Ta thấy A C E ^ = 9 0 ∘ ACE =90 ∘ (góc nội tiếp chắn nửa đường tròn). Từ đó O A C ^ + A E C ^ = 9 0 ∘ OAC + AEC =90 ∘ (1). Theo giả thiết, ta có: B A H ^ + A B C ^ = 9 0 ∘ BAH + ABC =90 ∘ (2). Mà A E C ^ = A B C ^ AEC = ABC (cùng chắn A C ⌢ AC ⌢ ) (3). Từ (1),(2) và (3) suy ra B A H ^ = O A C ^ BAH = OAC (đpcm).

Câu 1: Nhân vật “tôi” trong truyện là hình ảnh tiêu biểu cho tâm lí trẻ thơ hồn nhiên nhưng còn nông nổi. Khi còn nhỏ, vì ham ăn và bị bạn bè rủ rê, “tôi” đã cầm những tờ giấy lộn giả làm tiền để mua kẹo của bà Bảy Nhiêu – một người phụ nữ mù lòa, sống cô độc nhưng rất tin người. Hành động ấy cho thấy sự thiếu suy nghĩ, vô tâm của tuổi nhỏ. Tuy nhiên, “tôi” không phải là người xấu; ngay khi cầm “bạc giả”, nhân vật đã có cảm giác ngại ngần, xấu hổ. Đặc biệt, khi biết bà Bảy đã mất và hiểu rằng bà vẫn âm thầm nhận ra mọi chuyện, “tôi” rơi vào trạng thái sững sờ, day dứt. Nỗi ân hận ấy theo nhân vật suốt nhiều năm sau, trở thành bài học không thể quên. Qua nhân vật “tôi”, tác giả thể hiện quá trình trưởng thành trong nhận thức: từ vô tư, sai lầm đến biết hối lỗi, trăn trở. Điều đó làm cho câu chuyện thêm chân thực và giàu ý nghĩa nhân văn.

Câu 2: Trong cuộc sống hôm nay, khi xã hội ngày càng phát triển và con người đứng trước nhiều cơ hội lẫn cám dỗ, sự trung thực càng trở thành một phẩm chất quan trọng. Trung thực là sống ngay thẳng, thật thà, dám nói đúng sự thật và chịu trách nhiệm về hành động của mình.Trước hết, trung thực là nền tảng tạo nên niềm tin giữa con người với con người. Trong học tập, một học sinh trung thực sẽ không quay cóp, không gian lận điểm số; nhờ đó kiến thức mới thực sự là của mình. Trong công việc, người trung thực sẽ được đồng nghiệp và cấp trên tin tưởng. Một xã hội mà mọi người đều sống chân thật sẽ trở nên lành mạnh, công bằng và bền vững hơn.Ngược lại, thiếu trung thực có thể mang lại lợi ích trước mắt nhưng sẽ gây hậu quả lâu dài. Gian dối trong thi cử làm mất đi ý nghĩa của việc học; gian lận trong kinh doanh làm suy giảm uy tín; nói dối trong các mối quan hệ khiến tình cảm rạn nứt. Khi niềm tin đã mất, rất khó để lấy lại.Tuy nhiên, để sống trung thực không phải lúc nào cũng dễ dàng. Đôi khi con người sợ bị chê trách, sợ chịu thiệt nên chọn cách nói dối. Vì vậy, mỗi người cần rèn luyện bản lĩnh, dũng cảm đối diện với sai lầm và sửa chữa kịp thời. Trung thực không chỉ là nói thật mà còn là sống đúng với lương tâm của mình.Là học sinh, em nhận thức rằng trung thực chính là thước đo nhân cách. Em sẽ cố gắng học tập và hành xử một cách chân thành, bởi chỉ khi sống trung thực, con người mới có thể thanh thản và được người khác tin yêu lâu dài.

Câu 1: Thể loại của văn bản: Truyện ngắn.

Câu 2: Ngôi kể được sử dụng trong văn bản: Ngôi thứ nhất (xưng “tôi”).

Câu 3: Cốt truyện đơn giản nhưng xúc động, xoay quanh kỉ niệm tuổi thơ của “tôi” và thằng Bá khi mua kẹo ở quán bà Bảy Nhiêu. Hai đứa đã dùng “giấy lộn” giả làm tiền để mua hàng vì biết bà bị lòa, tin người. Sau này bà mất, sự thật được hé lộ khiến “tôi” và Bá day dứt, ân hận suốt nhiều năm. Câu chuyện có tình huống bất ngờ ở cuối, tạo ấn tượng sâu sắc và giàu ý nghĩa nhân văn.

