1. Mở bài: Giới thiệu tác giả Kim Lân: Một nhà văn chuyên viết về nông thôn và người nông dân với sự am hiểu sâu sắc. Giới thiệu tác phẩm và đoạn trích: "Làng" là tác phẩm tiêu biểu viết về tình yêu quê hương hòa quyện với lòng yêu nước. Đoạn trích tập trung vào thời điểm kịch tính nhất: ông Hai nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc. 2. Thân bài: Nội dung: Tâm trạng của ông Hai khi nghe tin dữ Trước khi nghe tin: Ông Hai đang ở nơi tản cư, luôn nhớ về làng với niềm tự hào khôn xiết. Tâm thế của ông đang rất phấn chấn khi nghe tin chiến thắng của quân ta. Giây phút nghe tin: Khi nghe người đàn bà tản cư nói làng Chợ Dầu "phản nước", "theo Tây", ông Hai rơi vào trạng thái bàng hoàng cực độ. Hành động "quay phắt lại, lắp bắp hỏi" cho thấy sự sửng sốt, không tin vào tai mình. Ý nghĩa: Qua đó, ta thấy tình yêu làng sâu nặng của ông Hai. Đối với ông, làng không chỉ là nơi chôn nhau cắt rốn mà còn là biểu tượng của danh dự và lòng yêu nước. Khi làng theo giặc, niềm tin và sự tự hào của ông bị sụp đổ hoàn toàn. Nghệ thuật đặc sắc: Xây dựng tình huống truyện: Kim Lân đã đặt nhân vật vào một tình huống đầy nghịch lý và kịch tính để bộc lộ chiều sâu tâm lý. Tình huống này thử thách lòng yêu nước của người nông dân. Miêu tả tâm lý nhân vật: Tác giả sử dụng những từ ngữ gợi hình, gợi cảm ("quay phắt lại", "lắp bắp") để diễn tả sự thay đổi đột ngột trong cảm xúc. Ngôn ngữ nhân vật: Ngôn ngữ đậm chất nông dân, mộc mạc nhưng giàu sức biểu cảm. Cách đối thoại và độc thoại nội tâm giúp nhân vật hiện lên chân thực, sống động. 3. Kết bài: Khẳng định giá trị đoạn trích: Đây là một trong những đoạn văn hay nhất thể hiện sự chuyển biến trong nhận thức của người nông dân Việt Nam sau Cách mạng tháng Tám. Nêu cảm nhận cá nhân: Đoạn trích không chỉ cho thấy tài năng của Kim Lân mà còn khơi gợi lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc trong mỗi độc giả.

Qua hình ảnh người mẹ trong đoạn trích, ta thấy hiện lên vẻ đẹp cao cả của những bà mẹ Việt Nam anh hùng: Sự dũng cảm, kiên trung: Các mẹ sẵn sàng đối mặt với cái chết, không khuất phục trước kẻ thù để bảo vệ cách mạng và giữ vững khí tiết. Lòng yêu nước thiết tha: Tình yêu dành cho con cái hòa quyện chặt chẽ với tình yêu đất nước. Các mẹ chính là hậu phương vững chắc, đồng thời là những chiến sĩ quả cảm trên mặt trận dân tộc. Đức hy sinh cao thượng: Cuộc đời các mẹ là minh chứng cho sự chịu đựng gian khổ và hy sinh thầm lặng nhưng vĩ đại, góp phần làm nên chiến thắng của dân tộc.

Đoạn thơ trên (trích từ bài thơ "Bà mẹ Hậu Giang" của Tố Hữu) tái hiện một khoảnh khắc bi tráng và xúc động: Sự hy sinh anh dũng: Hình ảnh "lưỡi gươm cắt", "dòng máu đỏ lên trời" nói lên sự hy sinh khốc liệt nhưng đầy lẫm liệt của người mẹ trước họng súng quân thù. Tiếng gọi của lòng yêu nước: Lời nhắn nhủ của mẹ trước khi hy sinh là lời kêu gọi đấu tranh, khẳng định tình yêu quê hương ("Nước non muôn quý ngàn yêu"). Sự bất tử: Hình bóng mẹ vẫn luôn còn mãi với dòng sông Hậu Giang, trở thành biểu tượng của tinh thần bất khuất, sống mãi trong lòng người con và quê hương.

