Câu 1.

Người chinh phụ trong Chinh phụ ngâm hiện lên là hình ảnh người vợ thủy chung, son sắt, mang tâm trạng cô đơn, lo lắng và thương nhớ chồng nơi biên ải. Trong đoạn trích, nỗi nhớ chồng khiến nàng thao thức suốt đêm, “dạo hiên vắng thầm gieo từng bước, ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen”, vừa cụ thể lại vừa giàu giá trị biểu cảm. Người chinh phụ còn thể hiện sự quan tâm, lo lắng tỉ mỉ cho chồng, chuẩn bị áo bông sẵn sàng để chống rét, gieo quẻ bói mong có tin tức, cho thấy tấm lòng thủy chung và sự cẩn trọng trong đời sống thường nhật. Biện pháp tu từ nhân hóa, ví dụ “trong rèm dường đã có đèn biết chăng”, làm nổi bật nỗi cô đơn và khao khát sẻ chia tâm tình, nhấn mạnh tâm trạng vừa bồn chồn vừa tuyệt vọng. Qua đó, người chinh phụ trở thành biểu tượng của tình vợ chồng son sắt, thủy chung, cũng như nỗi đau khổ và sự hy sinh thầm lặng của những người phụ nữ trong thời chiến, góp phần làm nổi bật giá trị nhân đạo và tình cảm gia đình trong văn học trung đại.

Câu 2.

Chiến tranh luôn để lại những mất mát và đau thương khó có thể đong đếm. Đọc Chinh phụ ngâm, ta bắt gặp hình ảnh người chinh phụ hàng ngày ngóng trông chồng nơi biên ải xa xôi. Nỗi cô đơn, lo lắng và thương nhớ khôn nguôi của nàng phản ánh số phận của biết bao gia đình, người vợ, người mẹ, người con sống trong nỗi bất an, chờ đợi tin tức từ chiến trường. Chiến tranh không chỉ cướp đi mạng sống con người, mà còn tàn phá hạnh phúc gia đình, làm tan nát tình cảm, khiến những người bình thường phải chịu đựng mất mát về tinh thần lẫn vật chất.

Trong thời đại hôm nay, khi đất nước đang hòa bình, ổn định, hình ảnh người chinh phụ nhắc nhở thế hệ trẻ về trách nhiệm trân trọng và giữ gìn cuộc sống bình yên. Hòa bình là điều quý giá, không tự nhiên mà có, nó được xây dựng và bảo vệ bằng sự hy sinh của nhiều thế hệ trước. Mỗi người trẻ cần ý thức sống có trách nhiệm, biết yêu thương, tôn trọng người khác, tham gia vào các hoạt động cộng đồng và giáo dục, nhằm gìn giữ giá trị đạo đức, tinh thần đoàn kết và bảo vệ môi trường sống. Ngoài ra, việc học tập, rèn luyện năng lực bản thân cũng là cách thể hiện trách nhiệm với đất nước, tạo nền tảng vững chắc cho xã hội phát triển bền vững.

Hơn nữa, hình ảnh người chinh phụ cũng gợi nhắc chúng ta về lòng đồng cảm và sự sẻ chia. Trách nhiệm của thế hệ trẻ không chỉ là bảo vệ hòa bình, mà còn là hiểu, cảm thông và giúp đỡ những người đang phải chịu đau thương, mất mát. Từ đó, xã hội trở nên nhân ái, giàu tình người và bền vững hơn.

Như vậy, qua những mất mát, đau thương của chiến tranh, mỗi người trẻ hôm nay cần ghi nhớ giá trị hòa bình, trân trọng cuộc sống hiện tại và rèn luyện bản thân để góp phần xây dựng một xã hội tốt đẹp, an toàn, nơi con người có thể sống tự do, hạnh phúc và không còn phải chịu những nỗi đau do chiến tranh gây ra.

Câu 1. Thể thơ của văn bản

Đoạn trích được viết bằng thể thơ song thất lục bát – đặc trưng của Chinh phụ ngâm.

Câu 2. Dòng thơ cho thấy sự mong mỏi tin chồng

Dòng thơ thể hiện rõ nhất nỗi mong ngóng tin chồng là:
“Trải mấy xuân tin đi tin lại,
Tới xuân này tin hãy vắng không.”

