Câu 1 (0,5 điểm). Văn bản được viết theo thể thơ tự do (không bị gò bó số chữ, nhịp điệu linh hoạt). Câu 2 (0,5 điểm). Những vần được gieo trong bài thơ chủ yếu là vần chân, gieo không đều, tạo âm hưởng tự nhiên. Ví dụ: đồng – rong đời – ngời (vần gần) người – ngõ (vần lưng/ gần âm) nhọc – nguôi (vần không chặt, tạo sự phóng khoáng của thơ tự do) Câu 3 (1,0 điểm). Hai dòng thơ sử dụng biện pháp nhân hóa: “Đất quê mặn nuôi ước mơ khó nhọc” “Lúa ngô thèm màu xanh mướt, khôn nguôi” Tác giả đã gán cho “đất quê”, “lúa ngô” những đặc điểm, cảm xúc của con người (nuôi, thèm). Qua đó làm cho hình ảnh quê hương trở nên sống động, có hồn. Đồng thời thể hiện sự khắc nghiệt của vùng đất mặn mà vẫn giàu sức sống, luôn chắt chiu, nuôi dưỡng ước mơ con người. Biện pháp này góp phần bộc lộ tình yêu tha thiết và sự gắn bó sâu nặng của tác giả với quê hương. Câu 4 (1,0 điểm). Những dòng thơ miêu tả không gian quê hương: “Tôi lớn lên trong vành nôi của sóng” “Biển hát ru lúc mẹ bận trên đồng” “Tôi bạn cùng cua cá với rêu rong” “Cát thường cuốn vào ngôi trường tôi học” “Sông mùa lũ nước bò vào tận ngõ” “Chim hải âu với cò bợ chung đàn” “Những nẻo đường rát bỏng bàn chân nhỏ” Qua đó, quê hương hiện lên là một vùng ven biển, đất mặn, nhiều gió, nhiều cát, có sông nước và mùa lũ. Đó là một miền quê còn nhiều khó khăn, khắc nghiệt nhưng giàu sức sống và chan chứa nghĩa tình. Câu 5 (1,0 điểm). Quê hương có ý nghĩa vô cùng thiêng liêng đối với mỗi con người. Đó là nơi ta sinh ra, lớn lên, nuôi dưỡng tâm hồn và hình thành nhân cách. Dù quê hương có nghèo khó, vất vả thì vẫn là cội nguồn của yêu thương và ký ức đẹp đẽ. Quê hương cho ta sức mạnh để vượt qua thử thách và là điểm tựa tinh thần mỗi khi xa cách. Vì thế, mỗi người cần trân trọng, gìn giữ và góp phần xây dựng quê hương ngày càng tốt đẹp hơn.

Câu 1 (khoảng 200 chữ) Đoạn trích ở phần Đọc hiểu gây ấn tượng sâu sắc bởi nghệ thuật kể chuyện đặc sắc, giàu sức biểu đạt. Trước hết, tác giả lựa chọn ngôi kể phù hợp, giúp câu chuyện trở nên chân thực và gần gũi, tạo điều kiện bộc lộ trực tiếp cảm xúc, suy nghĩ của nhân vật. Cách xây dựng tình huống truyện tự nhiên mà giàu ý nghĩa đã làm nổi bật chủ đề tư tưởng, đồng thời khơi gợi sự đồng cảm nơi người đọc. Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật được thể hiện tinh tế qua những chi tiết nhỏ nhưng giàu sức gợi, qua đó làm rõ sự chuyển biến nội tâm hoặc phẩm chất đáng quý của nhân vật. Bên cạnh đó, ngôn ngữ kể chuyện giản dị, giàu hình ảnh và nhịp điệu linh hoạt góp phần tạo nên giọng điệu phù hợp: khi tha thiết, sâu lắng; khi xúc động, trăn trở. Các biện pháp tu từ như so sánh, ẩn dụ được sử dụng hợp lí, làm tăng sức gợi cảm và chiều sâu ý nghĩa. Tất cả những yếu tố ấy đã góp phần tạo nên sức hấp dẫn riêng cho đoạn trích. Câu 2 (4,0 điểm) Nguồn nước sạch đang dần cạn kiệt là một trong những vấn đề nghiêm trọng của nhân loại hiện nay. Trước thực trạng đó, tuổi trẻ – lực lượng đông đảo, năng động và sáng tạo – cần ý thức rõ trách nhiệm của mình để chung tay bảo vệ nguồn tài nguyên quý giá này. Nước là điều kiện thiết yếu cho sự sống và cho mọi hoạt động sản