu 2:

Trong cuộc sống, con đường dẫn đến thành công chưa bao giờ là một đường thẳng rải đầy hoa hồng. Ngược lại, nó luôn ẩn chứa những hố sâu của thất bại và những rào cản của thử thách. Để vượt qua tất cả và chạm đến vinh quang, vũ khí quan trọng nhất mà mỗi người cần trang bị chính là ý chí và nghị lực. Vậy ý chí, nghị lực là gì? Đó là khả năng tự xác định mục tiêu, nỗ lực vượt qua khó khăn, nghịch cảnh để thực hiện bằng được mục tiêu đó. Nghị lực không phải là một sức mạnh siêu nhiên, mà là sự kiên trì, bền bỉ và lòng quyết tâm sắt đá xuất phát từ sâu thẳm tâm hồn con người. Tại sao ý chí và nghị lực lại quan trọng đến thế? * Thứ nhất, nó giúp con người đối mặt với nghịch cảnh. Cuộc đời không phải lúc nào cũng êm đềm. Khi đứng trước những thất bại, nếu thiếu nghị lực, ta dễ dàng buông xuôi, gục ngã. Người có ý chí sẽ xem thất bại là nấc thang, là bài học để rèn luyện bản thân vững vàng hơn. Thứ hai, nghị lực là động lực của sự sáng tạo và thành công. Mọi vĩ nhân trên thế giới đều đi lên từ gian khó. Hãy nhìn vào tấm gương của Nick Vujicic – người đàn ông không tay, không chân nhưng đã truyền cảm hứng cho hàng triệu người; hay thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký, người viết nên số phận bằng chính đôi chân của mình. Họ là minh chứng sống động nhất cho việc: khi ý chí đủ lớn, khiếm khuyết về thân thể cũng không thể ngăn cản tâm hồn tỏa sáng. Tuy nhiên, trong xã hội hiện nay, vẫn còn một bộ phận thanh niên có lối sống thực dụng, ngại khó, ngại khổ. Chỉ cần gặp một chút rắc rối nhỏ, họ đã vội vàng nản chí, dựa dẫm vào người khác hoặc tìm cách trốn chạy thực tế. Lối sống thiếu bản lĩnh này không chỉ kìm hãm sự phát triển của cá nhân mà còn là gánh nặng cho xã hội. Làm thế nào để rèn luyện ý chí? Nghị lực không tự nhiên mà có, nó được tôi luyện qua những hành động nhỏ nhặt nhất hàng ngày. Hãy bắt đầu bằng việc đặt ra những mục tiêu cụ thể, không bao giờ bỏ cuộc giữa chừng và luôn giữ vững niềm tin vào bản thân. Hãy nhớ rằng: "Chẳng có gì là không thể với một người luôn biết cố gắng." Tóm lại, ý chí và nghị lực chính là "chiếc la bàn" định hướng cho chúng ta giữa biển đời đầy giông bão. Mỗi chúng ta hãy nuôi dưỡng cho mình một ý chí sắt đá để không chỉ vượt qua giới hạn của bản thân mà còn đóng góp những giá trị tích cực cho cộng đồng. Đừng sợ vấp ngã, vì sau mỗi lần đứng dậy, bạn sẽ thấy mình mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

Câu 2:

