Câu 1

Bài thơ Bến đò ngày mưa trong tập Thi nhân Việt Nam gợi lên một cảm hứng chủ đạo là nỗi buồn man mác trước cảnh quê trong mưa. Không gian bến đò hiện ra với tre rũ rợi, chuối bơ phờ, con thuyền đậu trơ vơ, quán hàng vắng khách… Tất cả đều chìm trong màn mưa lạnh lẽo, tạo nên một bức tranh hiu hắt, thưa thớt. Cảm hứng ấy không ồn ào mà lặng lẽ, thấm sâu, như dòng sông “trôi rào rạt” giữa ngày mưa. Qua việc khắc họa cảnh vật và con người lam lũ, tác giả thể hiện sự đồng cảm với nhịp sống nghèo khó, chậm buồn nơi thôn quê. Chủ đề của bài thơ vì thế hướng đến việc bộc lộ tâm trạng cô đơn, trầm lắng của thi nhân trước cảnh đời vắng vẻ, đồng thời thể hiện tình yêu tha thiết với quê hương. Chính sự hòa quyện giữa cảnh và tình đã tạo nên dư vị buồn dịu nhẹ, để lại trong lòng người đọc nhiều suy ngẫm.

Câu 2 (khoảng 400 chữ)

Quê hương là hai tiếng thân thương gắn bó với mỗi con người từ thuở lọt lòng. Dù đi đâu, làm gì, quê hương vẫn là cội nguồn nuôi dưỡng tâm hồn và định hình nhân cách của mỗi người.

Trước hết, quê hương là nơi ta sinh ra và lớn lên, nơi lưu giữ những kỉ niệm đầu đời. Đó có thể là con đường làng, mái trường nhỏ, bến sông, cánh đồng… Những hình ảnh bình dị ấy góp phần bồi đắp tình cảm, dạy ta biết yêu thương, sẻ chia và trân trọng những điều giản đơn. Quê hương còn là nơi có gia đình – điểm tựa tinh thần vững chắc giúp ta vượt qua khó khăn trong cuộc sống.

Không chỉ vậy, quê hương còn góp phần hình thành bản sắc cá nhân. Mỗi vùng đất có truyền thống, phong tục, giọng nói và nếp sống riêng. Tất cả hòa quyện, tạo nên nền tảng văn hóa và giá trị sống cho con người. Khi trưởng thành, dù ở phương trời nào, mỗi người vẫn mang theo trong mình dấu ấn quê nhà. Chính điều đó tạo nên sự khác biệt và làm nên chiều sâu tâm hồn.

Trong hành trình lập thân, lập nghiệp, quê hương còn là động lực để phấn đấu. Nhiều người nỗ lực học tập, làm việc không chỉ vì bản thân mà còn mong muốn góp phần xây dựng quê hương giàu đẹp hơn. Tình yêu quê hương vì thế trở thành nguồn sức mạnh tinh thần lớn lao, giúp con người kiên trì trước thử thách.Tuy nhiên, ý nghĩa của quê hương chỉ thực sự trọn vẹn khi mỗi người biết trân trọng và có trách nhiệm với nơi mình sinh ra. Điều đó thể hiện qua việc giữ gìn truyền thống tốt đẹp, sống tử tế, nỗ lực học tập và đóng góp cho cộng đồng.

Có thể nói, quê hương là cội nguồn của yêu thương và khát vọng. Dù cuộc sống có đổi thay, quê hương vẫn luôn là nơi để nhớ, để thương và để trở về – một phần không thể thiếu trong cuộc đời mỗi con người.

câu1

Yêu cầu về hình thức, kĩ năng: Đảm bảo đoạn văn nghị luận có bố cục mạch lạc, sử dụng linh hoạt các kiểu câu và có sự liên kết chặt chẽ giữa các câu, các ý trong đoạn văn. Có cách diễn đạt trong sáng độc đáo, thể hiện những suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về vấn đề nghị luận.

Yêu cầu về kiến thức: 

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục.

Sau đây là một hướng gợi ý: 

- Tâm trạng thương cảm, xót xa

+ Kiều vốn “sẵn mối thương tâm”, vừa nghe chuyện Đạm Tiên đã rơi lệ.

