Câu 1. Đoạn trích “Chèo đi rắn thứ sáu/ … / Đừng cho tôi bỏ thân chốn này, biển hỡi!” trong bài thơ “Biển” của Xuân Diệu thể hiện rõ vẻ đẹp của cái tôi trữ tình giàu cảm xúc, khao khát yêu thương mãnh liệt. Hình ảnh “chèo đi” gợi nhịp vận động không ngừng, biểu trưng cho hành trình dấn thân vào tình yêu và cuộc sống. Biển hiện lên không chỉ là không gian thiên nhiên rộng lớn mà còn là biểu tượng của tình yêu nồng nàn, say đắm. Lời cầu khẩn “Đừng cho tôi bỏ thân chốn này, biển hỡi!” cho thấy sự gắn bó sâu sắc, niềm thiết tha được hòa mình trọn vẹn vào biển – vào tình yêu và sự sống. Qua đó, Xuân Diệu bộc lộ quan niệm sống hết mình, sống vội vàng, yêu cuồng nhiệt, không muốn rời xa những khoảnh khắc ý nghĩa của cuộc đời. Ngôn ngữ thơ giàu cảm xúc, giọng điệu tha thiết đã góp phần khắc họa một tâm hồn yêu đời, yêu sống đến cháy bỏng. Đoạn thơ vì thế mang vẻ đẹp của cảm xúc chân thành và khát vọng sống mãnh liệt của con người.

Câu 2.

Trong cuộc sống, bên cạnh những giá trị vật chất cần thiết, giá trị tinh thần đóng vai trò vô cùng quan trọng, giúp con người sống ý nghĩa, bền vững và hạnh phúc hơn. Giá trị tinh thần là những điều không thể đo đếm bằng tiền bạc như tình yêu thương, lòng nhân ái, niềm tin, ước mơ, ý chí và sự sẻ chia giữa con người với con người. Trước hết, giá trị tinh thần giúp con người có điểm tựa vững chắc trong cuộc sống. Khi đối diện với khó khăn, thất bại hay mất mát, chính niềm tin, ý chí và sự lạc quan giúp ta đứng vững và tiếp tục bước đi. Một lời động viên đúng lúc, một sự quan tâm chân thành đôi khi có sức mạnh lớn hơn mọi của cải vật chất. Nhờ đó, con người không bị gục ngã trước nghịch cảnh mà biết cách vượt qua và trưởng thành hơn. Bên cạnh đó, giá trị tinh thần góp phần kết nối con người với nhau, tạo nên một xã hội nhân văn. Tình cảm gia đình, tình bạn, tình thầy trò hay sự đồng cảm giữa những con người xa lạ đều làm cho cuộc sống trở nên ấm áp hơn. Khi con người biết yêu thương và chia sẻ, xã hội sẽ giảm bớt ích kỉ, vô cảm, thay vào đó là sự gắn bó và trách nhiệm chung. Không chỉ vậy, đời sống tinh thần còn giúp con người sống có mục đích và lý tưởng. Những ước mơ, khát vọng và niềm đam mê là động lực để mỗi người nỗ lực học tập, lao động và cống hiến. Một cuộc sống chỉ chạy theo vật chất mà thiếu đi giá trị tinh thần sẽ trở nên trống rỗng, mệt mỏi và dễ đánh mất bản thân. Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, không ít người quá đề cao vật chất mà xem nhẹ đời sống tinh thần, dẫn đến lối sống thực dụng, vô cảm. Điều đó đòi hỏi mỗi cá nhân cần biết cân bằng giữa vật chất và tinh thần, trân trọng những giá trị tốt đẹp trong cuộc sống. Là học sinh, chúng ta cần rèn luyện đời sống tinh thần lành mạnh bằng cách sống yêu thương, biết ơn gia đình, thầy cô; nuôi dưỡng ước mơ, sống có trách nhiệm và không ngừng hoàn thiện bản thân. Khi có đời sống tinh thần phong phú, con người sẽ tìm thấy ý nghĩa thực sự của cuộc sống.

Câu 1. Xác định người kể trong văn bản. → Người kể chuyện là nhân vật trữ tình xưng “tôi”, Câu 2. Hình ảnh “biển” hiện ra trong văn bản có đặc điểm gì? → Biển hiện lên với những đặc điểm: Dữ dội, hung bạo: nước cuộn thác, gầm réo, dựng đứng, xoáy mạnh. Đầy hiểm nguy, đe doạ sự sống: có quỷ dữ, ngọ lồm, Long Vương, có thể nuốt người, lật thuyền. Mang màu sắc huyền bí, tâm linh: gắn với cõi âm, quan slay, chợ Đường Chu. → Biển không chỉ là không gian tự nhiên mà còn là thế lực đáng sợ thử thách con người. Câu 3. Chủ đề của văn bản là gì? → Văn bản thể hiện nỗi đau khổ, bất hạnh của con người lương thiện bị đày đọa ở cõi âm, đồng thời phản ánh: Số phận bi thương của người lao động nghèo. Khát vọng được sống, được thoát khỏi đau khổ, hiểm nguy. Quan niệm dân gian về thế giới bên kia của người Tày – Nùng. Câu 4. Các rán nước trong văn bản là biểu tượng cho điều gì? → Mười hai rán nước là biểu tượng cho những thử thách khắc nghiệt, liên tiếp và dai dẳng của kiếp người, đặc biệt là: Những tai ương, đau khổ mà con người phải chịu đựng. Hành trình gian nan của linh hồn nơi cõi âm. → Qua đó thể hiện sự nhỏ bé, yếu đuối của con người trước số phận. Câu 5. Những âm thanh nào được thể hiện trong đoạn thơ? Những âm thanh đó gợi cảm xúc gì? Âm thanh được thể hiện: “nước sôi gầm réo” “thét gào” tiếng nước cuộn, kéo thuyền Cảm xúc gợi ra: Sự kinh hoàng, sợ hãi, tuyệt vọng của con người trước sức mạnh khủng khiếp của thiên nhiên. Thể hiện lời cầu xin tha thiết được sống, nỗi lo âu tột cùng của người chèo thuyền.