Câu 1. Viết đoạn văn khoảng 200 chữ phân tích nhân vật Cúc Hoa

Trong văn bản Tống Trân – Cúc Hoa, nhân vật Cúc Hoa hiện lên là người phụ nữ có tâm hồn cao đẹp, giàu đức hi sinh và thủy chung son sắt. Dù phải sống trong hoàn cảnh nghèo khó, nàng vẫn một lòng chăm lo cho mẹ chồng và chồng với thái độ kính trọng, yêu thương. Cúc Hoa không chỉ lo cơm nước, thuốc thang mà còn luôn “gạn sẻ vẹn tròn”, dành phần ngon cho mẹ, phần tốt cho chồng để chàng có sức mà dùi mài kinh sử. Việc nàng quyết định bán vàng – món quà duy nhất mẹ chồng dành dụm – cho thấy sự mạnh mẽ và hi sinh thầm lặng, luôn coi trọng tương lai của chồng hơn bản thân mình. Cúc Hoa còn là người hiểu đạo lý và có niềm tin sâu sắc vào học vấn. Nàng khấn trời Phật phù hộ cho chồng thi đỗ, thể hiện niềm hi vọng chân thành vào con đường học hành lập nghiệp. Dù đảm đang, lam lũ với “một ngày ba bữa chẳng rời”, Cúc Hoa vẫn giữ trọn tấm lòng chung thủy, hiền đức của người vợ Việt Nam. Nhân vật đã để lại ấn tượng sâu sắc về vẻ đẹp của phụ nữ truyền thống: hiếu nghĩa, chịu thương chịu khó và đặt hạnh phúc gia đình lên trên mọi vất vả của bản thân.

Câu 2. Bài văn nghị luận 400 chữ về ý nghĩa của việc không nản lòng trước khó khăn trong hành trình phát triển bản thân

Trong cuộc sống, hành trình phát triển bản thân chưa bao giờ là con đường bằng phẳng. Mỗi người đều phải đối diện với vô số thử thách, đôi khi là những chướng ngại khiến ta muốn dừng lại. Từ câu chuyện vợ chồng Tống Trân – Cúc Hoa, ta càng thấm thía ý nghĩa của việc không nản lòng trước khó khăn. Dù nghèo đói, thiếu thốn, phải nuôi mẹ già và thầy học, họ vẫn kiên trì vượt qua từng ngày để theo đuổi con đường học vấn và xây dựng tương lai. Nhờ nghị lực ấy, họ đã đổi đời. Điều đó cho thấy: khó khăn không phải là rào cản mà chính là phép thử để con người trưởng thành; chỉ những ai kiên trì mới có thể chạm tới thành công.

Không nản lòng trước khó khăn giúp ta rèn ý chí mạnh mẽ, khả năng thích nghi và bản lĩnh đối mặt với thử thách. Khi kiên cường vượt qua thất bại, con người học được bài học quý giá về sự nhẫn nại và trưởng thành trong suy nghĩ. Nghị lực còn giúp ta giữ vững mục tiêu, không bị cuốn theo những cám dỗ hay cảm xúc nhất thời. Cuộc sống chỉ thực sự có ý nghĩa khi ta dám đối diện với giới hạn của chính mình.

Để rèn luyện ý chí và nghị lực, trước hết mỗi người cần xác định mục tiêu rõ ràng để biết mình phải phấn đấu vì điều gì. Tiếp đó là rèn thói quen kỷ luật: học tập đúng giờ, hoàn thành công việc đến nơi đến chốn, không trì hoãn. Mỗi ngày nên đặt ra những thử thách nhỏ để rèn sự bền bỉ, ví dụ như đọc sách 30 phút, vận động 20 phút hay hoàn thành một nhiệm vụ khó. Khi gặp trở ngại, thay vì than vãn, ta cần tìm giải pháp và giữ tinh thần lạc quan. Ngoài ra, biết tìm kiếm sự hỗ trợ từ gia đình, thầy cô, bạn bè cũng giúp ta có thêm động lực.

Như vậy, vượt qua khó khăn không chỉ là đòi hỏi của hoàn cảnh mà còn là phẩm chất cần có của mỗi con người trong hành trình trưởng thành. Ai biết kiên trì, người đó sẽ làm chủ tương lai của chính mình.

Câu 1. Văn bản trên thuộc thể loại gì?

Văn bản thuộc thể loại truyện thơ Nôm dân gian, có yếu tố tự sự kết hợp trữ tình, viết theo thể lục bát.