Câu 4: Truyện kể lại một kỉ niệm thời thơ ấu về lỗi lầm của những đứa trẻ đã lợi dụng lòng tin của một bà cụ mù để mua kẹo bằng tiền giả. Khi bà qua đời, các nhân vật mới thấm thía nỗi ân hận. Qua đó, tác giả gửi gắm bài học về lòng trung thực, sự lương thiện và nhắc nhở con người phải biết trân trọng tình cảm, đừng để đến khi mất đi mới hối tiếc.

Câu 5: Trong cuộc sống, có những sai lầm nếu ta không kịp thời nhận ra và sửa chữa thì khi cơ hội qua đi (như khi người khác đã mất), ta sẽ phải sống trong ân hận suốt đời. Câu nói nhắc nhở mỗi người cần sống trung thực, có trách nhiệm với hành động của mình, biết sửa sai kịp thời và trân trọng những người xung quanh khi còn có thể.

Câu 1: Ba khổ thơ cuối của bài thơ tập trung thể hiện nỗi nhớ thương da diết và niềm mong mỏi đoàn tụ của người cha dành cho con. Hình ảnh “cặp mắt đen tròn”, “tiếng chim non gọi đàn” gợi lên dáng vẻ ngây thơ, trong trẻo của đứa con nhỏ, đồng thời ẩn dụ cho khát vọng sum vầy. Nỗi nhớ không chỉ dừng lại ở cảm xúc mà còn trở thành những hành động cụ thể: người cha nâng niu chiếc áo, gửi gắm yêu thương qua từng đường kim mũi chỉ. Giọng thơ trầm lắng, tha thiết kết hợp với thể lục bát mềm mại đã làm nổi bật tình phụ tử sâu nặng trong hoàn cảnh đất nước còn chia cắt. Đặc biệt, niềm tin vào ngày thống nhất, ngày gia đình đoàn tụ đã thắp sáng toàn bài thơ. Qua đó, tác giả không chỉ khắc họa tình cha con thiêng liêng mà còn thể hiện khát vọng hòa bình, sum họp của biết bao gia đình Việt Nam trong chiến tranh.

Câu 2: Tình yêu thương của cha mẹ luôn là điểm tựa vững chắc trong cuộc đời mỗi người con. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng tình yêu ấy có thể trở thành động lực nhưng cũng có thể biến thành áp lực. Ở góc độ của một người con, em cho rằng nhận định này hoàn toàn đúng.Trước hết, tình yêu thương đúng cách sẽ là nguồn động viên to lớn. Khi cha mẹ tin tưởng, lắng nghe và tôn trọng ước mơ của con, con cái sẽ có thêm tự tin để cố gắng, vượt qua khó khăn. Những lời khích lệ, những cái ôm động viên hay sự đồng hành thầm lặng chính là sức mạnh giúp con trưởng thành. Nhiều người thành công luôn nhắc đến gia đình như hậu phương vững chắc nâng đỡ họ trên hành trình theo đuổi ước mơ.Tuy nhiên, tình yêu thương nếu đặt nặng kỳ vọng, áp đặt ước mơ của cha mẹ lên con cái thì lại vô tình trở thành áp lực. Khi con phải học theo ngành nghề mình không yêu thích, phải đạt thành tích chỉ để làm hài lòng cha mẹ, con dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi, căng thẳng, thậm chí mất phương hướng. Tình yêu lúc ấy không còn là điểm tựa mà trở thành gánh nặng.Vì vậy, theo em, điều quan trọng nhất là sự thấu hiểu và tôn trọng lẫn nhau. Cha mẹ nên định hướng nhưng cũng cần lắng nghe, còn con cái cần biết trân trọng, chia sẻ suy nghĩ của mình. Khi tình yêu thương được đặt trên nền tảng của sự cảm thông và đồng hành, nó sẽ luôn là động lực tích cực, giúp mỗi người con tự tin bước đi trên con đường của riêng mình.

Câu 1: Văn bản được viết theo thể thơ lục bát.

Câu 2: Nhân vật trữ tình trong bài thơ là người cha – xưng “ba”, đang sống ở miền Bắc, nhớ thương con ở miền Nam.