Câu 1: Phân tích ba khổ thơ cuối bài "Chim thêu" của Nguyễn Bính (Khoảng 200 chữ) Ba khổ thơ cuối của bài Chim thêu là tiếng lòng xúc động của người cha về tình phụ tử trong cảnh chia cắt đất nước. Hình ảnh người cha "ôm tấm áo xanh giữa ngực" thể hiện sự nâng niu, trân trọng như đang vỗ về chính đứa con thân yêu. Từ láy "thổn thức", "bâng khuâng", "chắt chiu" đã diễn tả sâu sắc nỗi nhớ thương da diết và sự chăm chút tỉ mỉ của cha dành cho con qua từng mũi khâu. Dù chiến tranh "ngăn sông cản núi" khiến chiếc áo chưa thể gửi đi, cha vẫn lặng lẽ giữ gìn như giữ lấy lời hứa về sự đoàn tụ. Khổ thơ cuối mở ra một viễn cảnh tươi sáng khi "nước non một khối", hình ảnh "áo thêu chim trắng" không chỉ là món quà mà còn là biểu tượng của hòa bình và tự do. Qua đó, nhà thơ Nguyễn Bính đã ca ngợi tình yêu con cao cả hòa quyện cùng khát vọng thống nhất non sông, khẳng định sức sống mãnh liệt của tình cảm gia đình trước bão táp thời đại. Câu 2: Nghị luận về tình yêu thương của cha mẹ: Động lực hay Áp lực (Khoảng 400 chữ) Dàn ý gợi ý: Mở bài: Dẫn dắt vấn đề: Tình yêu thương của cha mẹ là món quà vô giá, nhưng cách thể hiện khác nhau sẽ mang lại những hiệu ứng khác nhau: là "động lực" nâng cánh hay "áp lực" đè nặng. Thân bài: Tình yêu là động lực: Khi cha mẹ thấu hiểu, khích lệ và tôn trọng cá tính của con. Sự tin tưởng của cha mẹ giúp con tự tin, có thêm sức mạnh vượt qua nghịch cảnh (giống như người cha trong bài Chim thêu luôn hy vọng vào tương lai tốt đẹp cho con). Tình yêu là áp lực: Khi tình thương đi kèm với sự kiểm soát, kỳ vọng quá cao hoặc mong muốn con thực hiện những giấc mơ dang dở của cha mẹ. Điều này khiến con cái cảm thấy ngột ngạt, lo sợ thất bại và mất đi bản sắc cá nhân. Góc nhìn của người con: Chúng ta cần sự định hướng nhưng cũng cần không gian để trưởng thành. Một tình yêu thương đúng nghĩa cần sự lắng nghe và thấu cảm từ hai phía. Kết bài: Khẳng định lại vấn đề: Tình yêu thương chỉ thực sự là động lực khi nó được xây dựng trên nền tảng của sự tự do và thấu hiểu.

Câu 1: Thể thơ của văn bản là thể thơ tự do (hoặc thơ hiện đại). Câu 2: Nhân vật trữ tình trong văn bản là người cha (người đang bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ khi nhìn con và thêu hình chim cho con). Câu 3: * Đề tài: Tình cảm gia đình (cụ thể là tình phụ tử). Chủ đề: Ngợi ca tình yêu thương sâu nặng, sự chăm chút và hy vọng về một tương lai hòa bình, tươi đẹp mà người cha dành cho con trong bối cảnh đất nước còn chia cắt. Câu 4: Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ trong hai dòng thơ: “Bâng khuâng cặp mắt đen tròn/ Chắt chiu vắng tiếng chim non gọi đàn…”: Biện pháp tu từ: Sử dụng các từ láy gợi hình, gợi cảm (bâng khuâng, chắt chiu) và hình ảnh ẩn dụ/tượng trưng. Tác dụng: * Gợi hình: Làm nổi bật vẻ đẹp ngây thơ, trong sáng của đứa con với đôi mắt "đen tròn". Gợi cảm: Thể hiện sự nâng niu, chăm chút tỉ mỉ của người cha trong từng mũi thêu. Nội dung: Diễn tả nỗi lòng đầy tâm tư, vừa yêu thương vừa xót xa, gửi gắm niềm tin vào sự sống và sự đoàn tụ (tiếng chim gọi đàn) giữa hoàn cảnh chiến tranh. Câu 5: Những ấn tượng về tình cảm người cha dành cho con: Đó là một tình yêu thương vừa dịu dàng, vừa sâu sắc. Người cha không chỉ chăm sóc con bằng những việc làm tỉ mỉ (thêu áo) mà còn gửi gắm vào đó cả thế giới tinh thần. Sự hy vọng và đức hy sinh: Cha chắt chiu những điều tốt đẹp nhất, mong con có một tương lai bình yên, vượt lên trên những khó khăn, mất mát của thời chiến. Tình cảm ấy gắn liền với tình yêu quê hương, đất nước, thể hiện qua mong ước về ngày mai hòa bình để con được sống hạnh phúc.

