Bài 2

Câu 1. (2,0 điểm) Viết một đoạn văn ngắn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của em về ý nghĩa của bản sắc văn hoá dân tộc đối với đất nước ta trong thời kì hội nhập.

Bài làm

                     Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã khẳng định: " Văn hóa là hồn cốt của dân tộc, nói lên bản sắc của dân tộc. Văn hóa còn thì dân tộc còn". Trong thời kì hội nhập quốc tế sâu rộng, bản sắc văn hoá dân tộc giữ vai trò vô cùng quan trọng đối với sự phát triển bền vững của đất nước. Đó là nền tảng tinh thần tạo nên cốt cách, bản lĩnh và sự khác biệt của mỗi quốc gia giữa dòng chảy toàn cầu hoá. Bản sắc văn hóa dân tộc là tấm khiên chống lại sự “hòa tan” khi hội nhập với bạn bè quốc tế hay có thể ví như lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, cần cù, sáng tạo... là" bộ nhận diện" độc đáo cho đất nước ta. Đồng thời, nó còn là cầu nối để các dân tộc đối thoại, hiểu biết và tôn trọng lẫn nhau, giúp Việt Nam ta có cơ hội để học hỏi những tinh hoa văn hóa của nhân loại. Một quốc gia biết trân trọng bản sắc của mình sẽ tạo được sự hấp dẫn riêng, từ đó lan toả hình ảnh tích cực ra thế giới. Khi các giá trị văn hoá truyền thống được gìn giữ và phát huy đúng cách, chúng không trở thành lực cản mà trái lại, trở thành nguồn sức mạnh mềm giúp đất nước khẳng định vị thế trên trường quốc tế. Bản sắc văn hoá giúp con người không bị hoà tan, không đánh mất căn tính trước sự du nhập ồ ạt của các trào lưu ngoại lai. Vì vậy, giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc chính là giữ gìn linh hồn của đất nước trong hành trình hội nhập.

Câu 2. (4,0 điểm) Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) bàn luận về sức hấp dẫn của một tác phẩm nghệ thuật (bức tranh, bức tượng, bộ phim, bài hát,…) mà em yêu thích.

Bài làm

                     Trong đời sống tinh thần của con người, nghệ thuật luôn giữ một vị trí đặc biệt bởi khả năng chạm đến cảm xúc và lay động tâm hồn. Mỗi tác phẩm nghệ thuật đều mang một sức hấp dẫn riêng, nhưng với tôi, bài hát “Phù Đổng Thiên Vương” do ca sĩ Đức Phúc thể hiện đã để lại ấn tượng sâu sắc và bền lâu.

                     Trước hết, sức hấp dẫn của tác phẩm đến từ chất liệu văn hoá truyền thống được khai thác sáng tạo. Lấy cảm hứng từ truyền thuyết Thánh Gióng và hình ảnh tre Việt Nam, bài hát không chỉ kể lại một câu chuyện quen thuộc mà còn khơi dậy niềm tự hào dân tộc. Những biểu tượng văn hoá tưởng chừng đã cũ được thổi vào đó hơi thở mới, khiến người nghe cảm nhận rõ ràng tinh thần quật cường, ý chí vươn lên của dân tộc Việt Nam qua từng giai điệu.

Bên cạnh đó, tác phẩm còn hấp dẫn bởi sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống và hiện đại. Âm hưởng dân gian, tiếng trống hội, tinh thần sử thi được đặt trong một bản phối khí đương đại, mạnh mẽ, phù hợp với thị hiếu của khán giả hôm nay. Chính sự dung hoà này đã giúp bài hát không chỉ chạm đến người Việt mà còn có khả năng lan toả ra thế giới, vượt qua rào cản ngôn ngữ.

Không thể không nhắc đến phần trình diễn sân khấu công phu, nơi âm nhạc, vũ đạo và hình ảnh hòa quyện thành một chỉnh thể nghệ thuật. Những đạo cụ như nón lá, cây tre, hình ảnh Thánh Gióng cưỡi ngựa sắt bay về trời không chỉ tạo hiệu ứng thị giác mà còn góp phần kể câu chuyện bằng ngôn ngữ nghệ thuật sinh động. Nhờ đó, tác phẩm không đơn thuần để nghe mà còn để cảm và để nhớ.

Quan trọng hơn, “Phù Đổng Thiên Vương” hấp dẫn bởi giá trị tinh thần mà nó truyền tải. Đó là thông điệp về sức mạnh đoàn kết, về khát vọng vươn lên của con người Việt Nam trong mọi hoàn cảnh. Nghe bài hát, người ta không chỉ thưởng thức âm nhạc mà còn được tiếp thêm niềm tin và lòng tự hào về cội nguồn dân tộc. Thành công tại sự kiện này cũng là lời nhắc nhở sức mạnh của âm nhạc Việt nằm trong kho báu truyền thống từ dân ca, nhạc cụ, giai điệu vùng miền, đến trang phục, mỹ thuật,… Đây chính là "mỏ vàng" để khai thác sáng tạo cho phù hợp với thẩm mỹ toàn cầu. Khéo léo giữ tinh thần truyền thống nhưng đặt trong hình thức, nhịp điệu và phối khí hiện đại chính là hướng đi sáng tạo được một số nghệ sĩ trẻ Việt Nam lựa chọn và đã thành công trong việc thu hút khán giả quốc tế

Mặt khác số ít những người trẻ còn chưa có cái nhìn thấu đáo vì một tác phẩm âm nhac hay nằm trong các lĩnh vực khác không chỉ dựa vào sự hào nhoáng nhất thời mà phải xây dụng được hiều sâu văn hóa giá trị ta gửi gắm chạm đến cảm xúc nhất mới có được sức sống bền lâu.