Câu 3: Đề tài: Tình cảm gia đình trong hoàn cảnh đất nước bị chia cắt.Chủ đề: Bài thơ thể hiện tình yêu thương sâu nặng, nỗi nhớ da diết của người cha dành cho con khi phải xa cách vì chiến tranh; đồng thời gửi gắm niềm tin, hi vọng vào ngày đất nước thống nhất, gia đình đoàn tụ.

Câu 4: Cặp mắt đen tròn” gợi hình ảnh ngây thơ, trong sáng của đứa con.Tiếng chim non gọi đàn” là ẩn dụ cho khát vọng sum họp, cho tiếng lòng con trẻ mong được trở về trong vòng tay gia đình.Từ láy “bâng khuâng”, “chắt chiu” diễn tả nỗi nhớ thương da diết, sâu lắng của người cha.

Câu 5: Văn bản gợi cho em ấn tượng sâu sắc về tình cảm của người cha dành cho con: đó là tình yêu thương âm thầm nhưng vô cùng sâu nặng. Người cha luôn nghĩ về con trong từng việc nhỏ, từ việc mua áo, ngắm áo thêu đến viết thơ gửi gắm nỗi nhớ. Dù chiến tranh chia cắt, tình cảm ấy vẫn không hề phai nhạt mà còn trở nên da diết hơn. Qua bài thơ, em càng thấu hiểu và trân trọng hơn tình phụ tử – một tình cảm bền chặt, thiêng liêng trong cuộc đời mỗi con người.

Câu 1: Đoạn trích trong bài thơ Xin trả lại con Làng Nủ của Đỗ Xuân Thu gây ấn tượng mạnh bởi nhiều đặc sắc nghệ thuật giàu sức biểu cảm. Trước hết, tác giả lựa chọn ngôi kể nhập vai đứa trẻ, tạo nên giọng điệu hồn nhiên mà đau đớn, khiến cảm xúc trở nên chân thực và ám ảnh. Hệ thống câu hỏi tu từ liên tiếp như “Làng Nủ mình đâu rồi bố ơi?”, “Sao giờ đây con chỉ thấy bùn?” vừa thể hiện sự hoang mang, vừa khắc sâu nỗi tuyệt vọng trước thực tại nghiệt ngã. Điệp từ “con”, “bố” lặp lại nhiều lần làm nổi bật tình phụ tử thiêng liêng trong hoàn cảnh bi thương. Bên cạnh đó, hình ảnh giàu tính gợi tả như “mù mịt”, “toàn bùn đất”, “dưới đất này lạnh lắm” khắc họa không gian ngột ngạt, lạnh lẽo, tăng sức ám ảnh cho đoạn thơ. Sự đối lập giữa niềm vui “ngày đầu tiên đi học” và thực tại đau thương càng làm nổi bật bi kịch. Tất cả tạo nên giọng thơ nghẹn ngào, lay động sâu sắc lòng người đọc.

Câu 2: Cuộc sống là một hành trình tìm kiếm sự cân bằng giữa những điều bạn yêu thích và những điều bạn cần làm” – câu nói của Steve Jobs gợi cho chúng ta nhiều suy nghĩ, đặc biệt là với học sinh. Ở tuổi trẻ, chúng ta thường đứng giữa hai phía: một bên là ước mơ, sở thích cá nhân; một bên là kỳ vọng của gia đình. Làm thế nào để cân bằng giữa mong muốn của bản thân và sự kỳ vọng ấy là bài toán không hề dễ dàng.Trước hết, mỗi học sinh cần hiểu rõ bản thân mình thực sự yêu thích điều gì và có khả năng ở lĩnh vực nào. Khi hiểu mình, ta mới có thể xác định mục tiêu phù hợp thay vì chạy theo phong trào hoặc áp lực từ người khác. Tuy nhiên, theo đuổi đam mê không có nghĩa là bỏ qua trách nhiệm. Gia đình luôn mong con cái có tương lai ổn định, vì vậy những kỳ vọng ấy xuất phát từ tình yêu thương. Điều quan trọng là chúng ta biết lắng nghe, chia sẻ và chứng minh bằng hành động rằng lựa chọn của mình là nghiêm túc và có kế hoạch rõ ràng.Bên cạnh đó, học sinh cần rèn luyện tính kỷ luật và tinh thần trách nhiệm. Nếu muốn theo đuổi điều mình yêu thích, ta phải nỗ lực gấp nhiều lần để đạt kết quả tốt trong học tập, tạo sự tin tưởng nơi cha mẹ. Khi có thành tích cụ thể, lời nói của chúng ta sẽ có sức thuyết phục hơn. Đồng thời, cũng cần học cách dung hòa: có thể vừa đảm bảo việc học theo định hướng gia đình mong muốn, vừa dành thời gian phát triển đam mê cá nhân.Thực tế cho thấy nhiều bạn trẻ thành công vì biết cân bằng giữa ước mơ và nghĩa vụ. Họ không phủ nhận kỳ vọng của gia đình, mà biến đó thành động lực để cố gắng. Ngược lại, nếu chỉ sống theo ý muốn của người khác mà bỏ quên bản thân, ta dễ rơi vào mệt mỏi, chán nản. Còn nếu chỉ chạy theo sở thích mà thiếu suy nghĩ thực tế, ta có thể vấp ngã khi đối diện khó khăn.Theo em, sự cân bằng không phải là chia đôi mọi thứ, mà là tìm điểm giao thoa giữa đam mê và trách nhiệm. Khi biết tôn trọng gia đình nhưng vẫn kiên định với mục tiêu của mình, người trẻ sẽ trưởng thành hơn trong suy nghĩ và hành động.