Câu 2. Có những nhân vật nào xuất hiện trong văn bản?

Các nhân vật xuất hiện: Cúc Hoa, Tống Trân, mẹ chồng (mẹ Tống Trân) và trưởng giả (gián tiếp qua việc mua vàng).

Câu 3. Hoàn cảnh sống của Tống Trân và Cúc Hoa hiện lên như thế nào? Vai trò của hoàn cảnh trong việc thể hiện số phận nhân vật?

• Hoàn cảnh sống của hai vợ chồng rất nghèo khó, phải ăn cơm tấm, canh rau lê; Cúc Hoa vừa nuôi mẹ chồng, nuôi thầy, lại nuôi chồng học; cuộc sống vất vả nhưng đầy nghĩa tình.
• Hoàn cảnh đó giúp làm nổi bật đức hi sinh, lòng chung thuỷ, tấm lòng hiếu nghĩa của Cúc Hoa và nghị lực vươn lên của Tống Trân.
• Chính nghèo khó cũng tạo bi kịch và thử thách của hai nhân vật, đồng thời tôn lên vẻ đẹp đạo đức của họ.

Câu 4. Thông qua mối quan hệ với mẹ chồng, Cúc Hoa có phẩm chất nào đáng quý? Chi tiết nào cho thấy điều đó?

• Cúc Hoa là người hiếu thảo, giàu lòng nhân hậu, hi sinh và đảm đang.
• Thể hiện qua các chi tiết: nàng chăm lo cơm nước cho mẹ chồng; “ít nhiều gạn sẻ vẹn tròn cho nhau”; lo mẹ “võ vàng”; lễ phép “lạy mẹ”; mang vàng mẹ cho để bán lấy tiền nuôi mẹ, nuôi chồng học; luôn quan tâm, kính trọng mẹ chồng.
  → Những chi tiết ấy cho thấy nàng là người dâu thảo, hết lòng vì gia đình.

Câu 5. Ước mơ “bảng vàng rồng mây” trong lời khấn của Cúc Hoa thể hiện mong muốn, khát vọng gì của nhân dân?

• Ước mơ ấy thể hiện khát vọng về một tương lai tốt đẹp, chồng thi đỗ, làm nên công danh để thoát nghèo và đem lại hạnh phúc cho gia đình.
• Đồng thời phản ánh mong muốn của nhân dân xưa: gửi gắm hi vọng vào con đường học hành, công danh chính nghĩa; đề cao ý chí vươn lên đổi đời.
• Đó cũng là khát vọng có cuộc sống ấm no, ổn định, giữ trọn đạo nghĩa trong gia đình và xã hội.

Câu 1. Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích nhân vật Mai

Nhân vật Mai trong đoạn trích “Người bán mai vàng” hiện lên là một con người giàu tình cảm, hiền lành và đầy trách nhiệm với gia đình. Ngay từ nhỏ, Mai đã gắn bó với vườn mai cổ kính bên chân núi Ngũ Tây, cùng cha nâng niu, chăm sóc từng nụ hoa bằng niềm say mê chân chất. Lớn lên trong nghèo khó nhưng tâm hồn anh vẫn trong trẻo và nhân hậu. Tấm lòng ấy thể hiện rõ khi anh đưa Lan — cô bé mồ côi đáng thương — về nhà cưu mang, rồi cùng cô xây dựng một mái ấm tràn đầy yêu thương. Khi cuộc sống gặp cảnh thất mùa liên tiếp, Mai không cam chịu mà biết trăn trở, suy nghĩ để tìm hướng đi mới. Anh bỏ lại sự tự ti, lối sống bó mình để học hỏi những người trồng hoa khác nhằm nuôi sống gia đình. Điều đó cho thấy Mai là người biết lo xa, có ý chí và khát vọng đổi đời. Tình thương cha, thương vợ con chính là động lực khiến Mai trưởng thành, mạnh mẽ hơn. Ở nhân vật Mai, ta nhìn thấy vẻ đẹp của một con người mộc mạc nhưng giàu nhân ái, giàu nghị lực và luôn sống vì những người mình yêu thương.