Câu 3. Hành động của người chinh phụ khi nghĩ đến chồng và nhận xét

Khi nhớ chồng nơi biên ải, người chinh phụ:
– Ngóng nhạn đưa thư, chuẩn bị áo bông cho chồng (“Nghe hơi sương sắm áo bông sẵn sàng”).
– Gieo quẻ bói mong có tin vui.
– Đi lại thẫn thờ, dạo hiên, ngồi rèm, thao thức cả đêm.
– Tự buồn tủi, thân hình tiều tuỵ, xiêm áo lỏng lẻo vì gầy đi.

Nhận xét: Những hành động ấy vừa cụ thể vừa giàu giá trị gợi cảm, thể hiện nỗi nhớ thương da diết, tâm trạng bồn chồn, lo lắng và sự khao khát đoàn tụ của người vợ có tấm lòng thuỷ chung, sâu nặng tình nghĩa.

Câu 4. Phân tích tác dụng một biện pháp tu từ

Ví dụ biện pháp tu từ nhân hoá trong câu:
“Trong rèm dường đã có đèn biết chăng”

Tác dụng:
– Nhân hoá ngọn đèn như một người bạn tâm tình để người chinh phụ có thể gửi gắm nỗi buồn cô đơn.
– Nhấn mạnh sự trống vắng khi “đèn có biết dường bằng chẳng biết”, cho thấy nỗi cô lẻ đến tuyệt vọng: ngay cả vật vô tri cũng không thể sẻ chia.
– Góp phần làm nổi bật tâm trạng buồn tủi, cô đơn, u uất của người chinh phụ trong không gian tĩnh lặng của đêm khuya.

Câu 5. Tâm trạng của người chinh phụ và suy nghĩ về giá trị của hòa bình

Tâm trạng:
Người chinh phụ mang nỗi cô đơn, nhớ thương da diết, khắc khoải đợi chờ, xen lẫn lo sợ cho sự an nguy của chồng nơi chiến trận. Tâm hồn nàng rơi vào trạng thái bơ vơ, tuyệt vọng, buồn tủi, sống trong chuỗi ngày dài không tin tức.

Suy nghĩ về giá trị của hòa bình:
Đọc đoạn trích, ta càng thấm thía giá trị của cuộc sống hoà bình hôm nay. Chiến tranh gây chia lìa, đau khổ, khiến bao gia đình ly tán. Vì vậy, thế hệ trẻ cần trân trọng đời sống bình yên, biết ơn những người đã hy sinh để bảo vệ Tổ quốc và sống có trách nhiệm với đất nước, giữ gìn hòa bình bằng tình yêu thương và sự đoàn kết.

Đoạn trích thuộc truyện ngắn Làng của Kim Lân – một tác phẩm tiêu biểu viết về người nông dân Việt Nam trong thời kì đầu kháng chiến chống Pháp. Qua diễn biến tâm trạng của nhân vật ông Hai khi nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc, nhà văn đã thể hiện sâu sắc tình yêu nước, lòng trung thành với cách mạng của người nông dân và giá trị nhân đạo của tác phẩm. Đồng thời, đoạn trích cũng cho thấy bút pháp miêu tả tâm lí đặc sắc của Kim Lân.

Về nội dung, đoạn trích khắc họa rõ nét tình yêu làng tha thiết gắn liền với tình yêu nước của nhân vật ông Hai. Ông vốn là người khoe làng, tự hào về tinh thần kháng chiến của làng Chợ Dầu. Vì vậy, khi nghe tin làng theo Tây, ông "cổ nghẹn đắng", "da mặt tê rân rân" – cảm giác như chính bản thân mình bị xúc phạm. Nỗi đau ấy không chỉ là sự thất vọng, tủi hổ mà còn là nỗi nhục quốc thể, bởi ông biết: Việt gian là tội ác lớn nhất trong thời chiến. Đau đớn hơn, ông thương lũ con – “Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư?” – nỗi dằn vặt ấy thể hiện chiều sâu tâm hồn ông Hai, một người dân quê chất phác nhưng giàu lòng tự trọng. Tình yêu làng ở ông được nâng lên thành ý thức công dân, biết đặt quyền lợi kháng chiến trên lợi ích cá nhân. Dù tin chưa chắc đúng, ông Hai vẫn đau đớn đến tuyệt vọng, chứng tỏ tấm lòng ông luôn hướng về Tổ quốc, về cách mạng.