Câu 1 (2,0 điểm): Phân tích nhân vật "tôi" trong văn bản phần Đọc hiểu Nhân vật "tôi" trong văn bản hiện lên là một người giàu trải nghiệm và có cái nhìn sâu sắc về giá trị của thời gian và những sai lầm trong cuộc đời. Qua lời kể, "tôi" bộc lộ sự hối tiếc muộn màng khi nhận ra rằng có những lỗi lầm đối với người thân đã khuất hoặc những cơ hội đã trôi qua thì không thể bù đắp được. Tâm trạng của nhân vật mang tính tự vấn, thức tỉnh, từ đó rút ra bài học quý giá về thái độ sống. Nhân vật "tôi" đóng vai trò là người dẫn dắt, gửi gắm thông điệp rằng mỗi người cần phải suy nghĩ kỹ trước khi hành động và biết trân trọng hiện tại để không phải sống trong nuối tiếc. Qua nhân vật, tác giả khơi gợi sự đồng cảm và nhắc nhở người đọc về cách ứng xử trong các mối quan hệ và với chính cuộc đời mình. Câu 2 (4,0 điểm): Suy nghĩ về sự trung thực trong cuộc sống hiện nay Sự trung thực là một trong những phẩm chất đạo đức cao quý và cần thiết nhất của con người, đặc biệt là trong xã hội hiện đại đầy biến động. Trung thực không chỉ là nói đúng sự thật, không gian dối mà còn là sự thống nhất giữa suy nghĩ, lời nói và hành động, là sống đúng với lương tâm mình. Trong cuộc sống hiện nay, sự trung thực đóng vai trò như một sợi dây gắn kết lòng tin giữa người với người. Khi chúng ta trung thực, chúng ta tạo dựng được uy tín cá nhân, nhận được sự tôn trọng và tin cậy từ đồng nghiệp, bạn bè và gia đình. Trong môi trường học đường, trung thực giúp học sinh có kiến thức thực chất; trong kinh doanh, nó tạo nên thương hiệu bền vững. Ngược lại, sự giả dối có thể mang lại lợi ích nhất thời nhưng sẽ dẫn đến sự đổ vỡ về niềm tin và đạo đức. Tuy nhiên, thực tế hiện nay vẫn còn tồn tại nhiều hiện tượng thiếu trung thực như gian lận trong thi cử, quảng cáo sai sự thật hay sự thiếu thành thật trong các mối quan hệ xã hội. Để rèn luyện tính trung thực, mỗi cá nhân cần có bản lĩnh để đối mặt với sự thật, dám nhận lỗi khi sai phạm và không chạy theo những giá trị ảo. Tóm lại, trung thực là "tấm danh thiếp" quý giá nhất của mỗi người. Sống trung thực không chỉ giúp hoàn thiện nhân cách mà còn góp phần xây dựng một xã hội văn minh, công bằng và tốt đẹp hơn.

Câu 1 (0,5 điểm): Thể loại của văn bản là truyện ngắn (dựa vào phần trích dẫn nguồn: "Trích 65 truyện ngắn hay dành cho thiếu nhi"). Câu 2 (0,5 điểm): Ngôi kể được sử dụng là ngôi thứ nhất (người kể xưng "tôi", thường thấy trong các truyện ngắn tâm lý, tự sự về những lầm lỗi cá nhân). Câu 3 (1,0 điểm): Cốt truyện thường xoay quanh một tình huống gây ra sai lầm hoặc sự hối tiếc của nhân vật. Nó có sự kết hợp giữa yếu tố tự sự và biểu cảm, tập trung vào diễn biến nội tâm hơn là các hành động kịch tính. Câu 4 (1,0 điểm): Nội dung của văn bản nói về những sai lầm, lầm lỡ trong cuộc đời mà con người đôi khi mắc phải và nỗi ân hận, day dứt khi không còn cơ hội để sửa chữa những sai lầm đó. Câu 5 (1,0 điểm): Câu nói "Trong đời, có những điều ta đã lầm lỡ, không bao giờ còn có dịp để sửa chữa được nữa" có thể hiểu là: Cuộc sống có những giá trị hoặc thời điểm chỉ đến một lần. Khi ta gây ra tổn thương hoặc mắc sai lầm nghiêm trọng (như đối với người thân đã khuất hoặc cơ hội đã qua), thời gian không thể quay lại để bù đắp. Lời nhắc nhở chúng ta cần suy nghĩ kỹ trước khi hành động và biết trân trọng hiện tại để không phải hối tiếc về sau.

