Câu 1.

Văn bản thuộc thể loại truyện trinh thám, trích từ tác phẩm Sherlock Holmes của Arthur Conan Doyle.

Câu 2.

Các nhân vật: Sherlock Holmes, Mary Sutherland, ông Windibank (cha dượng), Hosmer Angel (thực chất là Windibank cải trang), mẹ của Mary, người kể chuyện (Dr. Watson).

→ Nhân vật chính: Sherlock Holmes.

Câu 3.

Điều cần làm sáng tỏ: Sự mất tích bí ẩn của Hosmer Angel trong ngày cưới và thân phận thật sự của người đàn ông này.

Câu 4.

Chi tiết quan trọng mang tính bước ngoặt là việc Holmes phát hiện các lá thư đều được đánh máy với những lỗi đặc trưng giống hệt nhau (chữ “e” có vết nhòe, chữ “t” có dấu gạch mờ), trùng với máy đánh chữ của Windibank → chứng minh Windibank chính là Hosmer Angel cải trang.

Câu 5.

Sherlock Holmes hiện lên là một thám tử thông minh, sắc sảo, có óc quan sát tinh tế và khả năng suy luận logic xuất sắc. Ông biết phân tích những chi tiết nhỏ nhất (máy chữ, chữ ký, sự trùng hợp về thời gian xuất hiện) để lần ra bản chất sự việc, đồng thời thể hiện thái độ cương trực, lên án cái xấu, bảo vệ lẽ phải.

Câu 1 (2,0 điểm):

Bài thơ Gửi quê (trích) của Trần Văn Lợi thể hiện sâu sắc tình yêu và niềm gắn bó máu thịt với quê hương miền biển. Về nội dung, tác giả khắc họa một miền quê khắc nghiệt: “đất quê mặn”, “gió sạm da người”, “nẻo đường rát bỏng”, “sông mùa lũ nước bò vào tận ngõ”. Tuy nhiên, chính trong gian khó ấy, con người lớn lên, được nuôi dưỡng ước mơ và nghị lực. Quê hương không chỉ là không gian địa lí mà còn là chiếc “vành nôi của sóng”, nơi hình thành tâm hồn và nhân cách.

Về nghệ thuật, bài thơ viết theo thể tự do, giọng điệu mộc mạc mà tha thiết. Tác giả sử dụng nhiều hình ảnh giàu sức gợi và biện pháp nhân hóa như “đất quê mặn nuôi ước mơ”, “lúa ngô thèm màu xanh mướt” làm cho quê hương trở nên có hồn. Ngôn ngữ giản dị, đậm chất biển và nhịp thơ linh hoạt đã góp phần tạo nên một bức tranh quê vừa chân thực vừa thấm đẫm cảm xúc.

Câu 2 (4,0 điểm):

Thực trạng điểm thi môn Lịch sử trong những năm gần đây ở mức thấp là vấn đề đáng suy nghĩ. Khi nhiều học sinh thờ ơ với lịch sử, đó không chỉ là chuyện điểm số mà còn là dấu hiệu của sự xa rời cội nguồn dân tộc. Vì vậy, cần có những giải pháp thiết thực để học sinh thêm yêu thích và học tốt môn học này.

Trước hết, cần thay đổi cách dạy và học. Lịch sử không nên chỉ dừng ở việc ghi nhớ sự kiện, con số khô khan mà cần được kể lại như những câu chuyện sống động về con người và thời đại. Giáo viên có thể kết hợp hình ảnh, phim tư liệu, sơ đồ tư duy hoặc tổ chức hoạt động trải nghiệm như tham quan di tích lịch sử để bài học trở nên trực quan, hấp dẫn. Khi được “chạm” vào lịch sử, học sinh sẽ cảm nhận rõ hơn giá trị của môn học.

Bên cạnh đó, bản thân học sinh cũng cần thay đổi thái độ học tập. Thay vì học đối phó, cần xác định đây là môn học giúp hiểu về truyền thống dân tộc, từ đó nuôi dưỡng lòng tự hào và ý thức trách nhiệm. Việc hệ thống kiến thức theo chuyên đề, luyện tập câu hỏi trắc nghiệm thường xuyên và liên hệ thực tế sẽ giúp ghi nhớ sâu và làm bài hiệu quả hơn.

