Câu 1

Hình ảnh “cau” và “giầu” là biểu tượng quen thuộc trong văn hóa dân gian Việt Nam, gắn liền với tình yêu đôi lứa và hôn nhân thủy chung. Cau và giầu thường đi đôi trong lễ cưới, tượng trưng cho sự hòa hợp, gắn bó trọn đời. Ở đây, Nguyễn Bính mượn hình ảnh ấy để ẩn dụ cho đôi trai gái đang yêu: chàng trai “cau thôn Đoài” khao khát được kết duyên với “giầu thôn Đông”. Câu hỏi tu từ “Cau thôn Đoài nhớ giầu không thôn nào?” thể hiện nỗi nhớ da diết, tình cảm chân thành mà vụng dại của người đang yêu. Hình ảnh mộc mạc ấy đã kết tinh vẻ đẹp thôn quê Việt Nam: giản dị, chân thành, đằm thắm. Qua đó, Nguyễn Bính đã diễn tả tinh tế nỗi tương tư – căn bệnh ngọt ngào của những trái tim yêu.

Câu 2

Trái Đất là ngôi nhà chung của nhân loại, là nơi duy nhất mà con người có thể sinh tồn. Bởi vậy, như Leonardo DiCaprio từng nói: “Hành tinh của chúng ta là nơi duy nhất mà chúng ta có thể sống, chúng ta cần bảo vệ nó.” Đây là lời nhắc nhở sâu sắc về trách nhiệm của con người đối với môi trường sống của chính mình. Thật vậy, thiên nhiên là nguồn gốc của sự sống. Từ không khí ta hít thở, nước ta uống, đến lương thực ta ăn đều đến từ Trái Đất. Nhưng đáng buồn là con người đang tàn phá ngôi nhà ấy: rừng bị chặt phá, biển bị ô nhiễm, băng tan, khí hậu biến đổi, hàng nghìn loài sinh vật tuyệt chủng mỗi năm. Nếu không kịp thời hành động, hành tinh xanh sẽ trở thành nơi khắc nghiệt, không thể duy trì sự sống. Bảo vệ Trái Đất chính là bảo vệ sự sống của chính chúng ta. Mỗi người có thể bắt đầu từ những hành động nhỏ: tiết kiệm điện, nước; trồng cây xanh; giảm rác thải nhựa; sử dụng phương tiện thân thiện với môi trường. Chính sự thay đổi trong thói quen hàng ngày của mỗi cá nhân sẽ tạo nên sức mạnh tập thể to lớn, góp phần gìn giữ hành tinh này. Các chính phủ và doanh nghiệp cũng cần có những chính sách nghiêm ngặt và bền vững để phát triển kinh tế gắn liền với bảo vệ môi trường. Lời nhắc của Leonardo DiCaprio không chỉ là cảnh báo, mà còn là lời kêu gọi hành động vì tương lai nhân loại. Chúng ta chỉ có một Trái Đất duy nhất, và không nơi nào khác có thể thay thế. Hãy sống có ý thức, yêu thương và bảo vệ hành tinh này, để mai sau con cháu vẫn còn được hít thở bầu không khí trong lành, ngắm bầu trời xanh và tận hưởng vẻ đẹp của thiên nhiên – món quà vô giá mà cuộc sống đã trao tặng.

Câu 1. → Thể thơ: Bài thơ được viết theo thể thơ lục bát.

Câu 2. → Cụm từ “chín nhớ mười mong” là cách nói phóng đại, ẩn dụ diễn tả nỗi nhớ da diết, trọn vẹn và khôn nguôi của người đang yêu — lúc nào cũng nghĩ, cũng mong, cũng nhớ về người mình thương.

Câu 3. → Biện pháp tu từ: Nhân hoá (Thôn Đoài “ngồi nhớ” thôn Đông). → Tác dụng: Làm cho không gian làng quê trở nên có hồn, sinh động như con người đang yêu; đồng thời gợi nỗi nhớ nhung da diết, tình cảm chân thành, mộc mạc của chàng trai nông thôn. Câu 4. → Hai dòng thơ “Bao giờ bến mới gặp đò? / Hoa khuê các bướm giang hồ gặp nhau?” gợi cảm xúc mong chờ, khắc khoải, xa cách trong tình yêu. → Hình ảnh “bến – đò”, “hoa – bướm” vừa mang tính biểu tượng cho đôi lứa yêu nhau, vừa diễn tả ước vọng được gặp gỡ, sum vầy sau bao ngày xa cách. Câu 5. → Tình yêu là một tình cảm đẹp và cao quý trong cuộc sống. Nó giúp con người sống nhiệt thành, biết quan tâm và chia sẻ với nhau. Tình yêu cũng là nguồn cảm hứng cho thơ ca, âm nhạc và nghệ thuật. Qua tâm trạng tương tư tha thiết của chàng trai trong bài thơ, em nhận ra rằng tình yêu chân thành luôn khiến con người trở nên sâu sắc và biết trân trọng hạnh phúc của mình hơn.

