Trong văn bản kể lại câu chuyện xảy ra trước cổng khu nữ sinh, hình ảnh cậu bé nạo ống khói hiện lên đầy xúc động, để lại trong lòng người đọc nhiều thương cảm và suy ngẫm sâu sắc. Cậu bé tuy chỉ xuất hiện một lần duy nhất nhưng là trung tâm của cả câu chuyện, là lý do khơi dậy lòng nhân ái trong các bạn nữ sinh. Nhân vật này được tác giả khắc họa bằng hình ảnh chân thực, giản dị và giàu tính nhân văn.

Cậu bé nạo ống khói là một đứa trẻ lao động nghèo. Em làm công việc nặng nhọc, dơ bẩn – đó là nghề nạo ống khói – công việc thường do những đứa trẻ nghèo phải làm để kiếm sống qua ngày. Em hiện lên với “người đen ngòm những bồ hóng”, “cái bị, mấy cái chổi và cái nạo”, tay tựa vào tường, “đầu gục vào tay”, và “khóc nức nở”. Chỉ vài nét miêu tả ngắn gọn như vậy, tác giả đã vẽ nên một hình ảnh đáng thương của một đứa trẻ chịu thiệt thòi, vừa vất vả, vừa mang trong mình sự lo sợ, tuyệt vọng khi mất số tiền công ít ỏi do sơ ý.

Không chỉ khiến người đọc thương xót vì hoàn cảnh khó khăn, cậu bé còn gây xúc động bởi sự ngoan ngoãn, lễ phép và trung thực. Em không trốn tránh, không đổ lỗi, mà thẳng thắn kể lại rằng mình đã làm mất tiền vì bỏ vào túi áo thủng. Em cũng biết sợ, bởi việc mất tiền công đồng nghĩa với việc không thể hoàn thành trách nhiệm, dễ bị trách phạt. Sự sợ hãi đó không làm em nổi loạn hay tức giận, mà chỉ khiến em buồn bã và bật khóc – điều đó thể hiện rõ nét tâm hồn nhạy cảm và trong sáng của một đứa trẻ đáng thương.

Hình ảnh cuối cùng của cậu bé càng khiến người đọc cảm động hơn. Em không biết nói gì để cảm ơn, chỉ biết đứng lau nước mắt, với hai tay đầy xu và những chùm hoa nhỏ nhét vào khuy áo, túi áo, vào cả trong mũ. Niềm vui xen lẫn sự xúc động dâng trào trong em, và hình ảnh đó khiến người ta thấy rõ hơn sự tử tế luôn có sức lay động sâu sắc đến con người, đặc biệt là đối với những tâm hồn yếu ớt, tội nghiệp.

Như vậy, nhân vật cậu bé nạo ống khói tuy xuất hiện ngắn nhưng lại để lại ấn tượng sâu sắc. Đó là hình ảnh tiêu biểu cho những đứa trẻ nghèo trong xã hội – chăm chỉ, ngoan ngoãn, trong sáng và đáng thương, đồng thời là "phép thử" để các nhân vật khác (như nhóm nữ sinh) thể hiện tấm lòng nhân ái, sự sẻ chia và tình người cao đẹp. Qua đó, tác giả muốn gửi gắm thông điệp về sự đồng cảm và lòng yêu thương giữa con người với con người trong cuộc sống.

Hãy luôn biết yêu thương, quan tâm và sẵn sàng giúp đỡ những người gặp khó khăn bằng tất cả tấm lòng – vì đó là cách để làm cho thế giới trở nên tốt đẹp hơn từng ngày.

Biện pháp tu từ: So sánh
Chi tiết: “xu vẫn tiếp tục đổ ra như mưa” – so sánh lượng tiền xu rơi xuống với mưa.

Tác dụng:

• Làm tăng sức gợi hình, gợi cảm: Giúp người đọc hình dung rõ ràng cảnh tượng những đồng xu rơi ra liên tục, nhiều và dồn dập.
• Nhấn mạnh hành động hào phóng, rộng rãi: Dù đã đủ tiền, nhân vật vẫn tiếp tục cho thêm, thể hiện sự tử tế, rộng lượng hoặc ngụ ý về một cảm xúc mạnh mẽ phía sau hành động đó.