Ngoài ra, gia đình và nhà trường cần định hướng để học sinh nhận ra vai trò của Lịch sử trong đời sống hiện đại. Khi hiểu rằng quá khứ là nền tảng của hiện tại và tương lai, các em sẽ trân trọng môn học hơn.

Lịch sử không chỉ là những trang sách cũ mà là ký ức sống của dân tộc. Yêu và học tốt Lịch sử chính là cách thế hệ trẻ gìn giữ bản sắc và khẳng định trách nhiệm của mình với đất nước.

Văn bản được viết theo thể thơ tự do.

Câu 2 (0,5 điểm):

Các vần được gieo chủ yếu là vần chân liền và vần cách, như:

• “đồng” – “rong”
• “đời” – “nguôi” (vần gần)
• “người” – “đàn” (vần không hoàn toàn, tạo sự linh hoạt)
  → Cách gieo vần không gò bó, phù hợp với thể thơ tự do.

Câu 3 (1,0 điểm):

Hai dòng thơ sử dụng biện pháp nhân hóa: “đất quê mặn nuôi ước mơ”, “lúa ngô thèm màu xanh mướt”. Qua đó, quê hương hiện lên như một thực thể sống có tâm hồn, biết chắt chiu, nuôi dưỡng khát vọng con người. Hình ảnh “lúa ngô thèm màu xanh mướt” gợi sự khắc nghiệt của vùng đất mặn, đồng thời làm nổi bật ý chí vươn lên, khát khao đổi thay. Biện pháp này giúp câu thơ giàu sức gợi và thấm đẫm tình yêu quê hương.

Câu 4 (1,0 điểm):

Những dòng thơ miêu tả không gian quê hương:

• “Tôi lớn lên trong vành nôi của sóng”
• “Biển hát ru lúc mẹ bận trên đồng”
• “Cát thường cuốn vào ngôi trường tôi học”
• “Thổi không ngơi cơn gió sạm da người”
• “Sông mùa lũ nước bò vào tận ngõ”
  → Quê hương hiện lên là một miền biển đầy nắng gió, khắc nghiệt, nhiều gian khó nhưng cũng giàu nghĩa tình và gắn bó sâu nặng với tuổi thơ nhân vật trữ tình.

Câu 5 (1,0 điểm):

Quê hương là nơi nuôi dưỡng cả thể xác lẫn tâm hồn mỗi con người. Dù khắc nghiệt hay êm đềm, quê hương vẫn là cội nguồn của yêu thương và ký ức. Chính từ mảnh đất ấy, ta học được nghị lực, biết trân trọng lao động và ước mơ vươn lên. Khi đi xa, quê hương trở thành điểm tựa tinh thần, nhắc ta nhớ về nguồn cội. Vì thế, mỗi người cần biết yêu thương, gìn giữ và góp phần xây dựng quê hương ngày càng tốt đẹp hơn.

Câu 1 (2,0 điểm):

Đoạn trích Con chim quên tiếng hót của Nguyễn Quang Sáng hấp dẫn bởi nghệ thuật kể chuyện giàu kịch tính và ý nghĩa. Trước hết, tác giả lựa chọn ngôi kể thứ nhất, lồng câu chuyện trong lời kể của người bà, tạo nên hình thức “truyện trong truyện” tự nhiên, gần gũi. Cách xây dựng tình huống truyện độc đáo: từ việc con nhồng được yêu quý, bị dạy nói lời thô tục, đến cao trào khi nó buột miệng chửi quan huyện, đã đẩy câu chuyện đến kết cục bi thảm. Nghệ thuật miêu tả sinh động, đặc biệt ở chi tiết ngoại hình con nhồng như “cô công chúa khoác áo choàng đen”, khiến hình tượng trở nên sống động và giàu tính biểu tượng. Bên cạnh đó, việc sử dụng lời dẫn trực tiếp qua các câu nói của con nhồng làm tăng tính chân thực và kịch tính. Kết thúc truyện bằng lời răn dạy của bà đã khép lại câu chuyện một cách tự nhiên mà sâu sắc, để lại dư âm suy ngẫm về trách nhiệm trong lời nói.

