Đoạn thơ trong bài “Hoan hô chiến sĩ Điện Biên” của Tố Hữu đã khắc họa hình ảnh những chiến sĩ Điện Biên anh hùng với tinh thần chiến đấu quả cảm và sự hi sinh cao cả trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. Qua đó, nhà thơ bày tỏ niềm tự hào và sự ngợi ca sâu sắc đối với những con người đã làm nên chiến thắng lịch sử của dân tộc.

Trước hết, đoạn thơ mở đầu bằng lời ca ngợi đầy xúc động: “Hoan hô chiến sĩ Điện Biên / Chiến sĩ anh hùng”. Cách xưng hô trang trọng cùng giọng điệu hùng tráng đã khẳng định vị thế cao đẹp của người lính trong lòng nhân dân. Hình ảnh “Đầu nung lửa sắt” gợi lên ý chí kiên cường, tinh thần chiến đấu mạnh mẽ như thép của những chiến sĩ trên chiến trường. Những câu thơ tiếp theo tái hiện hoàn cảnh chiến đấu vô cùng gian khổ: “Năm mươi sáu ngày đêm khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt”. Chỉ bằng vài hình ảnh ngắn gọn nhưng giàu sức gợi, tác giả đã cho thấy sự khắc nghiệt của chiến trường Điện Biên: người lính phải đào núi, sống trong hầm, chịu mưa gió và ăn uống thiếu thốn. Tuy vậy, họ vẫn kiên cường với tinh thần “Gan không núng / Chí không mòn”.

Không chỉ chịu đựng gian khổ, người lính còn sẵn sàng hi sinh vì nhiệm vụ. Hình ảnh “Những đồng chí thân chôn làm giá súng / Đầu bịt lỗ châu mai” gợi nhắc đến những tấm gương anh dũng đã lấy thân mình che chắn cho đồng đội. Những câu thơ “Băng mình qua núi thép gai / Ào ào vũ bão” diễn tả khí thế tấn công mạnh mẽ, dũng cảm của quân ta trước hệ thống phòng thủ kiên cố của kẻ thù. Đặc biệt, chi tiết “Những đồng chí chèn lưng cứu pháo / Nát thân, nhắm mắt, còn ôm…” đã khắc họa sâu sắc tinh thần hi sinh quên mình của người chiến sĩ. Dù thân thể bị thương nặng, họ vẫn ôm chặt khẩu pháo – biểu tượng của quyết tâm chiến đấu đến hơi thở cuối cùng.

Bên cạnh đó, đoạn thơ còn làm nổi bật tinh thần đoàn kết và ý chí quyết tâm chiến thắng. Hình ảnh “Những bàn tay xẻ núi lăn bom / Nhất định mở đường cho xe ta lên chiến trường tiếp viện” cho thấy sức mạnh tập thể của quân đội ta. Chính sự đồng lòng, quyết tâm ấy đã giúp quân ta vượt qua mọi khó khăn để giành thắng lợi.

Với giọng điệu hào hùng, hình ảnh giàu sức gợi và nhịp thơ mạnh mẽ, đoạn thơ đã tái hiện chân thực tinh thần chiến đấu anh dũng của quân dân ta trong chiến dịch Điện Biên Phủ. Qua đó, Tố Hữu không chỉ ca ngợi những người chiến sĩ anh hùng mà còn khơi dậy niềm tự hào dân tộc và lòng biết ơn sâu sắc đối với những người đã hi sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

- Tiếng nói cảm thương, thông cảm cho những người phụ nữ phải chịu cảnh lấy chồng chung. 

- Tố cáo chế độ đa thê đã khiến người phụ nữ không có được hạnh phúc trọn vẹn.

- Tiếng nói đòi quyền sống, quyền hạnh phúc trọn vẹn cho những người phụ nữ bất hạnh trong xã hội bất công xưa.

- Thành ngữ được vận dụng trong bài thơ: Năm thì mười họa, cố đấm ăn xôi.