+ Nỗi đau của Đạm Tiên khiến Kiều nghĩ đến thân phận chung của người phụ nữ trong xã hội phong kiến (“bạc mệnh cũng là lời chung”).

+ Lời than vừa là thương người, vừa như tự xót xa cho chính mình.

- Sự đồng cảm và trân trọng người cùng cảnh ngộ

+ Cảm thương cho một kiếp tài sắc nhưng truân chuyên, cô đơn khi sống và khi chết (“ma không chồng”, “không kẻ đoái người hoài”).

+ Thắp hương, khấn vái, làm thơ viếng mộ — hành động thành kính, giàu nghĩa tình.

- Sự rung động và dự cảm mơ hồ về số phận

+ Cảnh vật hoang vắng (bóng tà, gió hiu hiu, bông lau…) làm tâm trạng Kiều thêm u uẩn.

+ “Mê mẩn tâm thần”, “đứng lặng tần ngần”, “sầu tuôn đứt nối” — cho thấy một linh cảm bất an, như dự báo đoạn đời đầy sóng gió sắp đến.

câu 2

Xã hội càng phát triển thì cũng kéo theo nhiều hệ lụy ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống cũng như con người. Trong đó, có một thực trang đang là vấn đề báo động, cần lên án - lối sống quá đề cao vật chất. Xuất hiện ngày càng nhiều và nó phổ biến nhất không chỉ trong một bộ phận không nhỏ giới trẻ hiện nay, mà đang là một gánh nặng, trở nên tiêu cực đối với toàn xã hội.

Thế nào là lối sống quá đề cao vật chất và tại sao nó ngày càng phát triển rộng rãi? Đó là một câu hỏi đang nhức nhối cả cộng đồng. Đây là một lối sống mà người mắc phải là những người luôn coi nặng giá trị vất chất, luôn chạy theo những nhu cầu trước mắt, đặt cao lợi ích bản thân lên trên tất cả mà quên đi những người xung quanh, những giá trị tinh thần. Họ gần như trở thành một con người ích kỉ, sẵn sàng làm mọi việc để trục lợi. Điều này, đã làm băng hoại đạo đức con người, trở thành một căn bệnh nguy hiểm, khiến cho họ dễ dàng trở nên bị cô lập, dễ dàng bị mọi người tránh xa. Nhưng tại sao nó lại càng trở nên phổ biến khi xã hội hiện đại và phát triển? Đặc biệt là trong giới trẻ?

Trước tiên chúng ta hãy nhìn vào biểu hiện của lối sống thực dụng. Nó là một cuộc sống buông thả, thờ ơ và có những hành xử thô bạo, làm trái với phạm pháp luật nhà nước. Bên cạnh đó, người có lối sống thực dụng thì đối với họ những giá trị đạo đức, nhân cách, hay tâm hồn chỉ là một màng tơ mỏng manh mà cái được họ coi trọng và chú tâm đó là “lợi ích”, những thứ mà họ có thể đong đếm tính toán được bằng tiền bạc, vật chất nhằm thỏa mãn bản thân. Mà hiện nay, do nhu cầu hội nhập, nên công nghệ phát triển, nên càng ngày càng có nhiều bạn trẻ dễ dàng rơi vào những cạm bẫy, rơi vào những thói hư tật xấu, những phong trào mà có thể coi là “vớ vẩn”. Họ sẵn sàng chọn một công việc theo thị hiếu xã hội, một công việc có thể kiếm ra tiền chứ không phải theo sở thích hay khả năng của bản thân. Không coi trọng pháp luật, không coi trọng đạo đức nên dễ dàng có những hành vi như bạo lực, cướp bóc,…ở lứa tuổi thanh thiếu niên, hay dễ dàng sống thử, quan hệ tình dục trước hôn nhân, bỏ bê việc học hành để cắm đầu vào những trò chơi vô bổ như game, đua xe, tụ tập đi bar, đi vũ trường. Đây chính là một lối sống hưởng thụ, hưởng lạc quá mức.

câu1

Yêu cầu về hình thức, kĩ năng: Đảm bảo đoạn văn nghị luận có bố cục mạch lạc, sử dụng linh hoạt các kiểu câu và có sự liên kết chặt chẽ giữa các câu, các ý trong đoạn văn. Có cách diễn đạt trong sáng độc đáo, thể hiện những suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về vấn đề nghị luận.