⸻

Câu 2 (4,0 điểm):

Nước sạch là nguồn tài nguyên thiết yếu cho sự sống của con người và muôn loài. Tuy nhiên, trước thực trạng nguồn nước sạch đang dần cạn kiệt và ô nhiễm nghiêm trọng, tuổi trẻ hôm nay cần ý thức rõ trách nhiệm của mình để chung tay bảo vệ nguồn sống quý giá ấy.

Hiện nay, nhiều con sông, ao hồ bị ô nhiễm bởi rác thải sinh hoạt, chất thải công nghiệp và hóa chất nông nghiệp. Biến đổi khí hậu, khai thác nước ngầm quá mức cũng khiến nguồn nước ngày càng suy giảm. Thiếu nước sạch không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe con người mà còn tác động tiêu cực đến sản xuất, sinh hoạt và sự phát triển bền vững của xã hội.

Trong bối cảnh đó, tuổi trẻ – lực lượng năng động và sáng tạo – cần tiên phong thay đổi nhận thức và hành động. Trước hết, mỗi bạn trẻ phải hình thành thói quen tiết kiệm nước trong sinh hoạt hằng ngày: tắt vòi nước khi không sử dụng, tái sử dụng nước hợp lí, hạn chế lãng phí. Bên cạnh đó, cần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường bằng cách không xả rác bừa bãi, tích cực tham gia các hoạt động dọn rác, làm sạch nguồn nước tại địa phương.

Không chỉ dừng lại ở hành động cá nhân, người trẻ còn có thể lan tỏa thông điệp bảo vệ nước sạch qua mạng xã hội, các dự án cộng đồng, câu lạc bộ môi trường. Những sáng kiến sáng tạo, ứng dụng khoa học – công nghệ trong xử lí và tái chế nước cũng rất cần sự đóng góp của thế hệ trẻ.

Nguồn nước sạch là món quà vô giá của thiên nhiên, nhưng sẽ không còn mãi nếu con người thờ ơ. Trách nhiệm của tuổi trẻ không chỉ là hưởng thụ mà còn là gìn giữ và trao lại cho thế hệ mai sau một môi trường sống trong lành. Bảo vệ nước sạch hôm nay chính là bảo vệ tương lai của chính chúng ta

Câu 1 (0,5 điểm):

Văn bản được kể theo ngôi thứ nhất (xưng “tôi”). Việc lựa chọn ngôi kể này giúp câu chuyện trở nên chân thực, gần gũi; đồng thời làm nổi bật bài học được rút ra từ kí ức tuổi thơ và lời răn dạy của bà, qua đó tăng sức thuyết phục cho chủ đề.

Câu 2 (0,5 điểm):

Chi tiết thể hiện sự yêu quý của mọi người dành cho con nhồng: “Người lớn hay trẻ nhỏ hàng xóm, mỗi lần đến chơi với nó cũng cho nó một trái ớt.” → Mọi người quan tâm, chăm chút và xem nó như niềm vui chung.

Câu 3 (1,0 điểm):

Câu văn sử dụng cách dẫn trực tiếp.

Dấu hiệu nhận biết là lời nói của con nhồng được đặt trong dấu ngoặc kép: “Thôi, thôi thôi!”.

Câu 4 (1,0 điểm):

Qua câu chuyện về con nhồng, tác giả muốn gửi gắm bài học: cần cẩn trọng trong lời nói, không nên bắt chước hoặc nói theo những điều sai trái, thiếu suy nghĩ. Lời nói có thể mang lại hậu quả nghiêm trọng nếu dùng không đúng lúc, đúng chỗ.

Câu 5 (1,0 điểm):

Em đồng ý với lời dặn của người bà. Trong cuộc sống, không phải điều gì nghe được cũng nên lặp lại. Nếu thiếu hiểu biết mà nói theo người khác, ta có thể gây tổn hại cho bản thân và người xung quanh. Vì vậy, mỗi người cần suy nghĩ kĩ trước khi nói, chịu trách nhiệm với lời nói của mình để tránh những hậu quả đáng tiếc.