Tóm lại, sức hấp dẫn của một tác phẩm nghệ thuật không chỉ nằm ở kỹ thuật hay hình thức mà còn ở chiều sâu văn hoá và giá trị nhân văn mà nó mang lại. “Phù Đổng Thiên Vương” là minh chứng rõ ràng cho việc khi nghệ thuật được nuôi dưỡng từ bản sắc dân tộc và sáng tạo bằng tư duy hiện đại, nó sẽ có sức sống lâu bền và khả năng chinh phục trái tim công chúng.

Câu 1. Chỉ ra những dấu hiệu cho thấy văn bản trên là văn bản thông tin.

- Những dấu hiệu cho thấy văn bản trên là văn bản thông tin :

+ Văn bản cung cấp thông tin thời sự, khách quan về sự kiện Intervision 2025 và thành công của ca sĩ Đức Phúc.

+  Nội dung được trình bày theo lối thuyết minh – phân tích, có dẫn chứng cụ thể (tên cuộc thi, ca khúc, yếu tố trình diễn, nhận xét của Thủ tướng), có kênh chữ kênh hình kết hợp

+ Có nguồn trích dẫn rõ ràng ở cuối văn bản (Theo Hà Anh, báoquocte.vn).

+ Ngôn ngữ mang tính báo chí, trang trọng, ít biểu lộ cảm xúc cá nhân trực tiếp nhưng tác giả có dẫn dắt một sô thái độ, quan điểm của Thủ tướng đồng tình và khuyến khích người trẻ hội nhập theo nhiều cách thức.

Câu 2. Văn bản trên viết về vấn đề gì?

- Văn bản viết về vai trò, sự cần thiết của việc khai thác bản sắc văn hoá truyền thống trong âm nhạc Việt Nam như một “chìa khoá vàng” giúp hội nhập quốc tế. Điều đó được minh chứng qua thành công của ca sĩ Đức Phúc tại sân chơi Intervision 2025, đồng thời đặt ra định hướng lâu dài cho việc xây dựng thương hiệu âm nhạc Việt trong bối cảnh toàn cầu hoá.

Câu 3. Chỉ ra và phân tích tác dụng của phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản.

- Chỉ ra phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản là hình ảnh

- Phân tích tác dụng:

+ Tăng tính hấp dẫn sinh động, thu hút sự tìm hiểu của vản bản thông qua hình ảnh mô phỏng rõ nét về sân khấu của Đức phúc.Từ đó tại niềm tin vào thông tin được cung cấp

+ Giúp người đọc hình dung trực quan nhất về quy mô đầu tư và nét đậm đà bản sắc dân tộc trong tiết mục biểu diễn. Góp phần nhấn mạnh sự thành công và lan tỏa được tinh thần dân tộc, văn hóa đất nước trên sân khấu quốc tế

Câu 4. Nhận xét về mối quan hệ giữa nội dung văn bản với nhan đề "Chiếc chìa khoá vàng để hội nhập".

- Nhan đề " Chiếc chìa khóa vàng để hội nhập " có mối quan hệ chặt chẽ vừa mang tính khái quát, vừa định hướng nội dụng cho toàn bộ văn bản:

+ " Chiếc chìa khóa vàng để hội nhập " mang ý nghĩa ẩn dụ là bản sắc văn hóa truyền thống chính là phương tiện để đất nước được hội nhập sâu rộng, quảng bá những hình ảnh đẹp đưa đất nước vươn xa.

+ Nội dụng văn bản đều nói lên việc gìn giữ, sáng tạo từ tinh thần truyền bá văn hóa nước nhà qua âm nhạc và thành công trong việc hội nhập quốc tế.

Câu 5. Văn bản "Chiếc chìa khoá vàng để hội nhập" mang lại cho em những thông tin và nhận thức bổ ích gì? Hãy liệt kê 3 việc mà anh/chị có thể làm để góp phần gìn giữ bản sắc văn hoá dân tộc trong thời kì hội nhập.

- Những thông tin bổ ích và nhận thức bổ ích của văn bản " Chiếc chìa khóa vàng để hội nhập" đó là:

+ Âm nhạc không chỉ là nghệ thuật mà còn là công cụ ngoại giao văn hoá.

+ Bản sắc dân tộc là nguồn tài nguyên quý giá giúp nghệ sĩ Việt tạo dấu ấn trên trường quốc tế.

+ Hội nhập cần chiến lược lâu dài, bài bản, không thể nóng vội

- 3 việc làm có thể làm để góp phần gìn giữ bản sác văn hóa dân tộc trong thời kì hội nhập:

+ Tìm hiểu, trân trọng và lan toả các giá trị văn hoá truyền thống qua học tập, đọc sách, xem nghệ thuật dân gian. Tích cực tham gia hoạt động ngoại khóa như di tích lịch sử, danh làm thắng cảnh và đăng tải clip giới thiệu về các truyền thống đó.

+ Ưu tiên tiếp nhận, ủng hộ các sản phẩm văn hoá – nghệ thuật Việt Nam mang bản sắc dân tộc.

+ Ứng xử văn minh, tự hào khi giới thiệu văn hoá Việt với bạn bè quốc tế, nhất là trên các nền tảng số.

Câu 1. (2.0 điểm)

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) bàn về ý thức bảo vệ và giữ gìn những nét đẹp văn hóa truyền thống của giới trẻ Việt Nam hiện nay.

