Câu 1:

Đoạn trích được kể theo ngôi thứ ba, người kể chuyện đứng bên ngoài nhưng điểm nhìn chủ yếu đặt vào nhân vật Thứ, theo sát dòng ý nghĩ, cảm xúc của Thứ.

Câu 2:

Khi còn là học sinh, Thứ ôm hoài bão lớn:

• Học giỏi, thi đỗ Thành chung, đỗ tú tài, vào đại học.
• Sang Pháp du học.
• Trở thành “một vĩ nhân”, đem lại “những thay đổi lớn lao cho xứ sở”.

Câu 3:

Đoạn:

“Đời y sẽ mốc lên, sẽ gỉ đi, sẽ mòn, sẽ mục ra ở một xó nhà quê…”

→ Biện pháp tu từ: liệt kê + ẩn dụ.

→ Tác dụng:

• Diễn tả trạng thái bế tắc, tàn lụi về tinh thần của Thứ.
• Khắc họa cuộc đời trí thức nghèo bị giam hãm, mục ruỗng dần trong hoàn cảnh ngột ngạt.
• Tăng sức gợi hình, gợi cảm, nhấn mạnh nỗi bi quan, uất ức, mặc cảm vô nghĩa của nhân vật.

Câu 4:

• Cuộc sống: nghèo túng, vất vả, bấp bênh; bị hoàn cảnh xã hội thực dân – phong kiến đẩy vào tình trạng thất nghiệp, bế tắc; đời sống tinh thần tù túng, “sống mòn”.
• Con người: có học thức, giàu hoài bão nhưng lại nhu nhược, yếu đuối, bất lực trước số phận; luôn trăn trở, đau đớn vì thấy lý tưởng dần tàn lụi; khao khát đổi thay nhưng không đủ sức vượt lên.

Câu 5:

Con người chỉ thực sự sống khi biết thay đổi, biết dám đi khỏi vùng an toàn, dám đối diện khó khăn để thực hiện ước mơ.

Sự sợ hãi, thói quen, sự cam chịu khiến đời người “mòn đi”, chẳng khác gì bị cầm tù.

Cuộc sống luôn vận động, “sống tức là thay đổi”; nếu con người không dám thay đổi, họ sẽ đánh mất chính mình và đánh mất cả tương lai.

Câu 1. (Viết đoạn văn khoảng 200 chữ)

Suy nghĩ về ý nghĩa của việc tôn trọng sự khác biệt của người khác

Trong cuộc sống, mỗi con người là một cá thể độc lập với tính cách, sở thích, quan điểm và lối sống riêng. Chính sự khác biệt ấy tạo nên sự phong phú, đa dạng cho xã hội. Tôn trọng sự khác biệt của người khác là biểu hiện của lối sống văn minh, biết chấp nhận và cảm thông. Khi biết tôn trọng sự khác biệt, ta sẽ tránh được những đánh giá phiến diện, định kiến hẹp hòi, từ đó góp phần xây dựng một môi trường sống hòa thuận và tích cực hơn. Hơn nữa, khi chấp nhận sự khác biệt, ta cũng học được cách lắng nghe, học hỏi và hoàn thiện bản thân từ những điều khác mình. Ngược lại, việc phủ nhận hoặc áp đặt tư duy cá nhân lên người khác không chỉ gây tổn thương mà còn kìm hãm sự phát triển của chính xã hội. Tôn trọng sự khác biệt không có nghĩa là đồng tình vô điều kiện, mà là biết đặt mình vào vị trí của người khác để nhìn nhận một cách bao dung và khách quan hơn. Đó là cách sống nhân văn, mang lại sự bình yên và đồng cảm giữa người với người.

Câu 2. (Phân tích bài thơ “Nắng mới” của Lưu Trọng Lư)

Bài thơ “Nắng mới” của Lưu Trọng Lư là một thi phẩm tiêu biểu của phong trào Thơ mới, thể hiện nỗi nhớ thương da diết về người mẹ đã khuất thông qua những hình ảnh gần gũi và giàu xúc cảm. Mở đầu bài thơ là khung cảnh nắng trưa nhẹ nhàng, xao xác:

“Mỗi lần nắng mới hắt bên song, / Xao xác, gà trưa gáy não nùng…”

Ánh nắng không chỉ là hình ảnh thiên nhiên mà còn gợi lên một dòng cảm xúc lặng lẽ, khiến nhà thơ “rượi buồn” nhớ về quá khứ, về những “ngày không” – những ngày đã xa xôi, không còn hiện hữu. Trong không gian ấy, ký ức tuổi thơ hiện về cùng hình ảnh người mẹ:

“Tôi nhớ me tôi, thuở thiếu thời / Lúc người còn sống, tôi lên mười…”

Hình ảnh “áo đỏ người đưa trước giậu phơi” là một chi tiết đắt giá, giản dị mà sống động, gợi lên tình cảm gia đình đằm thắm, yên ấm. Đó không chỉ là hình ảnh của mẹ, mà còn là bóng dáng quê hương, là mái nhà thân thương đã ăn sâu vào tâm khảm đứa con xa xứ. Đoạn thơ cuối như một khắc họa rõ nét hơn dáng hình thân thương ấy:

“Nét cười đen nhánh sau tay áo / Trong ánh trưa hè trước giậu thưa.”

Chỉ với vài nét chấm phá, hình ảnh người mẹ đã trở nên sinh động, gần gũi và đầy ám ảnh. Câu thơ là sự kết tinh của nỗi nhớ, tình yêu thương và lòng biết ơn. Toàn bài thơ là một bức tranh kỷ niệm thấm đẫm tình mẫu tử, vừa chan chứa cảm xúc, vừa mang chất trữ tình sâu lắng, điển hình cho hồn thơ Lưu Trọng Lư – một hồn thơ luôn gắn bó với ký ức, với tình người và những rung động chân thành.

Câu 1. Phương thức biểu đạt chính của văn bản:

Nghị luận.

Câu 2. Hai cặp từ, cặp cụm từ đối lập được sử dụng trong đoạn (1):

• Tằn tiện – phung phí
• Ở nhà – ưa bay nhảy

Câu 3. Tác giả cho rằng đừng bao giờ phán xét người khác một cách dễ dàng vì mỗi người có lối sống, quan điểm và hoàn cảnh khác nhau. Việc vội vàng đánh giá người khác chỉ dựa trên cái nhìn chủ quan dễ dẫn đến định kiến và hiểu lầm, khiến cuộc sống trở nên mệt mỏi và thiếu cảm thông.

Câu 4. Quan điểm “Điều tồi tệ nhất là chúng ta chấp nhận buông mình vào tấm lưới định kiến đó” có thể hiểu là:

Tác giả nhấn mạnh rằng không chỉ việc bị người khác áp đặt định kiến là nguy hiểm, mà nguy hại hơn là chính chúng ta tự giới hạn bản thân, sống theo khuôn mẫu của người khác và đánh mất bản ngã. Khi ta chấp nhận sống theo định kiến, ta từ bỏ quyền tự quyết và sự tự do trong suy nghĩ, hành động của chính mình.

Câu 5. Thông điệp rút ra từ văn bản:

Mỗi người đều có cách sống riêng và không ai có quyền phán xét người khác một cách vội vàng. Hãy học cách tôn trọng sự khác biệt, sống thành thật với bản thân và lắng nghe tiếng nói của trái tim thay vì chạy theo định kiến xã hội.