Câu 1: Nhân vật trữ tình trong bài thơ là người con nhỏ (đứa trẻ) – nạn nhân trong trận lũ, đang cất tiếng gọi bố trong hoàn cảnh bi thương.

Câu 2: Đề tài của bài thơ là cảnh bến đò trong ngày mưa, qua đó thể hiện cuộc sống và tâm trạng con người nơi bến vắng.

Câu 3: Biện pháp tu từ em ấn tượng là so sánh:Thúng đội đầu như đội cả trời mưa.”Làm nổi bật sự nặng nề, vất vả của người đi chợ trong mưa, gợi cảm giác mưa nhiều, nặng trĩu, tăng sức gợi hình và gợi cảm.

Câu 4: Bức tranh bến đò ngày mưa được miêu tả qua các hình ảnh: tre rũ, chuối bơ phờ, dòng sông trôi rào rạt, con thuyền đậu trơ vơ, bến vắng, quán hàng không khách, bác lái ghé buồm hút điếu, người đi chợ đội mưa…Những hình ảnh ấy gợi cảm giác lạnh lẽo, hiu quạnh, buồn vắng và đượm nét lam lũ của cuộc sống.

Câu 5: Qua bức tranh bến đò ngày mưa, bài thơ gợi lên tâm trạng trầm lắng, buồn man mác, cô đơn nhưng vẫn thấm đẫm sự cảm thông với con người lao động.

Câu 1: Trong truyện Cổ tích của Lê Văn Nguyên, nhân vật chị cò bờ hiện lên là một người phụ nữ nghèo khổ nhưng giàu lòng nhân ái. Chị sống trong túp lều thưng vách cót, mái giấy dầu tạm bợ, làm nghề cắt cỏ thuê, cuộc sống vô cùng chật vật. Thế nhưng giữa cảnh nghèo khó ấy, chị vẫn sẵn sàng mở lòng cưu mang bà cụ lang thang cơ nhỡ. Chị coi bà như mẹ, yêu thương, chăm sóc và sẻ chia từng bát cơm manh áo. Trong đêm rét mướt, hai thân phận nghèo ôm nhau sưởi ấm bằng tình thương chân thành. Khi bà cụ qua đời, chị đau đớn, bật tiếng gọi “Mẹ ơi!”, thể hiện tình cảm sâu nặng như ruột thịt. Qua hình ảnh chị cò bờ, tác giả ca ngợi vẻ đẹp của lòng nhân hậu, sự đùm bọc giữa những con người cùng khổ. Dù cuộc sống thiếu thốn vật chất, chị vẫn giữ được tấm lòng ấm áp, làm sáng lên giá trị thiêng liêng của tình người.