Bài làm

Trong bối cảnh hội nhập và toàn cầu hóa hiện nay, ý thức bảo vệ và giữ gìn những nét đẹp văn hóa truyền thống của giới trẻ Việt Nam có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Văn hóa truyền thống là cội nguồn làm nên bản sắc dân tộc, là sợi dây kết nối quá khứ, hiện tại và tương lai. Một bộ phận giới trẻ ngày nay đã có những hành động tích cực như yêu thích áo dài, tìm hiểu lịch sử, trân trọng các lễ hội truyền thống, lan tỏa giá trị văn hóa Việt trên mạng xã hội. Phải kể đến cô ca sĩ trẻ mang tên Phương Mỹ Chi-, hành trình 10 năm làm nghề gắn với hình ảnh tài khúc dân ca khát khao giữ gìn văn hóa việt nam bằng âm nhạc như bài :" Vũ trụ cò bay", " Gối ấm"- được trình diễn vói điệu múa chén cổ truyền . Con đường nghệ thuật đầy tinh hoa văn hóa ấy là nguồn cảm hứng rất lón cho thế hệ trẻ tiếp nối việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Tuy nhiên, vẫn còn không ít bạn trẻ thờ ơ, chạy theo trào lưu ngoại lai, xem nhẹ tiếng Việt, phong tục và những giá trị lâu đời của dân tộc. Điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc nâng cao nhận thức cho thế hệ trẻ. Giữ gìn văn hóa truyền thống không phải là phủ nhận cái mới, mà là tiếp thu tinh hoa nhân loại trên nền tảng bản sắc dân tộc. Khi giới trẻ biết trân trọng quá khứ, họ sẽ có điểm tựa vững chắc để hội nhập tự tin và bền vững trong tương lai.

Câu 2. (4.0 điểm)

Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích những nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật trong bài thơ sau:

khói chiều cõng một hoàng hôn
bờ vai bà cõng tâm hồn cháu bay
trên đường tan học chiều nay
có ai đốt rạ, khói lay cỏ đồng

sau lưng bà, cháu cứ trông
trông con sông lớn chảy dòng đằng xa
chẳng hay có lắm cỏ hoa
chiều nay đám bạn có ra giỡn cười?

trông vườn trái đã mọng tươi
sáng nay ông bảo điểm mười, ông cho
sáng nay bà nấu thịt kho
về nhà cháu sẽ ăn no bụng tròn…

bánh xe bà đạp quay tròn
bao giờ đi hết đường mòn, bà ơi?
đồng xa đã lặn Mặt Trời
có ai thắp lửa sáng ngời trong sân

đường về ngày ấy thật gần
xe bà đạp hết mấy lần đến nơi
ngồi sau bà, cháu mải chơi
mà quên ngắm một Mặt Trời cạnh bên.

…

sau này khi đã lớn lên
đôi khi quanh quẩn, cháu quên đường về
ngẩng đầu thấy giữa trời quê
hai Mặt Trời dẫn lối về cháu đi.

(Lam)

Bài làm

                     Nhà văn Nga, Lê-ô-nôp khẳng định: “Tác phẩm nghệ thuật đích thực bao giờ cũng là một. phát minh về hình thức và là một khám phá về nội dung”. Quả đúng như vậy, trong dòng chảy của thơ ca viết về gia đình và ký ức tuổi thơ, bài thơ của Lam để lại dấu ấn sâu đậm bởi vẻ đẹp mộc mạc mà giàu sức gợi. Không cầu kỳ ngôn từ, không bi lụy cảm xúc, tác phẩm chạm đến trái tim người đọc bằng hình ảnh quen thuộc: bà chở cháu trên chiếc xe đạp cũ giữa buổi chiều quê, từ đó mở ra một thế giới vừa gần gũi vừa thiêng liêng. Những nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài thơ đã làm nên sức lay động bền bỉ ấy.

                     Trước hết, về nội dung, bài thơ là bức tranh thấm đẫm tình bà cháu gắn với không gian làng quê Việt Nam. Hình ảnh mở đầu “khói chiều cõng một hoàng hôn / bờ vai bà cõng tâm hồn cháu bay” vừa giàu tính tạo hình vừa chan chứa cảm xúc. Khói chiều cõng hoàng hôn là hình ảnh thiên nhiên quen thuộc, nhưng khi đặt song song với “bờ vai bà”, thiên nhiên như hoà vào con người. Bà không chỉ cõng cháu trên lưng mà còn chở che, nâng đỡ cả tâm hồn non trẻ của cháu. Trên con đường tan học, thế giới hiện lên qua cái nhìn ngây thơ: khói đốt rạ, cỏ đồng lay động, con sông lớn, vườn trái chín, điểm mười ông hứa thưởng, bữa cơm chiều ấm áp. Tất cả tạo nên một tuổi thơ bình dị mà đủ đầy yêu thương.

                     Đặc biệt, bài thơ khắc họa tinh tế dòng chảy thời gian và sự lớn lên của con người. Khi còn nhỏ, cháu vô tư “mải chơi”, chưa kịp nhận ra giá trị của khoảnh khắc đang sống. Đến khi trưởng thành, “đôi khi quanh quẩn, cháu quên đường về”, con người lạc lối giữa cuộc đời rộng lớn. Chính lúc ấy, ký ức về bà, về quê hương trở thành điểm tựa tinh thần. Hình ảnh “hai Mặt Trời dẫn lối về cháu đi” ở cuối bài thơ mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc: một Mặt Trời của thiên nhiên và một “Mặt Trời” của tình bà. Bà chính là ánh sáng âm thầm soi đường cho cháu trong suốt hành trình đời người.

                     Về nghệ thuật, bài thơ gây ấn tượng bởi ngôn ngữ giản dị, giàu chất đời sống. Tác giả sử dụng nhiều hình ảnh quen thuộc của làng quê: khói rạ, cỏ đồng, đường mòn, sân nhà, bữa cơm chiều… Những chi tiết nhỏ nhưng chân thực khiến bài thơ mang hơi thở đời sống, tạo cảm giác gần gũi, thân thương. Bên cạnh đó, giọng điệu thơ nhẹ nhàng, chậm rãi, phù hợp với nhịp quay đều của bánh xe đạp và nhịp trôi êm đềm của ký ức.

