1. Trong văn bản “Bà má Hậu Giang”, hình tượng bà má hiện lên như biểu tượng đẹp đẽ của người phụ nữ Nam Bộ trong những năm tháng chiến tranh gian khổ. Trước hết, bà má là người mẹ giàu tình yêu thương, hết lòng vì con cháu và quê hương. Tình thương ấy không chỉ thể hiện qua sự chăm lo, đùm bọc mà còn ở sự hi sinh thầm lặng. Dù tuổi cao, bà vẫn một lòng son sắt với cách mạng, sẵn sàng che chở, nuôi giấu cán bộ, coi họ như con ruột của mình. Ở bà má toát lên vẻ đẹp của lòng dũng cảm và ý chí kiên cường: đối mặt với hiểm nguy, bà không hề nao núng, vẫn giữ thái độ bình tĩnh, gan góc. Đặc biệt, giọng nói mộc mạc, cách ứng xử chân tình đậm chất người dân Hậu Giang càng làm nổi bật vẻ đẹp chân phương mà cao cả. Bà má không chỉ là một cá nhân cụ thể mà còn là hình ảnh tiêu biểu cho bao bà mẹ miền Nam anh hùng – những con người đã góp phần làm nên sức mạnh bền bỉ của dân tộc. Qua nhân vật này, tác giả bày tỏ niềm kính trọng và biết ơn sâu sắc đối với những người mẹ giàu đức hi sinh.

2. Trong văn bản “Bà má Hậu Giang”, hình ảnh bà má hiện lên với lòng yêu nước sâu sắc, đức hi sinh thầm lặng và tinh thần kiên cường trước gian khó. Từ câu chuyện ấy, mỗi chúng ta – đặc biệt là thế hệ trẻ hôm nay – càng ý thức rõ hơn về trách nhiệm của mình đối với đất nước trong thời bình.

Nếu như thế hệ đi trước đã không tiếc máu xương để bảo vệ độc lập, thì thế hệ trẻ hôm nay có trách nhiệm giữ gìn và phát triển thành quả ấy. Trách nhiệm đó trước hết thể hiện ở lòng yêu nước chân thành, được cụ thể hóa bằng ý thức học tập, rèn luyện và cống hiến. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và cuộc cách mạng công nghệ 4.0, đất nước muốn phát triển cần những con người có tri thức, bản lĩnh và khát vọng vươn lên. Vì vậy, người trẻ không thể sống thờ ơ, ích kỉ hay chỉ biết hưởng thụ, mà phải chủ động trang bị kiến thức, kĩ năng, nuôi dưỡng lí tưởng sống đẹp.

Bên cạnh đó, thế hệ trẻ cần có trách nhiệm gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, bảo vệ môi trường và tuân thủ pháp luật. Những hành động tưởng chừng nhỏ bé như không xả rác bừa bãi, tham gia các hoạt động tình nguyện, lan tỏa thông tin tích cực trên mạng xã hội, hay đấu tranh với các biểu hiện sai trái cũng đều góp phần xây dựng xã hội văn minh. Đặc biệt, trong bối cảnh đất nước hội nhập sâu rộng, người trẻ cần nâng cao tinh thần tự tôn dân tộc, sẵn sàng học hỏi tinh hoa nhân loại nhưng không đánh mất giá trị cốt lõi của mình.

Để thực hiện trách nhiệm ấy, thế hệ trẻ có thể bắt đầu từ những việc cụ thể: xác định mục tiêu học tập rõ ràng, không ngừng đổi mới sáng tạo; tham gia các phong trào vì cộng đồng; rèn luyện sức khỏe và kĩ năng sống; tích cực tìm hiểu lịch sử, truyền thống dân tộc để bồi dưỡng lòng tự hào. Quan trọng hơn cả là nuôi dưỡng tinh thần dấn thân và ý chí vượt khó, sẵn sàng đảm nhận những nhiệm vụ khó khăn khi Tổ quốc cần.

Tấm gương của bà má nhắc nhở chúng ta rằng lòng yêu nước không phải là điều xa vời, mà bắt đầu từ sự hi sinh và trách nhiệm trong từng việc làm cụ thể. Khi thế hệ trẻ sống có lí tưởng và hành động thiết thực, đất nước sẽ có thêm động lực để phát triển bền vững và vươn xa trong tương lai.

Câu 1. (0,5 điểm)

Văn bản "Bà má Hậu Giang" được viết theo thể thơ song thất lục bát.

Câu 2. (0,5 điểm)

Sự việc xảy ra trong văn bản: Một tên giặc xông vào túp lều, tra khảo và dùng bạo lực để bắt bà má khai chỗ ở của du kích.