Câu 1 Bài thơ “Những bóng người trên sân ga” của Nguyễn Bính là một khúc nhạc buồn thấm đẫm tình người. Nhà thơ đã chọn không gian sân ga – nơi chứng kiến bao cuộc tiễn biệt – để khắc họa nỗi buồn chia ly muôn thuở. Những hình ảnh “hai cô bé”, “đôi người yêu”, “hai chàng trai”, “vợ chồng ai”, “bà già tiễn con”, hay “một người đi” được tái hiện qua điệp ngữ “Có lần tôi thấy…” như những thước phim chậm, gợi xúc động sâu sắc. Mỗi cảnh tiễn đưa đều mang một nỗi niềm riêng, nhưng tất cả đều hội tụ trong cảm xúc thương cảm, xót xa của người quan sát. Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng thể lục bát giàu nhạc tính, giọng điệu nhẹ nhàng, trầm buồn, cùng hệ thống hình ảnh giản dị mà giàu sức gợi. Tất cả tạo nên một bức tranh nhân sinh đầy xúc động, thể hiện tình yêu thương và lòng nhân ái sâu đậm của nhà thơ đối với con người trong những phút chia xa. Câu 2 (4,0 điểm): Bài nghị luận xã hội (600 chữ) Trong cuộc sống, mỗi người đều phải lựa chọn cho mình một con đường riêng. Nhà thơ Mỹ Robert Frost từng viết: “Trong rừng có nhiều lối đi, và tôi chọn lối đi chưa có dấu chân người.” Câu nói ấy khẳng định giá trị của sự chủ động và sáng tạo trong lựa chọn hướng đi của bản thân. Sự chủ động là khả năng tự quyết định, dám nghĩ, dám làm, không phụ thuộc vào người khác. Người sáng tạo biết chọn con đường riêng, biết khác biệt nhưng vẫn đúng đắn, phù hợp với năng lực và lý tưởng của mình. Trong học tập, sáng tạo giúp ta tìm ra phương pháp mới để hiểu bài hiệu quả hơn. Trong công việc, sáng tạo giúp xã hội tiến bộ, tạo ra những giá trị mới mẻ. Chủ động và sáng tạo cũng giúp con người tự tin, bản lĩnh, không bị hòa tan giữa đám đông. Thực tế, nhiều người trẻ ngày nay chỉ thích đi theo “lối mòn”, chọn nghề theo trào lưu, sợ thất bại nên không dám khác biệt. Điều đó khiến cuộc sống trở nên nhạt nhòa, thiếu cá tính. Ngược lại, những người dám chọn lối đi riêng như Steve Jobs, Elon Musk hay cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã để lại dấu ấn lớn, khẳng định giá trị bản thân và đóng góp cho xã hội. Tuy nhiên, sáng tạo không có nghĩa là chống đối hay liều lĩnh; mỗi lựa chọn phải dựa trên hiểu biết, đạo đức và ý thức trách nhiệm. Tựu trung, chủ động lựa chọn lối đi riêng và sáng tạo trong cuộc sống chính là cách ta khẳng định bản lĩnh, phát huy tiềm năng, và góp phần làm cho thế giới trở nên phong phú, tốt đẹp hơn. Hãy dũng cảm bước đi trên con đường mình chọn, vì chỉ khi đó, ta mới thực sự sống là chính mình.

Câu 1. Thể thơ của văn bản: Thơ thất ngôn (mỗi dòng 7 chữ). Câu 2. Vần được gieo trong khổ cuối là vần “ay” (bay – tay). Kiểu vần: Vần liền (hai câu liên tiếp cùng vần).

Câu 3. Biện pháp tu từ sử dụng xuyên suốt: Điệp ngữ “Có lần tôi thấy…”. Tác dụng: Nhấn mạnh sự chứng kiến của tác giả trước nhiều cảnh chia ly khác nhau nơi sân ga, qua đó khắc họa sâu sắc nỗi buồn, sự cảm thông và tình người trong những cuộc tiễn đưa. Câu 4. Đề tài: Cảnh chia ly nơi sân ga. Chủ đề: Nỗi buồn, sự xúc động và tình cảm con người trong những cuộc chia tay – biểu hiện của tình yêu thương, gắn bó trong cuộc đời.

