Câu 1

Nhân vật bé Gái trong truyện Nhà nghèo của Tô Hoài là hình ảnh tiêu biểu cho những đứa trẻ nông thôn cơ cực nhưng hồn nhiên, đáng thương trong xã hội cũ. Em sinh ra trong một gia đình nghèo túng, cha mẹ thường xuyên cãi vã, cuộc sống thiếu thốn cả vật chất lẫn tình thương. Dù vậy, bé Gái vẫn hiện lên với vẻ ngây thơ, ngoan ngoãn và biết lo toan như một người lớn. Em đi bắt nhái để giúp cha mẹ, vui mừng khi bắt được nhiều, và vẫn hồn nhiên khoe giỏ nhái với mẹ giữa cảnh nghèo khổ. Chính sự hồn nhiên ấy khiến cái chết của em càng đau xót hơn một cái chết thương tâm, đầy ám ảnh, phản ánh số phận bi thảm của trẻ em nghèo. Qua nhân vật bé Gái, Tô Hoài bày tỏ niềm thương cảm sâu sắc đối với những kiếp người nhỏ bé bị đói nghèo và bất hạnh dày vò, đồng thời tố cáo hiện thực xã hội tăm tối đã cướp đi tuổi thơ, cướp đi sự sống của những con người vô tội. Bé Gái là biểu tượng cho nỗi đau và tình thương bao la mà nhà văn gửi gắm trong tác phẩm.

Câu 2

Gia đình là tổ ấm đầu tiên và quan trọng nhất trong cuộc đời mỗi con người. Ở đó, trẻ em được yêu thương, che chở và hình thành nhân cách. Tuy nhiên, trong xã hội hiện nay, tình trạng bạo lực gia đình vẫn diễn ra ở nhiều nơi, để lại những hậu quả nghiêm trọng đối với sự phát triển thể chất, tinh thần và nhân cách của trẻ em.

Bạo lực gia đình là những hành vi cố ý gây tổn hại về thể xác, tinh thần hoặc danh dự giữa các thành viên trong gia đình. Đối với trẻ em, đó có thể là việc bị đánh đập, mắng chửi, bỏ mặc, hoặc phải chứng kiến cảnh bố mẹ bạo hành nhau. Những hành vi tưởng chừng “chuyện nhà” ấy lại âm thầm để lại vết thương sâu sắc trong tâm hồn trẻ nhỏ.Trước hết, bạo lực gia đình ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và sự an toàn của trẻ. Nhiều em bị thương tích, tổn hại cơ thể, thậm chí tử vong do bị cha mẹ hoặc người thân hành hạ. Đáng sợ hơn, bạo lực còn khiến các em mang thương tật tinh thần: sợ hãi, lo âu, mặc cảm, mất niềm tin vào người thân và vào cuộc sống. Những đứa trẻ ấy dễ trở nên thu mình, trầm cảm hoặc ngược lại hung hăng, bạo lực với người khác. Nhân cách, lối sống và khả năng học tập của các em bị ảnh hưởng nặng nề.Không chỉ thế, những đứa trẻ lớn lên trong môi trường bạo lực còn dễ sao chép hành vi tiêu cực. Chúng có thể tin rằng “đánh người là cách để thể hiện quyền lực”, từ đó tái diễn bạo lực trong quan hệ xã hội hoặc hôn nhân sau này. Như vậy, bạo lực gia đình không chỉ tàn phá một thế hệ mà còn gieo mầm bất ổn cho tương lai.Nguyên nhân của hiện tượng này xuất phát từ nhiều phía: nhận thức hạn chế của cha mẹ, áp lực kinh tế, lối sống gia trưởng, sự thiếu quan tâm của xã hội và pháp luật chưa được thực thi nghiêm túc. Dù lý do nào, bạo lực vẫn là hành vi không thể biện minh — bởi nó tước đi quyền được yêu thương và phát triển lành mạnh của trẻ em.Để khắc phục, mỗi gia đình cần xây dựng văn hóa ứng xử yêu thương, tôn trọng lẫn nhau. Cha mẹ phải là tấm gương về kiềm chế, thấu hiểu và biết lắng nghe con cái. Nhà trường, xã hội và các tổ chức bảo vệ trẻ em cần tăng cường tuyên truyền, can thiệp và xử lý nghiêm những hành vi bạo lực. Quan trọng hơn cả, mỗi người cần nhận thức rằng trẻ em không chỉ cần được nuôi sống, mà còn cần được nuôi dưỡng bằng tình yêu và sự bình an.

Bạo lực có thể khiến một đứa trẻ im lặng, sợ hãi, thậm chí mất đi tương lai. Vì thế, xây dựng một mái ấm không bạo lực chính là trách nhiệm và tình thương lớn nhất mà người lớn có thể dành cho thế hệ mai sau.

Câu 1.

Thể loại: Truyện ngắn.

Câu 2.

Phương thức biểu đạt chính: Tự sự (kết hợp miêu tả và biểu cảm).

Câu 3.

Câu văn: “Khi anh gặp chị, thì đôi bên đã là cảnh xế muộn chợ chiều cả rồi, cũng dư dãi mà lấy nhau tự nhiên.”

Biện pháp tu từ so sánh (“xế muộn chợ chiều”) được sử dụng để gợi hình ảnh về tuổi tác và số phận lỡ dở của đôi vợ chồng nghèo.

Tác dụng: Làm nổi bật sự muộn màng, nghèo khó nhưng chất phác, tự nhiên trong tình cảm của họ; gợi cảm giác thương cảm, xót xa cho cuộc đời những con người lam lũ.

Câu 4.

Nội dung:

Văn bản kể về cuộc sống cơ cực, bế tắc của vợ chồng anh chị Duyện – những người nông dân nghèo khổ; bi kịch gia đình lên tới đỉnh điểm khi đứa con gái chết thảm. Tác phẩm thể hiện niềm thương cảm sâu sắc đối với người lao động nghèo và lên án cuộc sống đói khổ, tù túng đã đẩy họ vào cảnh đau thương.

Câu 5.

Chi tiết ấn tượng nhất: Cảnh anh Duyện phát hiện con gái chết, ôm con khóc và cõng xác về nhà.

Vì đây là chi tiết bi thương và ám ảnh nhất, thể hiện tận cùng nỗi đau, tình phụ tử và khắc sâu số phận bi kịch của những con người nghèo khổ trong xã hội cũ.