Đoạn trích cũng thể hiện bi kịch tinh thần của ông Hai khi phải đối mặt với tình huống nghi ngờ, giằng xé: một bên là niềm tin vào làng, vào những người dân ý thức cách mạng; một bên là thông tin phũ phàng đến từ miệng người khác. Sự đối thoại nội tâm của ông: “Chả nhẽ cái bọn ở làng lại đốn đến thế được?” hay “Không có lửa làm sao có khói?” cho thấy tâm trạng rối bời, đau khổ tột cùng. Qua đó, Kim Lân gửi gắm thông điệp: trong kháng chiến, tình yêu làng phải hòa vào tình yêu nước; sự gắn bó cá nhân phải phục tùng lợi ích dân tộc.

Về nghệ thuật, đoạn trích mang nhiều nét đặc sắc. Trước hết, nhà văn miêu tả tâm lí nhân vật rất tinh tế, chân thực và tự nhiên. Các biểu hiện của ông Hai – từ “nghẹn đắng”, “lặng đi”, “nuốt cái gì vướng ở cổ”, “cúi gằm mặt”, “nằm vật ra giường” – đều phù hợp với tâm trạng của một người nông dân hiền lành nhưng tha thiết với quê hương. Nghệ thuật đối thoại và độc thoại nội tâm được Kim Lân sử dụng linh hoạt, góp phần tái hiện sống động diễn biến cảm xúc phức tạp của ông Hai. Ngôn ngữ nhân vật mang đậm sắc thái nông thôn, tự nhiên và mộc mạc, phù hợp với hoàn cảnh và tính cách nhân vật. Ngoài ra, việc đặt nhân vật vào tình huống thử thách – nghe tin làng theo Tây – là một dụng ý nghệ thuật đặc sắc, giúp bộc lộ rõ phẩm chất, chiều sâu tâm hồn của ông Hai.

Đoạn trích là minh chứng cho tài năng của Kim Lân trong việc viết truyện ngắn: giản dị mà thấm thía, giàu tính hiện thực mà chứa chan chất nhân văn. Qua đó, ta càng hiểu hơn vẻ đẹp của người nông dân Việt Nam: yêu làng, yêu nước, trung thành với cách mạng và luôn hướng về Tổ quốc bằng cả tấm lòng chân thành, mộc mạc.

Qua đoạn trích, hình ảnh những bà mẹ Việt Nam anh hùng trong thời chiến hiện lên thật kiên cường, bất khuất và giàu lòng yêu nước. Người mẹ trong bài thơ tuổi đã già, sức đã yếu nhưng trái tim thì vô cùng mạnh mẽ. Trước sự tra tấn, đe dọa tàn bạo của quân giặc, mẹ không hề run sợ, quyết không khai nơi ở của du kích: “Các con ơi! Má quyết không khai nào!”. Mẹ sẵn sàng hy sinh tính mạng để bảo vệ chiến sĩ cách mạng, để con cháu mình có thể tiếp tục chiến đấu. Dù đau đớn, mẹ vẫn giữ khí phách hiên ngang, dứt khoát, xem cái chết nhẹ tựa lông hồng vì Tổ quốc: “Thân tao chết, dạ chẳng sờn!”. Hình ảnh người mẹ Việt Nam hiện lên vừa bình dị vừa anh hùng – một biểu tượng của tinh thần yêu nước, lòng can đảm và đức hi sinh vô bờ bến. Những bà mẹ như thế đã góp phần làm nên sức mạnh tinh thần to lớn của dân tộc trong các cuộc kháng chiến.

Đoạn thơ khắc họa hình ảnh bà má Hậu Giang hi sinh anh dũng trước lưỡi dao ác độc của kẻ thù. Má không còn nữa nhưng hình ảnh của má còn sống mãi giữa đất trời Hậu Giang, in sâu trong lòng những người còn sống.

