Dưới đây là gợi ý chi tiết cho phần Viết dựa trên văn bản "Một lần và mãi mãi":

Câu 1: Phân tích nhân vật “tôi” (Khoảng 200 chữ)

Nhân vật “tôi” trong truyện ngắn Một lần và mãi mãi là một hình tượng điển hình cho quá trình thức tỉnh lương tâm từ một lỗi lầm thời thơ ấu. Ban đầu, “tôi” hiện lên là một đứa trẻ hồn nhiên nhưng thiếu bản lĩnh trước sự cám dỗ. Dù biết việc dùng giấy lộn thay tiền là sai trái, nhưng nỗi “thèm ngọt” và sự rủ rê của bạn bè đã khiến nhân vật tặc lưỡi làm liều. Khoảnh khắc cầm tờ giấy lộn, cảm giác “mắt bà Bảy như có tia sáng lóe lên” cho thấy sự nhạy cảm và nỗi bất an ngầm định trong tâm hồn đứa trẻ. Cao trào của sự biến đổi tâm lý nằm ở chi tiết bà Bảy qua đời và sự thật về những tờ giấy lộn được bà “gói riêng ra” bị bại lộ. Cái “lạnh buốt sống lưng” và thái độ “đứng như chôn chân xuống đất” chính là biểu hiện của sự bàng hoàng, xấu hổ và hối hận tột độ. Nhân vật không chỉ đau xót vì cái chết của bà cụ, mà còn đau đớn vì nhận ra sự bao dung lặng lẽ của bà đã soi thấu sự hèn hạ của bản thân. Suốt 40 năm sau, dù đã trở thành nhà văn, “tôi” vẫn luôn mang theo nỗi day dứt ấy như một hành trang tinh thần. Qua nhân vật “tôi”, tác giả Thanh Quế đã khéo léo khắc họa bài học về lòng tự trọng: có những lỗi lầm chỉ diễn ra trong tích tắc nhưng sẽ để lại vết sẹo lương tâm đi cùng ta đến cuối cuộc đời.

Câu 2: Nghị luận về sự trung thực trong cuộc sống hiện nay (Khoảng 400 chữ)

Trong hành trình hoàn thiện nhân cách, nếu lòng nhân hậu là đôi cánh thì sự trung thực chính là điểm tựa vững chãi nhất của con người. Trung thực không chỉ là đức tính, mà còn là thước đo giá trị đạo đức quan trọng nhất trong cuộc sống hiện nay.

Sự trung thực trước hết là sự thống nhất giữa tư tưởng, lời nói và hành động; là tôn trọng sự thật, không gian dối, không vụ lợi cá nhân dựa trên sự lừa lọc người khác. Trong đời sống, người trung thực luôn nhận được sự tin cậy và tôn trọng từ cộng đồng. Một học sinh trung thực trong thi cử sẽ có kiến thức thực chất; một doanh nhân trung thực trong kinh doanh sẽ tạo dựng được uy tín bền vững trên thương trường. Khi chúng ta sống thật với chính mình và mọi người, tâm hồn ta sẽ luôn thanh thản, không phải lo âu hay che đậy bằng những lời nói dối chồng chất.

Tuy nhiên, nhìn vào thực tế hiện nay, sự trung thực đang đứng trước nhiều thử thách. Áp lực về thành tích, lợi nhuận và sự ích kỷ đã khiến không ít người chọn con đường dối trá. Từ việc gian lận trong thi cử, quảng cáo sai sự thật đến việc trục lợi từ niềm tin của cộng đồng, tất cả đều đang bào mòn những giá trị đạo đức tốt đẹp. Như câu chuyện về những tờ giấy lộn đưa cho bà cụ mù trong văn bản trên, sự thiếu trung thực có thể mang lại lợi ích nhất thời nhưng sẽ để lại nỗi ân hận "mãi mãi" không thể sửa chữa. Khi lòng trung thực mất đi, các mối quan hệ xã hội trở nên lỏng lẻo và đầy hoài nghi.

Sống trung thực không có nghĩa là thô lỗ hay cứng nhắc, mà là sự dũng cảm đối diện với sự thật, ngay cả khi sự thật ấy làm ta bất lợi. Để rèn luyện đức tính này, mỗi cá nhân cần bắt đầu từ những việc nhỏ nhất: nhận lỗi khi làm sai và khước từ những cám dỗ vật chất không chính đáng. Gia đình và nhà trường cũng đóng vai trò then chốt trong việc định hướng, tôn vinh những tấm gương trung thực để tạo ra một xã hội minh bạch.

Tóm lại, sự trung thực là "giấy thông hành" đưa con người đến với những tâm hồn cao thượng. Sống trung thực có thể khiến ta chịu thiệt thòi đôi chút về vật chất, nhưng sẽ giúp ta ngẩng cao đầu và có được sự bình yên đích thực trong tâm hồn.

Câu 1 (0,5 điểm):

• Thể loại: Truyện ngắn.

Câu 2 (0,5 điểm):

• Ngôi kể: Ngôi kể thứ nhất (Người kể chuyện xưng "tôi" - nhân vật trực tiếp tham gia và chứng kiến câu chuyện).

Câu 3 (1,0 điểm):

• Nhận xét về cốt truyện: Cốt truyện của văn bản khá đơn giản, tập trung vào một tình huống giàu kịch tính và mang tính bước ngoặt. Đó là sự việc những đứa trẻ nghịch ngợm dùng giấy lộn để lừa bà cụ mù, sau đó là sự ra đi đột ngột của bà cùng sự thật về những tờ giấy lộn được bà gói riêng ra. Cốt truyện có sự kết hợp khéo léo giữa quá khứ và hiện tại, tạo nên sự dồn nén về cảm xúc và dẫn đến một kết thúc đầy ám ảnh, giàu giá trị nhân văn.

Câu 4 (1,0 điểm):

• Nội dung của văn bản: Truyện kể về lỗi lầm thời thơ ấu của nhân vật "tôi" và Bá khi dùng giấy lộn giả làm tiền để mua kẹo của bà Bảy Nhiêu – một người bán hàng mù lòa, nghèo khổ nhưng giàu lòng nhân hậu. Qua đó, tác giả thể hiện nỗi ân hận, day dứt khôn nguôi của các nhân vật trước sự bao dung lặng lẽ của bà cụ, đồng thời gửi gắm bài học sâu sắc về sự tử tế, lòng tự trọng và giá trị của sự trung thực trong cuộc sống.

Câu 5 (1,0 điểm):

• Cách hiểu về câu văn: Câu nói này mang tính triết lý sâu sắc về quy luật của thời gian và hành vi con người:
• • Sự hữu hạn của cơ hội: Có những sai lầm khi đã xảy ra, nếu đối tượng chịu tác động không còn nữa (như bà Bảy qua đời), chúng ta sẽ vĩnh viễn mất đi cơ hội để xin lỗi hoặc bù đắp.
  • Sức nặng của lương tâm: Những lỗi lầm ấy sẽ trở thành vết thương lòng, thành nỗi ám ảnh theo ta suốt cuộc đời ("một lần và mãi mãi").
  • Lời cảnh báo: Câu văn nhắc nhở mỗi người cần phải sống cẩn trọng, tử tế và có trách nhiệm với mọi hành động của mình ngay từ bây giờ, để không phải hối tiếc muộn màng.