xuất, sinh hoạt của con người. Tuy nhiên, do biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường, khai thác quá mức và ý thức sử dụng chưa hợp lí, nguồn nước sạch ngày càng suy giảm cả về số lượng lẫn chất lượng. Nhiều nơi rơi vào tình trạng thiếu nước sinh hoạt, đất đai khô cằn, đời sống người dân gặp vô vàn khó khăn. Trong bối cảnh ấy, trách nhiệm của tuổi trẻ trước hết là nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của nước sạch. Mỗi bạn trẻ cần hình thành thói quen tiết kiệm nước trong sinh hoạt hằng ngày, không xả rác, hóa chất bừa bãi ra sông hồ, kênh rạch. Bên cạnh đó, tuổi trẻ cần tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường, tuyên truyền nâng cao ý thức cộng đồng, ứng dụng khoa học – công nghệ để tìm ra những giải pháp xử lí và tái sử dụng nguồn nước hiệu quả. Ở quy mô lớn hơn, thanh niên có thể tham gia các dự án nghiên cứu, các phong trào tình nguyện vì môi trường, góp phần lan tỏa lối sống xanh, bền vững. Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận giới trẻ thờ ơ, lãng phí nước hoặc thiếu ý thức bảo vệ môi trường. Điều đó đòi hỏi mỗi người cần tự nhìn lại và điều chỉnh hành vi của mình. Bảo vệ nguồn nước sạch không phải là trách nhiệm của riêng ai mà là nghĩa vụ chung của toàn xã hội. Tuổi trẻ với nhiệt huyết và khát vọng cống hiến càng cần tiên phong trong hành trình ấy, bởi giữ gìn nguồn nước hôm nay chính là bảo vệ sự sống cho mai sau.

Câu 1 (0,5 điểm) Văn bản được kể theo ngôi thứ nhất, người kể xưng “tôi”. Việc lựa chọn ngôi kể này giúp câu chuyện trở nên chân thực, gần gũi vì người kể là người trong cuộc, trực tiếp nghe bà kể và chứng kiến cảm xúc của bà. Nhờ đó, bài học ở cuối truyện được truyền tải tự nhiên, giàu cảm xúc và có sức thuyết phục hơn, góp phần làm nổi bật chủ đề về hậu quả của việc nói năng thiếu suy nghĩ, nói theo người khác. Câu 2 (0,5 điểm) Một chi tiết thể hiện sự yêu quý của mọi người dành cho con nhồng là: “Người lớn hay trẻ nhỏ hàng xóm, mỗi lần đến chơi với nó cũng cho nó một trái ớt.” Chi tiết này cho thấy con nhồng được mọi người quan tâm, chăm sóc và coi như niềm vui chung của cả xóm. Câu 3 (1,0 điểm) Câu văn trên sử dụng cách dẫn trực tiếp. Dấu hiệu nhận biết là lời nói của con nhồng được đặt trong dấu ngoặc kép: “Thôi, thôi thôi!” và được giữ nguyên hình thức như lời nói trực tiếp của nhân vật. Câu 4 (1,0 điểm) Qua câu chuyện về con nhồng, tác giả muốn gửi đến người đọc bài học: cần cẩn trọng trong lời nói, không nên nói theo, bắt chước những lời xấu hoặc thiếu suy nghĩ. Lời nói có thể đem lại niềm vui nhưng cũng có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng. Vì vậy, mỗi người phải biết suy xét trước khi nói. Câu 5 (1,0 điểm) Em đồng ý với lời dặn của người bà: “Biết thì nói, không biết thì đừng nói theo lời người khác…” vì lời nói thiếu hiểu biết, nói theo đám đông hoặc bắt chước điều xấu có thể gây hại cho bản thân và người khác. Trong cuộc sống, nhiều khi chỉ vì một câu nói thiếu suy nghĩ mà dẫn đến hiểu lầm, tổn thương, thậm chí hậu quả đáng tiếc. Do đó, cần rèn luyện cách nói năng đúng mực, có suy nghĩ và có trách nhiệm với lời nói của mình.