Câu 2. Nghị luận (khoảng 400 chữ) về lối sống khoe khoang, phô trương “ảo” của một bộ phận giới trẻ

Trong xã hội hiện đại, khi mạng xã hội trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống, một số bạn trẻ lại sa vào lối sống khoe khoang, phô trương “ảo” những thứ không thuộc về mình. Họ đăng tải hình ảnh hàng hiệu, xe sang, tiền bạc vay mượn hoặc được dàn dựng; khoe cuộc sống xa hoa không có thật chỉ để nhận những lời tán thưởng hay lượt thích ảo. Hiện tượng này đang trở nên phổ biến và đáng lo ngại. Nguyên nhân trước hết đến từ tâm lí muốn khẳng định bản thân, muốn chứng tỏ mình “giàu”, “ngầu” hoặc “đẳng cấp” hơn người khác. Thêm vào đó, mạng xã hội với cơ chế lan truyền nhanh khiến những giá trị hào nhoáng bề nổi dễ thu hút sự chú ý hơn lao động thực chất. Tuy nhiên, lối sống khoe khoang ảo không chỉ làm con người xa rời giá trị chân thật mà còn có thể gây hậu quả nghiêm trọng: khiến giới trẻ chạy theo vật chất, sống lệch chuẩn, dễ mất phương hướng và đánh mất lòng tự trọng. Nguy hiểm hơn, sự dối trá lâu ngày có thể biến thành thói quen, làm xói mòn nhân cách. Để khắc phục tình trạng này, mỗi người trẻ cần hiểu rằng giá trị của bản thân không nằm ở vẻ ngoài hào nhoáng mà nằm ở năng lực, đạo đức và sự nỗ lực không ngừng. Gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần giáo dục lối sống trung thực, khiêm tốn; định hướng sử dụng mạng xã hội lành mạnh. Khi biết sống thật, giản dị và chân thành, người trẻ mới có thể xây dựng giá trị bền vững và trở thành phiên bản tốt nhất của chính mình.

Câu 1. Xác định ngôi kể của văn bản

Văn bản được kể theo ngôi thứ ba (người kể chuyện giấu mình), xưng “ông”, “Mai”, “Lan”… nhưng vẫn am hiểu rõ suy nghĩ, cảm xúc của nhân vật.

Câu 2. Tóm tắt văn bản trong 5–7 câu

Hai cha con ông già mù sống bên chân núi Ngũ Tây với vườn mai vàng quý hiếm và coi mai như máu thịt. Trong một lần bán mai ngày Tết, Mai gặp cô bé Lan mồ côi và đem về nuôi, sau này hai người lớn lên rồi yêu nhau và trở thành vợ chồng. Cuộc sống gia đình nghèo khó nhưng đầm ấm, họ sinh con đặt tên là Tâm. Nhiều năm liền thời tiết khắc nghiệt khiến vườn mai thất mùa, Mai lo lắng vì gia đình không thể sống chỉ nhờ vào mai. Khi hiểu khó khăn ấy, ông già Mai quyết định cho con cưa nửa vườn để lấy vốn làm ăn. Dù đau đớn khi nghe tiếng cưa cắt những cây mai gắn bó cả đời, ông vẫn chấp nhận hy sinh vì hạnh phúc của con cháu. Nhờ sự cố gắng của vợ chồng Mai, cuộc sống gia đình dần hồi sinh.

Câu 3. Nhận xét về nhân vật ông già Mai

Ông già Mai là người giàu tình yêu thương, hy sinh, hiền hậu. Ông dành cả đời gắn bó với mai, nâng niu từng mầm hoa bằng trái tim nhạy cảm. Dù mù lòa và nghèo khó, ông vẫn giàu lòng nhân hậu, thương con thương cháu. Đặc biệt, ông biết hi sinh nửa vườn mai—báu vật của đời mình—để con cháu có vốn làm ăn, thể hiện tấm lòng cao đẹp của người cha, người ông giàu đức hi sinh.

Câu 4. Em thích nhất chi tiết nào trong văn bản? Vì sao?

Em thích nhất chi tiết ông già Mai dắt cháu đi khắp đồi núi để khỏi nghe tiếng cưa cắt những cây mai của đời mình. Đây là chi tiết xúc động, cho thấy tình yêu sâu nặng của ông với vườn mai gắn bó cả đời, đồng thời gợi rõ nỗi đau thầm lặng của một người cha thương con nên sẵn sàng chịu mất mát. Chi tiết ấy khắc họa vẻ đẹp nhân hậu, hi sinh và vô cùng cảm động của nhân vật.

Câu 5. Yếu tố “tình cảm gia đình” ảnh hưởng như thế nào đến nhân vật Mai?

