Câu 1. Trong đoạn trích cuối tiểu thuyết Sống mòn, nhân vật Thứ hiện lên như một trí thức tiểu tư sản mang nhiều hoài bão nhưng bị hoàn cảnh tàn phá đến bế tắc. Từng ấp ủ giấc mơ lớn lao khi còn ngồi ghế nhà trường, Thứ muốn học lên, muốn góp phần đổi thay xã hội, muốn sống một đời có ý nghĩa. Thế nhưng, cuộc đời nghèo túng, sự bất công của xã hội cũ và thân phận nhỏ bé khiến những ước vọng ấy bị bào mòn dần. Trong chuyến tàu rời Hà Nội, Thứ nhìn lại đời mình với nỗi cay đắng: từ chỗ nhiệt huyết trở thành một kẻ “sống mòn”, chỉ lo chuyện cơm áo và dần đánh mất chính mình. Anh có ý thức sâu sắc về sự mục rỗng ấy, thậm chí khao khát vùng dậy, nhưng lại quá yếu đuối để thoát khỏi số phận. Tâm trạng giằng xé, tự khinh bản thân cho thấy bi kịch lớn nhất của Thứ không chỉ là nghèo túng mà còn là sự bất lực trước cuộc đời. Qua nhân vật này, Nam Cao phơi bày thảm kịch của một lớp người bị xã hội vùi dập, đồng thời gửi gắm nỗi đau đớn trước những cuộc đời bị mài mòn trong bóng tối tù túng. Câu 2. Gabriel Garcia Marquez từng khẳng định: “Không phải người ta ngừng theo đuổi ước mơ vì họ già đi mà họ già đi vì ngừng theo đuổi ước mơ.” Câu nói là lời nhắc mạnh mẽ về mối quan hệ giữa tuổi trẻ và khát vọng sống. Bởi lẽ, con người không đánh mất tuổi trẻ theo năm tháng, mà đánh mất nó khi buông tay trước ước mơ của chính mình. Tuổi trẻ là quãng thời gian đẹp nhất để con người nuôi dưỡng hoài bão. Đó là lúc ta có đủ nhiệt huyết để thử và sai, đủ can đảm để bước qua giới hạn, đủ mạnh mẽ để đứng dậy sau thất bại. Ước mơ khiến tuổi trẻ có ý nghĩa, giúp ta nhìn thấy tương lai rộng mở và biết mình đang sống cho điều gì. Nếu chỉ tồn tại mà không nuôi dưỡng bất kỳ khát vọng nào, tuổi trẻ sẽ trôi qua nhạt nhẽo và trống rỗng. Chính ước mơ làm cho con người trẻ trung, bởi nó giữ trái tim luôn hứng khởi, luôn chuyển động về phía trước. Tuy vậy, không phải ai cũng giữ được ước mơ. Nhiều người dừng lại vì khó khăn, vì sự phán xét của người khác, hay vì nỗi sợ thất bại. Khi từ bỏ khát vọng, người ta dần trở nên mệt mỏi, hoài nghi và bi quan. Sự “già đi” ở đây không phải là da nhăn tóc bạc, mà là tâm hồn chai cứng, không còn niềm tin để bước tiếp. Một người trẻ tuổi nhưng sống buông xuôi vẫn có thể già nua hơn bất cứ ai. Ngược lại, những người theo đuổi ước mơ đến cùng luôn giữ được ngọn lửa thanh xuân dù họ ở bất kỳ tuổi nào. Ước mơ không chỉ đem lại hạnh phúc cho mỗi cá nhân mà còn góp phần làm xã hội tốt đẹp hơn. Những phát minh, những khám phá, những thay đổi của nhân loại đều được sinh ra từ khát vọng của tuổi trẻ. Vì thế, bảo vệ và nuôi dưỡng ước mơ cũng chính là giữ gìn năng lượng sáng tạo của cả cộng đồng. Mỗi người có thể không đạt được tất cả ước mơ của mình, nhưng điều quan trọng là không được để trái tim nguội lạnh. Tuổi trẻ chỉ thật sự trọn vẹn khi ta dám sống, dám lựa chọn con đường mình muốn và dám trả giá cho nó. Khi còn đang theo đuổi ước mơ, con người vẫn luôn trẻ, luôn sống trong sự vận động và hi vọng. Từ lời nhắn của Marquez, mỗi người trẻ cần tự hỏi: điều gì khiến mình muốn bước đi? Ta đang sống cho ước mơ hay chỉ chạy theo sự an toàn? Dám đi, dám mơ và dám chịu trách nhiệm chính là cách giữ lại tuổi trẻ cho mình, dù thời gian vẫn trôi không ngừng.