Câu 1 (2,0 điểm) Hai khổ thơ đã thể hiện nhiều nét đặc sắc nghệ thuật giàu giá trị biểu cảm. Trước hết là biện pháp điệp ngữ “Có một miền” được lặp lại ở đầu khổ thơ, tạo nhịp điệu ngân nga, đồng thời nhấn mạnh hình ảnh quê hương như một miền ký ức thiêng liêng luôn hiện hữu trong tâm hồn tác giả. Hình ảnh thơ mộc mạc, gần gũi với đời sống nông thôn: “ngô lúa đơm bông”, “hạt gạo thảo thơm”, “bát chè xanh”, gợi không gian làng quê bình dị, ấm áp nghĩa tình. Đặc biệt, hình ảnh so sánh “vai gầy của mẹ / Như cánh cò thân thương nhỏ bé” giàu sức gợi, liên tưởng đến biểu tượng quen thuộc trong ca dao, làm nổi bật sự tảo tần, lam lũ của người mẹ. Cách sử dụng từ ngữ giàu tính tạo hình như “vai gầy”, “tảo tần”, “xộc xệch thời gian” vừa chân thực vừa giàu sức gợi cảm, khắc họa sự hi sinh thầm lặng của mẹ trước dòng chảy khắc nghiệt của thời gian. Giọng thơ nhẹ nhàng, tha thiết, kết hợp với nhịp điệu chậm rãi đã làm nổi bật nỗi nhớ thương da diết và tình cảm biết ơn sâu nặng của người con đối với quê hương, gia đình. Câu 2 (4,0 điểm) Trong thời đại công nghệ số phát triển mạnh mẽ, mạng xã hội trở thành không gian giao tiếp quen thuộc của con người, đặc biệt là giới trẻ. Tuy nhiên, cùng với những tiện ích to lớn, môi trường này cũng làm nảy sinh một hiện tượng đáng lo ngại: “bạo lực ngôn từ”. Đây là hành vi sử dụng lời nói, bình luận, tin nhắn mang tính xúc phạm, miệt thị, châm chọc hoặc công kích người khác trên không gian mạng. Bạo lực ngôn từ để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng, nhất là đối với học sinh. Trước hết, những lời nói ác ý có thể gây tổn thương sâu sắc về tâm lý. Người bị công kích dễ rơi vào trạng thái tự ti, lo âu, căng thẳng, thậm chí trầm cảm. Có những trường hợp vì áp lực dư luận và sự miệt thị kéo dài mà đánh mất niềm tin vào bản thân, vào cuộc sống. Bên cạnh đó, bạo lực ngôn từ còn làm suy giảm các giá trị đạo đức, khiến môi trường mạng trở nên độc hại, thiếu nhân văn. Khi những lời lẽ thô tục, cay nghiệt được xem là “bình thường”, con người dần trở nên vô cảm trước nỗi đau của người khác. Về lâu dài, điều này ảnh hưởng tiêu cực đến cách ứng xử ngoài đời thực và sự phát triển nhân cách của giới trẻ. Để hạn chế tình trạng bạo lực ngôn từ, cần có những giải pháp đồng bộ. Trước hết, mỗi cá nhân, đặc biệt là học sinh, phải nâng cao ý thức trách nhiệm khi tham gia mạng xã hội, hiểu rằng mọi lời nói đều có sức nặng và có thể gây tổn thương. Cần rèn luyện kỹ năng kiểm soát cảm xúc, suy nghĩ thấu đáo trước khi bình luận hay chia sẻ thông tin. Gia đình và nhà trường cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục văn hóa ứng xử, bồi dưỡng lòng nhân ái và sự tôn trọng người khác. Ngoài ra, các nền tảng mạng xã hội cần tăng cường kiểm soát, xử lý nghiêm những hành vi xúc phạm, lan truyền nội dung độc hại để xây dựng môi trường trực tuyến lành mạnh. Mạng xã hội sẽ chỉ thực sự hữu ích khi con người biết sử dụng nó bằng thái độ văn minh và nhân ái. Mỗi chúng ta hãy bắt đầu từ những lời nói tử tế, bởi một câu nói có thể làm tổn thương ai đó, nhưng cũng có thể sưởi ấm và nâng đỡ một tâm hồn.