Dưới đây là hai bài viết đúng dung lượng – đầy đủ ý – theo cấu trúc bạn yêu cầu:

Câu 1

Nhân vật Đạm Tiên trong đoạn trích là hình ảnh tiêu biểu cho số phận bi kịch của người phụ nữ tài sắc trong xã hội phong kiến. Qua lời kể của Vương Quan, Đạm Tiên hiện lên là một ca nhi nổi tiếng tài sắc, được nhiều người mến mộ, “xoan xao ngoài cửa, hiếm gì yến anh”. Tuy nhiên, cuộc đời nàng mang đậm dấu ấn của kiếp “hồng nhan bạc mệnh”: đang độ xuân thì thì “thoắt gãy cành thiên hương”, chết trong cô đơn, không người thân thích. Nấm mồ thấp, cỏ úa, cảnh vật hoang lạnh càng tô đậm sự lãng quên, hẩm hiu của cuộc đời nàng. Số phận ấy khiến người đọc xót xa và cho thấy tấm lòng nhân đạo của Nguyễn Du: ông nhìn thấy nỗi đau của những con người bị xã hội bỏ rơi. Nhân vật Đạm Tiên không chỉ là một số phận đáng thương mà còn là hình bóng báo trước bi kịch cuộc đời Thúy Kiều. Chính cái chết oan khuất của nàng đã đánh thức mối thương tâm trong Kiều, để rồi Kiều cảm thấu sâu sắc nỗi “bạc mệnh” của phận đàn bà. Đạm Tiên vì thế trở thành biểu tượng bi thương nhưng giàu giá trị nhân văn trong Truyện Kiều.

Câu 2
Trong xã hội hiện đại, khi vật chất ngày càng trở thành thước đo phổ biến, lối sống thực dụng đang dần len lỏi vào một bộ phận giới trẻ. Đây là một vấn đề đáng lo ngại, bởi nó ảnh hưởng trực tiếp đến nhân cách, lối sống và tương lai của mỗi người.
Lối sống thực dụng là cách sống coi trọng vật chất hơn giá trị tinh thần, đặt lợi ích cá nhân lên trên tất cả, sẵn sàng đánh đổi đạo đức để đạt mục đích. Người sống thực dụng thường tính toán thiệt hơn, chạy theo hào nhoáng bên ngoài mà quên mất giá trị thật.
Hiện nay, một bộ phận giới trẻ chạy theo tiền bạc, hàng hiệu, sống “ảo” trên mạng xã hội; coi trọng hình thức hơn năng lực; lựa chọn mối quan hệ dựa trên lợi ích. Một số bạn trẻ dễ bị cuốn vào xu hướng chạy đua vật chất, thích hưởng thụ hơn cố gắng.

Nguyên nhân do bản thân là giới trẻ thiếu bản lĩnh, thiếu định hướng sống, dễ bị ảnh hưởng bởi bạn bè và mạng xã hội; tâm lý muốn thể hiện bản thân. Từ xã hội cạnh tranh, mặt trái của nền kinh tế thị trường; gia đình nuông chiều, chạy theo thành tích; môi trường truyền thông cổ súy lối sống hưởng thụ.
Lối sống thực dụng làm suy thoái đạo đức, khiến giới trẻ đánh mất nhân cách, trở nên vô cảm, ích kỉ, dễ sa vào cạm bẫy xã hội. Nó còn khiến các mối quan hệ trở nên méo mó, mất niềm tin và phá vỡ giá trị sống đẹp.
Giới trẻ cần xây dựng lý tưởng sống đúng đắn, biết trân trọng giá trị tinh thần, rèn luyện bản lĩnh để không bị cuốn theo vật chất. Gia đình và nhà trường phải giáo dục nhân cách, định hướng giá trị sống. Xã hội cần lan tỏa lối sống chân thật, tử tế, đề cao tri thức và cống hiến.

Không thể phủ nhận vai trò của vật chất, nhưng vật chất không phải mục tiêu duy nhất của cuộc đời. Sống thực tế khác hoàn toàn với sống thực dụng – con người cần biết cân bằng để hướng tới một cuộc sống có ý nghĩa.
Lối sống thực dụng là hồi chuông cảnh báo đối với giới trẻ hôm nay. Chỉ khi nuôi dưỡng nhân cách, sống có lý tưởng và biết trân trọng giá trị tinh thần, mỗi người mới có thể xây dựng tương lai bền vững và trở thành phiên bản tốt đẹp nhất của chính mình.

Câu 1.

Văn bản trên được viết theo thể thơ lục bát.

Câu 2.