Câu 1 (2,0 điểm) (Đoạn văn khoảng 200 chữ phân tích đặc sắc nghệ thuật đoạn trích bài thơ “Xin trả lại con Làng Nủ”) Đoạn trích bài thơ “Xin trả lại con Làng Nủ” để lại ấn tượng sâu sắc bởi những đặc sắc nghệ thuật giàu cảm xúc. Trước hết, tác giả sử dụng giọng điệu tha thiết, nghẹn ngào như một lời khẩn cầu, khiến nỗi đau mất mát hiện lên chân thực và ám ảnh. Điệp ngữ “xin trả lại” được lặp lại nhiều lần vừa nhấn mạnh khát vọng đoàn tụ, vừa thể hiện sự bất lực, xót xa trước thiên tai khắc nghiệt. Hình ảnh thơ giản dị mà giàu sức gợi, tái hiện cảnh làng quê hoang tàn sau lũ, làm nổi bật nỗi đau của người mẹ mất con. Bên cạnh đó, việc sử dụng câu hỏi tu từ và những từ ngữ giàu sắc thái biểu cảm đã góp phần khắc họa cảm xúc đau đớn, day dứt. Tất cả tạo nên một đoạn thơ thấm đẫm tình mẫu tử và lòng thương cảm sâu sắc đối với những con người vùng lũ. Câu 2 (4,0 điểm) (Bài văn nghị luận khoảng 500 chữ) Steve Jobs từng nói: “Cuộc sống là một hành trình tìm kiếm sự cân bằng giữa những điều bạn yêu thích và những điều bạn cần làm.” Theo em, đối với học sinh, việc cân bằng giữa mong muốn của bản thân và kì vọng của gia đình là điều vô cùng quan trọng để trưởng thành một cách hài hòa và hạnh phúc. Trước hết, mỗi người trẻ đều có ước mơ, sở thích và đam mê riêng. Đó có thể là mong muốn theo đuổi nghệ thuật, thể thao hay một ngành nghề mới mẻ. Khi được sống với điều mình yêu thích, ta sẽ có động lực và sự sáng tạo. Tuy nhiên, bên cạnh đó, gia đình luôn đặt kì vọng vào con cái với mong muốn con có tương lai ổn định, thành công. Những kì vọng ấy xuất phát từ tình yêu thương và sự lo lắng. Vì vậy, để cân bằng, học sinh cần biết lắng nghe và thấu hiểu cha mẹ. Thay vì phản ứng tiêu cực khi bị áp lực, ta nên chia sẻ suy nghĩ của mình một cách chân thành. Khi cha mẹ hiểu được đam mê và kế hoạch nghiêm túc của con, họ sẽ dễ dàng ủng hộ hơn. Đồng thời, bản thân người trẻ cũng cần chứng minh sự trưởng thành bằng thái độ học tập nghiêm túc và tinh thần trách nhiệm. Bên cạnh đó, sự cân bằng còn thể hiện ở việc biết sắp xếp thời gian hợp lí giữa học tập và sở thích cá nhân. Khi hoàn thành tốt những điều “cần làm”, ta sẽ có cơ sở để theo đuổi điều mình “yêu thích”. Sự dung hòa ấy không chỉ giúp gia đình yên tâm mà còn giúp bản thân cảm thấy tự tin, vững vàng hơn trên con đường tương lai. Tóm lại, cân bằng giữa mong muốn cá nhân và kì vọng gia đình là một hành trình đòi hỏi sự thấu hiểu, đối thoại và nỗ lực từ cả hai phía. Khi tìm được điểm chung, người trẻ sẽ vừa được sống với đam mê, vừa giữ trọn tình cảm gia đình – đó mới là thành công trọn vẹn.

Câu 1 (0,5 điểm) Nhân vật trữ tình trong bài thơ là người mẹ (hoặc người lớn xưng “mẹ”) đang nói với “con”. Câu 2 (0,5 điểm) Những từ ngữ miêu tả hoàn cảnh của “con” trong hai khổ thơ đầu: “vùng lũ”, “nước dâng”, “mưa”, “bùn”, thiếu thốn, khó khăn trong ngày khai giảng… → Gợi hoàn cảnh gian nan, vất vả của đứa trẻ nơi vùng lũ. Câu 3 (1,0 điểm) Đoạn thơ sử dụng câu hỏi tu từ: “Sao giờ đây con chỉ thấy bùn?” Tác dụng: Nhấn mạnh sự đối lập giữa niềm vui ngày đầu đến trường và thực tế buồn bã do lũ lụt gây ra; bộc lộ nỗi xót xa, thương con và cảm xúc trăn trở của người mẹ trước hoàn cảnh khó khăn. Câu 4 (1,0 điểm) Cảm hứng chủ đạo của bài thơ là tình mẫu tử yêu thương tha thiết, đồng thời thể hiện sự cảm thông, sẻ chia với những mất mát, khó khăn của người dân vùng lũ. Câu 5 (1,0 điểm) Từ góc nhìn của người trẻ, em có thể quyên góp sách vở, quần áo, tiền tiết kiệm để ủng hộ đồng bào vùng lũ. Ngoài ra, em có thể tham gia các hoạt động thiện nguyện do trường lớp tổ chức, lan tỏa thông điệp yêu thương trên mạng xã hội. Quan trọng nhất là nuôi dưỡng tinh thần sẻ chia, biết đồng cảm với những hoàn cảnh khó khăn. Những hành động nhỏ nhưng chân thành sẽ góp phần giúp người dân vùng lũ vơi bớt khó khăn.