Câu 1 (0,5 điểm). Chủ đề của bài thơ là tình yêu quê hương tha thiết, sâu nặng của người con khi đi xa; đồng thời thể hiện nỗi nhớ và lòng biết ơn đối với cha mẹ, với những hi sinh thầm lặng nơi quê nhà. Câu 2 (0,5 điểm). Hình ảnh quê hương được nhắc đến qua nhiều từ ngữ, hình ảnh giàu sức gợi như: cỏ lau mọc trắng, khúc hát mẹ ru, áo bạc sờn, mồ hôi cha, cánh đồng, ngô lúa đơm bông, hạt gạo thảo thơm, vai gầy của mẹ, cánh cò, trưa hè yên ả, bát chè xanh, bàn tay chai sạn, chiều chạng vạng… Những hình ảnh ấy mộc mạc, gần gũi, đậm chất làng quê Việt Nam. Câu 3 (1,0 điểm). Biện pháp điệp ngữ “Có một miền” được lặp lại nhiều lần có tác dụng: Tạo nhịp điệu ngân nga, da diết, góp phần làm tăng tính trữ tình cho bài thơ. Nhấn mạnh hình ảnh quê hương như một miền ký ức thiêng liêng, sâu đậm trong tâm hồn tác giả. Thể hiện nỗi nhớ thường trực, khắc khoải; mỗi lần điệp lại là một lần cảm xúc được dâng lên, mở ra những kỷ niệm thân thương về cha mẹ và quê nhà. Câu 4 (1,0 điểm). Hai dòng thơ: “Áo bạc sờn trong nắng chiều vời vợi Mồ hôi cha mặn cả những cánh đồng.” Gợi lên hình ảnh người cha lam lũ, tần tảo. “Áo bạc sờn” cho thấy sự nghèo khó, vất vả qua năm tháng; “nắng chiều vời vợi” gợi không gian rộng lớn, hun hút, đồng thời gợi cảm giác thời gian dài đằng đẵng. Hình ảnh “mồ hôi cha mặn cả những cánh đồng” vừa mang ý nghĩa tả thực (giọt mồ hôi mặn chát), vừa mang ý nghĩa biểu tượng, nhấn mạnh công sức, sự hi sinh thầm lặng của cha đã làm nên mùa màng, nuôi dưỡng gia đình. Qua đó thể hiện lòng biết ơn và niềm thương kính sâu sắc của tác giả. Câu 5 (1,0 điểm). Người trẻ hôm nay cần có trách nhiệm gìn giữ và xây dựng quê hương, đất nước ngày càng giàu đẹp. Trước hết, mỗi người cần ra sức học tập, rèn luyện đạo đức và kỹ năng để trở thành công dân có ích. Bên cạnh đó, người trẻ phải biết trân trọng truyền thống, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và sống có lòng biết ơn đối với thế hệ đi trước. Ngoài ra, cần tích cực tham gia các hoạt động vì cộng đồng, bảo vệ môi trường, góp phần phát triển kinh tế – xã hội. Khi mỗi người trẻ sống có trách nhiệm, quê hương và đất nước sẽ ngày càng vững mạnh.