Trong cuốn sách "Nhà giả kim", Paulo Coelho đã từng viết: "Tội lỗi lớn nhất của con người là sự vô cảm". Thật vậy, giữa nhịp sống hối hả và sự bùng nổ của công nghệ trong xã hội hiện đại, dường như những sợi dây liên kết giữa người với người đang trở nên lỏng lẻo hơn bao giờ hết. Sự thờ ơ, vô cảm đang dần trở thành một "căn bệnh trắng" âm thầm xâm chiếm tâm hồn con người. Vô cảm có thể hiểu là trạng thái chai sạn về cảm xúc, là sự dửng dưng, không biết rung động trước cái đẹp và cũng chẳng biết xót xa trước những nỗi đau của đồng loại. Đó là lối sống "đèn nhà ai nhà nấy rạng", chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân mà quên đi trách nhiệm với cộng đồng. Biểu hiện của sự vô cảm hiện hữu ở khắp mọi nơi. Trên đường phố, khi thấy một vụ tai nạn giao thông, thay vì giúp đỡ nạn nhân, người ta lại thản nhiên đứng xem, quay phim để đăng lên mạng xã hội nhằm "câu view". Trong môi trường công sở hay trường học, khi thấy cái xấu, cái ác lộng hành, nhiều người chọn cách im lặng vì sợ liên lụy đến bản thân. Ngay cả trong không gian gia đình, sự vô cảm cũng len lỏi khi các thành viên ngồi cùng mâm cơm nhưng mỗi người lại đắm chìm vào thế giới riêng qua chiếc điện thoại thông minh, thiếu đi những lời hỏi han, quan tâm thực sự. Nguyên nhân của thực trạng này đến từ cả khách quan lẫn chủ quan. Nhịp sống công nghiệp gấp gáp khiến con người luôn phải chạy đua với thời gian, dần quên mất việc quan tâm đến xung quanh. Bên cạnh đó, lối sống ích kỷ, thực dụng của một bộ phận người dân cùng với sự thiếu hụt trong giáo dục lòng trắc ẩn từ gia đình và nhà trường đã đẩy sự vô cảm lên mức báo động. Hậu quả của nó là vô cùng nghiêm trọng. Sự vô cảm làm xói mòn những giá trị đạo đức truyền thống tốt đẹp của dân tộc như "lá lành đùm lá rách". Nó biến xã hội thành một cộng đồng của những "người lạ" lạnh lẽo, nơi cái ác có cơ hội nảy nở vì không gặp phải sự kháng cự của cái thiện. Một xã hội vô cảm là một xã hội đang chết lâm sàng về mặt tinh thần. Để ngăn chặn "dịch bệnh" này, chúng ta cần những liều thuốc của tình thương và sự thấu cảm. Mỗi cá nhân cần học cách mở lòng mình ra, biết lắng nghe và sẻ chia. Gia đình và nhà trường phải đề cao giáo dục nhân cách, dạy cho trẻ em biết yêu thương từ những điều nhỏ nhặt nhất. Đừng để trái tim mình trở thành những tảng băng giữa lòng xã hội. Tóm lại, sự thờ ơ và vô cảm là rào cản lớn nhất đối với sự phát triển bền vững của nhân loại. Chúng ta hãy cùng nhau thắp lên ngọn lửa của lòng trắc ẩn, bởi như ai đó đã nói: "Nơi lạnh nhất thế giới không phải là Bắc Cực mà là nơi không có tình thương". Hãy sống để sẻ chia, để thấy rằng cuộc đời này vẫn luôn ấm áp và đáng trân trọng.

Câu 1 Thể loại: Truyện ngắn. Câu 2 Đề tài: Mối quan hệ giữa người với người trong cuộc sống hiện đại. Câu 3 Biện pháp tu từ liệt kê được thể hiện qua việc tác giả đưa ra những trường hợp con người đã từng rơi hoặc sợ bị rơi vào cảnh làm "mồi người" – một công cụ câu tương tác trên mạng xã hội bởi các trang báo lá cải đưa tin không chính thống. – Tác dụng: Thể hiện rõ nét sự khốn đốn của những người dân nghèo khi bị vạ lây bởi những chiêu trò câu tương tác, những âm mưu đầy vị kỉ của những cá nhân, tổ chức trên mạng xã hội.

Câu 4 HS bày tỏ suy nghĩ của bản thân và có lígiải hợp lí. Ví dụ: - Tình trạng người dân hôi của khi một ai đó gặp nạn trên đường là một tình trạng đã xuất hiện khá lâu và cho đến thời điểm hiện nay nó vẫn chưa chấm dứt hoàn toàn. Đây là một hành vi rất xấu, gây ảnh hưởng đến hình ảnh người Việt Nam trên trường quốc tế nói chung và ảnh hưởng đến đạo đức, nhân cách con người Việt Nam nói riêng. Tình trạng này cho thấy con người Việt Nam đang dần trở nên xa cách, thiếu sự đồng cảm, yêu thương, giúp đỡ lẫn nhau. Điều này đòi hỏi chúng ta phải nhìn nhận lại và thay đổi. Câu 5 HS tự rút ra bài học cho bản thân và có lígiải hợp lí. Một số bài học có thể được rút ra từ văn bản: + Cần học cách đồng cảm, yêu thương, sẻ chia với mọi người xung quanh. + Không nên để mạng xã hội, thiết bị điện tử chi phối chúng ta trong cuộc sống.