Câu 3. (1,0 điểm)

* Những hành động thể hiện sự độc ác của tên giặc:

– Đạp rơi liếp mành, xông vào nhà dân một cách thô bạo.

– Tra khảo, rống hét, buộc bà má phải khai nơi ở của du kích.

– Đe doạ chém đầu khi bà má không khai.

– Đạp lên đầu bà má, dùng lưỡi gươm lạnh kề hông để uy hiếp.

* Nhận xét về nhân vật tên giặc:

– Tên giặc hiện lên với bản chất tàn bạo, hung hãn, mất nhân tính.

– Hắn là đại diện cho tội ác của kẻ thù xâm lược, gieo rắc đau thương và mất mát của nhân dân ta.

Câu 4. (1,0 điểm)

– Biện pháp tu từ được sử dụng trong hai dòng thơ là so sánh. Những người lính được so sánh với rừng đước và rừng chàm.

– Tác dụng của biện pháp tu từ so sánh:

+ Khẳng định sức mạnh chiến đấu bền bỉ, dẻo dai, bất khuất của những người lính trong kháng chiến.

+ Thể hiện niềm tin, sự tự hào lớn lao của bà má về những người lính, người con của cách mạng.

+ Hình ảnh so sánh gần gũi, bình dị, tăng sức gợi hình, gợi cảm cho bài thơ.

Câu 5. (1,0 điểm)

Tinh thần yêu nước của nhân dân ta trong cuộc đấu tranh bảo vệ Tổ quốc:

– Nhân dân dù gian khổ, hiểm nguy vẫn một lòng trung thành với cách mạng, sẵn sàng hi sinh để bảo vệ Tổ quốc.

– Tinh thần kiên cường, bất khuất được thể hiện ở chỗ không chùn bước trước mọi hiểm nguy, áp bức, sẵn sàng đối mặt với cái chết để bảo vệ lý tưởng.

– Lòng dũng cảm phi thường được thể hiện qua việc vượt lên nỗi sợ hãi bản năng để đứng vững, chống lại kẻ thù mạnh hơn nhiều lần.

1. Trong đoạn trích “Người bán mai vàng”, nhân vật Mai hiện lên như hình ảnh tiêu biểu cho những con người lao động nghèo nhưng giàu lòng tự trọng và yêu thương. Giữa không khí Tết rộn ràng, khi mai vàng – biểu tượng của mùa xuân và hi vọng – được người đời săn đón, Mai lại lặng lẽ mưu sinh bằng chính những chậu mai ấy. Hoàn cảnh khó khăn khiến cô phải bươn chải, chịu đựng bao vất vả, song ở Mai không hề có sự than thân trách phận. Trái lại, cô toát lên vẻ đẹp của sự nhẫn nại và nghị lực. Mai trân trọng từng cành hoa, nâng niu chúng như gửi gắm vào đó ước mơ về một cuộc sống tốt đẹp hơn. Đặc biệt, trong cách ứng xử với khách hàng, Mai giữ được sự chân thành và lòng tự trọng, không vì túng thiếu mà đánh mất phẩm giá. Hình ảnh Mai bên những chậu mai vàng vì thế trở nên giàu ý nghĩa: cô vừa là người bán hoa, vừa như đang gieo những mầm xuân cho đời. Qua nhân vật này, tác giả bày tỏ niềm cảm thông sâu sắc với người lao động và ngợi ca vẻ đẹp bình dị mà bền bỉ của họ.

2. Trong thời đại mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, một bộ phận giới trẻ đang sa vào lối sống thích khoe khoang, phô trương “ảo” những thứ không thực sự thuộc về mình. Đó có thể là việc mượn xe sang để chụp ảnh, dùng đồ hiệu giả, “check-in” ở nơi sang trọng nhưng không phản ánh đúng điều kiện sống, thậm chí bịa đặt thành tích học tập hay công việc nhằm tạo dựng hình ảnh hào nhoáng trên không gian mạng. Hiện tượng này ngày càng phổ biến và để lại nhiều hệ lụy đáng suy ngẫm.

Trước hết, nguyên nhân của lối sống ấy xuất phát từ tâm lý muốn được công nhận, được ngưỡng mộ. Trong môi trường cạnh tranh và so sánh không ngừng, nhiều bạn trẻ xem “like”, “share” hay lời khen trên mạng như thước đo giá trị bản thân. Bên cạnh đó, ảnh hưởng của văn hóa thần tượng và lối sống vật chất cũng khiến một số người đồng nhất thành công với vẻ ngoài giàu có, sang chảnh. Khi không đủ điều kiện để đạt được những điều đó, họ chọn cách “sống ảo” để khỏa lấp sự tự ti.

