Câu 1.

Điểm nhìn của người kể chuyện trong văn bản là điểm nhìn ngôi thứ ba, nhưng được đặt chủ yếu vào nội tâm nhân vật Thứ. Người kể chuyện am hiểu sâu sắc những suy nghĩ, cảm xúc, day dứt, mâu thuẫn bên trong nhân vật, từ đó tái hiện bi kịch tinh thần của người trí thức “sống mòn”.

Câu 2.

Khi còn ngồi trên ghế nhà trường, Thứ mang những ước mơ lớn lao, cao đẹp:

Đỗ Thành chung, đỗ tú tài, vào đại học;

Sang Pháp học tập;

Trở thành một vĩ nhân, đem đến những đổi thay lớn lao cho đất nước.
Đó là ước mơ của một trí thức trẻ giàu khát vọng cống hiến, hoài bão vươn lên.

Câu 3.

Trong đoạn trích, Nam Cao đã sử dụng biện pháp liệt kê kết hợp với ẩn dụ qua các hình ảnh: “mốc lên”, “gỉ đi”, “mòn”, “mục ra”.

Tác dụng:

Gợi tả một cách ám ảnh quá trình hủy hoại dần dần cả về tinh thần lẫn nhân cách của Thứ trong cuộc sống bế tắc.

Nhấn mạnh nỗi sợ lớn nhất của nhân vật không phải là cái chết thể xác mà là cái chết tinh thần – chết khi chưa từng được sống đúng nghĩa.

Làm nổi bật bi kịch “sống mòn” – trung tâm tư tưởng của tác phẩm.

Câu 4.

Qua đoạn trích, cuộc sống và con người nhân vật Thứ hiện lên:

Cuộc sống: nghèo túng, bấp bênh, bế tắc, bị cuốn trôi theo hoàn cảnh, không làm chủ được số phận.

Con người:

Có ý thức sâu sắc về bi kịch của bản thân, đau đớn, dằn vặt vì sự bất lực;

Mang khát vọng đổi thay nhưng lại nhu nhược, thiếu bản lĩnh, không đủ dũng khí thoát khỏi quán tính của đời sống tầm thường.

Thứ là hình ảnh tiêu biểu cho người trí thức tiểu tư sản trước Cách mạng, bị hoàn cảnh xã hội ngột ngạt làm thui chột lý tưởng sống.

Câu 5.

Một triết lí nhân sinh sâu sắc có thể rút ra từ văn bản là: “Sống tức là thay đổi”.

Con người nếu cam chịu thói quen, sợ hãi sự đổi thay sẽ dễ rơi vào kiếp sống tù đày, sống mòn vô nghĩa.

Chỉ khi dám vượt qua nỗi sợ, dám hành động và làm chủ lựa chọn của mình, con người mới có thể sống một cuộc đời rộng rãi, có giá trị.

Triết lí ấy nhắc nhở mỗi chúng ta hôm nay phải can đảm trước những ngã rẽ của cuộc đời, không để bản thân “chết ngay trong lúc sống”.

Bài 2:

câu 1

Trong đoạn trích cuối cùng của tiểu thuyết "Sống mòn", Nam Cao đã khắc họa thành công nhân vật thứ – một công thức tiểu tư sản đầy bi kịch, đại diện cho một thế hệ thanh niên cầm tù trong cái nghèo và sự an toàn. Nhân vật thứ hiện lên với xung đột gay cháy giữa khát và thực tại . Từng có những ước mơ vĩ đại "sang Tây", "thành vĩ nhân", nhưng giờ đây Thứ phải đối mặt với nỗi sợ kinh hoàng nhất: sự "mòn" về nhân cách. Nam Cao đã rất tinh tế khi diễn tả tâm trạng của Thứ trên chuyến tàu về quê hương: đó là cảm giác bất lực khi thấy đời mình “lùi tiến”, “mốc lên”, “gỉ đi”. Hình ảnh so sánh con người với "con trâu" không phân cấp băng rừng tự do để tìm đến đồng cỏ tự do chính là biểu tượng cho sự nhược điểm, nhược điểm bị kiềm tỏa bởi thói quen và nỗi sợ hãi thay đổi. Tuy nhiên, điểm sáng ở Thứ chính là khát vọng sống lương thiện và tỉnh thức . Dù đang rơi vào tuyệt vọng, Thứ vẫn nhận ra "chết ngay trong lúc sống mới thật là miếng nhã" và nhen nhóm một tia hy vọng mong manh về sự thay đổi của xã hội sau cuộc chiến. Qua nhân vật này, Nam Cao không chỉ bày tỏ cảm xúc thông sâu sắc với bi kịch của người trí mà còn cửa hàng lên bằng cấp độ khó cái xã hội ngạt thở được "hít thở cho ra sống" của con người.