Câu 2: Trong xã hội hiện đại, khi cuộc sống ngày càng phát triển và cạnh tranh gay gắt, việc rèn luyện lối sống tự lập trở thành yêu cầu quan trọng đối với giới trẻ. Tự lập là khả năng tự chủ trong suy nghĩ và hành động, biết tự giải quyết vấn đề và chịu trách nhiệm về lựa chọn của mình mà không ỷ lại vào người khác. Theo em, giới trẻ ngày nay cần rèn luyện lối sống tự lập để trưởng thành và thích nghi tốt với cuộc sống.Trước hết, tự lập giúp mỗi người hoàn thiện bản thân. Khi biết tự mình làm những việc phù hợp với khả năng, ta sẽ rèn luyện được tính kiên trì, bản lĩnh và sự tự tin. Những khó khăn gặp phải không còn là trở ngại quá lớn mà trở thành cơ hội để học hỏi và trưởng thành. Một người quen dựa dẫm sẽ dễ hoang mang khi đối diện thử thách, trong khi người tự lập có thể bình tĩnh tìm cách giải quyết.Bên cạnh đó, lối sống tự lập còn giúp giới trẻ chuẩn bị hành trang vững chắc cho tương lai. Trong học tập, nếu học sinh chủ động tìm tòi kiến thức thay vì chờ đợi sự nhắc nhở, kết quả chắc chắn sẽ tiến bộ. Trong công việc, người trẻ có tinh thần tự lập sẽ được tin tưởng giao nhiệm vụ và có nhiều cơ hội phát triển. Ngược lại, thói quen ỷ lại vào gia đình hoặc người khác sẽ khiến ta chậm tiến, thiếu kỹ năng sống cần thiết.Tuy nhiên, thực tế hiện nay vẫn có một bộ phận giới trẻ sống phụ thuộc, thiếu ý thức tự rèn luyện. Một số bạn được gia đình bao bọc quá mức, không phải lo lắng việc nhà hay tự đưa ra quyết định cho mình. Điều này khiến các bạn thiếu kinh nghiệm sống và dễ thất bại khi bước ra môi trường rộng lớn hơn.Để rèn luyện lối sống tự lập, trước hết mỗi người trẻ cần thay đổi nhận thức, hiểu rằng tự lập không phải là tách rời gia đình mà là chủ động trong suy nghĩ và hành động. Hãy bắt đầu từ những việc nhỏ như tự quản lí thời gian, tự học, tự chăm sóc bản thân. Gia đình và nhà trường cũng cần tạo điều kiện để con em được trải nghiệm, va chạm thực tế thay vì bao bọc quá mức.Tóm lại, tự lập là chìa khóa giúp giới trẻ trưởng thành và thành công. Khi biết tự chịu trách nhiệm và không ngừng nỗ lực, mỗi người sẽ xây dựng được nền tảng vững chắc cho tương lai của mình và đóng góp tích cực cho xã hội.

Câu 1: Truyện được kể theo ngôi thứ ba (người kể chuyện giấu mình, gọi nhân vật là “bà cụ”, “chị cò bờ”…).

Câu 2: Những chi tiết miêu tả hoàn cảnh của bà cụ và chị cò bờ sau khi đùm bọc nhau:Nhà chị cò bờ là “một túp lều thưng vách cót, phủ mái giấy dầu”, rất nghèo.Hai người sống nương tựa vào nhau: “Từ rày có mẹ, có con”.Tối xuống “nhỏ nhoi câu nói, tiếng cười”, cuộc sống tuy thiếu thốn nhưng ấm áp tình người.

Câu 3: Truyện ca ngợi tình người ấm áp, sự đùm bọc yêu thương giữa những con người nghèo khổ trong hoàn cảnh khó khăn; đồng thời thể hiện giá trị thiêng liêng của tình mẫu tử và lòng nhân ái trong cuộc sống.

Câu 4: Đoạn văn sử dụng nhiều từ ngữ gợi tả mạnh như “rét mướt ác”, “ào ào lùa”, “đồm độp gõ buốt”… kết hợp với điệp từ “từng cơn, từng cơn” làm nổi bật cái lạnh khắc nghiệt của mùa đông. Cách dùng từ giàu sức gợi giúp người đọc cảm nhận rõ sự khốn khó, thiếu thốn của những con người nghèo. Qua đó càng làm nổi bật giá trị của tình thương khi họ sưởi ấm cho nhau giữa đêm rét buốt.

