Câu 1

Để sống một cách ý nghĩa, theo tôi, điều quan trọng nhất là biết sống có yêu thương và trách nhiệm. Một đời người tuy dài ngắn khác nhau nhưng giá trị của nó không đo bằng thời gian mà bằng những điều tốt đẹp ta để lại cho người khác. Khi biết yêu thương, con người học cách quan tâm, chia sẻ và thấu hiểu, nhờ đó các mối quan hệ trở nên ấm áp, bền chặt hơn. Khi có trách nhiệm, ta sống không buông xuôi, không ích kỉ, mà luôn cố gắng hoàn thành tốt vai trò của mình với gia đình, nhà trường và xã hội. Bên cạnh đó, sống ý nghĩa còn là biết trân trọng hiện tại, không lãng phí thời gian vào những giận hờn, đố kị hay vô cảm, bởi mỗi ngày trôi qua đều không thể quay lại. Một nụ cười, một lời động viên hay một hành động tử tế đôi khi cũng đủ làm cuộc sống của người khác tốt đẹp hơn. Vì vậy, khi mỗi người biết sống chân thành, tích cực và hướng về những giá trị nhân văn, thì cuộc đời của họ, dù bình dị, vẫn luôn có ý nghĩa sâu sắc.

Câu 2

Bài thơ Áo cũ của Lưu Quang Vũ là một khúc trữ tình nhẹ nhàng mà sâu lắng về tình mẫu tử và lòng biết ơn đối với những giá trị bình dị đã gắn bó với đời người. Qua hình ảnh chiếc áo cũ, nhà thơ không chỉ gợi lên kỉ niệm tuổi thơ mà còn khơi dậy tình yêu thương, sự trân trọng dành cho người mẹ – người đã lặng lẽ hi sinh cả cuộc đời vì con.

Ngay từ khổ thơ đầu, hình ảnh chiếc áo hiện lên với dấu vết của thời gian: “mỗi ngày thêm ngắn”, “đứt sờn màu bạc hai vai”. Áo không chỉ cũ về hình thức mà còn mang theo sự bào mòn của năm tháng. Tuy nhiên, trong cảm xúc của nhân vật trữ tình, chiếc áo ấy không hề vô tri. Nó được yêu thương “như là thương ký ức”, bởi trong từng đường chỉ, từng mảnh vải là cả một miền kỉ niệm tuổi thơ. Chiếc áo trở thành nơi “đựng trong hồn” những xúc động sâu xa, khiến người con “cay cay” nơi khóe mắt khi nghĩ về quá khứ đã qua.

Sang khổ thơ thứ hai, hình ảnh người mẹ hiện lên thật cảm động. Mẹ vá áo cho con và trong từng mũi kim, ta nhận ra sự tảo tần, hi sinh thầm lặng: “Mẹ không còn nhìn rõ chỉ để xâu kim”. Đôi mắt mẹ đã mờ đi theo năm tháng, nhưng vẫn kiên nhẫn vá áo cho con. Đường kim mũi chỉ không chỉ nối những mảnh vải rách mà còn nối cả tình yêu thương vô bờ bến của mẹ dành cho con. Chính vì vậy, chiếc áo mang “đường khâu tay mẹ vá” trở nên vô giá, khiến người con “thương mẹ nhiều” và “càng yêu áo thêm”.

Khổ thơ thứ ba tiếp tục khắc sâu mối liên hệ giữa chiếc áo và dòng chảy thời gian. Áo đã “ở với con qua mùa qua tháng”, đồng hành cùng tuổi thơ, cùng những bước trưởng thành. Dù đã cũ, người con vẫn “quý vẫn thương”, bởi mỗi lần thay áo mới, lại thấy “áo dài hơn”, cũng là lúc nhận ra mẹ “già hơn”. Cái dài ra của áo là dấu hiệu con lớn lên, nhưng cái già đi của mẹ lại khiến lòng con se thắt. Ẩn sau hình ảnh giản dị ấy là một sự thật đầy xót xa: con trưởng thành nhờ sự hi sinh lặng lẽ của mẹ.

Đến khổ thơ cuối, bài thơ vươn lên thành một lời nhắn nhủ giàu ý nghĩa. Tác giả kêu gọi mỗi người hãy “biết thương lấy những manh áo cũ”, bởi đó chính là cách để “càng thương lấy mẹ của ta”. Áo cũ không chỉ là vật dụng, mà là biểu tượng của quá khứ, của tình yêu, của những tháng năm không thể quay lại. Qua đó, Lưu Quang Vũ gửi gắm thông điệp: hãy biết trân trọng những gì đã cùng ta đi qua cuộc đời, bởi đó là nơi lưu giữ những giá trị nhân văn sâu sắc nhất.

Bằng ngôn ngữ giản dị, hình ảnh đời thường mà giàu sức gợi, Áo cũ đã chạm đến trái tim người đọc. Bài thơ không chỉ ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng mà còn nhắc nhở mỗi người hãy sống chậm lại, biết yêu thương và gìn giữ những điều bình dị nhưng vô cùng quý giá trong cuộc đời.

Câu 1.

Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích là nghị luận (kết hợp với biểu cảm và tự sự).

Câu 2.

Đoạn trích bàn về ý nghĩa của cái chết như một lời nhắc nhở con người phải sống nhân ái, bao dung, chân thành hơn với những người đang sống, từ đó phê phán sự ích kỉ, dục vọng và sự vô tâm trong đời sống.

Câu 3.

Trong đoạn (7), tác giả sử dụng biện pháp tu từ so sánh – ẩn dụ khi ví đời sống là “một cánh đồng” và cái chết là “một cánh đồng bên cạnh”.

Hiệu quả: giúp cách nói trở nên cụ thể, giàu hình ảnh, làm cho cái chết không còn quá đáng sợ mà trở thành một sự tiếp nối của sự sống, qua đó khuyến khích con người sống thanh thản, trung thực và ít ích kỉ hơn.

Câu 4.

Tác giả cho rằng cái chết chứa đựng một lời nhắc nhở đối với những người còn sống: hãy sống tốt hơn, nhân văn hơn, biết yêu thương và chia sẻ.

Em đồng tình với ý kiến ấy, vì khi chứng kiến sự ra đi của người khác, con người thường tỉnh thức, nhận ra giá trị của tình cảm, của sự tử tế mà trước đó ta hay quên lãng.

Câu 5.

Thông điệp ý nghĩa nhất rút ra từ văn bản là:

Hãy sống yêu thương, bao dung và chân thành với người khác khi họ còn đang sống.

Vì khi con người mất đi, mọi hối hận đều trở nên muộn màng; chỉ có sự tử tế và thiện chí khi còn sống mới làm cho cuộc đời có ý nghĩa.