                     Một nét đặc sắc khác là nghệ thuật ẩn dụ và biểu tượng. Hình ảnh “bánh xe bà đạp quay tròn” không chỉ gợi chuyển động của chiếc xe mà còn tượng trưng cho vòng quay của thời gian. Đặc biệt, hình ảnh “hai Mặt Trời” là sáng tạo nghệ thuật giàu ý nghĩa, nâng bài thơ từ câu chuyện cá nhân lên tầm khái quát: tình thân chính là ánh sáng bền vững nhất trong cuộc đời mỗi con người.

                     Có thể nói, bằng cảm xúc chân thành và nghệ thuật biểu đạt tinh tế, bài thơ của Lam đã khắc họa thành công vẻ đẹp của tình bà cháu và ký ức tuổi thơ nơi làng quê. Đó không chỉ là một kỷ niệm riêng mà còn là miền thương nhớ chung của nhiều thế hệ, nhắc nhở mỗi chúng ta biết trân trọng những yêu thương bình dị đã âm thầm soi sáng con đường mình đi.

Câu 1. Văn bản trên giới thiệu về danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử nào?

- Văn bản trên giới thiệu về danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử Quần thể di tích Cố đô Huế.

Câu 2. Chỉ ra những phương thức biểu đạt được sử dụng trong văn bản.

- Phương thức biểu đạt được sử dụng trong văn bản là: Thuyết minh, miêu tả, biểu cảm. Dựa trên cơ sở sau:

          + Thuyết minh (chủ yếu): giới thiệu, cung cấp thông tin về vị trí, cấu trúc, giá trị lịch sử – văn hóa của quần thể di tích Cố đô Huế.

          + Miêu tả: khắc họa vẻ đẹp hài hòa giữa kiến trúc và thiên nhiên, vẻ uy nghi, trầm mặc, thơ mộng của các công trình.

          + Biểu cảm (kết hợp): thể hiện niềm tự hào, trân trọng trước giá trị văn hóa – lịch sử của di sản Huế.

Câu 3. Theo em, vì sao văn bản Quần thể di tích Cố đô Huế - di sản văn hóa thế giới đầu tiên của Việt Nam được coi là một văn bản thông tin tổng hợp?

Văn bản Quần thể di tích Cố đô Huế – di sản văn hóa thế giới đầu tiên của Việt Nam được coi là văn bản thông tin tổng hợp vì:

+ Văn bản cung cấp nhiều loại thông tin: lịch sử, kiến trúc, văn hóa, nghệ thuật, giá trị tinh thần và quá trình bảo tồn di sản.

+ Kết hợp nhiều phương thức biểu đạt như thuyết minh, miêu tả, biểu cảm.

+ Thông tin được trình bày khách quan, khoa học, có dẫn chứng cụ thể (thời gian UNESCO công nhận, tên các công trình, di tích).
→ Nhờ đó, người đọc có cái nhìn toàn diện, đầy đủ về quần thể di tích Cố đô Huế.

Câu 4. Chỉ ra và phân tích tác dụng của phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản.

- Phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản là hình ảnh

- Tác dụng:

+ Giúp người đọc hình dung trực quan về vẻ đẹp của Cố đô Huế

+ Tăng tính chân thực, sinh động cho nội dung thuyết minh. Từ đó gây hứng thú, mang tính thẩm mỹ cao góp phần gợi niềm tự hào và ý thức bảo vệ di sản văn hóa đất nước.

Câu 5. Từ nội dung của văn bản, em có những suy nghĩ, cảm nhận gì về quần thể khu di tích Cố đô Huế?

Từ nội dung văn bản, em cảm nhận được quần thể di tích Cố đô Huế là một di sản văn hóa quốc hồn quốc túy của dân tộc, kết tinh tinh hoa lịch sử, kiến trúc, nghệ thuật và tâm hồn Việt Nam. Quần thể cố đô huế  không chỉ mang vẻ đẹp uy nghi, cổ kính mà còn rất thơ mộng, hài hòa với thiên nhiên. Mỗi công trình, lăng tẩm đều chứa đựng dấu ấn lịch sử và phản ánh sâu sắc nhân cách, tư tưởng của các vị vua triều Nguyễn. Quả vậy mà Cố đô Huế luôn là biểu tượng, hơi thở đậm nét của những nhân chúng lịch sử, cái hồn của người Việt. Di sản Huế vì thế không chỉ là niềm tự hào của người dân Thừa Thiên Huế mà còn là tài sản chung của dân tộc Việt Nam và nhân loại, cần được trân trọng, gìn giữ cho các thế hệ mai sau.

Câu 1. (2.0 điểm)

      Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích những nét đặc sắc về nghệ thuật của truyện ngắn Sao sáng lấp lánh (Nguyễn Thị Ấm).

Bài làm

                 Marina Abramović đã từng khẳng định :"Nghệ thuật là sự tự do biểu đạt, một cuộc phiêu lưu không giới hạn". Và trong truyện ngắn " Sao sáng lấp lánh" cũng không là ngoại lệ bởi Tác giả Nguyễn Thị Ấm đã  gây xúc động mạnh cho độc giả nhờ nhiều nét nghệ thuật đặc sắc. Trước hết, tác giả đã xây dựng tình huống truyện bất ngờ và giàu ý nghĩa: mối tình tưởng như có thật của Minh hóa ra chỉ là tự do anh tưởng tượng ra đó phần nào phản ánh nỗi cô đơn, khát khao yêu thương của chàng lính trẻ mong muốn có đươc yêu thương từ cả gia đình và người mình thích. Cách kể chuyện tự nhiên, chân thực, đan xen giữa hiện tại chiến tranh và hồi ức đời thường của tác giả đã tạo nên chiều sâu cảm xúc, vừa như kể lại một chuyện tình thơ mộng, vừa khác họa hiện thực chiến tranh tàn khốc. Đồng thời với ngôn ngữ truyện giản dị, mộc mạc nhưng giàu sức gợi, đặc biệt là những chi tiết nhỏ như ánh sao, đôi mắt, lá thư nhuốm máu đã tạo ra nhiều tầng ý nghĩa biểu tượng sâu sắc.  Kết hợp giọng văn trữ tình, chậm rãi giúp người đọc cảm nhận rõ vẻ đẹp tâm hồn người lính anh dũng, mà ấm áp. Nhờ nghệ thuật kể chuyện tinh tế ấy, tác phẩm không chỉ phản ánh sự tàn khốc của chiến tranh mà còn ngợi ca vẻ tâm hồn trong sáng, khao khát đỗi đời thường của người lính.