Tình cảm gia đình giúp Mai trở thành người biết yêu thương, trách nhiệm và giàu nghị lực. Vì thương cha, thương vợ con, Mai vượt qua mặc cảm, từ bỏ lối sống cam chịu để chủ động đi học hỏi, tìm cách đổi đời. Chính tình yêu gia đình khiến anh dám nghĩ dám làm, dám thay đổi và nỗ lực không ngừng để nuôi sống cả nhà. Tình cảm ấy đã biến Mai từ một chàng trai hiền lành, thu mình trở thành người đàn ông trưởng thành và kiên cường.

Câu 1. Viết đoạn văn khoảng 200 chữ phân tích giá trị nội dung và nghệ thuật của đoạn trích

Đoạn trích trên trích từ Truyện Kiều của Nguyễn Du đã thể hiện sâu sắc tấm lòng thủy chung, hiếu nghĩa và nhân cách cao đẹp của Thuý Kiều. Về nội dung, lời kể của Kiều là tiếng khóc nức nở, dồn chứa nỗi đau của một người con gái tài sắc nhưng phận bạc, gặp phải cảnh gia biến éo le buộc phải bán mình cứu cha. Kiều ý thức được lời thề tóc tơ với Kim Trọng và đau đớn khi phải “trót lời nặng với lang quân”, phải gửi duyên cho Thuý Vân để giữ trọn chữ hiếu. Qua đó, đoạn trích làm nổi bật bi kịch chồng chéo mà Kiều phải gánh chịu: hiếu – tình xung đột khiến nàng phải hy sinh hạnh phúc riêng tư, mang nỗi sầu “dằng dặc muôn đời”. Về nghệ thuật, Nguyễn Du sử dụng ngôn ngữ trang trọng mà tha thiết, xen lẫn khẩu ngữ tự nhiên (“nó phải”, “dặn ba bốn lần”) giúp giọng kể trở nên chân thật, sống động. Hình thức độc thoại nội tâm được vận dụng tinh tế, cho thấy dòng cảm xúc đau đớn, đứt ruột của Kiều khi giãi bày với Kim Trọng. Những từ ngữ giàu sức gợi như “phận mỏng”, “gia biến”, “dằng dặc” càng khắc sâu bi kịch và phẩm chất cao đẹp của nàng. Đoạn thơ là minh chứng cho bút lực nhân đạo, tinh tế và đầy cảm thương của Nguyễn Du đối với con người.

Câu 2. Bài văn nghị luận khoảng 400 chữ về giải pháp nuôi dưỡng tâm hồn trong thời đại số

Trong thời đại số, con người được tiếp cận kho tri thức và tiện ích vô tận, nhưng đồng thời cũng đối diện với nhiều nguy cơ: áp lực thông tin, sự lạnh lẽo trong quan hệ xã hội, và nguy cơ khô cứng cảm xúc do quá phụ thuộc vào công nghệ. Bởi vậy, việc nuôi dưỡng tâm hồn trở nên cần thiết hơn bao giờ hết để giúp mỗi người giữ được sự cân bằng, nhân ái và bản lĩnh sống. Trước hết, mỗi người cần biết chọn lọc thông tin, hạn chế tiếp xúc với những nội dung độc hại, bạo lực hoặc gây lệch lạc nhận thức. Một tâm hồn trong sạch chỉ có thể lớn lên từ môi trường tinh thần lành mạnh. Bên cạnh đó, cần duy trì thói quen đọc sách, bởi sách là người bạn bồi dưỡng tri thức, nuôi dưỡng cảm xúc và rèn luyện tư duy sâu sắc — điều mà các nền tảng mạng xã hội khó có được. Chúng ta cũng cần giữ gìn các giá trị giao tiếp truyền thống, dành thời gian trò chuyện trực tiếp, quan tâm và sẻ chia với người thân, bạn bè để nuôi dưỡng sự đồng cảm và kết nối thật. Ngoài ra, việc rèn luyện lối sống lành mạnh thông qua thể thao, thiền định, hoặc các hoạt động nghệ thuật sẽ giúp tâm hồn được thư giãn, sáng trong, giảm áp lực tinh thần. Cuối cùng, mỗi người nên tham gia các hoạt động cộng đồng, làm việc thiện nguyện để học cách yêu thương, hướng thiện và thấu hiểu những số phận xung quanh. Nuôi dưỡng tâm hồn trong thời đại số không phải là phủ nhận công nghệ, mà là biết sử dụng nó một cách thông minh và chủ động, để giữ cho trái tim luôn trong trẻo, nhân văn và giàu yêu thương.