Câu 5. Yếu tố tự sự thể hiện: Bài thơ kể lại những “lần thấy” của nhân vật trữ tình – mỗi lần là một câu chuyện nhỏ (hai cô bé chia tay, đôi người yêu, hai người bạn, vợ chồng, mẹ tiễn con...). Tác dụng: Làm cho bài thơ có tính chân thực, sinh động như một bức tranh đời sống. Góp phần bộc lộ cảm xúc trữ tình sâu lắng của tác giả trước cảnh chia ly. Tăng sức gợi cảm và chiều sâu nhân văn cho bài thơ.

Câu 1.

Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm.

Câu 2.

Hình ảnh đời mẹ được so sánh với:

Bến vắng bên sông

Cây tự quên mình trong quả

Trời xanh nhẫn nại sau mây

Con đường nhỏ dẫn về bao tổ ấm

Câu 3.

Biện pháp tu từ: Ẩn dụ

Tác dụng: Câu thơ dùng hình ảnh quả và cây để nói về công lao của mẹ (cây) đối với con (quả). Khi con thành đạt, ít ai nhớ tới người đã hi sinh thầm lặng cho mình. Câu thơ nhấn mạnh sự quên lãng vô tình của con người đối với tình mẹ, làm nổi bật sự thiêng liêng và cao cả của mẹ.

Câu 4.

Hai dòng thơ thể hiện mong muốn chân thành và sâu sắc của người con: muốn có những lời dịu dàng, yêu thương để vỗ về, an ủi mẹ trong tuổi già. Đây là biểu hiện của sự hiếu thảo, yêu thương, biết ơn và trân trọng những hi sinh thầm lặng của mẹ.

Câu 5.

Bài học rút ra: Hãy biết yêu thương, quan tâm và báo đáp công ơn cha mẹ khi còn có thể. Đừng để sự hi sinh của mẹ trở thành điều bị lãng quên khi ta trưởng thành, mà hãy luôn giữ lòng biết ơn và thể hiện tình cảm một cách chân thành với mẹ cha.

Câu 1. Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích là biểu cảm.

Câu 2. Những từ ngữ, hình ảnh thể hiện “năm khốn khó” là: “đồng sau lụt”, “bờ đê sụt lở”, “chịu đói suốt ngày tròn”, “co ro bậu cửa”, “có gì nấu đâu mà nhóm lửa”, “ngô hay khoai còn ở phía mẹ về”.

Câu 3.

Biện pháp tu từ: ẩn dụ và nhân hóa.

Tác dụng: Thể hiện nỗi đau xót, nhớ thương mẹ da diết của người con; cho thấy sự bất lực khi không thể nói với mẹ điều gì nữa vì mẹ đã khuất.

Câu 4. Dòng thơ “Mẹ gánh gồng xộc xệch hoàng hôn” thể hiện hình ảnh người mẹ tảo tần, vất vả gánh gồng mưu sinh trong cảnh chiều tà. Từ “xộc xệch” gợi cảm giác lam lũ, nhọc nhằn, làm nổi bật sự hi sinh thầm lặng của mẹ.

Câu 5.

Thông điệp: Tình mẹ là thiêng liêng và bất diệt trong lòng con.

Lí do: Vì dù mẹ đã khuất, hình ảnh mẹ vẫn hiện về trong giấc mơ, trong nỗi nhớ day dứt của con. Đoạn thơ gợi nhắc chúng ta phải biết yêu thương, trân trọng mẹ khi còn có thể, bởi không gì có thể thay thế được mẹ trong cuộc đời mỗi người.

Câu 1. Văn bản trên thuộc thể loại Văn bản thuộc thể loại truyện ngắn hiện đại.Câu 2. Người kể chuyện trong văn bản là người kể chuyện toàn tri hay hạn tri

Người kể chuyện trong văn bản là người kể chuyện toàn tri.

Giải thích: Người kể không xuất hiện như một nhân vật, nhưng lại biết và thuật lại được tâm trạng, suy nghĩ thầm kín của nhiều nhân vật khác nhau như San, Sáu Tâm, Điệp,… Điều đó thể hiện điểm nhìn toàn tri.

Câu 3. Chỉ ra và nêu tác dụng của thành phần chêm xen trong đoạn văn sau:

“…như mấy tuồng cải lương bây giờ hay hát…”

Thành phần chêm xen: “như mấy tuồng cải lương bây giờ hay hát”

Tác dụng:
Thành phần này bổ sung thông tin mang tính giải thích, bình luận, giúp người đọc hiểu rõ hơn về nội dung những vai diễn mà San yêu thích, từ đó làm nổi bật tâm hồn nhạy cảm, khát khao tình thân và ước mơ nghệ thuật của nhân vật.

