Lương Minh Dũng
Giới thiệu về bản thân
Chào bạn, đây là gợi ý chi tiết để hoàn thiện bài làm cho hai câu hỏi dựa trên trích đoạn "Chinh phụ ngâm" và vấn đề trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với hòa bình.
Câu 1: Phân tích nhân vật người chinh phụ trong đoạn trích (2,0 điểm)
Trong đoạn trích "Chinh phụ ngâm", nhân vật người chinh phụ hiện lên là biểu tượng đau thương cho khát vọng hạnh phúc lứa đôi bị chiến tranh chia cắt.
- Sự mòn mỏi trong chờ đợi: Nỗi nhớ thương được đo bằng nhịp thời gian "trải mấy xuân". Hành động "sắm áo bông sẵn sàng" hay "thấy nhạn luống tưởng thư phong" cho thấy tâm trí nàng lúc nào cũng hướng về nơi biên ải, lo lắng cho sự an nguy của chồng.
- Tâm trạng bế tắc, cô đơn: Người chinh phụ rơi vào trạng thái "hồn say bóng lẫn", "thơ thơ thẩn thẩn". Những hành động quẩn quanh như gieo quẻ bói tiền, dạo hiên vắng, rủ thác rèm lặp đi lặp lại vô thức đã cụ thể hóa nỗi cô độc tuyệt đối. Nàng đối diện với ngọn đèn khuya trong sự "bi thiết", một nỗi buồn đau tê tái không thể sẻ chia, khiến nhan sắc "bơ phờ", "lỏng vòng lưng eo".
- Khát vọng chính đáng: Qua nỗi đau, ta thấy hiện lên một tâm hồn thủy chung, son sắt và khao khát mãnh liệt về một cuộc sống bình yên, đoàn tụ.
Kết luận: Bằng bút pháp miêu tả nội tâm tinh tế qua các cử chỉ ngoại hiện, tác giả đã khắc họa thành công bi kịch của người phụ nữ trong xã hội cũ, đồng thời gián tiếp lên án chiến tranh phi nghĩa đã tước đoạt quyền hạnh phúc của con người.
Câu 2: Nghị luận về mất mát do chiến tranh và trách nhiệm giữ gìn hòa bình (4,0 điểm)
Chiến tranh chưa bao giờ là một bản anh hùng ca thuần túy; đằng sau những chiến công hiển hách luôn là những khoảng trống không gì bù đắp nổi. Đọc "Chinh phụ ngâm", hình ảnh người vợ trẻ mòn mỏi đợi chồng chính là minh chứng sống động nhất cho những đau thương thầm lặng mà chiến tranh gieo rắc vào tâm hồn con người.
Trước hết, chiến tranh là kẻ thù của hạnh phúc và sự sống. Nó không chỉ tàn phá cơ sở hạ tầng hay gây ra thương vong nơi chiến địa, mà còn tạo ra những cuộc chia ly vĩnh viễn. Những người chồng không ngày trở về, những người vợ góa phụ, những đứa trẻ mồ côi và những người mẹ "ba lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ". Nỗi đau ấy dai dẳng, bào mòn sức sống và niềm tin của những người ở lại. Chiến tranh biến những mái ấm thành những "rèm thưa lạnh lẽo", biến tuổi thanh xuân của biết bao thế hệ thành những tháng ngày đợi chờ vô vọng.
Hơn thế nữa, chiến tranh lùi xa nhưng vết sẹo vẫn còn đó. Đó là nỗi đau về thể xác của những thương binh, bệnh binh; là nỗi đau tinh thần của những gia đình chưa tìm thấy hài cốt người thân. Một dân tộc đi qua chiến tranh là một dân tộc phải mang trên mình những vết thương sâu hoắm trong ký ức. Chính vì vậy, hòa bình không đơn thuần là sự vắng bóng của tiếng súng, mà là điều kiện tiên quyết để con người được yêu thương, lao động và kiến thiết tương lai.
Đứng trước giá trị thiêng liêng của hòa bình, thế hệ trẻ hôm nay mang trên vai trách nhiệm vô cùng nặng nề. * Trân trọng quá khứ: Chúng ta cần hiểu sâu sắc lịch sử dân tộc để biết ơn những người đã ngã xuống. Sự trân trọng không nằm ở lời nói suông mà ở hành động tri ân, chăm sóc các gia đình có công với cách mạng.
- Xây dựng nội lực: Trách nhiệm lớn nhất của người trẻ là học tập và rèn luyện. Một đất nước giàu mạnh, có vị thế trên trường quốc tế chính là "lá chắn" vững chắc nhất để bảo vệ nền hòa bình bền vững.
- Lan tỏa tinh thần nhân ái: Trong thời đại hội nhập, mỗi bạn trẻ cần là một sứ giả của hòa bình, biết giải quyết mâu thuẫn bằng đối thoại thay vì bạo lực, xây dựng một cộng đồng thấu cảm và sẻ chia.
Tóm lại, hòa bình là thành quả của máu và nước mắt từ bao thế hệ đi trước. Nhìn lại nỗi đau của người chinh phụ xưa, thế hệ trẻ ngày nay càng phải quyết tâm gìn giữ màu xanh bình yên cho Tổ quốc. Hãy sống sao cho xứng đáng với sự hy sinh của cha ông, để "màn mưa trướng tuyết" chỉ còn là ký ức trong thơ ca, còn hiện tại và tương lai luôn là những mùa xuân rạng rỡ của sự sum vầy.
Câu 1: Phân tích nhân vật Đạm Tiên qua lời kể của Vương Quan (2,0 điểm)
Trong trích đoạn, nhân vật Đạm Tiên hiện lên không trực tiếp mà qua lời kể của Vương Quan và hình ảnh ngôi mộ lạnh lẽo, trở thành biểu tượng cho bi kịch "tài hoa bạc mệnh" trong xã hội cũ.
- Quá khứ huy hoàng: Đạm Tiên vốn là một "ca nhi" nổi danh với "tài sắc một thì". Hình ảnh "xôn xao ngoài cửa, hiếm gì yến anh" gợi lại một thời kỳ rực rỡ, khi nàng là trung tâm của sự ngưỡng mộ, săn đón.
- Hiện tại bi thảm: Sự đối lập gay gắt giữa quá khứ vang bóng và hiện tại phũ phàng khiến người đọc xót xa. Nàng chết khi đang "nửa chừng xuân", một cái chết đột ngột và đơn độc. Ngôi mộ của nàng chỉ là "sè sè nấm đất", "ngọn cỏ dầu dầu", "vắng tanh" hương khói. Những từ láy tượng hình "sè sè", "lờ mờ" khắc họa sự thấp bé, hoang lạnh của nấm mồ vô chủ, cho thấy sự bạc bẽo của người đời đối với một kiếp hồng nhan.
- Ý nghĩa hình tượng: Đạm Tiên không chỉ là một cá thể mà là hiện thân cho định mệnh nghiệt ngã của người phụ nữ trong xã hội phong kiến: khi còn nhan sắc thì được săn đón, khi nằm xuống lại bị lãng quên.
Kết luận: Nhân vật Đạm Tiên đóng vai trò là "người tiền nhiệm" cho số phận của Thúy Kiều, khơi dậy tiếng khóc nhân đạo "Đau đớn thay phận đàn bà" của đại thi hào Nguyễn Du.
Câu 2: Sử dụng mạng xã hội lành mạnh và hiệu quả (4,0 điểm)
Mạng xã hội là một "con dao hai lưỡi" đầy quyền năng. Đối với học sinh, nếu không biết cách cầm cán, chúng ta dễ dàng bị lưỡi dao ấy làm tổn thương, dẫn đến sự sa sút trong học tập và thiếu trách nhiệm với bản thân. Vậy, làm thế nào để biến mạng xã hội thành công cụ hữu ích thay vì một "nhà tù" vô hình?
Trước hết, cần thiết lập một tư duy sử dụng có mục đích. Thay vì lướt web vô định theo các thuật toán gây nghiện, học sinh nên xác định thời gian và nội dung cụ thể. Hãy biến Facebook, YouTube thành những thư viện khổng lồ bằng cách theo dõi các trang học thuật, ngoại ngữ hay kỹ năng sống. Sử dụng mạng xã hội để kết nối với những cộng đồng tích cực, cùng nhau chia sẻ tài liệu và động lực học tập là cách hiệu quả nhất để "vàng hóa" thời gian trực tuyến.