Câu 1:

Trong phong trào Thơ mới, nếu các thi sĩ khác thường tìm đến sự ủy mị, riêng Thâm Tâm lại tạc vào lòng người đọc hình tượng một vị "li khách" mang tầm vóc tráng sĩ thời đại qua bài thơ "Tống biệt hành". Hình tượng li khách hiện lên với một vẻ đẹp vừa cổ điển, vừa hiện đại. Sự dứt khoát của người đi được thể hiện qua những hành động quyết liệt: "người đi thà", "không màng", "mắt trừng gửi mộng". Đó là thái độ của một con người muốn rũ bỏ mọi vướng bận cá nhân để hướng tới một lý tưởng cao cả, mang bóng dáng của các hiệp khách trong kinh điển xưa. Tuy nhiên, đằng sau vẻ ngoài lạnh lùng, sắt đá ấy lại là một tâm hồn đa cảm, đầy sóng gió. Sự dứt khoát càng lớn, chứng tỏ nỗi đau chia ly càng sâu sắc. Anh đi để lại sau lưng mẹ già, em nhỏ và người yêu với bao nỗi niềm "li biệt". Thâm Tâm đã rất khéo léo khi sử dụng nhịp điệu thơ gân guốc, dồn dập để làm nổi bật cái tư thế hiên ngang nhưng cũng đầy bi tráng của nhân vật. Tóm lại, hình tượng li khách không chỉ là biểu tượng của sự ra đi, mà còn là khát vọng lên đường, vượt lên trên nỗi đau tình cảm riêng tư để khẳng định cái tôi đầy bản lĩnh giữa thời thế xoay vần.

Câu 2:

Cuộc đời không phải là một thảm đỏ trải đầy hoa hồng, mà là một hành trình dài với nhiều khúc quanh và thử thách. Trong hành trình ấy, sẽ có lúc chúng ta phải rời xa vòng tay bảo bọc của gia đình để đơn độc bước đi. Chính lúc đó, sự tự lập trở thành một hành trang không thể thiếu, là chìa khóa mở ra cánh cửa trưởng thành cho mỗi người trẻ. Tự lập trước hết được hiểu là khả năng tự mình giải quyết các công việc cá nhân, tự đưa ra quyết định và chịu trách nhiệm về cuộc đời mình mà không dựa dẫm, ỷ lại vào người khác. Tự lập không phải là sống cô lập hay từ chối mọi sự giúp đỡ, mà là biết đứng vững trên đôi chân của mình trước khi tìm kiếm sự đồng hành. Đối với tuổi trẻ, ý nghĩa lớn nhất của sự tự lập chính là giúp chúng ta làm chủ vận mệnh. Khi biết tự lập, người trẻ sẽ có dũng khí để theo đuổi đam mê, chọn ngành nghề mình yêu thích thay vì chỉ đi theo sự sắp đặt của phụ huynh. Sự tự chủ trong tư duy giúp ta có cái nhìn khách quan, bản lĩnh hơn trước những cám dỗ của xã hội. Thêm vào đó, tự lập còn là "lò luyện" quý giá để hình thành nên những kỹ năng sinh tồn. Khi tự mình đối mặt với thất bại, ta học được cách đứng dậy; khi tự mình quản lý tài chính, ta học được giá trị của lao động. Những trải nghiệm thực tế này là bài học mà không một sách vở nào có thể dạy hết được. Hơn thế nữa, người có đức tính tự lập thường nhận được sự tin tưởng và nể trọng từ những người xung quanh. Trong một tập thể, cá nhân tự lập luôn chủ động trong công việc, sáng tạo và đóng góp tích cực vào sự phát triển chung. Chúng ta có thể thấy nhiều tấm gương trẻ tuổi từ hai bàn tay trắng đã xây dựng nên những sự nghiệp lẫy lừng, hay đơn giản hơn là những sinh viên nghèo tự đi làm thêm để chi trả học phí – họ chính là những biểu tượng đẹp cho tinh thần tự lực cánh sinh. Tuy nhiên, trong xã hội hiện nay vẫn còn một bộ phận không nhỏ các bạn trẻ mắc phải "hội chứng con cưng", luôn sống dựa dẫm vào tiềm lực của cha mẹ, thiếu kỹ năng sống và sợ hãi trước khó khăn. Lối sống này không chỉ làm mòn ý chí mà còn khiến họ dễ dàng gục ngã khi gặp biến cố. Cần hiểu rằng, tự lập không đồng nghĩa với việc sống một cách cực đoan hay bảo thủ. Người trẻ thông minh là người biết kết hợp giữa sức mạnh cá nhân và sự hỗ trợ từ cộng đồng để đạt được mục tiêu lớn lao hơn. Tóm lại, tự lập là một đức tính cần có và phải được rèn luyện ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Để trưởng thành, mỗi người trẻ cần học cách tự bước đi từ những việc nhỏ nhất. Hãy nhớ rằng: "Bầu trời chỉ thực sự rộng lớn khi bạn dám tự mình sải cánh bay". Sự tự lập hôm nay chính là nền móng vững chắc cho thành công và hạnh phúc của bạn trong tương lai.