Câu 1 (2,0 điểm):

Hai khổ thơ trong bài Có một miền quê của Vũ Tuấn gây ấn tượng bởi nghệ thuật giàu hình ảnh và cảm xúc. Trước hết, điệp ngữ “Có một miền” tạo âm hưởng ngân nga, như một điệp khúc của nỗi nhớ, đồng thời khắc sâu hình ảnh quê hương trong tâm trí nhân vật trữ tình. Tác giả sử dụng nhiều hình ảnh mộc mạc: “ngô lúa đơm bông”, “hạt gạo thảo thơm”, “bát chè xanh” – những chi tiết bình dị mà đậm hồn quê. Đặc biệt, phép so sánh “vai gầy của mẹ/ Như cánh cò thân thương nhỏ bé” gợi liên tưởng đến ca dao truyền thống, làm nổi bật sự tảo tần, hi sinh của người mẹ. Các từ láy và cụm từ giàu sức gợi như “vất vả tảo tần”, “xộc xệch thời gian” vừa tả thực, vừa mang ý nghĩa biểu tượng cho những nhọc nhằn đời mẹ. Giọng thơ nhẹ nhàng, tha thiết kết hợp với hình ảnh gần gũi đã tạo nên một bức tranh quê đằm sâu ân nghĩa, thấm đẫm tình mẫu tử và nỗi nhớ nguồn cội.

Câu 2 (4,0 điểm):

Sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội đã mở ra không gian kết nối rộng lớn, nhưng đồng thời cũng làm nảy sinh một vấn đề đáng lo ngại: “bạo lực ngôn từ”. Những lời xúc phạm, mỉa mai, châm chọc tưởng chừng vô hình lại có thể gây tổn thương sâu sắc, đặc biệt đối với học sinh – lứa tuổi đang hình thành nhân cách.

Bạo lực ngôn từ là hành vi sử dụng lời nói, bình luận ác ý nhằm công kích, hạ thấp hoặc làm tổn thương người khác. Trên môi trường trực tuyến, sự ẩn danh và tâm lý đám đông khiến nhiều người dễ buông lời thiếu kiểm soát. Hậu quả trước hết là tổn thương tâm lí: nạn nhân có thể rơi vào trạng thái buồn bã, tự ti, lo âu, thậm chí khủng hoảng tinh thần. Với học sinh, những lời miệt thị về ngoại hình, học lực hay hoàn cảnh gia đình có thể khiến các em mất niềm tin vào bản thân, ảnh hưởng đến kết quả học tập và sự phát triển nhân cách.

Không chỉ gây hại cho nạn nhân, bạo lực ngôn từ còn làm xuống cấp môi trường giao tiếp. Khi thói quen nói lời cay nghiệt trở nên phổ biến, mạng xã hội sẽ biến thành nơi lan truyền tiêu cực thay vì chia sẻ giá trị tốt đẹp. Người thực hiện hành vi này cũng dần đánh mất sự tôn trọng từ người khác và tự làm xấu hình ảnh của chính mình.

Để hạn chế tình trạng này, trước hết mỗi cá nhân cần nâng cao ý thức trách nhiệm khi sử dụng mạng xã hội. Hãy suy nghĩ kĩ trước khi bình luận, đặt mình vào vị trí người khác để cảm nhận. Nhà trường cần tăng cường giáo dục kĩ năng sống, kĩ năng sử dụng internet an toàn. Gia đình cũng nên quan tâm, định hướng con em về cách ứng xử văn minh. Đồng thời, các nền tảng trực tuyến cần có biện pháp kiểm soát, xử lí nghiêm các hành vi xúc phạm.

Lời nói có thể không để lại vết thương trên da thịt, nhưng lại khắc sâu trong tâm hồn. Vì vậy, mỗi người trẻ hãy học cách sử dụng ngôn từ như một phương tiện lan tỏa yêu thương, để không gian mạng trở thành nơi tích cực và nhân văn hơn.