Một điển cố được sử dụng: “Trâm gãy, bình rơi” – điển cố mượn từ thơ Đường, nói về sự chia lìa, cái chết của người con gái.

Câu 3.

“Sè sè nấm đất bên đàng,
Dàu dàu ngọn cỏ nửa vàng nửa xanh.”

Biện pháp tu từ chính: tả thực kết hợp sử dụng từ láy gợi hình, gợi cảm.

Tác dụng:

• Gợi lên hình ảnh nấm mồ nhỏ bé, bị bỏ hoang nơi vệ đường.
• Không khí hiu hắt, hoang lạnh, buồn bã được nhấn mạnh qua các từ láy “sè sè”, “dàu dàu”.
• Màu sắc “nửa vàng nửa xanh” gợi sự tàn úa, phai phất, cho thấy số phận mong manh, bị lãng quên của người con gái tài sắc Đạm Tiên.
  → Làm nổi bật nỗi thương cảm của Kiều trước thân phận bạc mệnh.

Câu 4.

• Tác giả dùng nhiều từ láy giàu giá trị gợi hình, gợi cảm: “sè sè”, “dàu dàu”, “lờ mờ”, “đầm đầm”, “vắng tanh”, “lạnh ngắt”,…
• Các từ láy tạo nên sắc thái buồn bã, hiu quạnh, u ám, phù hợp với khung cảnh mồ hoang và câu chuyện về người con gái bạc mệnh.
  → Qua đó, làm tăng chiều sâu cảm xúc và cho thấy khả năng sử dụng ngôn ngữ tinh tế của Nguyễn Du.

Câu 5.

• Kiều cảm thấy xót xa, thương cảm sâu sắc, rơi nước mắt khi nghe chuyện (“đầm đầm châu sa”).
• Kiều thốt lên nỗi đau đớn cho phận đàn bà, cảm nhận tính chất bạc mệnh vốn là quy luật chung của những người phụ nữ tài sắc.

→ Điều đó cho thấy Thúy Kiều là người:

• Đa sầu đa cảm, giàu lòng trắc ẩn.
• Nhạy cảm với những nỗi bất hạnh của con người, đặc biệt là phụ nữ.
• Có khả năng thấu hiểu sâu sắc tâm trạng người khác và dự cảm về chính số phận mình.

Câu 1.

Đoạn thơ trên thể hiện sâu sắc bi kịch của Thuý Kiều và tấm lòng đau xót của gia đình nàng trước mối tình bị chia lìa giữa Kiều và Kim Trọng. Về nội dung, lời kể của ông bà Vương vừa là sự giải bày nỗi oan khuất vừa như một lời tạ lỗi thay cho Kiều, cho thấy hoàn cảnh éo le khiến nàng phải bán mình cứu cha. Những câu thơ “Kiều nhi phận mỏng như tờ”, “bán mình nó phải tìm đường cứu cha” làm nổi bật phẩm chất hiếu thảo, giàu nghĩa tình nhưng cũng đầy bất hạnh của Kiều. Đồng thời, chi tiết Kiều gửi gắm Thuý Vân trả nghĩa thay mình bộc lộ ý thức trách nhiệm và sự chung thuỷ của nàng đối với mối tình đầu. Về nghệ thuật, Nguyễn Du sử dụng giọng điệu ai oán, thống thiết; ngôn ngữ giàu cảm xúc; các hình ảnh so sánh, ẩn dụ gợi nỗi bi thương (“phận mỏng như tờ”, “sầu này dằng dặc muôn đời”). Nghệ thuật độc thoại xen lẫn lời kể giúp cảm xúc dồn nén, chân thực, tăng sức lay động. Đoạn thơ vừa thấm đượm tinh thần nhân đạo vừa cho thấy bút pháp miêu tả tâm lí tinh tế của Nguyễn Du khi tái hiện nỗi đau của con người trong cơn biến loạn.