Thứ hai, kỷ luật bản thân là yếu tố sống còn. Chúng ta cần thực hiện nguyên tắc "học ra học, chơi ra chơi". Hãy tắt thông báo điện thoại khi ngồi vào bàn học và quy định khung giờ giải trí nhất định trong ngày (ví dụ không quá 1 giờ). Việc quản lý thời gian chặt chẽ giúp ta tránh được hội chứng "FOMO" (sợ bỏ lỡ thông tin) và duy trì được sự tập trung cho những mục tiêu thực tế trong cuộc sống như rèn luyện sức khỏe hay giao tiếp với gia đình.
Cuối cùng, hãy là một cư dân mạng văn minh và tỉnh táo. Trước mỗi thông tin, cần có sự kiểm chứng để tránh bị lôi kéo bởi tin giả hay những trào lưu độc hại. Thay vì dành thời gian mỉa mai, công kích người khác (bạo lực ngôn từ), hãy dùng mạng xã hội để lan tỏa những điều tử tế, những giá trị nhân văn.
Tóm lại, mạng xã hội chỉ là công cụ, còn người điều khiển là chúng ta. Khi ta làm chủ được công nghệ, thế giới ảo sẽ trở thành đòn bẩy đưa ta đến thành công. Đừng để những cái "like" ảo làm lu mờ đi giá trị thật của bản thân và trách nhiệm với tương lai phía trước.
Chào bạn, dưới đây là gợi ý chi tiết để hoàn thiện hai câu hỏi nghị luận dựa trên bài thơ "Bến đò ngày mưa" của Anh Thơ và chủ đề về quê hương.
Câu 1: Cảm nghĩ về cảm hứng chủ đạo và chủ đề của bài thơ "Bến đò ngày mưa" (2,0 điểm)
Bài thơ "Bến đò ngày mưa" của Anh Thơ là một bức tranh phong cảnh làng quê đậm chất hội họa nhưng lại thấm đẫm nỗi buồn nhân thế.
- Chủ đề của bài thơ: Tác giả tập trung khắc họa khung cảnh thiên nhiên và nhịp sống sinh hoạt tĩnh lặng, đượm buồn nơi bến đò nông thôn trong một ngày mưa gió. Qua đó, bài thơ thể hiện cái nhìn tinh tế của thi nhân đối với những vẻ đẹp bình dị, thầm lặng của quê hương.
- Cảm hứng chủ đạo: Đó là cảm hứng nuối tiếc, u hoài và lòng trắc ẩn trước sự hiu quạnh của cảnh vật và sự lam lũ của con người. Anh Thơ không nhìn bến quê bằng vẻ rực rỡ mà bằng một đôi mắt đượm buồn của phong trào Thơ mới. Hình ảnh tre "rũ rợi", chuối "bơ phờ" hay con thuyền "trơ vơ" không chỉ miêu tả thiên nhiên mà còn là sự đồng điệu của tâm hồn thi sĩ với cái vắng lặng, cô đơn của thực tại. Cảm hứng ấy gợi lên trong lòng người đọc một nỗi buồn man mác, một tình yêu quê hương kín đáo nhưng sâu nặng, gắn liền với những kiếp người nhỏ bé như bà hàng, bác lái đò hay người đi chợ "đội cả trời mưa".
Kết luận: Bài thơ đã thành công trong việc đánh thức cảm xúc của độc giả về một miền quê yên bình nhưng cũng đầy trăn trở, khiến ta thêm trân trọng những giá trị xưa cũ của làng quê Việt Nam.
Câu 2: Nghị luận về ý nghĩa của quê hương đối với mỗi con người (4,0 điểm)
Trong hành trình vạn dặm của cuộc đời, có một nơi luôn vẫy gọi chúng ta trở về, một nơi mà chỉ cần nhắc tên thôi cũng đủ thấy lòng bình yên lạ kỳ - đó chính là quê hương. Quê hương không chỉ là nơi ta sinh ra, mà còn là bệ phóng tinh thần, là điểm tựa vĩnh cửu đối với mỗi con người.
