Câu 1. Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích diễn biến tâm lí nhân vật Thông Thu

Trong đoạn trích Chén thuốc độc, diễn biến tâm lí của nhân vật Thông Thu được khắc họa chân thực và đầy bi kịch. Ban đầu, khi nhìn lại gia sản đang dần khánh kiệt, Thông Thu rơi vào trạng thái bàng hoàng, đau xót. Nhân vật nhận ra chính lối sống ăn chơi, hưởng lạc, “ném tiền qua cửa sổ” của mình đã khiến gia đình lâm vào cảnh nợ nần. Từ sự thức tỉnh ấy, Thông Thu chuyển sang tâm trạng ân hận, tự trách bản thân vì không nghe lời khuyên của bạn bè, không làm được điều gì có ích cho xã hội mà còn trở thành “con mọt” phá hoại gia đình. Đến hồi thứ Ba, khi đối diện nguy cơ mất hết danh dự và phải vào tù, nhân vật rơi vào tuyệt vọng, muốn tìm đến cái chết để giải thoát. Tuy nhiên, trong lúc định uống thuốc độc, Thông Thu vẫn nhiều lần do dự, giằng xé giữa cái chết và trách nhiệm với mẹ, vợ, em trai. Điều đó cho thấy sâu thẳm trong con người sa ngã ấy vẫn còn tình thương và lương tri. Qua diễn biến tâm lí phức tạp của Thông Thu, tác giả đã thể hiện giá trị hiện thực và nhân đạo sâu sắc của tác phẩm.

Câu 2. Bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ)

Từ nhân vật Thông Thu trong Chén thuốc độc với lối sống “tiêu hoang ném tiền qua cửa sổ” dẫn đến cảnh khánh kiệt, chúng ta liên tưởng đến thực trạng tiêu xài thiếu kiểm soát của một bộ phận giới trẻ hiện nay. Đây là vấn đề đáng lo ngại bởi nó không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế cá nhân mà còn tác động tiêu cực đến lối sống và tương lai của nhiều người trẻ.

Tiêu xài thiếu kiểm soát là việc chi tiêu vượt quá khả năng tài chính của bản thân, mua sắm theo cảm hứng, chạy theo xu hướng mà không có kế hoạch hợp lí. Trong đời sống hiện đại, không khó để bắt gặp nhiều bạn trẻ sẵn sàng bỏ số tiền lớn để mua quần áo hàng hiệu, điện thoại đời mới, ăn uống sang trọng hay “check-in” ở những nơi đắt đỏ dù thu nhập chưa ổn định. Thậm chí, có người còn lạm dụng thẻ tín dụng, vay tiền qua các ứng dụng trực tuyến để phục vụ nhu cầu hưởng thụ cá nhân.

Thực trạng ấy xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Trước hết là tâm lí sính hình thức, thích thể hiện bản thân trước người khác. Mạng xã hội phát triển khiến nhiều người trẻ bị cuốn vào cuộc sống hào nhoáng, luôn muốn chứng tỏ mình bằng vật chất. Bên cạnh đó, nhiều bạn chưa được giáo dục đầy đủ về quản lí tài chính cá nhân nên thiếu kĩ năng chi tiêu hợp lí. Sự chiều chuộng quá mức từ gia đình cũng khiến một số người hình thành thói quen tiêu xài vô độ mà không hiểu giá trị của đồng tiền. Ngoài ra, những quảng cáo hấp dẫn, các chương trình mua trước trả sau cũng góp phần kích thích nhu cầu mua sắm quá mức.

Tiêu xài thiếu kiểm soát gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng. Trước hết, nó khiến người trẻ rơi vào cảnh nợ nần, áp lực tài chính, thậm chí mất khả năng chi trả. Không ít sinh viên còn đang đi học nhưng đã gánh nợ vì mua sắm quá đà. Về lâu dài, thói quen ấy dễ hình thành lối sống thực dụng, đua đòi, coi trọng vật chất hơn giá trị tinh thần. Khi quen với việc hưởng thụ mà không biết lao động và tiết kiệm, con người sẽ khó xây dựng được tương lai bền vững. Nghiêm trọng hơn, vì áp lực tiền bạc, có người còn lựa chọn những hành vi sai trái để kiếm tiền nhanh chóng.

Tuy nhiên, tiết kiệm không đồng nghĩa với sống hà tiện hay từ bỏ nhu cầu cá nhân. Người trẻ hoàn toàn có thể tận hưởng cuộc sống nếu biết cân đối thu nhập và chi tiêu hợp lí. Điều quan trọng là phải học cách quản lí tài chính từ sớm: lập kế hoạch chi tiêu, ưu tiên những nhu cầu cần thiết, tránh mua sắm theo cảm xúc và biết dành dụm cho tương lai. Bên cạnh đó, mỗi người cũng cần xây dựng giá trị sống lành mạnh, hiểu rằng giá trị con người không nằm ở những món đồ đắt tiền mà ở tri thức, nhân cách và năng lực của bản thân.

Là học sinh, chúng ta cần rèn luyện thói quen chi tiêu hợp lí, biết quý trọng công sức lao động của cha mẹ và sử dụng đồng tiền đúng mục đích. Đồng thời, cần tỉnh táo trước những cám dỗ vật chất và không chạy theo lối sống phô trương hình thức.

Nhân vật Thông Thu là bài học cảnh tỉnh sâu sắc về hậu quả của lối sống hưởng lạc, tiêu xài thiếu kiểm soát. Trong xã hội hiện đại, mỗi người trẻ càng cần học cách làm chủ nhu cầu bản thân để xây dựng một cuộc sống cân bằng, trách nhiệm và bền vững hơn.