Câu 1: Nghị luận về việc con người nên biết yêu thương vạn vật

Trong hành trình nhân sinh, việc mở lòng để yêu thương vạn vật không chỉ là một cử chỉ cao đẹp mà còn là chìa khóa để bảo tồn sự sống và giá trị đạo đức của con người. Yêu thương vạn vật chính là thái độ trân trọng, nâng niu từ nhành cây, ngọn cỏ đến muôn thú và môi trường sống xung quanh.Tại sao chúng ta cần làm điều đó?Thứ nhất: Con người và vạn vật nằm trong một hệ sinh thái cộng sinh chặt chẽ. Khi ta bảo vệ thiên nhiên, thiên nhiên sẽ che chở lại ta.Thứ hai lòng trắc ẩn đối với thế giới bên ngoài giúp tâm hồn con người trở nên nhẹ nhàng, bao dung, tránh xa những ích kỷ hẹp hòi. Một người biết xót xa trước một nhành hoa gãy sẽ khó lòng hành động tàn ác với đồng loại.Trong thời đại công nghiệp hóa hiện nay, khi con người quá mải mê trục lợi mà tàn phá thiên nhiên, việc thức tỉnh tình yêu vạn vật trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Yêu thương vạn vật không cần là những điều lớn lao; nó bắt đầu từ việc trồng thêm một cây xanh, không hành hạ thú nuôi hay hạn chế rác thải nhựa. Tóm lại, biết yêu thương vạn vật chính là cách chúng ta yêu thương chính cuộc sống của mình và gìn giữ một hành tinh xanh cho mai sau.

Câu 2

Mở đầu đoạn thơ, tác giả gợi lại ký ức về một vùng quê Kinh Bắc đầy sức sống

: "Quê hương ta lúa nếp thơm nồng

Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong

Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp"

Tình yêu quê hương được cụ thể hóa qua những giác quan tinh tế: vị "thơm nồng" của lúa nếp, sắc "tươi trong" của tranh Đông Hồ. Đặc biệt, cụm từ "màu dân tộc" kết hợp với động từ "sáng bừng" đã nâng tầm những giá trị văn hóa dân gian (tranh gà, lợn) thành linh hồn của đất nước. Đó là một vùng quê không chỉ no ấm về vật chất mà còn rạng rỡ về đời sống tinh thần, một vẻ đẹp cổ kính, lấp lánh bản sắc Việt Nam. Thế nhưng, bức tranh tươi đẹp ấy bỗng chốc bị xé toạc bởi sự xuất hiện của kẻ thù. Nhịp thơ thay đổi, trở nên dồn dập, đau đớn:

"Quê hương ta từ ngày khủng khiếp

Giặc kéo lên ngùn ngụt lửa hung tàn"

Từ ngữ "khủng khiếp", "ngùn ngụt", "hung tàn" đã lột tả sự tàn bạo của giặc Pháp. Chiến tranh không chỉ đốt cháy nhà cửa ("nhà ta cháy") mà còn làm kiệt quệ sự sống ("ruộng ta khô"). Hình ảnh ẩn dụ "chó ngộ một đàn" với "lưỡi dài lê sắc máu" khắc họa bản chất thú tính, khát máu của kẻ thù. Không gian quê hương vốn thanh bình nay bị đẩy vào cảnh "kiệt cùng ngõ thẳm bờ hoang", một sự hoang tàn đến rợn người.

Đau xót nhất là khi Hoàng Cầm nhìn vào những biểu tượng văn hóa để thấy sự đổ nát:

"Mẹ con đàn lợn âm dương

Chia lìa trăm ngả

Đám cưới chuột đang tưng bừng rộn rã

Bây giờ tan tác về đâu?"

Những hình ảnh vốn dĩ tượng trưng cho sự sinh sôi, sung túc (đàn lợn) và niềm vui cộng đồng (đám cưới chuột) nay bị chiến tranh đánh nát. Điệp ngữ và câu hỏi tu từ "tan tác về đâu?" xoáy sâu vào nỗi đau chia lìa. Sự "chia lìa" và "tan tác" ở đây không chỉ là sự tan rã của những bức tranh giấy điệp, mà là biểu tượng cho sự đổ vỡ của gia đình, của nếp sống văn hóa ngàn đời đã bị giặc giày xéo.

Bằng thủ pháp đối lập giữa quá khứ tươi đẹp và hiện tại đau thương, cùng ngôn ngữ giàu hình ảnh và nhịp điệu biến linh hoạt, Hoàng Cầm đã thể hiện một tình yêu quê hương sâu nặng gắn liền với lòng căm thù giặc sâu sắc. Sự biến đổi của quê hương trong đoạn thơ không chỉ là sự biến đổi về diện mạo vật chất mà còn là vết thương lòng nhức nhối của cả một dân tộc.

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính

Phương thức biểu đạt chính là Biểu cảm

Câu 2:Văn bản thể hiện sự chiêm nghiệm sâu sắc về những tổn thương mà con người vô tình hay hữu ý gây ra cho thiên nhiên, vạn vật và cả con người xung quanh. Qua đó, tác giả cảnh tỉnh thái độ sống vô tâm, hời hợt và khẳng định sự cần thiết của lòng trắc ẩn, sự thấu cảm để biết nâng niu, trân trọng cuộc sống.

Câu 3: Biện pháp tu từ trong đoạn (7)

• Biện pháp tu từ: Điệp cấu trúc ("Những... quen/vốn không...") kết hợp với Nhân hóa (mặt đất "tha thứ", đại dương "độ lượng", cánh rừng "trầm mặc", nẻo đường "nhẫn nhịn",...).

• Phân tích tác dụng:

- Về hình thức: làm cho câu văn trở nên sinh động hấp dẫn giàu hình ảnh

• Về nội dung: Nhấn mạnh sự bao dung, nhẫn nại và chịu đựng âm thầm của thiên nhiên và vạn vật trước những tác động của con người.

• Về nghệ thuật: Tạo nhịp điệu dàn trải, suy tư cho câu văn; làm cho các sự vật vô tri trở nên có tâm hồn, từ đó làm nổi bật sự đối lập giữa lòng vị tha của thế giới và sự vô tâm của con người, khơi gợi niềm xúc động và hối lỗi nơi độc giả.

Câu 5: nên bị gai đâm"

Tác giả nói như vậy vì:

• Sự thức tỉnh từ nỗi đau: Khi ta làm đau người khác mà họ cứ im lặng bao dung, ta dễ lầm tưởng rằng mình không làm gì sai. "Gai đâm" là một sự đau đớn trực tiếp giúp con người "giật mình" thoát khỏi sự vô cảm.

• Sự thấu cảm: Chỉ khi chính mình trải qua cảm giác đau đớn ("rỉ máu"), ta mới thực sự hiểu được nỗi đau mà mình đã gây ra cho vạn vật. Cái đau của cá nhân là bài học đắt giá để học cách sống tử tế, biết nương nhẹ và nâng niu thế giới hơn.

Câu 5:Trong cuộc sống hối hả, chúng ta thường vô tình gây ra tổn thương cho môi trường và những người xung quanh bằng những hành động, lời nói tưởng chừng nhỏ nhặt. Chúng ta cần học cách quan sát tinh tế, sống chậm lại để nhận ra giá trị của sự nâng niu. Đừng đợi đến khi "bị gai đâm" mới nhận ra sai lầm, hãy chọn lối sống tử tế và trách nhiệm ngay từ hôm nay.