Trước hết, quê hương là cội nguồn, là vành nôi nuôi dưỡng tâm hồn. Từ những lời ru của mẹ, những câu chuyện của bà đến hương vị của bát cơm gạo mới, tất cả hình thành nên bản sắc và nhân cách của mỗi cá nhân. Quê hương dạy ta biết yêu thương, biết trân trọng những giá trị truyền thống và đạo lý "uống nước nhớ nguồn". Nếu không có quê hương, con người giống như cái cây không có rễ, dễ dàng bị cuốn trôi trước những bão giông của cuộc đời.
Thứ hai, quê hương là bến đỗ bình yên nhất sau những mệt mỏi của cuộc sống. Thế giới ngoài kia có thể đầy rẫy những bon chen, giả dối và thất bại, nhưng quê hương luôn đón nhận ta bằng sự bao dung, chân thành nhất. Sự tĩnh lặng của bến đò, rặng tre hay sự nồng hậu của tình làng nghĩa xóm chính là liều thuốc chữa lành những vết thương lòng, giúp ta tìm lại sự cân bằng để tiếp tục vững bước.
Hơn thế nữa, tình yêu quê hương chính là động lực mạnh mẽ để con người cống hiến. Khi chúng ta yêu mảnh đất chôn nhau cắt rốn, chúng ta sẽ có ý thức rèn luyện tri thức và đạo đức để quay trở về xây dựng quê nhà ngày càng giàu đẹp. Tình yêu ấy lớn dần thành tình yêu Tổ quốc, biến một cá nhân nhỏ bé thành một công dân có ích cho xã hội.
Tuy nhiên, thật đáng buồn khi vẫn có những người sống thờ ơ, lãng quên gốc gác, hoặc chỉ biết hưởng thụ mà không nghĩ đến trách nhiệm bảo vệ và gìn giữ vẻ đẹp quê hương. Đó là một lối sống vị kỷ và vô ơn.
Tóm lại, quê hương như hơi thở, như dòng máu chảy trong huyết quản. Dù bạn là ai, đang ở đâu, hãy luôn giữ một góc nhỏ trong tim dành cho quê hương mình. Bởi đúng như nhà thơ Đỗ Trung Quân đã viết:
"Quê hương nếu ai không nhớ / Sẽ không lớn nổi thành người."
Chào bạn, dưới đây là gợi ý chi tiết để hoàn thành hai câu hỏi dựa trên văn bản "Truyện thần núi Minh Chủ Đồng Cổ" và vấn đề xã hội về việc sử dụng mạng xã hội của giới trẻ hiện nay.
Câu 1: Phân tích nhân vật Lê Phụng Hiểu trong văn bản (2,0 điểm)
Trong văn bản "Truyện thần núi Minh Chủ Đồng Cổ", Lê Phụng Hiểu hiện lên là hình mẫu lý tưởng về một dũng tướng tài năng và lòng trung quân ái quốc sắt son.
- Về ngoại hình và sức mạnh: Ông được khắc họa với dáng vẻ uy nghi "cao 7 thước, râu ria rậm rạp" và sức mạnh phi thường "nhổ cây, bật cả rễ". Đây là lối xây dựng nhân vật mang màu sắc sử thi, nhấn mạnh tầm vóc khác thường của những bậc anh hùng cứu quốc.
- Về lòng trung nghĩa và khí phách: Khi ba vương làm phản, Lê Phụng Hiểu không hề nao núng. Hành động "rút kiếm", "thét lớn" vạch trần tội ác "vong ân bội nghĩa" của các vương gia cho thấy thái độ quyết liệt và bản lĩnh của một tôi hiền. Ông không chỉ chiến đấu bằng sức mạnh cơ bắp mà còn bằng chính khí danh dự, sẵn sàng lấy đầu kẻ phản nghịch để bảo vệ ngai vàng chính nghĩa. Việc chém chết Vũ Đức Vương ngay tại cửa thành là bước ngoặt dẹp tan nội loạn, khẳng định tài thao lược và sự dũng mãnh được vua Lý Thái Tông ví như "Kính Đức đời Đường".
Kết luận: Qua nhân vật Lê Phụng Hiểu, tác giả dân gian không chỉ ca ngợi một danh tướng lịch sử mà còn khẳng định đạo lý "trung quân", đề cao những cá nhân biết đem tài đức để phụng sự quốc gia trong những khúc quanh sinh tử của dân tộc.