Câu 4: Phân tích tác dụng của điểm nhìn trần thuật trong đoạn sau:

“Những khi quán vắng, San cố ngủ cho nhiều…”

Điểm nhìn trần thuật trong đoạn văn là từ tâm lý nhân vật San (tuy người kể là toàn tri, nhưng đoạn này chọn điểm nhìn từ nhân vật).

Tác dụng:

Giúp người đọc cảm nhận sâu sắc nỗi cô đơn, mỏi mệt và khát khao thoát khỏi thực tại đau khổ của San.Bộc lộ rõ nỗi trống trải tinh thần, nỗi đau về gia đình, ước mơ không thành và sự mỏi mòn của một đời người bị xã hội ruồng rẫy.Tạo chiều sâu tâm lý và khiến người đọc đồng cảm, xót xa cho nhân vật.Câu 5: Văn bản này để lại trong em những cảm nhận, suy nghĩ gì?

Văn bản để lại trong em một cảm giác xót xa, cảm động và day dứt. Qua câu chuyện của San, Sáu Tâm và Điệp, em thấu hiểu hơn về số phận con người nhỏ bé, đặc biệt là những người phụ nữ nghèo, những người nghệ sĩ sống vì đam mê và tình người.

Dù cuộc đời đầy bất hạnh, San vẫn giữ trong lòng hình ảnh đẹp và nhân văn, vẫn sống với ước mơ và lòng yêu thương.

Tác phẩm khiến em nhận ra rằng lòng tốt, sự cảm thông và tình thương chân thành có thể xoa dịu nỗi đau và làm đẹp một kiếp người, dù người ấy không được toả sáng trên sân khấu cuộc đời.

Câu 1. Thể thơ của văn bản trên là thơ tự do. Câu 2. Trong văn bản, hạnh phúc được miêu tả qua các tính từ: xanh, thơm, im lặng, dịu dàng, vô tư. Câu 3. Đoạn thơ: Hạnh phúc đôi khi như quả thơm trong im lặng, dịu dàng Diễn tả rằng hạnh phúc có thể đến một cách lặng lẽ, nhẹ nhàng như hương thơm của quả chín. Đó là những niềm vui giản dị, không phô trương, nhưng sâu sắc và tinh tế. Hạnh phúc có thể đến từ những điều bình dị trong cuộc sống. Câu 4. Biện pháp tu từ so sánh trong đoạn thơ:

Hạnh phúc đôi khi như sông vô tư trôi về biển cả Chẳng cần biết mình đầy vơi Tác dụng: So sánh hạnh phúc với dòng sông gợi hình ảnh về sự tự nhiên, thanh thản, vô tư. Dòng sông trôi không quan tâm đến việc mình đầy hay vơi, giống như hạnh phúc chân thật không đo đếm bằng vật chất hay điều kiện, mà là sự buông bỏ, an nhiên, chấp nhận. Biện pháp này giúp người đọc cảm nhận được vẻ đẹp nhẹ nhàng, sâu lắng của hạnh phúc.

Câu 5. Nhận xét quan niệm về hạnh phúc của tác giả được thể hiện trong đoạn trích: Quan niệm về hạnh phúc của tác giả trong đoạn thơ rất nhẹ nhàng và sâu sắc. Hạnh phúc không phải là điều xa vời, lớn lao, mà hiện hữu trong những điều giản dị, gần gũi như chiếc lá, quả chín hay dòng sông. Hạnh phúc có thể đến trong sự tĩnh lặng, dịu dàng, đôi khi vô tư, không cần lý do hay điều kiện cụ thể. Tác giả nhấn mạnh rằng, hạnh phúc không phải lúc nào cũng rõ ràng, đủ đầy, mà đôi khi chính sự không toan tính, không đo đếm lại khiến con người cảm thấy thanh thản và trọn vẹn. Đây là một quan niệm sâu sắc, nhân văn và mang tính chiêm nghiệm cao về cuộc sống.

Câu 1. Phương thức biểu đạt chính của văn bản: Nghị luận.