- Tác dụng:

+ Việc vận dụng các thành ngữ dân gian "Năm thì mười họa" (thưa thớt, lúc có lúc không), "Cố đấm ăn xôi" (cố nhẫn nhục, chịu đựng để theo đuổi, hi vọng điều gì đó) có tác dụng biểu đạt tình cảnh làm lẽ đáng thương của Hồ Xuân Hương - không được quan tâm đoái hoài đến dù bản thân đã cố nhẫn nhịn, chịu đựng nhưng không có kết quả gì.

+ Đồng thời sử dụng thành ngữ còn làm cho lời thơ thêm hàm súc, biểu cảm, mang sắc điệu dân gian.

Câu 1:

Bài thơ “Chiều xuân ở thôn Trừng Mai” của Nguyễn Bảo đã khắc họa một không gian làng quê thanh bình, giàu sức sống trong buổi chiều mùa xuân. Trước hết, bức tranh thiên nhiên hiện lên với những nét đặc trưng của mùa xuân Bắc Bộ: “phân phất mưa phùn”, “xâm xẩm bay”. Làn mưa nhẹ và bầu trời hơi tối tạo nên không khí êm đềm, dịu dàng của buổi chiều quê. Trong không gian ấy, con người xuất hiện với những công việc lao động quen thuộc: người nông dân mặc “manh áo ngắn” giục trâu cày, nàng dâu gieo dưa từ sáng, bà lão chiều vẫn chăm chỉ xới đậu. Những hình ảnh này làm cho bức tranh làng quê trở nên gần gũi và ấm áp, thể hiện sự cần cù của người nông dân. Bên cạnh đó, cảnh vật cũng tràn đầy sức sống: mía bên giậu tre đang nảy ngọn, khoai trong đám cỏ đã xanh cây. Tất cả gợi lên sự sinh sôi, tươi tốt của ruộng vườn khi mùa xuân về. Qua việc miêu tả cảnh thiên nhiên hòa quyện với nhịp sống lao động, nhà thơ đã tạo nên một không gian điền viên bình dị mà vui tươi, đồng thời bộc lộ niềm yêu mến và trân trọng cuộc sống thôn quê thanh bình.

Bài 2:

Trong bài thơ " Chiều xuân ở thôn Trừng Mai", Nguyễn Bảo đã tìm thấy “nguồn vui thú” từ cuộc sống điền viên bình dị. Từ đó gợi cho chúng ta suy nghĩ về ý nghĩa của việc tìm kiếm niềm vui và hạnh phúc từ những điều giản dị trong cuộc sống.

Trước hết, những điều giản dị chính là những điều gần gũi, quen thuộc hằng ngày như lao động, tình cảm gia đình, thiên nhiên hay những khoảnh khắc bình yên của cuộc sống. Hạnh phúc không phải lúc nào cũng đến từ những thành công lớn lao hay vật chất giàu sang, mà đôi khi chỉ là cảm giác an yên khi được sống và làm việc một cách chân thành, ý nghĩa. Trong bài thơ, niềm vui của con người không đến từ sự phô trương mà từ công việc đồng áng quen thuộc: người nông dân giục trâu cày, nàng dâu gieo dưa, bà lão xới đậu. Những hình ảnh ấy cho thấy cuộc sống lao động tuy vất vả nhưng lại mang đến niềm vui giản dị, ấm áp.

Việc biết trân trọng những điều bình dị giúp con người sống lạc quan và hạnh phúc hơn. Khi biết hài lòng với những gì mình có, con người sẽ cảm nhận được vẻ đẹp của cuộc sống xung quanh và tránh rơi vào sự ganh đua, mệt mỏi. Những niềm vui nhỏ bé như một buổi chiều yên bình, một lời hỏi thăm chân thành hay một thành quả lao động nho nhỏ cũng có thể mang lại cảm giác ấm áp và ý nghĩa. Chính những điều giản dị ấy làm cho cuộc sống trở nên bền vững và đáng trân trọng hơn.

Trong thực tế, nhiều người vì chạy theo danh vọng, tiền bạc mà quên mất những giá trị giản đơn nhưng quý giá của cuộc sống. Khi đó, dù đạt được nhiều thành công, họ vẫn cảm thấy trống rỗng và mệt mỏi. Ngược lại, những người biết tìm niềm vui từ công việc, từ gia đình và từ những điều nhỏ bé xung quanh thường có cuộc sống bình yên và hạnh phúc hơn.