Câu 2. (4.0 điểm)

     Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) bàn về ý nghĩa của điểm tựa tinh thần trong cuộc sống.

Bài làm

Trong hành trình sống đầy biến động của con người, có những lúc ta tưởng như đủ mạnh mẽ để tự bước đi, nhưng cũng có những khoảnh khắc, chỉ một cơn gió nghịch cảnh cũng đủ khiến ta chao đảo. Chính trong những thời khắc ấy, điểm tựa tinh thần hiện lên như một giá đỡ vô hình nhưng bền bỉ, giúp con người đứng vững trước những đổ nát của đời sống.

Điểm tựa tinh thần là nơi con người gửi gắm niềm tin, hy vọng và khát vọng sống. Đó có thể là tình yêu thương của gia đình, sự đồng hành của bạn bè, một lý tưởng sống cao đẹp, hay thậm chí chỉ là một ước mơ nhỏ bé nhưng đủ sức sưởi ấm tâm hồn. Khác với điểm tựa vật chất có thể mất đi, điểm tựa tinh thần tồn tại bền bỉ trong chiều sâu tâm hồn, trở thành nguồn năng lượng nội sinh giúp con người vượt qua những giới hạn của bản thân.

Trước hết, điểm tựa tinh thần giúp con người không gục ngã trước nghịch cảnh. Cuộc sống không phải lúc nào cũng bằng phẳng; thất bại, mất mát, cô đơn là những điều không ai tránh khỏi. Khi con người rơi vào đáy sâu tuyệt vọng, chính niềm tin và tình yêu thương sẽ níu giữ họ ở lại với cuộc đời. Trong chiến tranh, nhiều người lính đã sống và chiến đấu không chỉ vì mệnh lệnh, mà còn vì hình bóng của người thân nơi hậu phương. Như trong truyện ngắn Sao sáng lấp lánh, hình ảnh Hạnh – dù chỉ tồn tại trong tưởng tượng – vẫn trở thành điểm tựa tinh thần giúp Minh chống chọi với nỗi cô đơn khốc liệt của chiến tranh. Điều đó cho thấy: đôi khi, một điểm tựa tinh thần mong manh cũng đủ thắp sáng cả một đời người.

Không chỉ giúp con người vượt qua đau khổ, điểm tựa tinh thần còn nuôi dưỡng nhân cách và định hướng hành động. Một con người sống có lý tưởng, có niềm tin sẽ biết mình là ai và đang đi về đâu. Chính điểm tựa ấy giúp con người không bị cuốn trôi bởi những giá trị phù phiếm, không đánh mất mình giữa vòng xoáy lợi danh. Lịch sử đã chứng minh rằng những con người vĩ đại đều có cho mình một điểm tựa tinh thần lớn lao: đó là lòng yêu nước, khát vọng tự do, hay niềm tin vào giá trị con người. Điểm tựa tinh thần vì thế không chỉ cứu rỗi cá nhân mà còn góp phần tạo nên sức mạnh cộng đồng. Nói đến đây tôi muốn kể đến một hình tượng mang tinh thần sống cao cả làm đẹp cho tổ quốc đó chính là Bác sĩ Đặng Thùy Trâm - là nữ bác sĩ quân y trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ đã sống và cống hiến giữa bom đạn ác liệt nhưng chưa bao giờ đánh mất tinh thân bởi cô luôn có một điểm tựa vững vàng để chiến đấu đó là ước mơ về ngày đất nước hòa bình. Dù phải đối mặt với hiểm nguy, cô vẫn giữ tinh thần lạc quan, yêu đời và tin tưởng vào một tương lai tương sáng. Những trang nhật ký đầy nhiệt huyết của cô đã trở thành nguồn cảm hứng mạnh mẽ về điểm tựa tinh thần sống bất diệt để phục vụ tổ quốc.

Tuy nhiên, điểm tựa tinh thần chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó hướng con người tới những giá trị tích cực. Nếu con người lệ thuộc mù quáng vào một điểm tựa sai lầm, trốn tránh thực tại hoặc sống trong ảo tưởng, điểm tựa ấy sẽ trở thành xiềng xích. Vì vậy, mỗi người cần tỉnh táo lựa chọn và xây dựng cho mình một điểm tựa tinh thần lành mạnh, đồng thời rèn luyện bản lĩnh để tự thân trở thành chỗ dựa cho chính mình và cho người khác.

Suy cho cùng, con người không thể sống chỉ bằng cơm áo, mà còn cần được nâng đỡ bởi niềm tin và yêu thương. Điểm tựa tinh thần chính là cội nguồn sức mạnh giúp con người bước qua bão tố, giữ gìn phẩm giá và sống một cuộc đời có ý nghĩa. Khi con người biết nâng niu những điểm tựa tinh thần của mình, họ sẽ không chỉ tồn tại, mà còn biết cách sống đẹp giữa cuộc đời nhiều thử thách.

Câu 1. Xác định thể loại của văn bản.

- Thể loại của văn bản là truyện ngắn.