Câu 1 (0,5 điểm):

Chủ đề của bài thơ là tình yêu quê hương tha thiết, sâu nặng; nỗi nhớ và niềm tự hào về miền quê gắn với hình ảnh cha mẹ tảo tần, giàu hi sinh.

Câu 2 (0,5 điểm):

Hình ảnh quê hương được nhắc đến qua những từ ngữ, hình ảnh: “mọc trắng cỏ Lau”, “khúc hát mẹ ru”, “áo bạc sờn”, “mồ hôi cha”, “ngô lúa đơm bông”, “hạt gạo thảo thơm”, “cánh cò”, “bát chè xanh”, “bàn tay chai sạn”, “chiều chạng vạng”… → Quê hương hiện lên bình dị, thân thương, thấm đẫm nghĩa tình.

Câu 3 (1,0 điểm):

Điệp ngữ “Có một miền” được lặp lại nhiều lần tạo âm hưởng da diết, ngân vang như một điệp khúc của nỗi nhớ. Cách điệp ấy nhấn mạnh sự tồn tại thiêng liêng của quê hương trong tâm trí tác giả, đồng thời kết nối các khổ thơ thành một mạch cảm xúc liền mạch. Nhờ đó, hình ảnh quê hương hiện lên vừa cụ thể, vừa giàu ý nghĩa biểu tượng – là miền ký ức, miền yêu thương không thể phai mờ.

Câu 4 (1,0 điểm):

Hai dòng thơ khắc họa hình ảnh người cha lam lũ, hi sinh vì quê hương và gia đình. “Áo bạc sờn” gợi sự nhọc nhằn, vất vả qua năm tháng; “mồ hôi cha mặn cả những cánh đồng” không chỉ tả thực sự lao động cực nhọc mà còn ẩn dụ cho công sức, tình yêu và sự hi sinh của cha đã thấm sâu vào từng thửa ruộng. Qua đó, tác giả bày tỏ lòng biết ơn và trân trọng đối với đấng sinh thành.

Câu 5 (1,0 điểm):

Quê hương là cội nguồn nuôi dưỡng mỗi con người, vì thế người trẻ cần sống có trách nhiệm với nơi mình sinh ra. Trách nhiệm ấy thể hiện ở việc chăm chỉ học tập, rèn luyện nhân cách để mai này góp sức xây dựng quê hương giàu đẹp. Người trẻ cũng cần giữ gìn truyền thống tốt đẹp, trân trọng giá trị văn hóa và biết sẻ chia với cộng đồng. Khi mỗi người sống có ích, quê hương sẽ ngày càng phát triển bền vững.

Câu 1 (2,0 điểm):

Trong bài thơ Mắt người Sơn Tây của Quang Dũng, điều gây ấn tượng sâu sắc nhất là bút pháp lãng mạn hòa quyện với cảm hứng bi tráng. Trước hết, hình ảnh “đôi mắt người Sơn Tây” trở thành biểu tượng nghệ thuật xuyên suốt, kết tinh nỗi buồn viễn xứ và tình yêu quê hương. Nhà thơ sử dụng nhiều từ láy giàu sắc thái như “u uẩn”, “khôn khuây” tạo âm hưởng trầm lắng, day dứt. Bên cạnh đó, thủ pháp điệp cấu trúc và câu hỏi tu từ (“Em có bao giờ em nhớ thương?”) làm tăng chiều sâu cảm xúc, diễn tả nỗi nhớ khắc khoải không nguôi. Đặc biệt, hệ thống địa danh như Bất Bạt, Ba Vì, Sài Sơn, sông Đáy… được nhắc đến với giọng điệu thiết tha, vừa gợi không gian cụ thể vừa tạo màu sắc hoài niệm đậm chất xứ Đoài. Sự kết hợp giữa chất nhạc nhẹ nhàng và hình ảnh giàu tính tạo hình đã làm nên vẻ đẹp riêng: một nỗi buồn sang trọng, tha thiết mà không bi lụy.