Tuy nhiên, trân trọng những điều giản dị không có nghĩa là từ bỏ ước mơ hay sự cố gắng. Mỗi người vẫn cần nỗ lực để vươn lên, nhưng đồng thời phải biết dừng lại để cảm nhận vẻ đẹp của cuộc sống. Khi biết cân bằng giữa khát vọng và sự hài lòng, con người sẽ tìm thấy hạnh phúc thật sự.

Tóm lại, từ cảm hứng trong bài thơ “Chiều xuân ở thôn Trừng Mai”, chúng ta nhận ra rằng hạnh phúc đôi khi bắt nguồn từ những điều bình dị nhất. Biết trân trọng và tìm niềm vui trong những điều giản đơn sẽ giúp con người sống ý nghĩa, thanh thản và hạnh phúc hơn.

Câu 1.

Bài thơ "Chiều xuân ở thôn Trừng Mại" thuộc thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2.

Những hoạt động lao động trong bài thơ:

− Giục trâu đi cày.

− Gieo dưa từ sớm.

− Xới đậu lúc chiều.

Câu 3.

– Về con người: Họ là những người phụ nữ điển hình, đảm đang, chịu khó và rất yêu lao động. Việc đặt "nàng dâu" (trẻ tuổi) bên cạnh "bà lão" (lớn tuổi) cho thấy sự tiếp nối truyền thống lao động bền bỉ, siêng năng giữa các thế hệ.

– Về cuộc sống: Cuộc sống nơi đây tuy vất vả, bận rộn nhưng rất nền nếp, yên bình và ấm áp tình cảm gia đình. Những con người sống hoà mình với thiên nhiên, lấy việc vun trồng, lao động làm niềm vui.

Câu 4.

Hình ảnh mía "nảy ngọn", khoai đã "xanh cây" gợi lên:

– Sức sống thiên nhiên: Gợi lên sự sinh sôi nảy nở mãnh liệt của cây cối. Dưới làn mưa xuân phân phất, cây cối và vạn vật như được tiếp thêm sinh lực để vươn mình mạnh mẽ.

– Thành quả lao động: Đây là "trái ngọt" sau những ngày tháng lao động vất vả của con người. Hình ảnh này hứa hẹn về một mùa màng bội thu, mang lại sự ấm no, đủ đầy cho người nông dân.

Câu 5.

Học sinh trình bày suy nghĩa về tầm quan trọng của tinh thần lạc quan khi đối diện với khó khăn, thử thách:

– Lạc quan giúp con người giữ được sự bình tĩnh và niềm tin để không gục ngã trước những biến cố hay thử thách nghiệt ngã.

– Khi nhìn mọi việc bằng con mắt lạc quan, chúng ta sẽ thấy khó khăn là cơ hội để rèn luyện, trưởng thành hơn thay vì chỉ thấy mệt mỏi và bế tắc.

– Tinh thần tích cực không chỉ giúp ích cho cá nhân mà còn truyền cảm hứng và sức sống cho những người xung quanh, giúp cộng đồng cùng nhau vượt khó.

Trong bối cảnh xã hội hiện đại không ngừng vận động và phát triển, giới trẻ được xem là lực lượng kế cận, giữ vai trò then chốt đối với tương lai của đất nước. Tuy nhiên, song hành với những bạn trẻ sống có lý tưởng, giàu khát vọng cống hiến, vẫn còn tồn tại một bộ phận không nhỏ mang lối sống vô trách nhiệm. Đây không chỉ là vấn đề đạo đức cá nhân mà còn là hồi chuông cảnh báo đối với sự bền vững của xã hội.

Vô trách nhiệm là lối sống thiếu ý thức với nghĩa vụ của bản thân, gia đình và cộng đồng; là thái độ né tránh trách nhiệm, không dám đối diện với hậu quả từ hành vi của chính mình. Thực tế cho thấy, trong môi trường học đường, không ít học sinh học tập đối phó, gian lận trong thi cử, bỏ bê việc học nhưng lại đổ lỗi cho chương trình hay thầy cô. Trên không gian mạng, nhiều bạn trẻ dễ dàng phát ngôn thiếu kiểm soát, chia sẻ thông tin sai lệch, xúc phạm người khác mà không lường trước hậu quả pháp lý và đạo đức. Ngoài xã hội, đã có những trường hợp thanh thiếu niên vi phạm pháp luật, gây tai nạn giao thông do phóng nhanh, vượt ẩu rồi bỏ trốn, để lại hậu quả nặng nề cho gia đình và cộng đồng. Những hiện tượng ấy cho thấy lối sống vô trách nhiệm đang len lỏi vào nhiều mặt của đời sống giới trẻ.

