Câu 1 (2 điểm)

Trong cuộc sống, sống một cách ý nghĩa là điều mà mỗi con người đều hướng tới. Sống ý nghĩa là biết sống có mục tiêu, có giá trị, biết trân trọng bản thân và mang lại điều tốt đẹp cho người khác. Để sống ý nghĩa, trước hết con người cần xác định rõ lý tưởng sống của mình, từ đó không ngừng học tập, rèn luyện và nỗ lực vươn lên. Khi có mục tiêu, cuộc sống sẽ không trôi qua vô định mà trở nên có định hướng và ý nghĩa hơn. Bên cạnh đó, sống ý nghĩa còn thể hiện ở việc biết yêu thương, sẻ chia và sống có trách nhiệm với gia đình, xã hội. Những hành động tử tế, dù nhỏ bé, cũng góp phần tạo nên giá trị cho cuộc đời mỗi người. Trong thực tế, nhiều người trẻ sống hết mình vì cộng đồng, tham gia hoạt động thiện nguyện, cống hiến cho xã hội đã khiến cuộc sống của họ trở nên đáng quý và có ích. 20 gương mặt trẻ truyền cảm hứng năm, 2025 được tôn vinh bởi Trung ương ĐoànThanh niên vì những đóng góp trong văn hóa, giáo dục, kỹ thuật và hỗ trợ cộng đồng - thể hiện khát vọng cống hiến và đóng góp cho xã hội. Trong đó có Nguyễn Thị Hoa Minzy vừa thành công trong nghệ thuật vừa tham gia mạnh mẽ hoạt động từ thiện giúp người nghèo và nạn nhân thiên tai .Tuy nhiên, vẫn còn không ít người sống thờ ơ, chạy theo vật chất, hưởng thụ cá nhân, khiến cuộc đời trở nên trống rỗng và vô nghĩa. Vì vậy, mỗi người cần rút ra bài học cho bản thân: hãy sống có ước mơ, có trách nhiệm và giàu yêu thương. Khi đó, cuộc sống không chỉ có ý nghĩa với chính mình mà còn lan tỏa giá trị tốt đẹp đến những người xung quanh.

Câu 2 (4 điểm)

Lưu Quang Vũ là một nghệ sĩ lớn của văn học Việt Nam hiện đại, một nhà thơ luôn viết bằng trái tim nhạy cảm, giàu yêu thương và trách nhiệm với con người. Bài thơ Áo cũ là một tác phẩm tiêu biểu, thể hiện sâu sắc tình mẫu tử thiêng liêng qua những hình ảnh giản dị, đời thường.

Bài thơ khai thác đề tài tình mẹ – con, tập trung làm nổi bật tình mẫu tử bền bỉ, âm thầm qua hình ảnh chiếc áo cũ. Nhân vật trữ tình trong bài thơ là người con, hồi tưởng về tuổi thơ và những năm tháng trưởng thành gắn liền với chiếc áo mẹ vá. Chiếc áo “mỗi ngày thêm ngắn”, “sờn bạc hai vai” không chỉ phản ánh sự lớn lên của con mà còn gợi sự trôi chảy khắc nghiệt của thời gian. Áo cũ trở thành nơi lưu giữ ký ức, khiến người con không khỏi xúc động, “mắt phải cay cay”.

Hình ảnh người mẹ hiện lên đầy xúc động qua chi tiết vá áo. Mẹ “không còn nhìn rõ chỉ để xâu kim” – một chi tiết nhỏ nhưng giàu sức gợi, cho thấy sự già yếu của mẹ và những hy sinh thầm lặng dành cho con. Những đường khâu vụng về không chỉ vá chiếc áo rách mà còn vá cả cuộc đời vất vả của mẹ cho con được lớn lên trọn vẹn. Chính vì thế, tình yêu áo cũ của người con thực chất là tình yêu thương mẹ sâu nặng.

Chiếc áo đồng hành cùng con “qua mùa qua tháng”, chứng kiến sự trưởng thành của con và sự già đi của mẹ. Câu thơ “Áo dài hơn thấy mẹ cũng già hơn” gợi nỗi xót xa, đau đáu trước quy luật nghiệt ngã của thời gian. Dù có áo mới, người con vẫn không nỡ rời xa áo cũ, bởi đó là biểu tượng của tình mẹ và quá khứ không thể thay thế.

Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng ngôn ngữ mộc mạc, giọng điệu nhẹ nhàng, giàu cảm xúc. Hình ảnh chiếc áo cũ mang tính biểu tượng cao, kết hợp với các chi tiết đời thường đã tạo nên chiều sâu cảm xúc và giá trị nhân văn cho tác phẩm.

Qua bài thơ, Lưu Quang Vũ gửi gắm thông điệp sâu sắc: hãy biết trân trọng những điều giản dị đã gắn bó với ta trong cuộc sống, đặc biệt là tình mẹ – tình cảm thiêng liêng, bền vững nhất của con người. Áo cũ không chỉ là lời nhắc nhớ về đạo lý làm con mà còn là tiếng lòng đầy xúc động về yêu thương và biết ơn.

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính trong đoạn văn là phương thức nghị luận

Câu 2: Nội dung chính của đoạn trích là: Bàn về ý nghĩa của cái chết như một lời nhắc nhở con người.

Câu 3:

- Biện pháp tu từ: So sánh, ẩn dụ (đời sống là “cánh đồng”, cái chết là “cánh đồng bên cạnh”).

- Hiệu quả:

+Tăng sức gọi hình gợi cảm, giúp bài văn, đoạn văn trở nên hấp dẫn, sinh động.

+ Làm cho suy nghĩ về cái chết trở nên cụ thể, nhẹ nhàng; giúp người đọc dễ hình dung và suy ngẫm sâu sắc hơn về cách sống.

Câu 4:

Cái chết chứa đựng lời nhắc nhở những người còn sống phải sống tốt hơn với lòng nhân ái. Tôi đồng tình với ý kiến của tác giả, vì cái chết khiến con người tỉnh thức, nhìn lại cách sống và giá trị nhân văn đã lãng quên.

Câu 5:

Thông điệp: Hãy sống tử tế, yêu thương và trân trọng con người khi họ còn sống.Vì con người thường chỉ nhận ra giá trị của tình cảm và đạo đức khi mất mát đã xảy ra.

*Đặc điểm dân cư Nhật Bản:* - Số lượng dân: Khoảng 127 triệu người (theo số liệu gần đây). - Mật độ dân số: Cao, trung bình khoảng 347 người/km². - Phân bố dân cư: Dân cư tập trung chủ yếu ở các thành phố lớn ven biển, đặc biệt là ở vùng Kanto (Tokyo) và Kansai (Osaka). - Cơ cấu dân số: Nhật Bản đang đối mặt với vấn đề già hóa dân số, với tỷ lệ người già ngày càng tăng và tỷ lệ người trẻ giảm. *Ảnh hưởng của cơ cấu dân số đến sự phát triển kinh tế, xã hội: - Thiếu hụt lao động: Do tỷ lệ người trẻ giảm, Nhật Bản đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt lao động, đặc biệt là trong các ngành công nghiệp và dịch vụ. - Gánh nặng xã hội: Tỷ lệ người già tăng cao dẫn đến gánh nặng xã hội về chăm sóc sức khỏe, lương hưu và các dịch vụ xã hội khác. - Áp lực lên hệ thống lương hưu: Cơ cấu dân số già hóa đặt ra áp lực lớn lên hệ thống lương hưu, đòi hỏi phải có các giải pháp để đảm bảo tính bền vững. - Thay đổi nhu cầu và thị hiếu: Dân số già hóa cũng dẫn đến sự thay đổi nhu cầu và thị hiếu của người tiêu dùng, đòi hỏi các doanh nghiệp phải thích nghi và đổi mới. - Thách thức cho tăng trưởng kinh tế: Cơ cấu dân số già hóa có thể làm chậm tăng trưởng kinh tế do giảm lực lượng lao động và giảm tiêu dùng.