Câu 5: Từ câu chuyện, em nhận ra rằng tình người là điều vô cùng quý giá trong cuộc sống. Dù nghèo khó, thiếu thốn vật chất, con người vẫn có thể tìm thấy niềm vui và hạnh phúc khi biết yêu thương, sẻ chia. Tình thương giúp con người vượt qua nghịch cảnh, làm cho cuộc sống trở nên ấm áp hơn. Vì vậy, mỗi chúng ta cần sống nhân ái, biết giúp đỡ người khác để lan tỏa những điều tốt đẹp trong xã hội.

Câu 2: Bài thơ Mắt người Sơn Tây của Quang Dũng gây ấn tượng sâu sắc bởi những nét đặc sắc về nghệ thuật. Trước hết, tác giả sử dụng hình ảnh mang tính biểu tượng “đôi mắt” làm điểm tựa cảm xúc xuyên suốt bài thơ. Đôi mắt không chỉ gợi vẻ đẹp của người con gái Sơn Tây mà còn chứa đựng nỗi buồn, sự u uẩn của một thời chiến tranh chia li. Hình ảnh thơ giàu chất tạo hình như “xứ Đoài mây trắng”, “chiều lưu lạc”, “đường về” vừa thực vừa mộng, góp phần tạo nên không gian lãng mạn mà man mác buồn. Đặc biệt, việc sử dụng câu hỏi tu từ “Em có bao giờ em nhớ thương?” làm nổi bật nỗi nhớ da diết và khát khao được đồng cảm của nhân vật trữ tình. Giọng điệu thơ khi thiết tha, khi trầm lắng, kết hợp với ngôn ngữ tinh tế đã tạo nên âm hưởng vừa lãng mạn vừa bi thương. Qua đó, bài thơ thể hiện sâu sắc tình yêu quê hương và nỗi nhớ khôn nguôi của người lính xa xứ.

Câu 2: Có ý kiến cho rằng: “Càng lún sâu vào đố kị, người ta sẽ đánh mất đi lòng tôn nghiêm và giá trị của bản thân.” Theo em, đây là một nhận định hoàn toàn đúng đắn. Đố kị là trạng thái ganh ghét, khó chịu trước thành công hay ưu điểm của người khác. Nếu không kiểm soát, nó sẽ dần ăn mòn nhân cách và làm con người trở nên nhỏ nhen, tiêu cực.Trước hết, đố kị khiến con người đánh mất sự thanh thản trong tâm hồn. Khi luôn so sánh mình với người khác và cảm thấy khó chịu trước thành công của họ, ta dễ rơi vào trạng thái bực bội, tự ti, thậm chí thù ghét. Lâu dần, tâm hồn bị bao phủ bởi cảm xúc tiêu cực, không còn sự bao dung và chân thành. Điều đó làm giảm đi giá trị đạo đức và phẩm chất tốt đẹp vốn có.Không những vậy, đố kị còn làm tổn hại các mối quan hệ xung quanh. Người mang lòng đố kị dễ nói xấu, hạ thấp hay tìm cách cản trở người khác. Những hành vi ấy khiến họ mất đi sự tin tưởng, tôn trọng từ bạn bè, đồng nghiệp. Khi bị cuốn vào vòng xoáy ganh ghét, con người có thể đánh mất cả danh dự và hình ảnh của mình trong mắt người khác.Tuy nhiên, ở một góc độ tích cực, nếu biết chuyển hóa, cảm giác “ganh đua” có thể trở thành động lực để phấn đấu. Điều quan trọng là phải phân biệt giữa đố kị tiêu cực và sự cạnh tranh lành mạnh. Thay vì ganh ghét, chúng ta nên học hỏi từ thành công của người khác để hoàn thiện bản thân.Để loại bỏ thói quen xấu này, mỗi người cần rèn luyện lòng tự tin và biết trân trọng giá trị riêng của mình. Khi hiểu rằng mỗi người có một điểm mạnh khác nhau, ta sẽ bớt so sánh và ganh ghét. Bên cạnh đó, cần học cách suy nghĩ tích cực, mở rộng tấm lòng và biết chúc mừng thành công của người khác. Gia đình và nhà trường cũng cần giáo dục học sinh về lòng nhân ái, sự sẻ chia và tinh thần hợp tác.Tóm lại, đố kị không chỉ làm tổn thương người khác mà còn hạ thấp chính bản thân mình. Vì vậy, mỗi chúng ta cần sống bao dung, biết trân trọng giá trị của mình và của người khác để hoàn thiện nhân cách và xây dựng những mối quan hệ tốt đẹp trong cuộc sống.