Câu 1 (khoảng 200 chữ) Bài thơ “Mắt người Sơn Tây” của Quang Dũng để lại ấn tượng sâu sắc bởi những nét nghệ thuật giàu chất lãng mạn và đậm màu sắc trữ tình. Trước hết, tác giả xây dựng hình tượng “đôi mắt” như một điểm tựa cảm xúc xuyên suốt bài thơ. Đôi mắt ấy không chỉ là vẻ đẹp của người con gái Sơn Tây mà còn là nơi gửi gắm nỗi buồn viễn xứ, nỗi nhớ quê hương da diết. Nghệ thuật sử dụng hình ảnh giàu tính biểu tượng như “mây trắng”, “Ba Vì”, “Sông Đáy”, “sáo diều đêm trăng” đã tái hiện một không gian xứ Đoài vừa cụ thể vừa mơ hồ trong hoài niệm. Giọng điệu thơ tha thiết, trầm buồn, kết hợp linh hoạt giữa tự sự và trữ tình, tạo nên chiều sâu cảm xúc. Đặc biệt, việc sử dụng câu hỏi tu từ lặp lại “Em có bao giờ em nhớ…” đã khắc họa nỗi khắc khoải, cô đơn của nhân vật trữ tình, đồng thời làm tăng sức gợi và âm hưởng day dứt cho toàn bài. Tất cả đã góp phần tạo nên vẻ đẹp riêng, giàu chất mộng và nỗi buồn lãng mạn của thi phẩm. Câu 2 (khoảng 500 chữ) Có ý kiến cho rằng: “Càng lún sâu vào đố kị, người ta sẽ đánh mất đi lòng tôn nghiêm và giá trị của bản thân.” Theo tôi, đó là một nhận định hoàn toàn đúng đắn bởi lòng đố kị không chỉ làm tổn thương người khác mà còn bào mòn chính nhân cách của mỗi người. Đố kị là trạng thái ganh ghét, khó chịu trước thành công, ưu điểm hay hạnh phúc của người khác. Thay vì nhìn nhận đó là động lực để phấn đấu, người mang lòng đố kị lại nuôi dưỡng sự so bì, cay cú và mong muốn hạ thấp người khác. Khi đố kị trở thành thói quen, con người dễ đánh mất sự tự tin và lòng tự trọng. Họ không còn tập trung hoàn thiện bản thân mà chỉ chăm chăm nhìn vào thành công của người khác trong tâm thế tiêu cực. Từ đó, phẩm giá và giá trị cá nhân dần bị xói mòn. Tác hại của lòng đố kị rất rõ ràng. Trước hết, nó làm méo mó nhân cách, khiến con người trở nên nhỏ nhen, ích kỉ. Đố kị có thể dẫn đến những hành vi thiếu trung thực như nói xấu, hạ bệ, thậm chí chơi xấu người khác để thỏa mãn cảm giác hơn thua. Trong môi trường học tập hay làm việc, đố kị phá vỡ tinh thần đoàn kết, gây mất niềm tin và làm suy giảm hiệu quả chung. Về lâu dài, người sống trong đố kị thường mang tâm trạng bất an, mệt mỏi, không bao giờ cảm thấy đủ đầy hay hạnh phúc vì luôn so sánh mình với người khác. Để loại bỏ thói quen xấu này, trước hết mỗi người cần rèn luyện nhận thức đúng đắn: thành công của người khác không làm giảm đi giá trị của mình. Thay vì ganh ghét, ta nên học cách ngưỡng mộ và xem đó là động lực để nỗ lực hơn. Bên cạnh đó, cần xây dựng lòng tự tin và sự hài lòng với những gì mình đạt được, hiểu rằng mỗi người có một hành trình và khả năng riêng. Việc thực hành lòng biết ơn, ghi nhận những điều tích cực trong cuộc sống cũng giúp tâm hồn trở nên rộng mở hơn. Ngoài ra, môi trường giáo dục và gia đình cần khuyến khích tinh thần hợp tác, chia sẻ thay vì so sánh hơn thua. Tóm lại, đố kị là một “chiếc bóng” tiêu cực có thể che mờ nhân cách và làm con người đánh mất giá trị bản thân. Chỉ khi biết vượt lên lòng ganh ghét, sống chân thành và nỗ lực hoàn thiện chính mình, chúng ta mới giữ được lòng tôn nghiêm và xây dựng một cuộc sống tích cực, ý nghĩa hơn.

