Câu 1. Bài Làm

Trong đoạn trích vở kịch "Chén thuốc độc" của Vũ Đình Long, nhân vật thầy Thông Thu đã được khắc họa ấn tượng thông qua một quá trình biến chuyển tâm lí đầy bi kịch, đi từ sự thức tỉnh muộn màng đến bi kịch tuyệt vọng, bế tắc. Ở hồi thứ hai, khi đối diện với những con số nợ nần chồng chất, Thông Thu mới bừng tỉnh khỏi cơn mê muội của những cuộc chơi trác táng. Anh ta rơi vào trạng thái bàng hoàng, tự trách bản thân "điên rồ" và cảm thấy nhục nhã, hổ thẹn đối với gia đình lẫn xã hội khi bản thân là kẻ có học nhưng lại vô tích sự. Sự chuyển biến tâm lí này đẩy nhân vật đến đỉnh điểm của bi kịch ở hồi thứ ba. Đối mặt với viễn cảnh tù tội, Thu hoàn toàn hoảng loạn và bế tắc. Anh ta tìm đến chén thuốc độc pha dấm thanh như một phương tự giải thoát. Tuy nhiên, qua hình thức độc thoại nội tâm cùng hành động cử chỉ "nâng lên sắp uống lại đặt xuống", người đọc thấy rõ một cuộc đấu tranh tư tưởng vô cùng khốc liệt. Thu giằng xé giữa khát vọng sống và nỗi sợ hãi tù đày, giữa sự ích kỷ muốn trốn tránh và trách nhiệm muộn màng với người mẹ già, người vợ trẻ. Việc trì hoãn cái chết để viết thư cho em trai cho thấy bản chất của Thu không hẳn là kẻ mất hết lương tri. Qua diễn biến tâm lí phức tạp của Thông Thu, Vũ Đình Long không chỉ phơi bày sự suy đồi của một bộ phận trí thức Tây học thời bấy giờ mà còn tạo nên một tiếng chuông cảnh tỉnh sâu sắc về giá trị của sự tự chủ trong cuộc sống. Câu 2. Bài làm

​​Vở kịch "Chén thuốc độc" của Vũ Đình Long dù ra đời cách đây một thế kỷ nhưng tấn bi kịch khánh kiệt gia tài vì "ném tiền qua cửa sổ" của nhân vật Thông Thu vẫn vẹn nguyên tính thời sự. Nhìn vào thực tế xã hội hiện đại, ta dễ dàng nhận thấy câu chuyện của Thông Thu đang được lặp lại ở một bộ phận giới trẻ hiện nay thông qua thói quen tiêu xài thiếu kiểm soát. Đây là một thực trạng đáng báo động, để lại nhiều hệ lụy cho chính bản thân người trẻ và gia đình.

​Tiêu xài thiếu kiểm soát được hiểu là thói quen mua sắm, giải trí vượt quá khả năng tài chính thực tế của bản thân, chi tiêu dựa trên cảm xúc nhất thời mà không có kế hoạch rõ ràng. Biểu hiện của lối sống này rất đa dạng trong thời đại số. Đó là những bạn trẻ sẵn sàng "chốt đơn" vô tội vạ trên các sàn thương mại điện tử chỉ vì một phút ngẫu hứng. Đó là xu hướng chạy theo các trào lưu công nghệ, quần áo hàng hiệu đắt đỏ để "sống ảo" trên mạng xã hội, chứng tỏ đẳng cấp với bạn bè. Đáng ngại hơn, sự phát triển của các hình thức "mua trước, trả sau" hay tín dụng đen đã tiếp tay cho lối sống hưởng thụ này, khiến nhiều người trẻ sập bẫy nợ nần khi tuổi đời còn rất trẻ. ​Nguyên nhân dẫn đến thực trạng này trước hết xuất phát từ tâm lí ham hư vinh, thích thể hiện và tư duy "lối sống phô trương" (conspicuous consumption) của một bộ phận người trẻ. Họ bị bủa vây bởi các chiến dịch quảng cáo hào nhoáng và lối sống sang chảnh của những người nổi tiếng trên mạng, dẫn đến tâm lí so sánh xã hội (FOMO – sợ bị bỏ lại phía sau). Bên cạnh đó, việc thiếu hụt kiến thức về quản lí tài chính cá nhân từ ghế nhà trường và gia đình cũng là nguyên nhân cốt lõi khiến họ không biết cách cân đối giữa "nhu cầu thực tế" (needs) và "ham muốn nhất thời" (wants).

​Hậu quả của thói quen này là vô cùng khôn lường. Về mặt cá nhân, nó biến người trẻ trở thành nô lệ của tiền bạc và nợ nần, bào mòn động lực phấn đấu chân chính và dễ dẫn họ đến những hành vi sai trái khi túng quẫn. Về mặt gia đình, giống như nhân vật Thông Thu, sự phá tán của con cái có thể đẩy cả nhà vào cảnh khánh kiệt, tạo nên gánh nặng tâm lí và tài chính cho cha mẹ. Xét về góc độ xã hội, một thế hệ trẻ chỉ biết hưởng thụ, tiêu xài lãng phí sẽ làm suy giảm nguồn lực kinh tế dự trữ và tạo ra một lối sống nông cạn, vật chất hóa các giá trị đạo đức.

