Bạn không thể chứng minh tuyệt đối rằng những người xung quanh mình có ý thức và trải nghiệm chủ quan giống mình. Đây là một vấn đề triết học nổi tiếng gọi là "vấn đề những tâm trí khác" (Problem of Other Minds).

Lý do là bạn chỉ có thể trực tiếp trải nghiệm ý thức của chính mình. Khi nhìn người khác cười, khóc, suy nghĩ hay trò chuyện, bạn chỉ quan sát được hành vi bên ngoài chứ không thể "bước vào" tâm trí của họ để kiểm tra xem họ có thật sự cảm nhận điều gì hay không. Về mặt logic, luôn có khả năng giả định rằng tất cả những người khác chỉ là các cỗ máy cực kỳ tinh vi, những NPC được lập trình sẵn, hoặc thậm chí là một phần của một mô phỏng khổng lồ.

Tuy nhiên, hầu hết mọi người và các nhà khoa học chấp nhận rằng người khác có ý thức vì đây là lời giải thích đơn giản và hợp lý nhất. Những người xung quanh có cấu tạo não bộ tương tự bạn, phản ứng với thế giới theo những cách phức tạp, sáng tạo, khó dự đoán và có khả năng mô tả trải nghiệm nội tâm của họ. Nếu bạn tin rằng mình có ý thức vì bộ não của mình hoạt động theo một cách nhất định, thì việc cho rằng những bộ não tương tự cũng tạo ra ý thức là một suy luận hợp lý.

Nói cách khác, bạn không thể chứng minh chắc chắn 100% rằng người khác không phải NPC. Nhưng nếu phủ nhận ý thức của mọi người xung quanh, bạn sẽ phải chấp nhận một giả thuyết cực kỳ đặc biệt mà không có bằng chứng hỗ trợ. Vì thế, chúng ta thường coi sự tồn tại của những tâm trí khác là giả định hợp lý nhất để hiểu thế giới.

Điều thú vị là nếu một NPC được lập trình hoàn hảo đến mức suy nghĩ, cảm xúc, sáng tạo và hành động không thể phân biệt với con người thật, thì ngay cả việc gọi nó là "NPC" cũng trở nên khó khăn. Lúc đó câu hỏi lại chuyển thành: "Ý thức thực sự là gì, và làm thế nào để nhận ra nó?" — một câu hỏi mà đến năm 2026 khoa học vẫn chưa có câu trả lời hoàn chỉnh.

Không ai hiện nay có thể chứng minh rằng màu đỏ bạn nhìn thấy hoàn toàn giống với màu đỏ mà tôi hay một người khác nhìn thấy. Đây là một ý tưởng nổi tiếng trong triết học về nhận thức, thường được gọi là "phổ đảo ngược" (inverted spectrum).

Giả sử từ nhỏ đến lớn, mỗi khi nhìn quả táo chín, bạn luôn thấy một cảm giác màu sắc nào đó và gọi nó là "đỏ". Một người khác có thể trải nghiệm một cảm giác màu sắc hoàn toàn khác, nhưng vì từ nhỏ họ cũng được dạy rằng màu của quả táo chín được gọi là "đỏ", nên cả hai vẫn sử dụng cùng một từ và không bao giờ phát hiện ra sự khác biệt. Mọi bài kiểm tra về hành vi hay ngôn ngữ đều cho kết quả giống nhau.

Khoa học có thể đo được bước sóng ánh sáng đi vào mắt, hoạt động của tế bào nón trên võng mạc và các vùng não xử lý màu sắc. Nếu hai người có hệ thị giác bình thường, các tín hiệu thần kinh thường rất giống nhau. Điều đó khiến các nhà khoa học tin rằng trải nghiệm màu sắc của con người có lẽ cũng khá tương đồng. Tuy nhiên, cảm giác chủ quan bên trong đầu mỗi người — cái mà triết học gọi là "qualia" — lại không thể được quan sát trực tiếp từ bên ngoài.