Câu 2. Chỉ ra tác dụng của dấu ba chấm trong câu văn: Đêm đó, khi cơn mưa rừng tạnh, những người lính chúng tôi cứ nhìn những vì sao lấp lánh trên bầu trời... mà không sao ngủ được.

- Tác dụng của dấu ba chấm trong câu văn :

+ Gợi khoảng lặng cảm xúc, diễn tả trạng thái bâng khuâng, thao thức của người lính.

+ Thể hiện những suy nghĩ, ước mơ, nỗi nhớ thầm kín về tình yêu, về cuộc sống hòa bình.

+ Tăng chất trữ tình, làm câu văn trở nên sâu lắng, giàu dư âm.

Câu 3. Nhận xét về tình huống của truyện.

- Tình huống truyện được xây dựng bất ngờ, cảm động:

+ Minh người lính trẻ với tâm hồn đẹp kể về mối tình đẹp, trong sáng với cô gái học sinh trường múa Việt Nam nhưng thực chất chỉ tồn tại trong tưởng tượng của một người lính cô đơn.

+ Cao trào là lúc Minh hy sinh, để lại lá thư chỉ vỏn vẹn một câu: “Hạnh ơi!... Anh cô đơn lắm…”.

→ Tình huống truyện làm nổi bật bi kịch chiến tranh, đồng thời khắc sâu nỗi cô đơn, khát khao yêu thương của người lính trẻ.

Câu 4. Nhan đề của văn bản gợi cho em những suy nghĩ gì?

- Những suy nghĩ về nhan đề " Sao sáng lấp lánh" của văn bản:

+ Gợi hình ảnh đôi mắt của Hạnh, biểu tượng cho vẻ đẹp, tình yêu, niềm mơ ước.

+ Gợi những vì sao trên bầu trời đêm, là điểm tựa tinh thần cho người lính giữa chiến tranh.

+ Biểu trưng cho những ước mơ nhỏ bé nhưng trong trẻo, dù mong manh vẫn tỏa sáng giữa khốc liệt bom đạn.

Câu 5. Nhận xét về hình tượng người lính trong văn bản.

                     Hình tượng người lính trong văn bản " Sao sáng lấp lánh" khác họa rõ nét tâm hồn, tính cách, ý chí của người lính trẻ. Người lính ấy hiện lên vói sự trẻ trung, hoạt náo, giàu tình cảm, luôn khao khát có được yêu thương, hạnh phúc đời thường. Dám ngã trên chiến trường dù trong lòng còn nhiều khao khát, ước mơ dở dang thấy rằng người lính trẻ năm ấy rất dũng cảm, giàu trách nhiệm, sẵn sàng chiến đấu và hy sinh vì Tổ quốc. Với tâm hồn biết yêu mong muốn được yêu thương, dù cô đơn nhưng không tuyệt vọng vẫn nuôi dưỡng giấc mơ đẹp vừa xây dụng hình tượng người lính vừa anh hùng, vừa lãng mạn, vừa rất đỗi con người

Câu 1. (2.0 điểm)

      Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích, đánh giá nhân vật Thứ trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu.

Bài làm

Trong đoạn trích cuối tiểu thuyết Sống mòn, nhân vật Thứ hiện lên như một bi kịch tiêu biểu của người trí thức tiểu tư sản trước Cách mạng tháng Tám. Thứ từng mang trong mình những ước mơ lớn lao, khát vọng đổi thay cuộc đời và cống hiến cho xã hội. Tuy nhiên, hiện thực nghèo đói,  người thân bệnh tật và bế tắc đã dần dần làm thui chột lý tưởng ấy, đẩy anh vào trạng thái “sống mòn” – sống lay lắt, vô nghĩa, đánh mất chính mình. Trong khoảnh khắc đứng trên con tàu rời Hà Nội, Thứ ý thức sâu sắc về sự sa sút của đời mình: từ một thanh niên đầy hoài bão trở thành kẻ bất lực, nhu nhược, không dám cưỡng lại số phận. Nỗi đau của Thứ không chỉ là nỗi đau cá nhân mà còn là nỗi đau của cả một lớp người “không bao giờ dám cưỡng lại đời mình”. Tuy vậy, ở Thứ vẫn le lói một tia sáng nhân văn: anh nhận ra “sống tức là thay đổi”, khao khát một cuộc đời rộng rãi hơn, đẹp đẽ hơn. Dù cuối cùng Thứ vẫn bất lực, nhân vật vẫn gợi lên niềm xót xa, đồng thời thể hiện tấm lòng nhân đạo sâu sắc của Nam Cao trước số phận con người bị hoàn cảnh bóp nghẹt. Nam Cao đã sử dụng nhiều biện pháp tu từ như liệt kê, điệp, lặp cú pháp: chẳng có việc gì làm, ăn bám vợ, mốc lên, gỉ đi, mòn, mục , khinh y, chưa làm gì, chưa sống y; người ta sẽ khinh y, vợ y sẽ khinh y, chính y sẽ khinh cùng với việc sử dụng từ ngữ thân quen, nghiệt ngã, giọng điệu kể chuyện châm, buồn càng làm nổi bật lên sự chịu đựng, bất lực và cả tinh thần sống lớn, ước mơ, hoài bão của nhân vật Thứ.

Câu 2. (4.0 điểm)

     Gabriel Garcia Marquez từng viết: “Không phải người ta ngừng theo đuổi ước mơ vì họ già đi mà họ già đi vì ngừng theo đuổi ước mơ”. Từ lời phát biểu trên, hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) bàn về vấn đề “tuổi trẻ và ước mơ”.