câu 2:
Trong thời đại số, khi con người sống trong biển thông tin khổng lồ và nhịp sống nhanh đến chóng mặt, tâm hồn dễ bị chai sạn, phân tán và đánh mất sự bình yên nội tại. Vì vậy, việc nuôi dưỡng tâm hồn trở thành nhu cầu quan trọng để con người giữ gìn giá trị sống đích thực. Điều đó đòi hỏi mỗi cá nhân phải có những giải pháp phù hợp, chủ động và bền bỉ.
Nuôi dưỡng tâm hồn là quá trình bồi đắp những giá trị tốt đẹp như sự nhân ái, bao dung, thẩm mỹ, trí tuệ và cảm xúc lành mạnh. Thời đại số với sự bùng nổ công nghệ đòi hỏi chúng ta phải biết tự bảo vệ và chăm sóc đời sống tinh thần của mình.
Việc nuôi dưỡng tâm hồn giúp con người giữ được bản lĩnh trước cám dỗ, tránh bị cuốn vào tiêu cực, đồng thời phát triển nhân cách, tạo động lực sống lành mạnh. Một tâm hồn giàu có sẽ giúp ta yêu thương nhiều hơn, nghĩ sâu hơn và sống đẹp hơn.
Trước hết, mỗi người cần biết chọn lọc thông tin thay vì tiếp nhận vô tội vạ. Chỉ khi biết đọc – hiểu – lọc, ta mới tránh được tin giả, bạo lực mạng hay xu hướng lệch lạc.
Thứ hai, cần duy trì thói quen đọc sách, bởi sách là liều thuốc nuôi dưỡng trí tuệ và cảm xúc bền vững hơn bất kỳ dòng tin ngắn nào trên mạng xã hội.
Thứ ba, phải giữ cân bằng giữa đời thực và đời ảo: dành thời gian cho gia đình, bạn bè, thiên nhiên, những hoạt động trải nghiệm để cảm xúc được nuôi sống bằng điều chân thực.
Ngoài ra, rèn luyện kĩ năng quản lí cảm xúc, biết lắng nghe, thấu hiểu sẽ giúp con người không bị tổn thương bởi những áp lực vô hình của mạng xã hội.
Nhiều người trẻ nghiện mạng xã hội dẫn đến stress, mất kết nối với gia đình; trong khi những bạn duy trì thói quen đọc sách, hoạt động thiện nguyện lại có tâm hồn phong phú và lối sống lành mạnh hơn.
Nuôi dưỡng tâm hồn không phải là việc riêng của cá nhân mà cần sự chung tay của gia đình, nhà trường và xã hội; cần môi trường văn hóa tích cực và nhân văn.
Mỗi người cần tự ý thức bảo vệ đời sống tinh thần, biết sử dụng công nghệ có trách nhiệm, nuôi dưỡng thói quen tốt để hoàn thiện nhân cách.
Nuôi dưỡng tâm hồn trong thời đại số không phải việc làm nhất thời mà là hành trình bền bỉ của mỗi người. Khi biết lựa chọn những giá trị đẹp để sống, tâm hồn ta sẽ luôn sáng, bình an và mạnh mẽ giữa thế giới biến động.

Câu 1.

Văn bản kể về việc Kim Trọng trở về sau nửa năm xa cách, tìm đến nhà Thuý Kiều. Tại đây chàng biết tin Kiều đã bán mình để cứu cha, chứng kiến cảnh nhà họ Vương sa sút và đau đớn tột cùng trước nỗi biệt ly.

Câu 2.

Một số hình ảnh tả thực:

• “Đầy vườn cỏ mọc, lau thưa”, “song trăng quạnh quẽ, vách mưa rã rời”
• “Cỏ lan mặt đất, rêu phong dấu giày”
• “Cuối tường gai gốc mọc đầy”
• “Nhà tranh, vách đất tả tơi”, “lau treo rèm nát, trúc gài phên thưa”, “một sân đất cỏ dầm mưa”.

Những hình ảnh này tái hiện cảnh tiêu điều, hoang vắng của nhà Kiều.

Câu 3.

• Ban đầu là bàng hoàng, thất vọng vì cảnh vật thay đổi hoàn toàn, trở nên hoang phế.
• Sau đó là xót xa, đau đớn, cảm nhận rõ sự sa sút của gia đình Kiều.
• Cảnh tiêu điều càng khiến chàng day dứt, lo lắng và linh cảm về bi kịch xảy đến với người mình thương.
  → Khung cảnh hoang tàn làm nổi bật nỗi đau, sự tuyệt vọng và tình yêu sâu nặng của Kim Trọng.

Câu 4.

“Sinh càng trông thấy, càng thương /
Gan càng tức tối, ruột càng xót xa.”