Yêu cầu về kiến thức: 

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục.

Sau đây là một hướng gợi ý: 

- Tâm trạng thương cảm, xót xa

+ Kiều vốn “sẵn mối thương tâm”, vừa nghe chuyện Đạm Tiên đã rơi lệ.

+ Nỗi đau của Đạm Tiên khiến Kiều nghĩ đến thân phận chung của người phụ nữ trong xã hội phong kiến (“bạc mệnh cũng là lời chung”).

+ Lời than vừa là thương người, vừa như tự xót xa cho chính mình.

- Sự đồng cảm và trân trọng người cùng cảnh ngộ

+ Cảm thương cho một kiếp tài sắc nhưng truân chuyên, cô đơn khi sống và khi chết (“ma không chồng”, “không kẻ đoái người hoài”).

+ Thắp hương, khấn vái, làm thơ viếng mộ — hành động thành kính, giàu nghĩa tình.

- Sự rung động và dự cảm mơ hồ về số phận

+ Cảnh vật hoang vắng (bóng tà, gió hiu hiu, bông lau…) làm tâm trạng Kiều thêm u uẩn.

+ “Mê mẩn tâm thần”, “đứng lặng tần ngần”, “sầu tuôn đứt nối” — cho thấy một linh cảm bất an, như dự báo đoạn đời đầy sóng gió sắp đến.

câu 2

Xã hội càng phát triển thì cũng kéo theo nhiều hệ lụy ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống cũng như con người. Trong đó, có một thực trang đang là vấn đề báo động, cần lên án - lối sống quá đề cao vật chất. Xuất hiện ngày càng nhiều và nó phổ biến nhất không chỉ trong một bộ phận không nhỏ giới trẻ hiện nay, mà đang là một gánh nặng, trở nên tiêu cực đối với toàn xã hội.

Thế nào là lối sống quá đề cao vật chất và tại sao nó ngày càng phát triển rộng rãi? Đó là một câu hỏi đang nhức nhối cả cộng đồng. Đây là một lối sống mà người mắc phải là những người luôn coi nặng giá trị vất chất, luôn chạy theo những nhu cầu trước mắt, đặt cao lợi ích bản thân lên trên tất cả mà quên đi những người xung quanh, những giá trị tinh thần. Họ gần như trở thành một con người ích kỉ, sẵn sàng làm mọi việc để trục lợi. Điều này, đã làm băng hoại đạo đức con người, trở thành một căn bệnh nguy hiểm, khiến cho họ dễ dàng trở nên bị cô lập, dễ dàng bị mọi người tránh xa. Nhưng tại sao nó lại càng trở nên phổ biến khi xã hội hiện đại và phát triển? Đặc biệt là trong giới trẻ?

Trước tiên chúng ta hãy nhìn vào biểu hiện của lối sống thực dụng. Nó là một cuộc sống buông thả, thờ ơ và có những hành xử thô bạo, làm trái với phạm pháp luật nhà nước. Bên cạnh đó, người có lối sống thực dụng thì đối với họ những giá trị đạo đức, nhân cách, hay tâm hồn chỉ là một màng tơ mỏng manh mà cái được họ coi trọng và chú tâm đó là “lợi ích”, những thứ mà họ có thể đong đếm tính toán được bằng tiền bạc, vật chất nhằm thỏa mãn bản thân. Mà hiện nay, do nhu cầu hội nhập, nên công nghệ phát triển, nên càng ngày càng có nhiều bạn trẻ dễ dàng rơi vào những cạm bẫy, rơi vào những thói hư tật xấu, những phong trào mà có thể coi là “vớ vẩn”. Họ sẵn sàng chọn một công việc theo thị hiếu xã hội, một công việc có thể kiếm ra tiền chứ không phải theo sở thích hay khả năng của bản thân. Không coi trọng pháp luật, không coi trọng đạo đức nên dễ dàng có những hành vi như bạo lực, cướp bóc,…ở lứa tuổi thanh thiếu niên, hay dễ dàng sống thử, quan hệ tình dục trước hôn nhân, bỏ bê việc học hành để cắm đầu vào những trò chơi vô bổ như game, đua xe, tụ tập đi bar, đi vũ trường. Đây chính là một lối sống hưởng thụ, hưởng lạc quá mức.