Câu 2 (4,0 điểm):

Đố kị là một trạng thái tâm lí tiêu cực, nảy sinh khi con người cảm thấy khó chịu, ganh ghét trước thành công hay ưu điểm của người khác. Có ý kiến cho rằng: “Càng lún sâu vào đố kị, người ta sẽ đánh mất đi lòng tôn nghiêm và giá trị của bản thân.” Theo em, đó là một nhận định đúng đắn và đáng suy ngẫm.

Trước hết, đố kị làm xói mòn nhân cách. Khi để lòng ganh ghét chi phối, con người dễ nảy sinh suy nghĩ tiêu cực, nói xấu, hạ thấp người khác để thỏa mãn cái tôi ích kỉ. Lâu dần, ta không còn tập trung vào việc hoàn thiện bản thân mà chỉ chăm chăm so bì, hơn thua. Điều đó khiến giá trị cá nhân bị thu hẹp, lòng tự trọng cũng phai nhạt vì ta sống dựa trên sự thành bại của người khác chứ không phải nỗ lực của chính mình.

Không chỉ vậy, đố kị còn phá vỡ các mối quan hệ. Trong môi trường học tập hay làm việc, nếu ai cũng ganh ghét, tập thể sẽ thiếu sự hợp tác, niềm tin và tinh thần hỗ trợ lẫn nhau. Người đố kị thường sống trong trạng thái căng thẳng, bất an, tự tạo áp lực và cô lập chính mình. Như vậy, đố kị không làm người khác nhỏ đi mà chỉ khiến bản thân ta trở nên tầm thường.

Để loại bỏ thói quen xấu này, trước hết mỗi người cần học cách nhìn nhận thành công của người khác bằng thái độ tích cực. Thay vì ganh ghét, hãy xem đó là động lực để phấn đấu. Bên cạnh đó, ta cần rèn luyện sự tự tin, hiểu rõ điểm mạnh – điểm yếu của bản thân để đặt mục tiêu phù hợp. Thực hành lòng biết ơn và sự chia sẻ cũng giúp tâm hồn rộng mở hơn. Khi ta biết vui trước thành công của người khác, ta đang nâng cao giá trị của chính mình.

Tuổi trẻ là quãng thời gian đẹp để hoàn thiện nhân cách. Từ bỏ đố kị, nuôi dưỡng sự bao dung và nỗ lực chân chính chính là cách để mỗi người giữ gìn lòng tự trọng và khẳng định giá trị bản thân trong hành trình trưởng thành.

Câu 1 (0,5 điểm):

Nhân vật trữ tình trong bài thơ là “tôi” – người lính xa quê trong thời chinh chiến.

Câu 2 (0,5 điểm):

Những từ ngữ/ dòng thơ miêu tả “đôi mắt” trong khổ thơ thứ 5:

• “Đôi mắt người Sơn Tây”
• “U uẩn chiều lưu lạc”
• “Buồn viễn xứ khôn khuây”

Câu 3 (1,0 điểm):

Bài thơ thể hiện nỗi nhớ quê hương da diết, nỗi đau xót trước cảnh điêu tàn vì chiến tranh và tình cảm gắn bó sâu nặng với con người xứ Đoài. Cảm xúc chủ đạo là buồn thương, hoài niệm nhưng vẫn ẩn chứa niềm tin, khát vọng về ngày thanh bình trở lại.

Câu 4 (1,0 điểm):

Câu hỏi tu từ “Em có bao giờ em nhớ thương?” vừa là lời hỏi, vừa là lời giãi bày tâm trạng. Nó làm nổi bật nỗi nhớ tha thiết của nhân vật trữ tình đối với quê hương và người con gái Sơn Tây. Câu hỏi ấy không chờ lời đáp mà chủ yếu để bộc lộ tâm trạng khắc khoải, mong mỏi sự đồng điệu trong nỗi nhớ, qua đó tăng thêm chiều sâu cảm xúc cho bài thơ.

Câu 5 (1,0 điểm):

Bài thơ gợi cho em thông điệp về giá trị thiêng liêng của quê hương trong trái tim mỗi con người. Dù đi đâu, trải qua bao biến động, quê hương vẫn là nơi neo giữ tâm hồn. Chiến tranh có thể tàn phá cảnh vật, nhưng không thể xóa nhòa tình yêu đất nước và niềm tin vào ngày hòa bình. Vì thế, mỗi chúng ta cần trân trọng hiện tại và sống có trách nhiệm với quê hương mình.