Câu 1 Nhân vật trữ tình trong bài thơ là "ta" – người đưa tiễn. Câu 2 Cuộc chia tay không xác định không gian. Thời gian là trong chiều hôm nay. Câu 3 Chỉ ra được hiện tượng phá vỡ quy tắc ngôn ngữ thông thường là kết hợp từ bất bình thường: "đầy hoàng hôn trong mắt"; " đầy" (tính từ): ở trạng thái không còn chứa thêm được nữa, có nhiều và khắp cả; 11 hoàng hôn" chỉ thời điểm mặt trời lặn, ánh sáng yếu ớt và mở dần. Tác giả đã để cho hoàng hôn rộng lớn, man mác buồn đong đầy đôi mắt của người ra đi. Tác dụng: góp phần thể hiện một cách kín đáo tâm trạng của người li khách; thể hiện nỗi buồn man mác vấn vương của li khách một cách đầy lãng mạn; cho ta thấy dường như con người đang cố gắng dùng lítrí kìm nén những xúc cảm trong lòng mình; gợi ra khung cảnh những cuộc chia li thời cổ, góp phần thổi vào câu thơ hơi thở Đường thi.

Câu 4 Hình ảnh "tiếng sóng" xuất hiện trong hai câu thơ: Đưa người, ta không đưa qua sông, Sao có tiếng sóng ở trong lòng? "Tiếng sóng" trong lòng tượng trưng cho tâm trạng xáo động, bâng khuâng, lưu luyến và vấn vương cùng nỗi buồn man mác khó tả tựa như những lớp sóng đang trào dâng vô hồi vô hạn trong lòng người tiễn đưa. Gợi ra khung cảnh những cuộc chia li thời cổ. Góp phần thổi vào câu thơ hơi thở Đường thi. Câu 5 Nêu được một thông điệp mà HS thấy có ý nghĩa nhất đối với cuộc sống: + Lí trí và tình cảm có mối quan hệ chặt chẽ, nhưng trong nhiều tình huống, lí trí và tình cảm không thống nhất, khiến con người sẽ hành động, cư xử theo các cách khác nhau, thậm chí đối lập nhau, buộc phải lựa chọn. + Con người và nhất là người trẻ cần phải tự lập và có trách nhiệm với cuộc đời của mình. + Mỗi người cần có ước mơ, hoài bão, lítưởng và biết cố gắng phấn đấu vì những ước mơ, khát vọng, lí tưởng ấy.

Câu 1: Những thành tựu tiêu biểu về giáo dục của văn minh Đại Việt Nền giáo dục Đại Việt phát triển mạnh mẽ qua các triều đại (Lý, Trần, Lê, Nguyễn), đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng bộ máy nhà nước và phát triển văn hóa dân tộc. Hệ thống trường học: Được mở rộng từ trung ương đến địa phương. Năm 1070, nhà Lý xây dựng Văn Miếu; năm 1076 xây dựng Quốc Tử Giám - trường đại học đầu tiên của Việt Nam. Sau này, các lớp học ở làng xã cũng phát triển rộng khắp. Chế độ thi cử (Khoa cử): Trở thành phương thức chính để tuyển chọn nhân tài. Khoa thi đầu tiên được tổ chức vào năm 1075 (dưới thời vua Lý Nhân Tông). Đến thời Lê sơ, khoa cử đi vào nề nếp và đạt đến đỉnh cao về quy mô. Nội dung giáo dục: Chủ yếu là Nho giáo (Tứ thư, Ngũ kinh) nhằm đào tạo những người có đạo đức và kiến thức để trị nước. Tuy nhiên, ở các giai đoạn đầu, Phật giáo và Đạo giáo cũng có ảnh hưởng nhất định (Tam giáo đồng nguyên). Tôn vinh nhân tài: Nhà nước có nhiều chính sách khuyến khích người học như lễ Xướng danh (đọc tên người đỗ), lễ Vinh quy bái tổ (đón rước về làng) và đặc biệt là việc dựng bia Tiến sĩ tại Văn Miếu để lưu danh muôn đời.

