Câu 1

Trong hành trình đi qua thế giới này, thay vì những bước chân "quen xéo lên cỏ hoa", con người cần học cách yêu thương vạn vật như một nhu cầu tự thân của tâm hồn. Yêu thương vạn vật không chỉ là lòng trắc ẩn trước một nhành cây, ngọn cỏ mà còn là sự thấu hiểu mối quan hệ cộng sinh giữa con người và thiên nhiên. Khi chúng ta biết trân trọng một dòng sông xanh, một cánh rừng già hay một sinh linh nhỏ bé, ta đang nuôi dưỡng lòng thiện lương và sự điềm tĩnh trong chính mình. Thế giới vốn bao dung và lặng lẽ dâng hiến, nhưng nếu con người chỉ biết nhận lấy và tàn phá bằng sự vô tâm "thô tháp", chúng ta sẽ dần trở nên chai sạn và cô độc. Sự "giật mình" trước một vết gai đâm là cần thiết để ta nhận ra rằng: tổn thương của vạn vật cũng là tổn thương của chính ta. Yêu thương vạn vật giúp ta sống trách nhiệm hơn, biết tiết chế những tham vọng ích kỷ để bảo vệ vẻ đẹp nguyên sơ của sự sống. Đó không chỉ là cứu lấy môi trường, mà chính là cứu lấy phần nhân tính đang dần mòn héo trong mỗi người. Cuộc đời chỉ thực sự ý nghĩa khi ta biết bước đi nhẹ nhàng, nâng niu từng mầm sống và để lại sau lưng những mầm xanh thay vì những vết rỉ máu.

Câu 2

"Bên kia sông Đuống" đã tái hiện một cách đau xót sự thay đổi của vùng đất Kinh Bắc qua hai gam màu đối lập: rực rỡ truyền thống và xám xịt chiến tranh.

Trước chiến tranh, quê hương hiện lên như một miền cổ tích đầy sức sống. Đó là một vùng đất trù phú với hương vị "lúa nếp thơm nồng" và bề dày văn hóa kết tinh trong những bức tranh Đông Hồ. Hình ảnh "gà lợn nét tươi trong" và "màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp" không chỉ tả thực mà còn tôn vinh vẻ đẹp tâm hồn thuần khiết, rạng rỡ của người dân Việt. Cái "sáng bừng" ấy là biểu tượng cho một cuộc sống yên bình, tự hào và đầy hy vọng.

Tuy nhiên, sự xuất hiện của kẻ thù đã làm thay đổi tất cả. Từ "ngày khủng khiếp", quê hương bị dìm trong "ngùn ngụt lửa hung tàn". Bằng những câu thơ ngắn, dồn dập, tác giả vạch trần tội ác của giặc: ruộng khô, nhà cháy, cùng hình ảnh ẩn dụ "lưỡi dài lê sắc máu" gợi sự tàn bạo, mất nhân tính.

Đỉnh cao của nỗi đau là sự tan rã của những biểu tượng văn hóa. Những hình ảnh vốn gắn liền với sự phồn vinh, vui nhộn trong tranh dân gian nay bị hiện thực hóa thành nỗi bi kịch: "mẹ con đàn lợn" bị chia lìa, "đám cưới chuột" vốn rộn rã nay lại "tan tác về đâu". Câu hỏi tu từ kết thúc đoạn thơ như một tiếng nấc nghẹn, khắc họa sự ly tán, đổ vỡ không chỉ về vật chất mà còn là sự tổn thương sâu sắc đến linh hồn dân tộc.

Qua sự đối lập gay gắt giữa vẻ đẹp văn hóa "tươi trong" và thực tại "tan tác", Hoàng Cầm đã thể hiện tình yêu quê hương da diết và lòng căm thù giặc sâu sắc, khơi dậy quyết tâm bảo vệ những giá trị thiêng liêng của đất nước.

Câu 1:

-Phương thức biểu đạt trong văn bản là : biểu cảm và nghị luận

Câu 2:

- môi quan hệ của thiên nhiên và con người , sự trân trọng của con người dành cho thiên nhiên

Câu 3:

- Các biện pấp tu từ :

• Điệp cấu trúc: Lặp lại cấu trúc "Những... quen..." và "Những... không bao giờ..."

• Nhân hóa: Gán cho thiên nhiên các đặc điểm tâm lý con người: tha thứ, độ lượng, nhẫn nhịn, không biết dỗi hờn, không trả đũa...

• Liệt kê: Liệt kê hàng loạt sự vật: mặt đất, đại dương, cánh rừng, dòng sông, thảm rêu, đóa hoa...

Câu 4:

-Gai đâm" là một nỗi đau cần thiết để con người giật mình, thoát khỏi thói quen sống vô tâm, hời hợ

-Chỉ khi tự mình nếm trải cảm giác "rỉ máu", con người mới thực sự hiểu được những tổn thương mà mình đã gây ra cho thiên nhiên và người khác.

-Nỗi đau giúp chúng ta biết dừng lại, biết "nâng niu" và sống trách nhiệm hơn với thế giới xung quanh.

câu 5 :

-Bài học lớn nhất là hãy học cách trân trọng thế giới bằng lòng trắc ẩn trước khi những tổn thương trở nên không thể cứu vãn.