Câu 1 (2,0 điểm):

Trong truyện Cổ tích của Lê Văn Nguyên, nhân vật chị cỏ bò hiện lên là một con người nghèo khổ nhưng giàu lòng nhân ái. Chị sống trong túp lều “thưng vách cót, phủ mái giấy dầu”, làm nghề cắt cỏ thuê bấp bênh, vậy mà vẫn sẵn sàng bẻ đôi nắm cơm giữa trưa hè để mời bà cụ xa lạ. Hành động nhỏ bé ấy đã mở đầu cho một tình mẹ con ấm áp giữa hai phận đời cô đơn. Khi mất nghề, cuộc sống càng túng thiếu, chị vẫn “bớt bát cơm mà vui”, chấp nhận thiếu thốn để chăm sóc bà như mẹ ruột. Trong đêm rét mướt, chị “cuống quýt xoa xoa, nắn nắn tấm thân già nguội giá”, thể hiện tình thương chân thành và sự hiếu thảo sâu sắc. Đặc biệt, chi tiết chị sụp xuống “tức tưởi” khi phát hiện những chiếc nhẫn vàng cho thấy tấm lòng trong sáng, không hề toan tính. Chị cỏ bò là biểu tượng của tình người giản dị mà cao đẹp – một “cổ tích” giữa đời thường khắc nghiệt.

⸻

Câu 2 (4,0 điểm):

Trong hành trình trưởng thành, tự lập là bước chuyển quan trọng để mỗi người trẻ khẳng định giá trị bản thân. Xã hội ngày càng phát triển, cơ hội rộng mở nhưng cũng nhiều thử thách, vì vậy việc rèn luyện lối sống tự lập trở thành yêu cầu cần thiết đối với giới trẻ hôm nay.

Tự lập là khả năng tự chủ trong suy nghĩ và hành động, biết tự lo cho cuộc sống của mình mà không phụ thuộc, ỷ lại vào người khác. Đó không chỉ là việc tự chăm sóc bản thân, mà còn là dám chịu trách nhiệm về quyết định của mình. Khi có lối sống tự lập, người trẻ sẽ trưởng thành hơn, bản lĩnh hơn trước khó khăn. Họ không dễ gục ngã trước thất bại vì hiểu rằng thành công phải được xây dựng từ nỗ lực cá nhân.

Ngược lại, nếu sống dựa dẫm, quen được bao bọc, người trẻ sẽ thiếu kĩ năng sống và khả năng thích nghi. Trong môi trường cạnh tranh hiện nay, sự thụ động khiến ta tụt lại phía sau. Nhiều bạn trẻ quen với việc cha mẹ sắp xếp mọi thứ, đến khi bước ra xã hội lại lúng túng, thiếu tự tin. Điều đó không chỉ ảnh hưởng đến tương lai cá nhân mà còn làm giảm giá trị của chính mình.

Để rèn luyện tính tự lập, trước hết người trẻ cần bắt đầu từ những việc nhỏ: tự quản lí thời gian, tự học, tự giải quyết vấn đề trong khả năng của mình. Bên cạnh đó, hãy mạnh dạn trải nghiệm, tham gia hoạt động xã hội, làm thêm phù hợp để hiểu giá trị của lao động. Quan trọng hơn cả là nuôi dưỡng tinh thần trách nhiệm – dám nhận sai và sửa sai. Gia đình và nhà trường nên định hướng, nhưng không nên bao bọc quá mức, để người trẻ có cơ hội va chạm và trưởng thành.

Tự lập không có nghĩa là tách rời khỏi yêu thương, mà là biết đứng vững trên đôi chân của mình trong sự yêu thương ấy. Khi rèn luyện được lối sống tự lập, người trẻ sẽ tự tin bước vào đời, làm chủ tương lai và góp phần xây dựng xã hội ngày càng năng động, tiến bộ.