Tuy nhiên, việc khoe khoang những thứ không thuộc về mình trước hết làm xói mòn lòng tự trọng. Khi hình ảnh xây dựng dựa trên sự giả tạo, con người dễ rơi vào trạng thái lo lắng, sợ bị phát hiện, dần đánh mất sự chân thành trong các mối quan hệ. Lâu dài, lối sống này tạo nên thói quen chạy theo hư danh, coi trọng hình thức hơn giá trị thực chất. Nó cũng góp phần lan truyền những chuẩn mực lệch lạc, khiến nhiều người trẻ khác áp lực phải “bằng bạn bằng bè”, dẫn đến tiêu xài hoang phí hoặc thậm chí sa vào hành vi sai trái.

Để khắc phục, mỗi người trẻ cần nhận thức rằng giá trị đích thực không nằm ở những gì phô bày bên ngoài mà ở năng lực, nhân cách và sự nỗ lực bền bỉ. Thay vì tốn thời gian xây dựng hình ảnh “ảo”, hãy đầu tư cho tri thức, kỹ năng và trải nghiệm thật. Gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần định hướng lối sống lành mạnh, đề cao sự trung thực và giản dị.

Sống chân thành với chính mình mới là nền tảng của hạnh phúc bền vững. Khi giới trẻ biết trân trọng giá trị thật, họ không cần đến những lớp vỏ hào nhoáng để khẳng định bản thân.

1. Đoạn trích trên thuộc kiệt tác Truyện Kiều của Nguyễn Du, thể hiện sâu sắc bi kịch tình yêu và thân phận của Thúy Kiều. Về nội dung, đoạn thơ là tiếng khóc đầy đau đớn của Kiều khi giãi bày nỗi lòng với Kim Trọng. Nàng ý thức được “phận mỏng như tờ”, tự nhận mình đã phụ lời thề ước vì phải bán mình cứu cha trong cơn gia biến. Qua đó, tác giả khắc họa vẻ đẹp tâm hồn Kiều: hiếu thảo, trọng tình nghĩa nhưng cũng đầy day dứt, dằn vặt vì chữ tình không trọn. Bi kịch của nàng là sự xung đột giữa chữ hiếu và chữ tình – một nghịch cảnh éo le của người phụ nữ trong xã hội phong kiến.

Về nghệ thuật, đoạn thơ nổi bật với ngôn ngữ giàu cảm xúc, giọng điệu bi thương, thống thiết. Các hình ảnh ẩn dụ như “phận mỏng như tờ”, “sầu này dằng dặc” gợi nỗi đau kéo dài, dai dẳng. Nghệ thuật độc thoại nội tâm giúp nhân vật bộc lộ trực tiếp tâm trạng, làm tăng tính chân thực và sức lay động. Qua đó, đoạn thơ góp phần thể hiện giá trị nhân đạo sâu sắc của tác phẩm.

2. Trong thời đại số, khi công nghệ phát triển mạnh mẽ và mạng internet phủ khắp mọi lĩnh vực của đời sống, con người có nhiều cơ hội tiếp cận tri thức và kết nối toàn cầu. Tuy nhiên, chính nhịp sống nhanh, áp lực thông tin và sự lệ thuộc vào thiết bị điện tử cũng khiến tâm hồn con người dễ trở nên khô cằn, cô đơn và mất cân bằng. Vì vậy, việc nuôi dưỡng tâm hồn trong thời đại số trở thành một yêu cầu cấp thiết.

Trước hết, mỗi người cần xây dựng thói quen sống chậm lại giữa guồng quay công nghệ. Dành thời gian đọc sách, nghe nhạc, tham gia các hoạt động nghệ thuật hay đơn giản là trò chuyện trực tiếp với người thân sẽ giúp tâm hồn được bồi đắp bằng những giá trị chân thật. Sách hay không chỉ mở rộng tri thức mà còn nuôi dưỡng lòng nhân ái và khả năng thấu cảm. Bên cạnh đó, việc tham gia các hoạt động thiện nguyện, giúp đỡ người khó khăn cũng là cách để con người sống sâu sắc hơn, biết yêu thương và sẻ chia.

Thứ hai, cần sử dụng công nghệ một cách có chọn lọc và kiểm soát. Thay vì sa đà vào những nội dung giải trí vô bổ hay thông tin tiêu cực, mỗi người nên chủ động tìm kiếm những nội dung tích cực, truyền cảm hứng. Việc giới hạn thời gian sử dụng mạng xã hội, tránh lệ thuộc vào “thế giới ảo” sẽ giúp ta có nhiều thời gian hơn cho đời sống tinh thần thực sự. Công nghệ chỉ nên là công cụ hỗ trợ, không phải là trung tâm của cuộc sống.

