Câu 1

Trong đoạn trích Chén thuốc độc của Vũ Đình Long, diễn biến tâm lí của nhân vật Thông Thu được khắc họa rất chân thực và sâu sắc. Ban đầu, Thông Thu rơi vào trạng thái bàng hoàng, đau đớn khi nhận ra gia sản lớn của cha để lại đã nhanh chóng tiêu tan vì lối sống ăn chơi, hưởng lạc của bản thân. Nhân vật tự kiểm điểm, day dứt và căm ghét chính mình khi nghĩ đến cảnh “ném tiền qua cửa sổ”, sống vô ích, không giúp ích cho gia đình và xã hội. Từ sự hối hận ấy, Thông Thu dần rơi vào tuyệt vọng khi đối diện với nguy cơ nợ nần, tù tội và mất hết danh dự. Anh tìm đến cái chết như một cách giải thoát. Tuy nhiên, trong khoảnh khắc cận kề cái chết, Thông Thu nhiều lần “nâng cốc lên rồi lại đặt xuống”, cho thấy sự giằng xé dữ dội trong nội tâm. Nghĩ đến mẹ, vợ và em trai, nhân vật vẫn còn tình thương và trách nhiệm với gia đình. Qua diễn biến tâm lí phức tạp ấy, tác giả đã thể hiện bi kịch của một con người sa ngã nhưng vẫn chưa hoàn toàn mất đi lương tri và tình cảm.

Câu 2

Trong đoạn trích Chén thuốc độc, nhân vật Thông Thu từ một người có cuộc sống đủ đầy đã rơi vào cảnh khánh kiệt chỉ vì thói quen “tiêu hoang ném tiền qua cửa sổ”. Từ đó có thể thấy, tiêu xài thiếu kiểm soát đang là một thực trạng đáng lo ngại của một bộ phận giới trẻ hiện nay.

Tiêu xài thiếu kiểm soát là việc chi tiêu vượt quá khả năng tài chính của bản thân, mua sắm theo sở thích nhất thời mà không cân nhắc nhu cầu thực tế hay hậu quả lâu dài. Nhiều bạn trẻ hiện nay dễ bị cuốn vào lối sống chạy theo vật chất, thích hàng hiệu, điện thoại mới, ăn uống sang trọng hay “đu trend” trên mạng xã hội. Có người dù chưa tự làm ra tiền vẫn tiêu xài hoang phí bằng tiền của gia đình hoặc vay mượn để thỏa mãn nhu cầu cá nhân.

Thực trạng này xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Trước hết là tâm lí thích thể hiện bản thân, muốn được chú ý và công nhận. Bên cạnh đó, sự phát triển của mạng xã hội và quảng cáo khiến giới trẻ dễ bị tác động bởi lối sống hào nhoáng. Ngoài ra, nhiều người còn thiếu kĩ năng quản lí tài chính, không biết lập kế hoạch chi tiêu hợp lí nên dễ rơi vào cảnh “cháy túi”, nợ nần.

Tiêu xài thiếu kiểm soát gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng. Trước hết, nó khiến nhiều bạn trẻ phụ thuộc vào gia đình, sống thiếu trách nhiệm với đồng tiền do người khác làm ra. Nghiêm trọng hơn, việc chi tiêu quá mức có thể dẫn đến vay nợ, áp lực tâm lí, thậm chí đánh mất tương lai nếu sa vào các thói quen xấu. Không ít người vì muốn có tiền tiêu xài mà lừa dối cha mẹ, làm việc sai trái hoặc đánh mất những giá trị tốt đẹp của bản thân. Giống như Thông Thu trong tác phẩm, sự ăn chơi hưởng lạc cuối cùng chỉ dẫn đến khánh kiệt và đau khổ.

Tuy nhiên, không phải người trẻ nào cũng tiêu xài thiếu suy nghĩ. Nhiều bạn biết tiết kiệm, chi tiêu hợp lí và cố gắng tự lập từ sớm. Đây là lối sống tích cực cần được phát huy. Mỗi người trẻ cần hiểu rằng đồng tiền được tạo ra bằng công sức lao động nên phải biết trân trọng. Cần học cách quản lí tài chính cá nhân, phân biệt giữa nhu cầu và sở thích nhất thời, tránh chạy theo hình thức hay sĩ diện. Gia đình và nhà trường cũng cần giáo dục cho giới trẻ ý thức tiết kiệm và trách nhiệm trong chi tiêu.

Tiêu xài hợp lí không có nghĩa là sống keo kiệt, mà là biết sử dụng đồng tiền đúng cách và có ích. Người trẻ chỉ thật sự trưởng thành khi biết làm chủ ham muốn của bản thân và sống có trách nhiệm với tương lai của mình.

Câu 1.
Văn bản Chén thuốc độc thuộc thể loại kịch nói.

Câu 2.
Đoạn trích chủ yếu được triển khai bằng hình thức đối thoại và độc thoại.

Câu 3.
Một số lời chỉ dẫn sân khấu: “(Bóp trán nghĩ ngợi)”, “(Một lát lại nói)”, “(Đứng dậy lấy chai dấm thanh giấu ở dưới gầm tủ…)”, “(Nâng cốc nâng lên sắp uống lại đặt xuống.)”…

→ Vai trò:

• Giúp người đọc hình dung hành động, trạng thái, tâm lí nhân vật.
• Làm cho cảnh kịch sinh động, chân thực.
• Thể hiện sự giằng xé, đau khổ và bế tắc của thầy Thông Thu trước hoàn cảnh.

Câu 4.

• Ở hồi thứ Hai, thầy Thông Thu tỉnh ngộ khi nhìn lại sự ăn chơi, hoang phí của bản thân khiến gia đình khánh kiệt. Nhân vật cảm thấy hối hận, xấu hổ và tự trách mình.
• Sang hồi thứ Ba, khi rơi vào cảnh nợ nần, có nguy cơ đi tù, thầy Thông Thu rơi vào tuyệt vọng, chán chường và muốn tự tử để giải thoát. Tuy nhiên, khi nghĩ đến mẹ, vợ, em trai, nhân vật lại do dự, thể hiện sự day dứt và vẫn còn tình thương, trách nhiệm với gia đình.

Câu 5.
Em không đồng tình với quyết định tìm đến cái chết của thầy Thông Thu. Dù nhân vật đang rơi vào hoàn cảnh bế tắc, nợ nần và tuyệt vọng nhưng cái chết không phải cách giải quyết đúng đắn. Con người cần dũng cảm đối diện với lỗi lầm, sửa sai và cố gắng làm lại cuộc đời. Qua đó, văn bản cũng nhắc nhở mỗi người phải sống có trách nhiệm với bản thân và gia đình.