Nguyên nhân của thực trạng này bắt nguồn từ nhiều phía. Trước hết là sự nuông chiều, bao bọc quá mức của một số gia đình, khiến người trẻ quen dựa dẫm, thiếu khả năng tự chịu trách nhiệm. Bên cạnh đó, sự bùng nổ của mạng xã hội với những trào lưu lệch chuẩn, đề cao hưởng thụ, cái tôi cá nhân đã tác động mạnh mẽ đến nhận thức và hành vi của giới trẻ. Mặt khác, bản thân một số bạn trẻ chưa ý thức đầy đủ về giá trị của trách nhiệm, sống thiếu mục tiêu, thiếu lý tưởng và bản lĩnh trước những cám dỗ của đời sống hiện đại.

Hệ quả của lối sống vô trách nhiệm là vô cùng nghiêm trọng. Trước hết, nó khiến người trẻ đánh mất cơ hội hoàn thiện bản thân, làm nghèo nàn nhân cách và tri thức. Không dừng lại ở đó, lối sống ấy còn làm suy giảm niềm tin của xã hội đối với thế hệ trẻ, ảnh hưởng đến trật tự, kỉ cương và sự phát triển chung của đất nước. Tuy nhiên, cần nhìn nhận một cách công bằng rằng, đại đa số giới trẻ Việt Nam hiện nay vẫn đang sống tích cực, sẵn sàng xung kích trong các hoạt động tình nguyện, phòng chống thiên tai, dịch bệnh, tiêu biểu như hình ảnh thanh niên tình nguyện hỗ trợ người dân trong đại dịch COVID-19 hay trong những đợt bão lũ nghiêm trọng. Điều đó càng cho thấy lối sống vô trách nhiệm chỉ là biểu hiện lệch lạc của một bộ phận, nhưng vẫn cần được thẳng thắn phê phán và điều chỉnh.

Để khắc phục thực trạng này, mỗi bạn trẻ cần bắt đầu từ việc tự rèn luyện ý thức trách nhiệm trong học tập, trong lời nói và hành động; dám nhận lỗi, sửa sai và sống có mục tiêu rõ ràng. Gia đình cần giáo dục con cái bằng sự yêu thương đi kèm kỷ luật; nhà trường chú trọng giáo dục đạo đức, kỹ năng sống; xã hội cần tạo môi trường lành mạnh để người trẻ được thử thách và trưởng thành. Chỉ khi trách nhiệm trở thành giá trị cốt lõi trong lối sống của giới trẻ, xã hội mới có thể phát triển một cách bền vững.

Sống có trách nhiệm không chỉ là thước đo nhân cách mà còn là nền tảng để người trẻ khẳng định giá trị của bản thân. Một thế hệ trẻ biết sống vì mình, vì người khác và vì cộng đồng chính là niềm tin, là hi vọng cho tương lai của dân tộc.

Câu 1.
Truyện được kể theo ngôi kể thứ ba (người kể chuyện giấu mình, gọi nhân vật bằng tên).

Câu 2.
Quỳnh thuộc kiểu nhân vật thông minh, hóm hỉnh, trí tuệ, dùng mưu trí và lời nói sắc sảo để trào phúng kẻ xấu trong truyện cười dân gian.

Câu 3.
Nghĩa hàm ẩn trong lời nói của Quỳnh là: chế giễu lão trọc phú chỉ biết ăn ngon mặc đẹp, dốt nát, không có tri thức, bụng chỉ chứa của cải vật chất chứ không có chữ nghĩa, sách vở.

Câu 4.
Thủ pháp gây cười của truyện là: phóng đại, đối lập, chơi chữ, dùng lời nói mỉa mai – trào phúng, tạo tình huống bất ngờ.