Câu 2: Nghị luận về hiện tượng giới trẻ "nghiện" mạng xã hội (4,0 điểm)
Trong kỷ nguyên số, mạng xã hội như một "vũ trụ song song" đầy sức hút. Tuy nhiên, việc nhiều bạn trẻ dành quá nhiều thời gian cho thế giới ảo mà bỏ quên các giá trị thực tế đang trở thành một vấn đề nan giải, ví như một cơn "thủy triều đen" lặng lẽ cuốn trôi đi thời gian và sức trẻ.
Thực trạng và hệ quả: Mạng xã hội với Facebook, TikTok hay Instagram mang đến sự giải trí tức thời, nhưng cái giá phải trả là sự lãng phí quỹ thời gian quý báu. Khi đắm chìm trong việc lướt web, học sinh, sinh viên dễ dàng lơ là việc học tập, dẫn đến sự sa sút về kiến thức. Về mặt thể chất, việc ngồi hàng giờ trước màn hình khiến sức khỏe suy giảm, gây ra các bệnh về mắt và cột sống. Đáng lo ngại hơn, sự kết nối ảo đang tạo ra sự "ngắt kết nối" thực. Nhiều bạn trẻ có thể trò chuyện với người lạ qua mạng nhưng lại lúng túng, thờ ơ khi đối diện trực tiếp với cha mẹ hay bạn bè, tạo nên những khoảng cách vô hình ngay trong chính ngôi nhà của mình.
Nguyên nhân: Sở dĩ hiện tượng này lan rộng là do tâm lý ưa chuộng sự phù phiếm, thích được tung hô qua những cái "like" ảo. Bên cạnh đó, các thuật toán gây nghiện của mạng xã hội luôn biết cách giữ chân người dùng trong vòng xoáy bất tận. Nhiều bạn trẻ dùng mạng xã hội như một cách để trốn tránh thực tại thay vì đối mặt với áp lực cuộc sống.
Giải pháp: Để thoát khỏi chiếc bẫy hào nhoáng này, người trẻ cần rèn luyện bản lĩnh và kỹ năng quản lý thời gian. Hãy đặt ra giới hạn: "Dùng mạng xã hội để phục vụ cuộc sống, chứ không phải để cuộc sống phục vụ mạng xã hội". Thay vì vuốt màn hình, hãy cầm một cuốn sách, tham gia một môn thể thao hoặc đơn giản là cùng mẹ nấu một bữa cơm. Gia đình và nhà trường cũng cần định hướng, tổ chức nhiều hoạt động ngoại khóa để kéo các em trở lại với nhịp sống sôi động của thực tế.
Kết bài: Mạng xã hội là một công cụ tuyệt vời nếu ta là người chủ, nhưng sẽ là một "nhà tù" nếu ta để mình thành nô lệ. Tuổi trẻ là mùa xuân của cuộc đời, đừng để những giá trị ảo làm héo mòn đi sức sống thực. Hãy ngẩng mặt lên để nhìn thấy bầu trời xanh và những gương mặt thân yêu đang hiện hữu ngay trước mắt chúng ta.
Câu 1: Phân tích nhân vật Windibank trong "Vụ mất tích kì lạ" (2,0 điểm)
Trong đoạn trích, nhân vật Windibank hiện lên là hiện thân của sự tham lam, ích kỷ và xảo quyệt dưới lớp vỏ bọc đạo mạo.
- Về ngoại hình và tính cách: Hắn được miêu tả là người có "vẻ dịu dàng giả tạo" cùng đôi mắt "linh hoạt và sắc sảo". Sự đối lập giữa vẻ ngoài bệ vệ và bản chất bên trong đã dự báo về một kẻ ngụy trang chuyên nghiệp.
- Hành vi đê tiện: Vì lòng tham muốn chiếm hữu số tiền 100 bảng mỗi năm của con gái riêng, Windibank đã không ngần ngại thiết lập một kế hoạch tàn nhẫn: cải trang thành Hosmer Angel để lừa gạt tình cảm của Mary. Hắn đánh vào lòng tin và sự ngây thơ của cô gái, ép cô thề thốt trung thành để ngăn cản cô tìm kiếm hạnh phúc thực sự với người khác.