​Để chấm dứt "vết xe đổ" mang tên chén thuốc độc của thời đại mới, việc thay đổi nhận thức và hành động của giới trẻ là vô cùng cấp thiết. Mỗi người trẻ cần chủ động trang bị cho mình tư duy tài chính thông minh, học cách tiết kiệm trước khi chi tiêu và tỉnh táo trước những cám dỗ vật chất. Gia đình và nhà trường cũng cần phối hợp giáo dục con em mình về giá trị của lao động và định hướng lối sống giản dị, bền vững.

Tiền bạc là phương tiện để phục vụ cuộc sống chứ không phải thước đo duy nhất để khẳng định giá trị một con người. Thay vì hoang phí tiền của vào những giá trị ảo, giới trẻ hãy đầu tư vào tri thức, kỹ năng và trải nghiệm sống. Đừng để đến khi giật mình nhìn lại, chúng ta phải thốt lên lời hối hận muộn màng như Thông Thu khi tài sản và cả tương lai đều đã tiêu tán theo những cuộc vui vô bờ bến.

​Câu 1.

Thể loại của văn bản: Bi kịch ​Câu 2.

Hình thức ngôn ngữ chủ yếu: Độc thoại và độc thoại nội tâm ​Câu 3. ​Chỉ ra một số lời chỉ dẫn sân khấu: (Bóp trán nghĩ ngợi), (Một lát), (Một mình, thở dài), (Đứng dậy lấy chai dấm thanh giấu ở dưới gầm tủ...), (Cầm cốc nâng lên sắp uống lại đặt xuống), (Lại khuấy)... ​

Vai trò: ​Đối với diễn xuất: Giúp diễn viên hình dung được hành động, cử chỉ, điệu bộ và cách biểu cảm để nhập vai chính xác; giúp đạo diễn dàn dựng sân khấu hợp lí. ​Đối với nội dung: Thể hiện rõ nét trạng thái căng thẳng, bế tắc, sự do dự, giằng xé nội tâm dữ dội của thầy Thông Thu giữa cái chết và sự sống, giữa sự hèn nhát trốn tránh và trách nhiệm với gia đình. ​Câu 4.

Diễn biến tâm lí của thầy Thông Thu: Tâm lí của nhân vật có sự vận động rõ rệt qua hai hồi kịch, đi từ tỉnh ngộ, hối hận đến tuyệt vọng và bế tắc: ​Ở Hồi thứ Hai (Lớp I): Sự thức tỉnh và hối hận. ​Thu đối diện với hóa đơn, sổ sách và bắt đầu làm phép tính. Anh ta giật mình, bàng hoàng trước tốc độ phá tán tài sản của gia đình gia tăng quá nhanh. ​Thu tự ý thức được nguyên nhân sai lầm của bản thân ("ném tiền qua cửa sổ", ăn chơi, cờ bạc, nghe bạn xấu). Anh ta thấm thía lời khuyên của bạn (giáo Xuân) và cảm thấy nhục nhã, hổ thẹn vì đã không làm được gì "ích quốc lợi dân" lại làm khánh kiệt sản nghiệp của cha ông. ​Ở Hồi thứ Ba (Lớp VI): Sự tuyệt vọng, bế tắc và ý định tự sát. ​Khi nợ nần bủa vây và đối mặt với nguy cơ ngồi tù, tâm lí Thu chuyển sang hoảng loạn, sợ hãi cảnh giam cầm cực khổ. ​Thu chọn cái chết như một lối thoát ("Thác trong còn hơn sống đục") để trốn tránh thực tại. Tuy nhiên, hành động cầm cốc thuốc độc lên lại đặt xuống nhiều lần cho thấy sự giằng xé dữ dội: một mặt muốn chết cho rảnh nợ, mặt khác lại lo lắng cho người thân (mẹ, vợ, em) không ai chăm sóc và nuối tiếc cuộc đời. Cuối cùng, Thu trì hoãn cái chết để viết thư cho em trai, thể hiện chút trách nhiệm muộn màng. ​Câu 5. Bài Làm

Em hoàn toàn không đồng tình với quyết định tìm đến cái chết của thầy Thông Thu. Dù anh ta đã có sự thức tỉnh, nhận ra sai lầm của bản thân và muốn "thác trong còn hơn sống đục", nhưng việc tự sát thực chất chỉ là một hành động hèn nhát nhằm trốn tránh trách nhiệm pháp luật và hậu quả do chính mình gây ra. Cái chết của Thu không giải quyết được nợ nần mà còn đẩy người mẹ già, người vợ và người em vào cảnh bơ vơ, đau khổ tột cùng. Thay vì kết liễu cuộc đời, Thu nên dũng cảm đối mặt với hình phạt, cải tạo tốt để có cơ hội làm lại cuộc đời và bù đắp cho gia đình.