Câu 5.
Tác giả sáng tác truyện nhằm phê phán thói háo danh, dốt nát nhưng thích làm sang, đồng thời ca ngợi trí thông minh, tài ứng đối của người lao động.

Câu 6.
Câu chuyện giúp em hiểu rằng con người cần coi trọng tri thức, không nên sống hình thức, giả tạo. Người có tiền của nhưng không chịu học hỏi sẽ trở nên lố bịch và đáng chê cười. Trí tuệ và nhân cách mới là giá trị bền vững của con người. Vì vậy, mỗi người cần rèn luyện cả tri thức lẫn cách sống chân thành.

Trong cuộc đời học sinh của mỗi người, chắc hẳn ai cũng có ít nhất một chuyến đi tham quan đáng nhớ. Đó có thể là chuyến dã ngoại đến vùng quê yên bình, chuyến du lịch lên núi hay xuống biển, hoặc cũng có thể là một chuyến thăm quan mang ý nghĩa lịch sử, giúp ta thêm yêu quê hương, đất nước. Với tôi, một kỉ niệm sâu sắc nhất chính là chuyến đi đến Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam ở Hà Nội – nơi lưu giữ những dấu ấn hào hùng của dân tộc qua bao năm tháng chiến đấu oai hùng vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Hôm đó là một buổi sáng mùa thu trong trẻo, trời Hà Nội se lạnh với những tia nắng nhẹ nhàng len qua từng tán lá. Cả lớp tôi tụ tập ở sân trường từ rất sớm, ai nấy đều háo hức vì đây là chuyến đi tham quan đầu tiên sau bao tháng học hành vất vả. Tiếng nói cười rộn ràng vang khắp sân trường. Trên tay mỗi bạn là chiếc balo nhỏ, trong đó có bánh, nước và một vài vật dụng cá nhân. Cô giáo chủ nhiệm cẩn thận điểm danh từng bạn, nhắc nhở mọi người phải tuân thủ kỷ luật và giữ gìn trật tự trong suốt chuyến đi.

Khi chiếc xe bắt đầu lăn bánh, tôi ngồi bên cửa sổ, nhìn những con đường thân thuộc dần lùi xa. Ngoài kia, hàng cây, mái nhà, dòng người tấp nập của Hà Nội buổi sáng như hòa vào niềm vui phơi phới trong lòng tôi. Cô giáo ngồi phía trước, lâu lâu quay lại dặn dò chúng tôi vài điều, còn đám bạn phía sau thì rì rầm hát những bài ca tuổi học trò. Chuyến đi khởi đầu thật vui vẻ và đầy hứng khởi.

Chỉ khoảng hơn nửa tiếng sau, xe dừng lại trước Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, nằm ngay trên đường Điện Biên Phủ, gần Hoàng thành Thăng Long. Ngay từ cái nhìn đầu tiên, tôi đã bị thu hút bởi không gian rộng lớn và trang nghiêm của nơi đây. Giữa sân là ngọn tháp cờ Hà Nội sừng sững – biểu tượng kiêu hãnh của thủ đô nghìn năm văn hiến. Lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên đỉnh tháp, như đang kể lại bao câu chuyện về ý chí và niềm tin của dân tộc.

Phía trước bảo tàng là những khẩu pháo, xe tăng, máy bay chiến đấu đã từng được sử dụng trong các cuộc kháng chiến. Tôi nhìn thấy chiếc máy bay MiG-21 – loại máy bay mà anh hùng Phạm Tuân từng lái để bắn rơi máy bay Mỹ, hay chiếc xe tăng T-54B mang số hiệu 843, chiếc xe đã húc đổ cổng Dinh Độc Lập vào trưa ngày 30/4/1975, đánh dấu thời khắc đất nước hoàn toàn thống nhất. Đứng trước những hiện vật ấy, tôi bỗng cảm thấy như đang được sống lại trong trang sử hào hùng mà cha ông đã viết nên bằng máu và nước mắt.

Ở một góc khác, tôi nhìn thấy bức ảnh chụp đoàn quân tiến vào Sài Gòn trong ngày 30/4/1975, ai nấy đều nở nụ cười rạng rỡ trong niềm vui chiến thắng. Cô hướng dẫn viên kể rằng có những người trong bức ảnh ấy đã không còn, họ nằm lại ở những cánh rừng, bờ suối xa xôi. Nghe đến đây, tôi chợt thấy lòng mình trào dâng một niềm biết ơn sâu sắc – biết ơn những người đã ngã xuống để Tổ quốc được hồi sinh.