Bài làm

            Gabriel Garcia Marquez từng viết: “Không phải người ta ngừng theo đuổi ước mơ vì họ già đi mà họ già đi vì ngừng theo đuổi ước mơ”.Quả thực vậy, ước mơ chính là ngọn hải đăng soi đường cho tuổi trẻ đi qua những bảo giông của cuộc đời, nuôi dưỡng sức sống tiềm tàng mãnh liệt , khát vọng vươn xa của tuổi trẻ. Bàn về tuổi trẻ và ước mơ cũng chính là suy ngẫm về ý nghĩa sống, về cách con người kiến tạo tương lai của mình.

            Vậy ta hiểu ước mơ là gì? Nó chính là những dự định, khát khao mà mỗi chúng ta mong muốn đạt được trong thời gian ngắn hoặc dài. Ước mơ chính là động lực để mỗi chúng ta vạch ra phương hướng đường đi để dẫn tới cuộc sống mà ta hằng ước ao, hiện hữu trong tiềm thức. Chẳng nghĩ gì quá xa xôi rông lớn, ước mơ cũng có thê giản dị học tập tốt, có một nghề nghiệp ổn định, cũng có thể lớn lao như cống hiến cho xã hội, đưa đất nước sánh vai cùng các cường quốc. Chính những ước mơ ấy khiến tuổi trẻ không bằng lòng với hiện tại tầm thường, thôi thúc họ không ngừng nỗ lực để hoàn thiện bản thân. Không có ước mơ, tuổi trẻ dễ rơi vào trạng thái sống mờ nhạt, thiếu phương hướng, trôi đi trong vô nghĩa. Ước mơ cũng là bằng chứng chính đáng cho người có lí tưởng sống, có ý chí vươn lên sẽ học hỏi được nhiều điều hay lẽ phải để từng bước hoàn thiện bản thân

            Bên cạnh đó, ước mơ còn là động lực mạnh mẽ giúp tuổi trẻ vượt qua khó khăn, thử thách. Con đường đi đến thành công chưa bao giờ bằng phẳng, đặc biệt với người trẻ còn non kinh nghiệm. Sẽ có lúc vấp ngã, hoài nghi, thậm chí thất bại. Nhưng chính ước mơ đã tiếp thêm sức mạnh để họ đứng dậy, bước tiếp. Nhìn vào hành trình của những con người thành đạt, ta thấy điểm chung là họ không từ bỏ ước mơ, dù hoàn cảnh có khắc nghiệt đến đâu. Ước mơ, vì thế, không phải là điều viển vông, mà là sức bền tinh thần của tuổi trẻ. Việc xây dựng ước mơ không chỉ khiến cho bản thân tốt đẹp hơn mà còn đóng góp cho xã hôi, cho đất nước phát triển. Mỗi người ấp ủ một ước mơ dù nhỏ nhoi thôi nhưng nếu nó ý nghĩa, thiết thực và hướng đến những điều tích cực thì chắc chắn rằng công lao mang ý nghĩa cá nhân đó sẽ giúp tạo nên một xã hội phát triển, văn minh và tiên tiến hơn.

            Ta phải hiểu rằng uóc mơ chỉ là thứ hữu hình trong suy nghĩ , để biến chúng thành sự thật ta phải nuôi dưỡng ước mơ bằng hành động cụ thể. Xây dựng những bước tiến, mục tiêu kế hoạch ngắn hạn cụ thể và từ đó mở rộng ra kế hoạch dài hạn và phải đạt sức lực, tâm huyết một cách bản lĩnh nhất. Tuy nhiên, một bộ phận người trẻ hiện nay mơ ước rất nhiều nhưng lại thiếu ý chí và kỷ luật để biến ước mơ thành hiện thực. Họ dễ hài lòng với lời nói, ngại khó, ngại khổ, thậm chí buông xuôi khi gặp trở ngại. Ước mơ như thế chỉ dừng lại ở những lời hứa hẹn với bản thân. Tuổi trẻ cần hiểu rằng mơ ước phải đi cùng với học tập nghiêm túc, lao động bền bỉ và tinh thần trách nhiệm. Chỉ khi dám trả giá bằng mồ hôi và nỗ lực, ước mơ mới có cơ hội nở hoa.

            Trong một xã hội rộng mở như ngày nay, tuổi trẻ với tinh thần sung sức, xông qua và không ngại gian khó có rất nhiều bạn trẻ tiêu biểu mang tinh thần nỗ lực cho ước mơ của mình. Ta không thể khồn kể đến Hà Kiara- cô học sinh chuyên Trung tỉnh Lào Cai. Ngay từ những năm cấp ba, Hà Kiara đã sớm nuôi dưỡng ước mơ được học tập trong một môi trường giáo dục quốc tế. Không chờ đợi điều kiện thuận lợi, cô chủ động tìm hiểu thông tin học bổng, kiên trì rèn luyện ngoại ngữ, tích lũy các hoạt động ngoại khóa và chấp nhận học thêm ban đêm để hoàn thiện hồ sơ đúng tiến độ. Nhờ sự bền bỉ và quyết tâm ấy, Hà Kiara đã xuất sắc giành học bổng toàn phần vào Đại học Nam Kinh – một trong những trường đại học hàng đầu Trung Quốc, đồng thời tốt nghiệp với thành tích rất ấn tượng. Dẫn chứng này cho thấy: ước mơ của tuổi trẻ chỉ thực sự có giá trị khi được nuôi dưỡng bằng nỗ lực, kỷ luật và tinh thần không ngại khó khăn.

            Tóm lại, tuổi trẻ và ước mơ là hai yếu tố gắn bó chặt chẽ, tạo nên sức sống và ý nghĩa cho đời người. Tuổi trẻ không ước mơ là tuổi trẻ chưa trọn vẹn; ước mơ không hành động chỉ là ảo tưởng. Mỗi người trẻ cần dám mơ, dám tin và dám làm, để những năm tháng thanh xuân không trôi qua vô ích, mà trở thành hành trình rực rỡ dẫn đến tương lai tốt đẹp.