Câu 2: Tác động của Văn Miếu - Quốc Tử Giám đối với văn minh Đại Việt Văn Miếu - Quốc Tử Giám không chỉ là một công trình kiến trúc mà còn là biểu tượng rực rỡ nhất của nền văn hiến Việt Nam. Trung tâm đào tạo nhân tài lớn nhất: Đây là nơi đào tạo hàng ngàn trí thức, quan lại cao cấp cho đất nước trong suốt hơn 700 năm. Những người bước ra từ đây là lực lượng nòng cốt xây dựng và bảo vệ đất nước. Khẳng định vị thế của giáo dục và tri thức: Việc xây dựng và duy trì Quốc Tử Giám cho thấy các triều đại phong kiến Việt Nam rất coi trọng nhân tài, xem "hiền tài là nguyên khí của quốc gia". Truyền bá và củng cố tư tưởng: Đây là nơi gìn giữ và truyền bá những giá trị đạo đức, nhân văn của Nho giáo, góp phần tạo nên lối sống trọng đạo lý, tôn sư trọng đạo của người Việt. Biểu tượng văn hóa bền vững: Các tấm bia Tiến sĩ là "pho sử đá" quý giá, lưu lại danh tính của các bậc hiền triết, đồng thời là nguồn sử liệu quan trọng về lịch sử giáo dục, khoa cử và nghệ thuật điêu khắc của dân tộc. Nâng cao dân trí và ý thức tự cường: Sự tồn tại của một trường đại học chính quy từ sớm đã giúp Đại Việt khẳng định nền văn minh độc lập, tự chủ so với các quốc gia trong khu vực.

Câu 1 Những phương thức biểu đạt trong bài thơ: Biểu cảm, miêu tả. Câu 2 Đề tài: Nỗi buồn/ Sự đau khổ. Câu 3 (1,0 điểm). mặt nhựt tan thành máu, hồn ( tượng trưng trong bài thơ. Chẳng hạn như một số hình ảnh: một nửa hồn tôi mất, một nửa hồn tôi bỗng dại khờ ), bông phượng nở trong màu huyết, giọt châu Hình ảnh hồn tượng trưng cho cái tôi cá nhân, cho sự cô đơn, tuyệt vọng của chính thi nhân gắn liền với mặc cảm chia lìa. Khát khao yêu và được yêu, nhưng tình yêu của Hàn Mặc Tử vẫn tan vỡ, người kia vẫn ra đi, khiến cho thi sĩ ngậm ngùi, đau đớn, thất vọng.

Câu 4 Câu hỏi tu từ: Tôi vẫn còn đây hay ở đâu?/ Sao bông phượng nở trong màu huyết, / Nhỏ xuống lòng tôi những giọt châu? Tác dụng: + Thể hiện sự bơ vơ, lạc lõng của thi nhân giữa trần thế bao la, rộng lớn này. + Thể hiện sự nhạy cảm của thi nhân trước thiên nhiên, cuộc đời: Dường như thiên nhiên, cuộc đời cũng thương cho số kiếp đáng thương, hoàn cảnh lạc lõng của thi nhân mà xúc động, nghẹn ngào, khóc thương cho cuộc đời chàng Hàn Mặc Tử. Câu 5 Trước hết, bài thơ đi từ nỗi buồn vì không thể hồi đáp lại hết tình thương yêu, quý mến của mọi người dành cho thi nhân. Nhà thơ rất muốn đền đáp nhưng bệnh tật khiến chàng không thể đền đáp nổi những điều trân quý ấy. Tiếp đó là nỗi đau đớn, bất lực vì tình yêu không trọn vẹn. Và cuối cùng là nỗi khổ sở, bơ vơ, lạc lõng giữa cuộc đời mênh mông. Như vậy, bài thơ là sự vận động từ sự phiền muộn, khát khao yêu và được yêu sang nỗi khổ sở, bơ vơ, lạc lõng giữa trần thế bao la của thi nhân.