Sau khi tham quan các gian trưng bày, cô giáo cho chúng tôi ra khu vực sân ngoài để nghỉ ngơi và chụp ảnh kỷ niệm. Dưới bóng cây xà cừ rợp mát, tiếng cười nói vang lên rộn rã. Cả lớp chúng tôi tranh nhau tạo dáng bên những chiếc máy bay, xe tăng và khẩu pháo khổng lồ. Cậu bạn Minh – vốn là “nhiếp ảnh gia không chuyên” của lớp – hào hứng cầm máy ảnh của bố, liên tục bấm máy để ghi lại từng khoảnh khắc vui tươi.

Tôi nhớ mãi bức ảnh mà cô giáo chụp cho cả lớp, phía sau là lá cờ đỏ sao vàng đang bay phần phật. Bức ảnh ấy sau này được cô in ra, treo trong lớp học với dòng chữ: “Một ngày đáng nhớ – Tháng 11 năm ấy.” Mỗi lần nhìn lại, tôi như được sống lại khoảnh khắc rực rỡ của tuổi học trò – trong sáng, tự hào và đầy nhiệt huyết.

Trước khi rời bảo tàng, cô giáo dặn chúng tôi xếp hàng ngay ngắn, hát vang bài *“Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng”*. Giọng hát của cả lớp vang lên giữa không gian trang nghiêm, hòa cùng tiếng gió thổi và tiếng lá cờ phần phật trên cao. Trong khoảnh khắc ấy, tôi cảm thấy mình như được kết nối với quá khứ, như đang được cùng cha anh hát khúc khải hoàn ca của dân tộc.

Trên đường trở về, không khí trong xe lặng lẽ hơn lúc đi. Có lẽ ai cũng đang chìm trong những suy nghĩ riêng. Tôi tựa đầu vào cửa kính, nhìn hàng cây lùi dần phía sau mà lòng vẫn vẹn nguyên cảm xúc tự hào xen lẫn xúc động. Tôi nghĩ về những người chiến sĩ năm xưa – họ có thể chỉ bằng tuổi tôi bây giờ, nhưng đã sẵn sàng xông pha nơi bom đạn, hi sinh cả tuổi thanh xuân vì Tổ quốc.

Em hoàn toàn đồng ý với quan điểm rằng con người cần phải sống hòa mình với thiên nhiên, vì thiên nhiên chính là nguồn sống, là ngôi nhà chung của tất cả chúng ta. Thiên nhiên ban tặng cho con người không khí để thở, nước để uống, lương thực để sống và cả vẻ đẹp nuôi dưỡng tâm hồn. Khi con người biết yêu quý, bảo vệ và sống chan hòa với thiên nhiên, cuộc sống sẽ trở nên trong lành, cân bằng và hạnh phúc hơn.

Ngược lại, nếu con người tàn phá thiên nhiên, khai thác quá mức, môi trường sẽ bị ô nhiễm, khí hậu biến đổi, thiên tai xảy ra ngày càng nhiều, và chính con người sẽ phải gánh chịu hậu quả. Sống hòa mình với thiên nhiên không chỉ là bảo vệ môi trường, mà còn là cách để con người sống nhân ái, giản dị và biết trân trọng những điều bình dị quanh mình. Vì thế, mỗi chúng ta cần chung tay gìn giữ màu xanh của trái đất, để cuộc sống hôm nay và mai sau luôn tươi đẹp, an lành.

- Bức tranh thiên nhiên: gần gũi với những hình ảnh quen thuộc (gốc đa già, đàn trâu, trời cao, đồng cỏ, đồng vắng,…); tĩnh lặng, êm đềm (Nằm mát, đàn trâu ngẫm nghĩ nhai; Trời lơ cao vút không buông gió; Êm đềm sóng lụa trôi trên lúa;…), có sức sống (Nhạc ngựa đường xa rắc tiếng đồng; Lá ngập ngừng sa nhẹ lướt ao; …).