Câu 1 (0,5 điểm) Nhân vật trữ tình trong bài thơ là “tôi” – người lính xa quê (cũng có thể chính là hình ảnh nhà thơ), đang sống trong cảnh chinh chiến, lưu lạc và nhớ về quê hương Sơn Tây cùng người con gái nơi ấy. Câu 2 (0,5 điểm) Những từ ngữ/dòng thơ miêu tả “đôi mắt” trong khổ thơ thứ 5 là: “U uẩn chiều lưu lạc” “Buồn viễn xứ khôn khuây” → Đó là đôi mắt chất chứa nỗi buồn, sự u hoài, nhớ thương trong cảnh xa quê. Câu 3 (1,0 điểm) Bài thơ thể hiện tình cảm tha thiết, sâu nặng của tác giả đối với quê hương xứ Đoài trong những năm tháng chiến tranh. Đó là nỗi nhớ da diết về cảnh sắc quê nhà (Ba Vì, Sông Đáy, Sài Sơn…), nỗi đau xót trước cảnh điêu tàn, mất mát, và cả nỗi nhớ thương dành cho người con gái Sơn Tây. Cảm xúc chủ đạo là buồn thương, hoài niệm nhưng vẫn ẩn chứa niềm hy vọng về ngày trở lại thanh bình. Câu 4 (1,0 điểm) Hai câu thơ: Tôi nhớ xứ Đoài mây trắng lắm Em có bao giờ em nhớ thương? Sử dụng câu hỏi tu từ “Em có bao giờ em nhớ thương?” nhằm bộc lộ nỗi nhớ tha thiết và khát khao được đồng cảm. Câu hỏi không chờ đợi lời đáp mà xoáy sâu vào tâm trạng cô đơn, khắc khoải của nhân vật trữ tình. Nó làm nổi bật tình cảm một chiều đầy day dứt, đồng thời tăng tính biểu cảm, khiến nỗi nhớ trở nên da diết và ám ảnh hơn. Câu 5 (1,0 điểm) Bài thơ gợi cho em thông điệp sâu sắc về tình yêu quê hương trong những năm tháng chiến tranh. Dù phải sống trong cảnh chia ly, mất mát, con người vẫn luôn hướng về nơi chôn nhau cắt rốn với tất cả yêu thương và gắn bó. Quê hương không chỉ là cảnh sắc thân thuộc mà còn là nơi lưu giữ ký ức, gia đình và những người ta thương nhớ. Chính tình yêu ấy đã nâng đỡ tâm hồn con người giữa những tháng ngày gian khó. Đồng thời, bài thơ cũng nhắc nhở chúng ta biết trân trọng hòa bình hôm nay và gìn giữ những giá trị thiêng liêng của quê hương.

Câu 1 (khoảng 200 chữ) Nhân vật chị Cỏ Bò trong truyện “Cổ tích” được xây dựng như một biểu tượng đẹp đẽ của người phụ nữ nông thôn giàu đức hi sinh và lòng nhân hậu. Cuộc đời chị gắn liền với ruộng đồng, với những nhọc nhằn, thiếu thốn, nhưng ở chị luôn toát lên vẻ cam chịu, bền bỉ và giàu tình yêu thương. Dù cuộc sống khắc nghiệt, chị vẫn lặng lẽ gánh vác trách nhiệm, chăm lo cho gia đình, sẵn sàng hi sinh hạnh phúc riêng để mang lại bình yên cho người khác. Ẩn sau dáng vẻ lam lũ ấy là một tâm hồn trong trẻo, giàu lòng vị tha, luôn tin vào điều tốt đẹp như chính tinh thần “cổ tích” mà tác phẩm gợi ra. Nhân vật không chỉ khiến người đọc xúc động bởi số phận nhiều truân chuyên mà còn bởi vẻ đẹp nội tâm sâu sắc. Qua chị Cỏ Bò, tác giả gửi gắm niềm trân trọng đối với những con người bình dị mà cao quý trong cuộc sống đời thường, đồng thời khẳng định rằng giữa hiện thực khắc nghiệt vẫn luôn tồn tại những “cổ tích” được tạo nên từ tình thương và sự hi sinh thầm lặng. Câu 2 (khoảng 500 chữ) Trong xã hội hiện đại đầy biến động, lối sống tự lập trở thành một yêu cầu quan trọng đối với giới trẻ. Tự lập không chỉ là khả năng tự chăm lo cho bản thân mà còn là tinh thần chủ động, dám chịu trách nhiệm về lựa chọn và hành động của mình. Vì vậy, việc rèn luyện lối sống tự lập là điều vô cùng cần thiết đối với thanh niên ngày nay. Trước hết, tự lập giúp người trẻ trưởng thành và bản lĩnh hơn. Khi biết tự mình giải quyết vấn đề, vượt qua khó khăn, mỗi người sẽ tích lũy được kinh nghiệm sống quý giá. Thay vì phụ thuộc vào cha mẹ hay người khác, họ học cách suy nghĩ độc lập, đưa ra quyết định và chấp nhận hậu quả. Chính quá trình ấy rèn luyện ý chí, sự kiên trì và khả năng thích nghi – những yếu tố quan trọng để thành công trong cuộc sống. Bên cạnh đó, lối sống tự lập còn giúp giới trẻ khẳng định giá trị bản thân. Trong thời đại hội nhập, cơ hội luôn đi kèm thách thức. Chỉ những người chủ động học hỏi, không ngừng nỗ lực mới có thể nắm bắt cơ hội và phát triển sự nghiệp. Nếu ỷ lại, trông chờ vào sự sắp đặt của gia đình, người trẻ sẽ dễ mất phương hướng, thiếu động lực và khó đạt được thành tựu bền vững. Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn còn một bộ phận thanh niên sống thụ động, quen được bao bọc, ngại va chạm. Điều này không chỉ khiến họ thiếu kỹ năng sống mà còn dễ rơi vào tâm lí chán nản khi gặp thất bại. Vì vậy, mỗi bạn trẻ cần ý thức rèn luyện tính tự lập từ những việc nhỏ nhất như tự quản lí thời gian, tự chăm sóc bản thân, chủ động trong học tập và công việc. Gia đình và nhà trường cũng nên tạo điều kiện để con em được trải nghiệm, thử thách và học cách chịu trách nhiệm. Tóm lại, tự lập là chìa khóa giúp giới trẻ vững vàng bước vào đời. Rèn luyện lối sống tự lập không phải là tách mình khỏi sự hỗ trợ của người khác, mà là biết đứng trên đôi chân của chính mình, sống có mục tiêu và trách nhiệm. Khi mỗi người trẻ biết tự lập, họ không chỉ xây dựng tương lai cho bản thân mà còn góp phần tạo nên một xã hội năng động, tiến bộ và phát triển bền vững.

Câu 1 (0,5 điểm). Truyện được kể theo ngôi thứ ba. Người kể chuyện giấu mình, gọi nhân vật là “bà cụ”, “chị cỏ bò”, “chị”, “bà”… và thuật lại câu chuyện một cách khách quan. Câu 2 (0,5 điểm). Những chi tiết miêu tả hoàn cảnh của hai mẹ con sau khi đùm bọc nhau: “Nhà chị cỏ bò, một túp lều thưng vách cót, phủ mái giấy dầu, đứng tựa chân tòa nhà ba tầng nghễu nghện.” “Tối xuống, bên ngọn đèn hạt đỗ, nho nhỏ câu nói, tiếng cười.” “Thêm bà cụ, bớt bát cơm mà vui…” “Từng cơn gió bấc ào ào lùa qua vách cót mỏng… dưới tấm chăn chiên lỗ chỗ.” → Cuộc sống nghèo khó, thiếu thốn nhưng ấm áp tình người. Câu 3 (1,0 điểm). Chủ đề của truyện: Ca ngợi tình người ấm áp, sự yêu thương và