*Câu 1:

Nhân vật Thứ trong đoạn trích "Sống mòn" của Nam Cao là hình ảnh bi thương của một trí thức tiểu tư sản bị vùi dập bởi nghèo đói và áp bức xã hội. Thứ từng ôm ấp những ước mơ lớn lao, muốn trở thành "vĩ nhân" thay đổi đất nước, nhưng thực tại phũ phàng khiến y dần thu hẹp mình. Cuộc sống khó khăn ở Sài Gòn, Hà Nội biến Thứ từ một người đầy nhiệt huyết thành kẻ "sống mòn", rụt rè, chỉ còn nghĩ đến mưu sinh tầm thường. Tâm trạng Thứ đầy mâu thuẫn: khao khát thoát ly nhưng lại hèn yếu, không dám dứt bỏ "sợi dây thừng" của thói quen và sợ hãi. Y nhận ra mình đang "chết mà chưa sống", nhưng rồi lại buông xuôi, để con tàu số phận đưa về xó xóm quê. Qua Thứ, Nam Cao phơi bày sự nghiệt ngã của đời sống và nỗi đau của những người trí thức bị đẩy vào bế tắc, mất đi lý tưởng.

*Câu 2:

Gabriel Garcia Marquez từng viết: "Không phải người ta ngừng theo đuổi ước mơ vì họ già đi mà họ già đi vì ngừng theo đuổi ước mơ". Câu nói ấy như một lời thức tỉnh về sức mạnh của ước mơ trong tuổi trẻ, đồng thời là cảnh báo về sự tàn lụi của tinh thần khi con người đánh mất khát vọng.

Tuổi trẻ là thời khắc của hy vọng, là mùa xuân của lòng dũng cảm và sáng tạo. Ước mơ khi ấy không chỉ là những viển vông, mà là động lực thúc đẩy ta vượt qua giới hạn, chạm đến những gì tưởng chừng không thể. Một Nguyễn Du ôm hoài bão "đổi dời vận mệnh", một Nguyễn Trãi khát khao "công thành danh toại" – tất cả đều khởi đầu từ tuổi trẻ đầy nhiệt huyết. Ước mơ giúp ta không ngừng học hỏi, kiên trì, và dám thách thức thực tại.

Nhưng cũng chính vì thế, nhiều người đánh mất mình khi đối mặt với sóng gió. Như nhân vật Thứ trong "Sống mòn", hoài bão lớn lao dần co lại, nhường chỗ cho sự an phận, sợ hãi thay đổi. Đó là cái giá của việc "ngừng theo đuổi ước mơ": tâm hồn dần chai sạn, tuổi trẻ tắt lịm. Cuộc sống có thể đầy chướng ngại, nhưng chính sự dũng cảm bám đuổi ước mơ mới khiến ta không già đi về tinh thần.

Vậy, tuổi trẻ cần làm gì? Trước hết, dám mơ lớn, dù viển vông đến đâu. Thứ hai, biến mơ ước thành hành động, từng bước nhỏ. Và quan trọng nhất, đừng để sợ hãi giam mình – "sống tức là thay đổi", như Nam Cao viết. Chiến tranh, khó khăn có thể khiến ta đau, nhưng cũng là cơ hội để đổi thay, để trồi lên mạnh mẽ hơn.

Tóm lại, ước mơ là nhịp đập của tuổi trẻ. Đừng để nó tắt lịi. Hãy theo đuổi đến cùng, để không chỉ sống, mà thực sự sống một đời đáng sống.

Câu 1: Điểm nhìn của người kể chuyện trong văn bản là điểm nhìn thứ ba (kẻ toàn tri), tập trung vào tâm trạng, suy nghĩ của nhân vật Thứ, tạo cảm giác gần gũi và sâu sắc.

Câu 2: Ước mơ của Thứ là đỗ thành chung, tú tài, vào đại học, sang Tây, trở thành một vĩ nhân đem những sự thay đổi lớn lao đến cho xứ sở mình.

Câu 3:

- Biện pháp tu từ: Điệp cấu trúc ("sẽ... sẽ...") và liệt kê ("mốc lên, gỉ đi, mòn, mục ra").

 - Tác dụng:

   + Nhấn mạnh sự bi quan, bế tắc của Thứ về tương lai mờ mịt, không lối thoát.

   + Tạo nhịp điệu dồn dập, thể hiện sự tuyệt vọng, đau đớn trong tâm trạng nhân vật.

   + Gợi hình ảnh cuộc đời Thứ dần tàn lụi, bị xã hội bỏ rơi.

Câu 4:

- Cuộc sống: Thứ rơi vào tình cảnh bế tắc, thất nghiệp, nghèo khó, mất đi lý tưởng, cảm thấy mình "sống mòn".

- Con người: Thứ là người có hoài bão, từng khát khao thay đổi cuộc sống, nhưng bị đè nén bởi thực tại, trở nên nhu nhược, hèn yếu, thiếu quyết đoán.

Câu 5:

- Triết lí: "Sống tức là thay đổi".

- Suy nghĩ:

   + Cuộc sống luôn vận động, con người cần dám thay đổi, vượt qua sợ hãi, thói quen để tìm lối thoát.

   + Thứ đại diện cho những người bị kẹt trong "đời tù đày" bởi sự sợ hãi, thiếu dũng khí. Muốn sống thật sự, cần dám hành động, không chấp nhận "sống mòn".