Vì vậy, câu trả lời ngắn gọn là: chúng ta có bằng chứng mạnh rằng mọi người xử lý màu đỏ theo những cách rất giống nhau, nhưng không có cách nào để chứng minh tuyệt đối rằng "màu đỏ trong tâm trí tôi" và "màu đỏ trong tâm trí bạn" là trải nghiệm hoàn toàn giống hệt nhau. Đây vẫn là một trong những bí ẩn sâu sắc nhất về ý thức và nhận thức của con người.

than đá/ than củi??

đường đời

ông ấy bị mù chứ có bị câm đâu mà ko bt nói cho 1 cái kinh râm?

VD: Cho đa thức F(x) = x² - 5x + 2

⇒ F(x) = x² + (-5x) + 2

Kiểu là v đó bn

đăng câu hỏi từ từ thôi bn, mk ko pk cái máy mà trl hết đc trog 1 lúc

Mà nếu bn bt câu trl r thì bn hỏi lmj? Dù sao cx ko cs nhiều ngthem trl đâu. 1, 2 câu hỏi thì còn trl đc chứ đến 6, 7 câu hỏi thì cx ko ai đủ kiên nhẫn cả...

Khi nói vũ trụ đang giãn nở, nhiều người thường hình dung nó giống như một quả bóng đang phồng lên trong một khoảng không gian lớn hơn. Tuy nhiên, theo mô hình vũ trụ học hiện nay, vũ trụ không nhất thiết phải giãn nở "vào trong" bất kỳ thứ gì cả. Thay vào đó, chính không gian bên trong vũ trụ đang tự giãn ra, làm khoảng cách giữa các thiên hà ngày càng tăng lên. Một ví dụ thường được dùng là bề mặt của một quả bóng đang được bơm hơi: các điểm trên bề mặt ngày càng xa nhau, nhưng nếu chỉ sống trên bề mặt đó, bạn sẽ không cần đến một "bên ngoài" để giải thích sự giãn nở. Tương tự, vũ trụ có thể là toàn bộ không-thời gian tồn tại, nên câu hỏi "nó giãn nở vào đâu?" có thể không có ý nghĩa theo cách thông thường. Hiện nay, khoa học vẫn chưa biết liệu có tồn tại một "bên ngoài vũ trụ" hay không; các quan sát chỉ cho thấy rằng bản thân không gian đang giãn nở, chứ không phải các thiên hà đang bay ra ngoài vào một khoảng trống có sẵn.

Câu hỏi "Bản chất của thời gian là gì khi không có ai quan sát nó?" hiện vẫn là một trong những vấn đề sâu sắc nhất của vật lý và triết học. Nếu không có bất kỳ người hay sinh vật nào quan sát, nhiều nhà khoa học cho rằng thời gian vẫn tồn tại như một đặc tính cơ bản của vũ trụ: các ngôi sao vẫn hình thành rồi tàn lụi, các hành tinh vẫn chuyển động và các quá trình vật lý vẫn diễn ra theo một trình tự nhất định. Tuy nhiên, một số quan điểm triết học lại cho rằng thời gian chỉ là cách các sinh vật có ý thức cảm nhận sự thay đổi; nếu không có người quan sát thì khái niệm "quá khứ", "hiện tại" và "tương lai" có thể không còn ý nghĩa như chúng ta hiểu. Trong vật lý hiện đại, đặc biệt là thuyết tương đối, thời gian không phải một dòng chảy tuyệt đối mà là một phần của không-thời gian, tồn tại cùng với không gian bất kể có người quan sát hay không. Vì vậy, đến nay vẫn chưa có câu trả lời cuối cùng: thời gian có thể là một thực thể khách quan của vũ trụ, hoặc chỉ là cách bộ não diễn giải sự thay đổi của thế giới xung quanh.

là sao bn?