Câu 1. Xác định điểm nhìn của người kể chuyện trong văn bản.

- Điểm nhìn của người kể chuyện trong văn bản là điểm nhìn của người kể chuyện chủ yếu là là điểm nhìn hạn tri , đứng từ nhân vật " Thứ"

Câu 2. Ước mơ của nhân vật Thứ khi ngồi trên ghế nhà trường là gì?

- Ước mơ của nhân vật Thứ khi ngồi trên ghế nhà trường là:

+ Y sẽ đỗ thành chung, y sẽ đỗ tú tài, y sẽ vào đại học đường, y sang Tây,...

+ Y sẽ thành một vĩ nhân đem những sự thay đổi lớn lao đến cho xứ sở

+ Mong muốn sang pháp học tập

→ Đó là khát vọng vươn lên, khát vọng cống hiến, thể hiện lí tưởng đẹp của một trí thức trẻ

Câu 3. Phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn trích sau: Nhưng nay mai, mới thật buồn. Y sẽ chẳng có việc gì làm, y sẽ ăn bám vợ! Đời y sẽ mốc lên, sẽ gỉ đi, sẽ mòn, sẽ mục ra ở một xó nhà quê. Người ta sẽ khinh y, vợ y sẽ khinh y, chính y sẽ khinh y. Rồi y sẽ chết mà chưa làm gì cả, chết mà chưa sống!...

- Biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn trích trên là: liệt kê

- Chỉ ra phép liệt kê:chẳng có việc gì làm, ăn bám vợ, mốc lên, gỉ đi, mòn, mục , khinh y, chưa làm gì, chưa sống.

- Tác dụng:

+ Tăng sự liên kết, hấp dẫn, tính biểu đạt cho độc giả

+ Nhấn mạnh cảm giác bế tắc, tuyệt vọng, sợ hãi tương lai vô nghĩa của Thứ. Đồng thời làm nổi bật bi kịch “chết mà chưa sống” – sống vật vờ, tồn tại vô giá trị của Thứ

+ Nói lên sự đồng cảm, thương xót cho cuộc đời nghiệt ngã, tẻ nhạt, nghèo túng của nhân vật Thứ dù có ước mơ lớn lao

Câu 4. Nhận xét về cuộc sống và con người của nhân vật Thứ được thể hiện trong đoạn trích.

Đoạn trích khắc họa rõ nét cuộc sống và con người của nhân vật thứ. Đó là một cuộc sống nghèo túng, bấp bênh, mât phương hướng, bị hoàn cảnh kì hãm, không lối thoát rơi vào cảnh luẫn quẩn của cơm áo gạo tiền. Cho dù nhân vật " Thứ" có học thức, từng mang lí tưởng đẹp, khao khát sống có ý nghĩa nhưng  kiếp sống quá khắc nghiệt bởi vậy mà chàng trai trẻ khó để đủ dũng khí cưỡng lại số phận, và tự ý thức sâu sắc về bi kịch của mình nhưng bất lực trước hành động => Thứ là hình ảnh điển hình cho người trí thức tiểu tư sản trước Cách mạng: đau đớn vì ý thức được sự sống mòn của mình nhưng không thể thoát ra.

Câu 5. Nêu suy nghĩ của anh/ chị về một triết lí nhân sinh được rút ra từ văn bản?

- Một triết lí nhân sinh sâu sắc được rút ra từ văn bản là:

“Sống tức là thay đổi. Chết ngay trong lúc sống mới thật là nhục nhã.”

- Triết lí ấy nhắc nhở con người:

+ Sống không chỉ là tồn tại mà là dám thay đổi, dám lựa chọn, dám hành động.

+Thói quen, sự sợ hãi đổi thay có thể giam cầm con người trong “nhà tù vô hình”. + Một cuộc đời không lí tưởng, không khát vọng, không cống hiến thì dù còn thở cũng là một đời sống mòn.

→ Với người trẻ hôm nay, triết lí ấy càng có ý nghĩa: cần sống có mục tiêu, có bản lĩnh, không để bản thân trôi đi vô định như “con tàu mang đi”.

# So sánh tính tan của NaCl và AgCl trong nước

- *NaCl (Natri clorua)*: Tan tốt trong nước, tạo thành dung dịch dẫn điện.

- *AgCl (Bạc clorua)*: Không tan trong nước, chỉ tan trong dung dịch amoniac hoặc dung dịch chứa ion phức tạp khác.

# Giải thích tính dẫn điện của NaCl và AgCl

- *NaCl*: Khi hòa tan trong nước, NaCl phân li thành ion Na+ và Cl-, các ion này có thể di chuyển tự do trong dung dịch, dẫn điện tốt.

- *AgCl*: Do không tan trong nước, AgCl không phân li thành ion trong dung dịch nước, nên không dẫn điện.

Tóm lại, NaCl có tính dẫn điện tốt hơn AgCl do khả năng tan và phân li thành ion trong nước của NaCl.

# So sánh tính tan của NaCl và AgCl trong nước

- *NaCl (Natri clorua)*: Tan tốt trong nước, tạo thành dung dịch dẫn điện.

- *AgCl (Bạc clorua)*: Không tan trong nước, chỉ tan trong dung dịch amoniac hoặc dung dịch chứa ion phức tạp khác.

# Giải thích tính dẫn điện của NaCl và AgCl

- *NaCl*: Khi hòa tan trong nước, NaCl phân li thành ion Na+ và Cl-, các ion này có thể di chuyển tự do trong dung dịch, dẫn điện tốt.

- *AgCl*: Do không tan trong nước, AgCl không phân li thành ion trong dung dịch nước, nên không dẫn điện.

Tóm lại, NaCl có tính dẫn điện tốt hơn AgCl do khả năng tan và phân li thành ion trong nước của NaCl.