câu 2

Samuel Ullman từng viết: “Tuổi trẻ không phải là một thời gian của cuộc đời mà là một trạng thái tâm trí”. Thực sự như vậy, thước đo giá trị của đời người chưa bao giờ nằm ​​ở những con số trên tờ lịch, mà nằm ở độ sâu của tâm hồn và nhiệt độ của nhiệt huyết. Bàn về vấn đề này, nhà văn Gabriel Garcia Marquez đã để lại một trải nghiệm sâu sắc: "Không phải người ta ngừng theo đuổi ước mơ vì họ già đi mà họ già đi vì ngừng theo đuổi ước mơ" . Câu nói ấy như một lời cảnh tỉnh, khẳng định mối quan hệ biện chứng giữa trẻ và ước mơ: Chỉ khi còn khát vọng, con người mới thực sự đang sống một cuộc đời trẻ trẻ.

Trước hết, cần hiểu "ước mơ" là những khát khao, mục tiêu tốt đẹp mà con người mong muốn đạt được trong tương lai. Còn "già đi", trong bối cảnh này, không đơn thuần quy luật sinh tử lão tử của thể xác, mà chỉ yên tĩnh, mệt mỏi và thảnh thơi trong tâm hồn. Câu nói của Marquez chứa tinh tế một sạch lý nhân sinh sâu sắc: Tuổi tác không phải là rào cản của ước mơ, ngược lại, chính sự từ bỏ ước mơ mới là nguyên nhân tạo tâm hồn con người trở nên già nua, sống úa.

Tại sao lại nói như vậy? Bởi lẽ, ước mơ chính là “vitamin” cho tâm hồn. Khi theo đuổi một ước mơ, con người buộc phải vận động, tư duy và sáng tạo không ngừng. Hành trình chính phục ấy mang lại cho ta niềm vui, sự hồi hộp và cả những bài học sau thất bại. Chính nguồn năng lượng cực ấy giúp ta luôn cảm thấy cuộc sống mới mẻ, thúc đẩy lùi sự tiến bước. Một người 20 tuổi nhưng sống không mục tiêu, ngày qua ngày chỉ biết "sáng gánh ô đi, tối gánh về" trong vô định, thì tâm hồn họ đã sớm "lão hóa". Ngược lại, một người 60 tuổi vẫn mài giũa ngoại ngữ, vẫn nói mê làm vườn hay viết sách, thì ánh mắt họ vẫn thu tinh tinh anh của trẻ trẻ.

Lịch sử nhân loại đã được chứng kiến ​​​​biết tấm kính minh chứng cho chân lý này. Ta biết đến Harland Sanders – cha đẻ của gà rán KFC, người đã không chấp nhận nghỉ hưu ở tuổi 65 mà rong ruổi khắp nơi để bán công thức gà rán của mình. Sự nhiệt huyết làm thế giới nhớ về ông như một biểu tượng của nỗ lực không ngừng nghỉ chứ không phải là một ông già thất bại. Hay như Ray Kroc xây dựng đế chế McDonald's khi đã qua tuổi 50. Họ chưa bao giờ để tìm hiểu về định nghĩa giới hạn của mình; họ để ước mơ định nghĩa cuộc đời họ.

Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, thật đáng buồn khi tìm thấy một bộ phận người trẻ đang tự làm mình "già đi" quá sớm. Họ khó, chặn sớm, phiền phức với sự ổn định tầm thường hoặc chìm trong lối sống thụ động. Họ chôn vùi những cơn bão của mình dưới lớp bụi của sự lười biếng và sợ hãi. Khi ngừng ước mơ, con người ta chỉ đang "ồn tại" chứ không phải là "bài hát". Đó là một món quà lãng mạn hấp dẫn mang tên "tuổi trẻ".

Dẫu vậy, theo đuổi ước mơ không có nghĩa là chạy theo những ảo vọng viển vông, xa rời thực tế. Ước mơ cần gắn liền với hành động, với nỗ lực trau dồi tri thức và kỹ năng. Người có "tuổi trẻ" thực sự là người biết đặt mục tiêu và triển khai nó mỗi ngày.

Tóm lại, câu nói của Gabriel Garcia Marquez là một thông điệp mạnh mẽ gửi đến tất cả chúng ta, đặc biệt là thế hệ trẻ. Đừng để thời gian hao mòn nhiệt huyết. Hãy cứ khát khao, hãy cứ dại khờ, bởi bất cứ ngọn lửa ước mơ còn cháy nào, trong đó bạn vẫn còn trẻ mãi với cuộc sống đời. Đừng chờ đợi khi già mới tiếc nuối, hãy để mỗi ngày trôi qua đều là một ngày rực rỡ của thanh xuân trên hành trình chinh phục những đỉnh cao.