Câu 1 (2,0 điểm) (Đoạn văn khoảng 200 chữ phân tích nhân vật chị cò trong truyện “Cổ tích”) Nhân vật chị cò trong truyện “Cổ tích” là hình ảnh tiêu biểu cho những con người nghèo khổ nhưng giàu tình yêu thương. Chị có hoàn cảnh bất hạnh, cuộc sống thiếu thốn, phải sống trong căn nhà vách cót mỏng, mái lợp giấy dầu, quanh năm chịu rét mướt và gió bấc. Tuy vậy, ở chị luôn toát lên vẻ đẹp của sự hiền lành, nhẫn nại và giàu đức hi sinh. Khi trở thành mẹ, chị dành trọn tình thương cho đứa con nhỏ và hết lòng đùm bọc bà cụ. Chính tình yêu thương chân thành ấy đã sưởi ấm căn nhà nghèo giữa những ngày đông giá lạnh. Ở chị cò, người đọc không chỉ thấy nỗi cơ cực của người lao động nghèo mà còn cảm nhận được ánh sáng của lòng nhân ái. Nhân vật góp phần làm nổi bật chủ đề của truyện: trong hoàn cảnh khắc nghiệt, tình người chính là điều kì diệu nhất, giống như một câu chuyện cổ tích giữa đời thường. Câu 2 (4,0 điểm) (Bài văn nghị luận khoảng 500 chữ về việc giới trẻ cần rèn luyện lối sống tự lập) Trong cuộc sống hiện đại, lối sống tự lập là một phẩm chất vô cùng cần thiết, đặc biệt đối với giới trẻ. Tự lập là khả năng tự suy nghĩ, tự quyết định và chịu trách nhiệm về hành động của mình mà không phụ thuộc quá mức vào người khác. Việc rèn luyện lối sống tự lập giúp người trẻ trưởng thành và vững vàng hơn trước những thử thách của cuộc đời. Trước hết, tự lập giúp mỗi người chủ động trong học tập và công việc. Một học sinh biết tự lập sẽ tự giác học bài, sắp xếp thời gian hợp lí và không ỷ lại vào sự nhắc nhở của cha mẹ hay thầy cô. Nhờ đó, các em hình thành tinh thần trách nhiệm và ý thức kỉ luật. Khi bước vào cuộc sống xã hội, sự tự lập còn giúp người trẻ tự tin đưa ra quyết định và giải quyết vấn đề. Bên cạnh đó, tự lập giúp giới trẻ rèn luyện bản lĩnh và khả năng thích nghi. Cuộc sống không phải lúc nào cũng thuận lợi; sẽ có những khó khăn, thất bại. Nếu quen dựa dẫm vào người khác, ta sẽ dễ nản lòng khi không có chỗ dựa. Ngược lại, người có lối sống tự lập sẽ coi thử thách là cơ hội để rèn luyện và trưởng thành. Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn một bộ phận giới trẻ sống phụ thuộc, thiếu kĩ năng tự chăm sóc bản thân, ngại va chạm và sợ thất bại. Điều này có thể khiến các bạn thiếu tự tin và khó thích nghi khi bước ra môi trường rộng lớn hơn. Vì vậy, mỗi bạn trẻ cần bắt đầu rèn luyện tính tự lập từ những việc nhỏ như tự quản lí thời gian, tự học, tự làm việc nhà và tự chịu trách nhiệm về lỗi lầm của mình. Tóm lại, tự lập là chìa khóa để giới trẻ khẳng định giá trị bản thân và xây dựng tương lai vững chắc. Khi biết sống tự lập, mỗi người sẽ trở nên mạnh mẽ, tự tin và sẵn sàng đối mặt với mọi thử thách trong cuộc sống.