• Biện pháp: điệp cấu trúc “càng… càng…”, từ láy gợi cảm (tức tối, xót xa), hình ảnh ẩn dụ về nội tạng (gan, ruột) để nói tâm trạng.
• Hiệu quả: nhấn mạnh mức độ tăng dần của nỗi thương, nỗi đau và sự uất nghẹn trong lòng Kim Trọng; thể hiện tình cảm chân thành, mãnh liệt và nỗi xót xa không thể kìm nén.

Câu 5.

Tình cảm của Kim Trọng dành cho Kiều là sâu đậm, thuỷ chung, chân thành và mãnh liệt. Một số biểu hiện:

• Đau đớn tột cùng khi biết tin Kiều bán mình:
  “Vật mình vẫy gió, tuôn mưa /
  Dầm dề giọt ngọc, thẫn thờ hồn mai.”
  → Chàng đau đến mức kiệt quệ cả thể xác lẫn tinh thần.
• Không thể dứt bỏ mối tình dù cảnh ngộ trái ngang:
  “Chưa chăn gối cũng vợ chồng,
  Lòng nào mà nỡ dứt lòng cho đang?”
  → Khẳng định nghĩa tình bền chặt, không vì nghịch cảnh mà thay đổi.
• Quyết tâm tìm Kiều bằng mọi giá:
  “Mấy sông cũng lội, mấy ngàn cũng qua…
  Vào sinh ra tử, hoạ là thấy nhau.”
  → Sẵn sàng vượt mọi hiểm nguy để đoàn tụ.

→ Như vậy, tình yêu của Kim Trọng dành cho Kiều không chỉ tha thiết mà còn mang vẻ đẹp của sự hi sinh, chung thuỷ và quyết liệt.

Câu 1.

Văn bản được kể theo ngôi thứ ba, với người kể chuyện giấu mình, kể lại câu chuyện một cách toàn tri.

Câu 2.

Hai cha con ông già mù sống bên chân núi Ngũ Tây, gìn giữ một vườn mai vàng cổ kính. Một lần bán mai ngày giáp Tết, Mai gặp cô bé Lan mồ côi và đưa về chăm sóc như người thân, rồi hai người yêu nhau và thành vợ chồng. Cuộc sống nghèo khó liên tiếp ập đến, khiến vườn mai nhiều năm mất mùa. Mai trăn trở khi hiểu rằng chỉ trồng mai thì gia đình không thể sống nổi. Thương con cháu, ông già Mai quyết định cho con cưa một nửa vườn mai để lấy vốn làm ăn. Dù đau lòng, ông vẫn chấp nhận hi sinh vì hạnh phúc và tương lai của con cháu. Nhờ sự năng nổ của Mai và Lan, gia đình dần bắt nhịp với cuộc sống mới.

Câu 3.

Ông già Mai là người giàu tình yêu thương, hết lòng vì con cháu. Ông sống giản dị, gắn bó sâu nặng với vườn mai như gắn với cả cuộc đời mình. Dù đau đớn khi phải cắt bỏ những cây mai cổ, ông vẫn sẵn sàng hi sinh để giúp vợ chồng Mai có vốn làm ăn. Ông là hình ảnh người cha, người ông bao dung, hy sinh thầm lặng, có tâm hồn tinh tế và đầy nhân hậu.

Câu 4.

Em thích nhất chi tiết ông già Mai dắt cháu đi thật xa để không phải nghe tiếng cưa những cây mai mình gắn bó cả đời. Chi tiết ấy rất xúc động, cho thấy tình yêu sâu nặng của ông đối với vườn mai, đồng thời thể hiện sự hi sinh âm thầm của một người cha đặt hạnh phúc và tương lai con cháu lên trên nỗi đau của bản thân.

Câu 5.

Tình cảm gia đình đã giúp Mai trưởng thành, mạnh mẽ và có trách nhiệm hơn. Chính tình thương của cha và vợ con khiến anh vượt qua tự ti, tìm cách học hỏi, mở mang nghề nghiệp để nuôi sống gia đình. Tình cảm ấy cũng là động lực khiến Mai quyết tâm thay đổi cuộc sống, dám nghĩ dám làm, và biết trân trọng những hi sinh của cha. Tóm lại, gia đình là động lực lớn nhất giúp Mai vượt khó và hướng về tương lai.