đùm bọc giữa những con người nghèo khổ; đồng thời thể hiện niềm tin vào giá trị nhân hậu trong cuộc sống dù hoàn cảnh có khắc nghiệt. Câu 4 (1,0 điểm). Đoạn văn sử dụng nhiều từ ngữ gợi tả, giàu giá trị biểu cảm như: “rét mướt ác”, “ào ào”, “đồm độp”, “gõ buốt”. Các từ láy tạo âm thanh, nhịp điệu rõ rệt, làm nổi bật cái lạnh dữ dội của mùa đông. Biện pháp nhân hóa (“gió bấc lùa”, “sương sa gõ buốt”) khiến thiên nhiên như trở nên tàn nhẫn, khắc nghiệt hơn với con người. → Qua đó làm nổi bật hoàn cảnh đáng thương của hai mẹ con, tăng giá trị cảm xúc cho truyện. Câu 5 (1,0 điểm). Tình người là ngọn lửa sưởi ấm cuộc đời, nhất là khi con người rơi vào cảnh khó khăn, bất hạnh. Trong truyện, giữa cái nghèo và giá rét, bà cụ và chị cỏ bò đã tìm thấy ở nhau sự yêu thương và nương tựa. Chính tình cảm ấy khiến túp lều rách trở nên ấm áp hơn mọi ngôi nhà cao rộng. Cuộc sống có thể thiếu thốn vật chất nhưng không thể thiếu tình thương. Khi con người biết san sẻ, đùm bọc nhau, cuộc đời sẽ bớt khắc nghiệt và trở nên đáng sống hơn.

Câu 1 (0,5 điểm). Truyện được kể theo ngôi thứ ba. Người kể chuyện giấu mình, gọi nhân vật là “bà cụ”, “chị cỏ bò”, “chị”, “bà”… và thuật lại câu chuyện một cách khách quan. Câu 2 (0,5 điểm). Những chi tiết miêu tả hoàn cảnh của hai mẹ con sau khi đùm bọc nhau: “Nhà chị cỏ bò, một túp lều thưng vách cót, phủ mái giấy dầu, đứng tựa chân tòa nhà ba tầng nghễu nghện.” “Tối xuống, bên ngọn đèn hạt đỗ, nho nhỏ câu nói, tiếng cười.” “Thêm bà cụ, bớt bát cơm mà vui…” “Từng cơn gió bấc ào ào lùa qua vách cót mỏng… dưới tấm chăn chiên lỗ chỗ.” → Cuộc sống nghèo khó, thiếu thốn nhưng ấm áp tình người. Câu 3 (1,0 điểm). Chủ đề của truyện: Ca ngợi tình người ấm áp, sự yêu thương và đùm bọc giữa những con người nghèo khổ; đồng thời thể hiện niềm tin vào giá trị nhân hậu trong cuộc sống dù hoàn cảnh có khắc nghiệt. Câu 4 (1,0 điểm). Đoạn văn sử dụng nhiều từ ngữ gợi tả, giàu giá trị biểu cảm như: “rét mướt ác”, “ào ào”, “đồm độp”, “gõ buốt”. Các từ láy tạo âm thanh, nhịp điệu rõ rệt, làm nổi bật cái lạnh dữ dội của mùa đông. Biện pháp nhân hóa (“gió bấc lùa”, “sương sa gõ buốt”) khiến thiên nhiên như trở nên tàn nhẫn, khắc nghiệt hơn với con người. → Qua đó làm nổi bật hoàn cảnh đáng thương của hai mẹ con, tăng giá trị cảm xúc cho truyện. Câu 5 (1,0 điểm). Tình người là ngọn lửa sưởi ấm cuộc đời, nhất là khi con người rơi vào cảnh khó khăn, bất hạnh. Trong truyện, giữa cái nghèo và giá rét, bà cụ và chị cỏ bò đã tìm thấy ở nhau sự yêu thương và nương tựa. Chính tình cảm ấy khiến túp lều rách trở nên ấm áp hơn mọi ngôi nhà cao rộng. Cuộc sống có thể thiếu thốn vật chất nhưng không thể thiếu tình thương. Khi con người biết san sẻ, đùm bọc nhau, cuộc đời sẽ bớt khắc nghiệt và trở nên đáng sống hơn.