- Sự xảo quyệt: Windibank sử dụng máy đánh chữ để che giấu nét bút và dùng râu giả, kính màu để thay đổi nhân dạng. Ngay cả khi đối mặt với Holmes, hắn vẫn giữ thái độ thách thức, tráo trở cho đến khi bị dồn vào đường cùng bởi những bằng chứng không thể chối cãi.
Kết luận: Nhân vật này không chỉ là một kẻ lừa đảo mà còn là đại diện cho sự băng hoại đạo đức trong quan hệ gia đình, nơi lòng tham vật chất đã lấn át cả tình thân và sự liêm sỉ.
Câu 2: Nghị luận về trách nhiệm của thế hệ trẻ trong bối cảnh hội nhập (4,0 điểm)
Trong dòng chảy mạnh mẽ của toàn cầu hóa, thế giới đang trở thành một "ngôi làng lớn", mở ra vô vàn cơ hội nhưng cũng không ít thách thức. Đối với thế hệ trẻ Việt Nam, trách nhiệm đối với đất nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay không còn là những khẩu hiệu xa vời mà là những hành động thực tế và tư duy nhạy bén.
Trước hết, trách nhiệm lớn nhất của người trẻ là nỗ lực tự học và làm chủ tri thức. Hội nhập là cuộc cạnh tranh về chất xám. Để không bị tụt hậu, chúng ta cần trang bị cho mình nền tảng kiến thức vững chắc, đặc biệt là ngoại ngữ và kỹ năng công nghệ thông tin. Đây chính là "tấm vé thông hành" để người trẻ bước ra thế giới, mang trí tuệ Việt Nam đóng góp vào các chuỗi giá trị toàn cầu, từ đó khẳng định vị thế của dân tộc trên trường quốc tế.
Thứ hai, hội nhập nhưng không "hòa tan". Giữa muôn vàn luồng văn hóa du nhập, người trẻ có trách nhiệm là những "người gác đền" cho bản sắc dân tộc. Chúng ta tiếp thu tinh hoa nhân loại nhưng phải dựa trên nền tảng trân trọng và giữ gìn những giá trị truyền thống, phong tục tập quán và lịch sử hào hùng của cha ông. Sự tự tôn dân tộc chính là nội lực giúp chúng ta khác biệt và bản lĩnh hơn khi giao lưu với các bạn bè năm châu.
Cuối cùng, người trẻ cần có tinh thần trách nhiệm với các vấn đề chung của nhân loại. Một "công dân toàn cầu" đúng nghĩa là người không chỉ lo cho lợi ích cá nhân mà còn quan tâm đến biến đổi khí hậu, hòa bình hay sự phát triển bền vững. Mỗi hành động bảo vệ môi trường hay một sáng kiến xã hội nhỏ bé đều đóng góp vào hình ảnh một đất nước Việt Nam văn minh, trách nhiệm.
Tóm lại, đất nước đang chuyển mình mạnh mẽ, và thế hệ trẻ chính là những người cầm lái. Với trái tim nóng và cái đầu lạnh, hãy biến trách nhiệm thành động lực để rèn luyện, cống hiến, đưa con tàu Việt Nam vươn ra biển lớn một cách kiêu hãnh và vững vàng.
Câu 1: Phân tích nội dung và nghệ thuật của bài thơ "Gửi quê" (2,0 điểm)
Đoạn trích trong bài thơ "Gửi quê" của Trần Văn Lợi là một tiếng lòng tha thiết, khắc họa sâu sắc sự gắn bó giữa con người và mảnh đất miền biển đầy nắng gió.
- Về nội dung: Bài thơ mở ra một không gian quê hương gian khó nhưng đầy ắp kỷ niệm. Hình ảnh "vành nôi của sóng", "vị muối mặn" cho thấy biển cả đã thấm sâu vào máu thịt, trở thành một phần định nghĩa bản dạng của tác giả. Dù quê hương khắc nghiệt với "gió sạm da người", "nẻo đường rát bỏng" hay "sông mùa lũ", nhưng đó vẫn là nơi nuôi dưỡng những "nét chữ đầu đời" và những "ước mơ khó nhọc". Bài thơ không chỉ là nỗi nhớ mà còn là sự tri ân đối với mảnh đất nghèo khó nhưng giàu tình thương.