Trung Quốc có đặc điểm địa hình và đất đai đa dạng, phong phú với nhiều kiểu địa hình khác nhau. Dưới đây là một số đặc điểm chính: *Địa hình: - Đồi núi: Chiếm khoảng 2/3 diện tích lãnh thổ, bao gồm các dãy núi cao như Himalaya, Karakoram, Tian Shan. - Cao nguyên: Các cao nguyên như Cao nguyên Tây Tạng, Cao nguyên Vân Nam-Quý Châu. - Đồng bằng: Các đồng bằng rộng lớn như Đồng bằng Hoa Bắc, Đồng bằng Trường Giang. - Bồn địa: Các bồn địa như Bồn địa Tarim, Bồn địa Junggar. *Đất đai: - Đất feralit: Phân bố rộng rãi ở miền nam Trung Quốc, giàu chất dinh dưỡng. - Đất nâu: Phân bố ở miền bắc Trung Quốc, thích hợp cho trồng trọt. - Đất hoang mạc: Phân bố ở miền tây bắc Trung Quốc, nghèo chất dinh dưỡng. - Đất phù sa: Phân bố dọc theo các sông lớn, giàu chất dinh dưỡng. *Đặc điểm khác: - Sự phân hóa địa hình: Địa hình Trung Quốc phân hóa rõ rệt từ tây sang đông, từ cao nguyên và núi cao đến đồng bằng và bờ biển. - Sự đa dạng về khoáng sản: Trung Quốc có nhiều loại khoáng sản phong phú, bao gồm than đá, sắt, đồng, vàng.

Nhận xét quy mô GDP của Nam Phi qua các năm (2000 - 2020): Từ năm 2000 đến 2010, GDP của Nam Phi tăng mạnh: từ 151,7 tỉ USD (năm 2000) lên 417,4 tỉ USD (năm 2010). Đây là giai đoạn tăng trưởng nhanh và liên tục. Từ năm 2010 đến 2020, GDP giảm dần: từ 417,4 tỉ USD (năm 2010) xuống còn 301,9 tỉ USD (năm 2020). Điều này cho thấy nền kinh tế Nam Phi gặp khó khăn hoặc suy giảm trong giai đoạn này.

Trung Quốc có khí hậu đa dạng và phức tạp do diện tích lãnh thổ rộng lớn và địa hình biến đổi từ tây sang đông. Khí hậu Trung Quốc được chia thành nhiều kiểu khác nhau, từ khí hậu nhiệt đới ẩm ở phía nam đến khí hậu ôn đới lục địa ở phía bắc. *Đặc điểm khí hậu:* - *Phía Nam*: Khí hậu nhiệt đới ẩm với mùa hè nóng ẩm và mùa đông ấm áp. - *Phía Bắc*: Khí hậu ôn đới lục địa với mùa hè nóng và mùa đông lạnh khô. - *Tây Bắc*: Khí hậu khô hạn và lạnh do ảnh hưởng của cao nguyên Tây Tạng. *Đặc điểm sông ngòi:* - Trung Quốc có mạng lưới sông ngòi phong phú với nhiều sông lớn như: - *Sông Dương Tử*: Sông dài nhất Trung Quốc và đóng vai trò quan trọng trong giao thông và sản xuất thủy điện. - *Sông Hoàng Hà*: Sông lớn thứ hai của Trung Quốc, nổi tiếng với lịch sử và văn hóa. - Sông ngòi Trung Quốc có ảnh hưởng lớn đến sản xuất nông nghiệp, giao thông và đời sống dân cư. *Ảnh hưởng đến phát triển kinh tế:* - *Nông nghiệp*: Sông ngòi và khí hậu đa dạng cho phép trồng nhiều loại cây lương thực và cây công nghiệp. - *Thủy điện*: Sông ngòi dồi dào tiềm năng cho phát triển thủy điện, giúp đáp ứng nhu cầu năng lượng của đất nước. - *Giao thông*: Sông ngòi tạo điều kiện thuận lợi cho giao thông đường thủy, giảm chi phí vận chuyển hàng hóa. - *Du lịch*: Khí hậu và cảnh quan đa dạng tạo cơ hội cho phát triển du lịch, góp phần tăng trưởng kinh tế.