Câu 2. Hai cặp từ, cụm từ đối lập được sử dụng trong đoạn (1): Tằn tiện – phung phí Ưa bay nhảy – ở nhà

Câu 3. Lý do tác giả cho rằng “đừng bao giờ phán xét người khác một cách dễ dàng”: Vì mỗi người đều có những hoàn cảnh, suy nghĩ và lựa chọn sống khác nhau. Việc phán xét người khác một cách dễ dãi chỉ thể hiện định kiến và thiếu sự thấu hiểu. Hơn nữa, những lời phán xét ấy lặp đi lặp lại đến mức khiến con người cảm thấy mệt mỏi và đánh mất sự tự do trong chính cuộc sống của mình

Câu 4. Quan điểm “Điều tồi tệ nhất là chúng ta chấp nhận buông mình vào tấm lưới định kiến đó” có thể hiểu là: Không chỉ bị người khác đánh giá, mà chính bản thân ta lại chấp nhận sống theo những định kiến áp đặt từ bên ngoài. Khi đó, ta đánh mất bản sắc cá nhân, sống không còn là chính mình, mà để người khác định đoạt cảm xúc, hành vi và lựa chọn cuộc sống của ta. Đó là sự tự đánh mất tự do và giá trị bản thân.

Câu 5. Thông điệp rút ra từ văn bản: Mỗi người có một cách sống và giá trị riêng, vì vậy đừng vội vàng phán xét người khác, cũng đừng để định kiến – của bản thân hay của người khác – chi phối cuộc sống của mình. Hãy dũng cảm sống là chính mình và lắng nghe tiếng nói từ trái tim

Dưới đây là bài làm cho cả hai câu: --- Câu 1. Cuộc sống luôn đầy rẫy những thử thách, khó khăn và thất bại. Trong cuốn Nhà giả kim, Paulo Coelho đã viết: “Bí mật của cuộc sống là ngã bảy lần và đứng dậy tám lần.” Câu nói ấy đã gửi gắm một thông điệp sâu sắc về ý chí, nghị lực và lòng kiên trì trong hành trình sống của mỗi con người. “Ngã bảy lần” tượng trưng cho những lần vấp ngã, thất bại, tổn thương mà ai cũng phải trải qua. Nhưng “đứng dậy tám lần” lại nhấn mạnh tinh thần không bỏ cuộc, luôn sẵn sàng đứng lên làm lại từ đầu. Bởi lẽ, thành công không nằm ở việc chưa từng thất bại mà ở khả năng vượt qua thất bại để tiếp tục tiến về phía trước. Trong thực tế, có rất nhiều tấm gương sáng như Thomas Edison, Walt Disney… đã từng thất bại nhiều lần nhưng nhờ lòng kiên trì mà họ đã đạt được thành tựu to lớn. Vì vậy, mỗi chúng ta cần học cách mạnh mẽ, lạc quan và không nản lòng trước thử thách – bởi chính ý chí vươn lên mới là “bí mật” thật sự của cuộc sống Câu 2. Bài thơ số 33 trong chùm Bảo kính cảnh giới của Nguyễn Trãi là một minh chứng tiêu biểu cho tâm hồn thanh cao, trí tuệ sâu sắc và lối sống ẩn dật thanh bạch của một bậc đại trí. Về nội dung, bài thơ thể hiện thái độ sống an nhiên, hòa mình với thiên nhiên và sự lựa chọn lý tưởng sống của Nguyễn Trãi trong bối cảnh thời cuộc đầy biến động. Ngay câu mở đầu “Rộng khơi ngại vượt bể triều quan” cho thấy tác giả chủ động rời xa chốn quan trường, không màng danh lợi. “Lui tới đòi thì miễn phận an” thể hiện quan điểm sống thuận theo thời thế, coi trọng sự an yên trong tâm hồn. Hai câu thơ tiếp theo gợi tả hình ảnh cuộc sống thanh tịnh, hòa hợp với thiên nhiên, khi “hương quế lọt” qua khe cửa và “bóng hoa tan” nơi hiên nhà. Tác giả cũng thể hiện rõ lập trường chính trị và đạo đức của mình khi so sánh mình không có cơ hội giúp nước như “Y, Phó” nhưng vẫn kiên định với đạo Nho như “Khổng, Nhan”. Câu kết là một tuyên ngôn nhân sinh: sống nhàn, thanh cao mới là lối sống quý giá nhất. Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật nghiêm ngặt nhưng giàu cảm xúc. Hình ảnh thơ thanh thoát, giàu chất tượng trưng (cửa, hương quế, bóng hoa…). Ngôn ngữ điển tích sâu sắc thể hiện sự uyên bác và tư tưởng của nhà Nho. Cách đối ý, đối từ chặt chẽ càng làm nổi bật phong thái trầm tĩnh, trí tuệ của tác giả. Tóm lại, bài thơ không chỉ là một bản tuyên ngôn về lối sống nhàn, mà còn là tấm gương soi chiếu nhân cách thanh cao và khí tiết cứng cỏi của Nguyễn Trãi giữa dòng đời nhiều biến động.