- Về nghệ thuật: Tác giả sử dụng thể thơ tám chữ với nhịp điệu uyển chuyển như sóng biển. Biện pháp nhân hóa (biển hát ru, lúa ngô thèm, nước bò vào ngõ) và so sánh ngầm đã làm cho cảnh vật trở nên sống động, có tâm hồn. Các tính từ mạnh như "rát bỏng", "sạm da", "khôn nguôi" kết hợp cùng hình ảnh đối lập giữa cái khắc nghiệt của thiên nhiên và cái nhỏ bé của con người (bàn chân nhỏ, vai gầy) tạo nên sức gợi cảm lớn.
Kết luận: Qua những vần thơ giàu nhạc điệu, Trần Văn Lợi đã khơi gợi trong lòng người đọc tình yêu và niềm tự hào về cội nguồn, dù đó là mảnh đất miền gió cát nhọc nhằn.
Câu 2: Nghị luận về thực trạng học và thi môn Lịch sử hiện nay (4,0 điểm)
Mở bài: "Dân ta phải biết sử ta / Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam". Lời dạy của Bác Hồ luôn nhắc nhở về tầm quan trọng của lịch sử đối với vận mệnh dân tộc. Tuy nhiên, nhìn vào con số thống kê điểm thi THPT Quốc gia từ 2017 đến 2019 với tỉ lệ bài thi dưới trung bình chiếm đa số, chúng ta không khỏi giật mình và lo ngại về vị thế của môn Lịch sử trong lòng giới trẻ hiện nay.
câu 1
Thể thơ của văn bản trên là: Thể thơ tám chữ.
câu 2
Những vần được gieo trong văn bản trên là:
- Vần chân: đồng - rong; học - nhọc; người - nguôi - đời (vần cách và vần liền xen kẽ).
- Đặc biệt là các cặp vần: đồng - rong, học - nhọc, người - nguôi.
Câu 3 (1,0 điểm):Biện pháp tu từ được sử dụng là Nhân hóa (qua các từ ngữ: nuôi, thèm, khôn nguôi).
- Tác dụng:
- Về nội dung: Làm cho những sự vật vô tri như "đất quê", "lúa ngô" trở nên có linh hồn, có cảm xúc như con người. Nó nhấn mạnh sự khắc nghiệt của mảnh đất miền biển (đất mặn, thiếu nước ngọt) nhưng đồng thời cũng thể hiện sức sống mãnh liệt và khát vọng vươn lên của thiên nhiên và con người nơi đây.
- Về nghệ thuật: Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho lời thơ, khiến ý thơ thêm sinh động và sâu sắc.
- Câu 4 (1,0 điểm):
- Những dòng thơ miêu tả không gian quê hương:
- Tôi lớn lên trong vành nôi của sóng / Biển hát ru lúc mẹ bận trên đồng
- Cát thường cuốn vào ngôi trường tôi học
- Thổi không ngơi cơn gió sạm da người / Những nẻo đường rát bỏng bàn chân nhỏ
- Sông mùa lũ nước bò vào tận ngõ / Chim hải âu với cò bợ chung đàn
- Hình ảnh quê hương hiện lên: Đó là một vùng quê ven biển miền Trung (hoặc vùng duyên hải) đầy gian khó, khắc nghiệt với gió cát, nắng cháy và lũ lụt. Tuy nghèo khó, nhọc nhằn nhưng lại rất đỗi bình dị, nên thơ và gắn bó máu thịt với tâm hồn con người.
Câu 5 (1,0 điểm): Ý nghĩa của quê hương đối với mỗi con người: Quê hương không chỉ là nơi ta sinh ra và lớn lên mà còn là "vành nôi" nuôi dưỡng tâm hồn và hình thành nhân cách của mỗi người. Dù quê hương có nghèo khó, khắc nghiệt như miền gió cát trong bài thơ, thì chính những thử thách ấy lại là chất xúc tác nuôi dưỡng ước mơ và nghị lực sống. Quê hương là điểm tựa tinh thần vững chãi nhất, là nơi để trở về sau những bão giông của cuộc đời. Khi ta biết yêu và trân trọng gốc rễ của mình, ta sẽ có thêm sức mạnh để vươn xa, bởi quê hương đã trở thành một phần "máu thịt" chẳng thể tách rời.