Câu 1. Văn bản Kim Trọng tìm Kiều kể về việc gì?

Văn bản kể về việc Kim Trọng trở về sau nửa năm xa cách và tìm đến nhà Thuý Kiều, nhưng chỉ còn cảnh vườn không nhà trống vì gia đình Kiều đã bán nhà, dọn đi nơi khác sau biến cố Kiều bị bán vào lầu xanh. Kim Trọng đau đớn, thương xót và day dứt khi chứng kiến cảnh hoang tàn ấy.

Câu 2. Xác định một số hình ảnh thơ tả thực trong văn bản.

Một số hình ảnh tả thực rõ nét:

• “Sân gạch vắng vẻ, cỏ lan mặt ghế”
• “Cành lê trắng điểm một vài bông hoa”
• “Nền cũ lâu đài, bóng tịch dương”
• “Vườn đào ngơ ngác, chim sâu rụng cành”

Các hình ảnh này khắc họa khung cảnh hoang vắng, tiêu điều, cho thấy sự thay đổi đột ngột của nhà Kiều sau biến cố gia biến.

Câu 3. Phân tích cảm xúc của Kim Trọng khi chứng kiến khung cảnh nhà Thuý Kiều sau nửa năm gặp lại.

Khi trở lại, Kim Trọng:

• Bàng hoàng, sửng sốt trước cảnh nhà Kiều tan hoang, khác xa hình ảnh thơ mộng xưa kia.
• Đau đớn, xót xa vì không kịp gặp Kiều, thương Kiều phải chịu biến cố lớn.
• Tức tối, căm giận số phận éo le đã đẩy Kiều vào bước đường cùng.
• Dằn vặt, ân hận vì cho rằng mình trở về quá muộn, không kịp bảo vệ người yêu.

Tâm trạng của chàng được thể hiện bằng nhịp thơ dồn dập, từ ngữ gợi nỗi đứt ruột và phẫn uất.

Câu 4. Chỉ ra và phân tích hiệu quả nghệ thuật trong câu thơ:

“Sinh càng trông thấy, càng thương
Gan càng tức tối, ruột càng xót xa.”

Biện pháp nghệ thuật:

• Điệp ngữ “càng … càng …”
• Từ láy gợi cảm: “tức tối”, “xót xa”
• Hình ảnh tả nỗi đau nội tạng: “gan”, “ruột”

Hiệu quả:

• Nhấn mạnh mức độ tăng dần của cảm xúc Kim Trọng: càng nhìn cảnh cũ càng thêm thương Kiều, càng đau đớn, phẫn uất.
• Gợi tả một nỗi đau vật vã, sâu thẳm, không chỉ ở lí trí mà dồn xuống tận gan ruột.
• Thể hiện tấm lòng chân thành, tha thiết và nỗi xót xa chân thật của Kim Trọng dành cho Kiều.

Câu 5. Tình cảm của Kim Trọng dành cho Thuý Kiều được thể hiện như thế nào?

Tình cảm của Kim Trọng dành cho Kiều:

1. Chung thuỷ, sâu sắc

Nửa năm xa cách nhưng Kim Trọng nhớ thương da diết, trở về liền tìm đến nhà Kiều.

2. Thương xót, đau đớn trước nỗi bất hạnh của Kiều

Chàng không chỉ nhớ, mà còn đau thay cho Kiều, xót xa trước cảnh nhà tan nát.

3. Day dứt, tự trách

Kim Trọng thấy mình có lỗi vì trở về muộn, không bảo vệ được Kiều.

4. Chân thành, mãnh liệt

Không phải là tình cảm thoáng qua mà là sự gắn bó gan ruột, sâu nặng.

Một số câu thơ thể hiện rõ tình cảm ấy:

• “Sinh càng trông thấy, càng thương
  Gan càng tức tối, ruột càng xót xa.”
  → Tình thương yêu gắn liền với nỗi đau đớn và căm giận.
• “Nỗi nàng nghĩ đến mà đau
  Nỗi chàng ai biết mà sầu chẳng kém.”
  → Tình yêu gắn bó, đồng cảm sâu sắc.
• “Xót người tựa cửa hôm mai,
  Qua đường thấy cảnh mà đau đớn lòng.”
  → Kim Trọng day dứt, xót xa khi nghĩ đến Kiều phải chịu cảnh đợi chờ vô vọng.

=> Tất cả cho thấy một tình yêu thuỷ chung, chân thành, giàu cảm thông, đẹp và sâu sắc.