Ngoài ra, giáo dục gia đình và nhà trường đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách. Cha mẹ cần quan tâm, lắng nghe con cái; thầy cô cần giáo dục giá trị sống, đạo đức và kĩ năng cảm xúc bên cạnh kiến thức. Khi con người được định hướng đúng đắn từ sớm, họ sẽ biết cách tự bảo vệ và nuôi dưỡng tâm hồn mình giữa môi trường số đầy biến động.

Tóm lại, trong thời đại số, nuôi dưỡng tâm hồn không phải là điều xa vời mà bắt đầu từ những hành động nhỏ: đọc một cuốn sách hay, nói một lời tử tế, sống chậm lại để lắng nghe chính mình. Khi mỗi người biết cân bằng giữa công nghệ và đời sống tinh thần, xã hội sẽ trở nên nhân văn và bền vững hơn.

1. Trong đoạn trích trên của Truyện Kiều, nhân vật Đạm Tiên hiện lên như một biểu tượng cho số phận tài hoa bạc mệnh của người phụ nữ xưa. Nàng từng là một ca nhi “nổi danh tài sắc một thì”, được nhiều người mến mộ, săn đón. Thế nhưng, cuộc đời rực rỡ ấy lại ngắn ngủi và mong manh, “nửa chừng xuân, thoắt gãy cành thiên hương”, gợi cái chết đột ngột khi tuổi đời còn trẻ. Hình ảnh nấm mồ “sè sè nấm đất bên đàng”, “dầu dầu ngọn cỏ” cho thấy sự cô quạnh, hoang lạnh, không người hương khói, càng tô đậm bi kịch của một kiếp hồng nhan. Đạm Tiên không chỉ là một con người cụ thể mà còn là dự báo cho số phận truân chuyên của Thúy Kiều sau này. Qua đó, tác giả bày tỏ niềm xót thương sâu sắc trước thân phận người phụ nữ tài sắc nhưng bất hạnh trong xã hội phong kiến, đồng thời thể hiện giá trị nhân đạo thấm thía của tác phẩm.

2. Trong thời đại công nghệ số, mạng xã hội đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống của học sinh. Nhờ có mạng xã hội, chúng ta có thể kết nối bạn bè, cập nhật thông tin và học hỏi nhiều điều mới mẻ. Tuy nhiên, nếu sử dụng quá nhiều và thiếu kiểm soát, mạng xã hội dễ khiến học sinh sao nhãng việc học, sống phụ thuộc vào thế giới ảo và thiếu trách nhiệm với bản thân. Vì vậy, vấn đề đặt ra là làm thế nào để sử dụng mạng xã hội một cách lành mạnh và hiệu quả.

Trước hết, mỗi học sinh cần xác định rõ mục đích sử dụng mạng xã hội. Hãy xem đó là công cụ hỗ trợ học tập và giao tiếp, không phải nơi để tiêu tốn toàn bộ thời gian. Chúng ta nên giới hạn thời gian sử dụng mỗi ngày, sắp xếp hợp lí giữa việc học, nghỉ ngơi và giải trí. Việc tắt thông báo khi học bài, không sử dụng điện thoại trong giờ học hay trước khi đi ngủ cũng là cách giúp tránh bị xao nhãng.

Bên cạnh đó, cần biết chọn lọc thông tin và xây dựng môi trường mạng tích cực. Học sinh nên theo dõi những trang cung cấp kiến thức bổ ích, tránh xa nội dung độc hại, tiêu cực. Đồng thời, mỗi người phải có ý thức ứng xử văn minh, không chia sẻ tin giả, không bình luận ác ý hay tham gia vào các hành vi bạo lực mạng. Sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm cũng chính là cách bảo vệ bản thân và người khác.

Cuối cùng, gia đình và nhà trường cũng đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng cho học sinh. Sự quan tâm, nhắc nhở và giáo dục kĩ năng số sẽ giúp các em hình thành thói quen sử dụng mạng xã hội đúng đắn.

Tóm lại, mạng xã hội không xấu nếu chúng ta biết làm chủ nó. Khi sử dụng một cách có kế hoạch, có chọn lọc và có trách nhiệm, mạng xã hội sẽ trở thành công cụ hữu ích, góp phần hỗ trợ học tập và phát triển bản thân thay vì trở thành nguyên nhân làm suy giảm chất lượng cuộc sống.