Câu 1. Phương thức biểu đạt chính của văn bản: Thuyết minh. Câu 2. HS chỉ ra hai điểm nổi bật của Festival Phở 2025 được nêu trong văn bản. + Quy tụ hơn 50 gian hàng phở ba miền. + Du khách được trải nghiệm các món phở đặc trưng của nhiều nơi. + Có tiết mục trình diễn quy trình nấu phở truyền thống. + Tái hiện không gian văn hoá ẩm thực Hà Nội xưa. + Toạ đàm về hành trình đưa phở trở thành di sản UNESCO. Câu 3. Những thông tin được trình bày trong phần sa-pô của văn bản: Tên, chủ đề, thời gian, địa điểm và nội dung nổi bật của sự kiện. – Tác dụng của phần sa-pô: + Giúp người đọc nắm bắt được tổng quan thông tin quan trọng nhất của sự kiện. + Thu hút sự chú ý bằng việc đề cập, nhấn mạnh thông tin ứng dụng Al trong trải nghiệm phở tại sự kiện, tạo sự tò mò cho độc giả.

Câu 4.

Điểm mới của Festival Phở 2025 so với những lễ hội ẩm thực truyền thống trước đây: Lần đầu tiên công nghệ Al được đưa vào hoạt động tư vấn, hỗ trợ khách hàng trong một lễ hội ẩm thực.

+ Làm nổi bật tính hiện đại, sáng tạo của Festival Phở 2025.

+ Thể hiện sự kết hợp giữa văn hoá ẩm thực truyền thống và công nghệ số.

+ Góp phần tăng sức hấp dẫn và hiệu quả quảng bá cho lễ hội.

Câu 5.

+ Thế hệ trẻ có trách nhiệm kế thừa và phát huy các giá trị văn hoá ẩm thực truyền thống của dân tộc.

+ Cần chủ động tìm hiểu, trân trọng những giá trị lâu đời của ẩm thực truyền thống.

+ Biết ứng dụng công nghệ, truyền thông để giới thiệu ẩm thực dân tộc theo cách thức phù hợp với thời đại.

+ Góp phần sáng tạo, làm mới hình thức lan toả nhưng vẫn giữ gìn bản sắc và hồn cốt văn hoá của ẩm thực dân tộc.

Bài 2:

Hình tượng bà má Hậu Giang là biểu tượng cao đẹp của người mẹ Việt Nam anh hùng, giàu lòng yêu nước và kiên trung. Bà là hiện thân của sự chịu đựng thầm lặng và tình thương vô bờ bến, không chỉ dành cho con ruột mà còn cho bộ đội, cán bộ cách mạng. Hình ảnh bà gắn liền với chiến khu, với công việc nuôi giấu, bảo vệ và tiếp tế cho bộ đội, dẫu đối mặt với hiểm nguy và sự tàn khốc của chiến tranh. Bà má Hậu Giang không chỉ là hậu phương vững chắc mà còn là nguồn sức mạnh tinh thần to lớn, tiếp lửa cho ý chí chiến đấu của các chiến sĩ. Qua đó, tác phẩm ca ngợi lòng dũng cảm và sự hy sinh cao cả của người dân miền Nam trong cuộc kháng chiến giành độc lập dân tộc.

Bài 1:

Bài thơ "Biết ơn cha mẹ" của Hoàng Mai đã chạm đến trái tim người đọc bằng những vần thơ song thất lục bát giàu cảm xúc, thể hiện nỗi nhớ thương và lòng biết ơn sâu sắc của người con dành cho đấng sinh thành đã khuất. Tác phẩm đã thành công trong việc khắc họa công lao vất vả của cha mẹ qua hình ảnh tuổi thơ "bần cùng cạn kiệt": Cha "đảm đương mải miết vườn rau", mẹ "dạy bảo ban con khờ", cùng nhau "chắt chiu ngày tháng mong cầu vươn lên" chỉ để con cái được no ấm, trưởng thành. Nỗi đau lớn nhất của nhân vật trữ tình là sự hối hận khi không kịp báo hiếu trọn vẹn: "Mẹ cha khuất bóng đã lâu / Con chưa đền đáp ơn sâu cửu trùng". Chính sự mất mát này đã khiến người con "sướt mướt canh thâu" và đau đớn nhận ra khi con "đã bắt đầu ổn định" thì cha mẹ lại "thân tịnh bất an". Đoạn kết, người con chỉ còn biết cầu mong cha mẹ được siêu thoát, thể hiện tấm lòng hiếu thảo muộn màng nhưng vô cùng chân thành và day dứt.