**Câu 1. (2,0 điểm)**

Bài thơ *Khán “Thiên gia thi” hữu cảm* của Nguyễn Ái Quốc thể hiện quan niệm tiến bộ và sâu sắc của tác giả về thơ ca. Hai câu thơ đầu khái quát đặc điểm của thơ xưa: thường nghiêng về ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên với những hình ảnh quen thuộc như núi, sông, trăng, tuyết, gió… Qua đó cho thấy sự trân trọng của tác giả đối với giá trị nghệ thuật truyền thống. Tuy nhiên, Nguyễn Ái Quốc không dừng lại ở sự thưởng thức mà tiếp tục nêu lên yêu cầu mới đối với thơ ca hiện đại ở hai câu sau. Theo Người, thơ thời nay “ưng hữu thiết”, tức phải có chất thép, có tinh thần chiến đấu, phản ánh hiện thực và phục vụ cách mạng. Không chỉ thơ, mà người làm thơ cũng phải biết “xung phong”, dấn thân vào cuộc đấu tranh của dân tộc. Bài thơ ngắn gọn nhưng hàm súc, có cấu tứ chặt chẽ, thể hiện rõ tư tưởng nghệ thuật gắn liền với lý tưởng sống và trách nhiệm xã hội của nhà thơ.

---

**Câu 2. (4,0 điểm)**

Văn hóa truyền thống là kết tinh của lịch sử, trí tuệ và tâm hồn dân tộc, được bồi đắp qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng hiện nay, ý thức giữ gìn, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống ở giới trẻ càng trở nên quan trọng và cấp thiết.

Trước hết, giữ gìn và bảo tồn văn hóa truyền thống giúp thế hệ trẻ hiểu rõ cội nguồn dân tộc, từ đó hình thành lòng tự hào và ý thức trách nhiệm đối với đất nước. Những giá trị như lòng yêu nước, tinh thần hiếu học, đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, các phong tục tập quán, lễ hội, trang phục, tiếng nói, chữ viết… chính là bản sắc riêng làm nên Việt Nam. Nếu giới trẻ thờ ơ, lãng quên hoặc xem nhẹ những giá trị ấy, văn hóa dân tộc sẽ dần bị mai một trước sự xâm nhập mạnh mẽ của văn hóa ngoại lai.

Bên cạnh việc giữ gìn, giới trẻ còn cần biết phát huy văn hóa truyền thống một cách sáng tạo. Phát huy không có nghĩa là bảo thủ, sao chép nguyên xi cái cũ, mà là kế thừa tinh hoa, loại bỏ những hủ tục lạc hậu, đồng thời thổi vào đó hơi thở của thời đại mới. Thực tế cho thấy nhiều bạn trẻ đã góp phần lan tỏa văn hóa dân tộc qua âm nhạc, thời trang, du lịch, mạng xã hội… như đưa áo dài, dân ca, ẩm thực truyền thống đến gần hơn với cộng đồng trong và ngoài nước. Đây là những tín hiệu tích cực, cho thấy văn hóa truyền thống vẫn có sức sống mạnh mẽ nếu được tiếp cận đúng cách.

Tuy nhiên, vẫn còn không ít bạn trẻ chạy theo lối sống thực dụng, sính ngoại, coi thường hoặc hiểu sai về giá trị văn hóa dân tộc. Một bộ phận thiếu kiến thức, thiếu ý thức giữ gìn di sản, ứng xử chưa phù hợp nơi tôn nghiêm, lễ hội. Điều đó đòi hỏi sự chung tay của gia đình, nhà trường và xã hội trong việc giáo dục, định hướng để giới trẻ nhận thức đúng và hành động đúng.

Là học sinh, em nhận thấy bản thân cần bắt đầu từ những việc nhỏ như trân trọng tiếng Việt, tìm hiểu lịch sử – văn hóa dân tộc, giữ gìn phong tục tốt đẹp, sống có đạo lý và thái độ văn minh. Khi mỗi người trẻ đều có ý thức như vậy, văn hóa truyền thống không chỉ được bảo tồn mà còn tiếp tục phát triển bền vững trong dòng chảy hiện đại.

Giữ gìn và phát huy văn hóa truyền thống chính là giữ gìn linh hồn dân tộc. Đó không chỉ là trách nhiệm mà còn là niềm tự hào của thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay.

**Câu 1.**

Văn bản được viết theo **thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật** (4 câu, mỗi câu 7 chữ).

**Câu 2.**

Bài thơ tuân theo **luật bằng – trắc của thơ Đường**, thuộc **luật trắc** (có đối ở hai câu thực – luận).

**Câu 3.**

Biện pháp tu từ em ấn tượng là **liệt kê** trong câu:

*“Sơn thủy yên hoa tuyết nguyệt phong”* (núi, sông, khói, hoa, tuyết, trăng, gió).

→ Tác dụng: gợi ra vẻ đẹp phong phú, quen thuộc của thiên nhiên trong thơ cổ; đồng thời làm nổi bật đặc điểm của thơ xưa là thiên về miêu tả cảnh đẹp, tạo tiền đề để tác giả đối chiếu với quan niệm thơ ca hiện đại ở hai câu sau.

**Câu 4.**

Theo em, tác giả cho rằng *“Hiện đại thi trung ưng hữu thiết, / Thi gia dã yếu hội xung phong”* vì thơ ca thời đại mới không chỉ để thưởng thức cái đẹp mà còn phải gắn với cuộc sống đấu tranh của dân tộc. Trong hoàn cảnh đất nước bị áp bức, thơ cần có “chất thép”, có tinh thần chiến đấu, cổ vũ con người hành động, và nhà thơ cũng phải là người dấn thân, xung phong vì cách mạng.

**Câu 5.**

Cấu tứ bài thơ chặt chẽ, rõ ràng:

– Hai câu đầu nói về **đặc điểm của thơ ca xưa** (yêu thiên nhiên, cái đẹp).

– Hai câu sau nêu **quan niệm về thơ ca hiện đại** (phải có tinh thần chiến đấu).

→ Cấu tứ theo lối **so sánh – đối chiếu**, làm nổi bật tư tưởng mới mẻ, tiến bộ của tác giả về chức năng của thơ ca.

Câu 1 (2 điểm) – Đoạn văn khoảng 200 chữ

Trong Sự tích những ngày đẹp trời, Thủy Tinh được khắc họa như một vị thần hiền hòa và nhân hậu. Chàng chăm sóc Mặt Trời bé nhỏ với tất cả sự nâng niu, lo lắng, luôn cố gắng mang lại điều tốt đẹp cho muôn loài. Hình tượng Thủy Tinh ở truyện này gợi cảm giác ấm áp, gần gũi và đầy tính người. Ngược lại, trong truyền thuyết Sơn Tinh – Thủy Tinh, Thủy Tinh lại mang diện mạo hoàn toàn khác: nóng nảy, hiếu chiến và đầy thù hận. Sau khi thất bại trong cuộc kén rể, chàng liên tục dâng nước đánh Sơn Tinh, gây lũ lụt cho nhân dân. Nếu Thủy Tinh trong Sự tích những ngày đẹp trời tượng trưng cho vẻ đẹp của lòng nhân ái và sự hài hòa của thiên nhiên, thì Thủy Tinh trong truyền thuyết lại là biểu tượng của sức mạnh thiên nhiên dữ dội và nỗi ám ảnh lũ lụt của người Việt xưa. Hai cách xây dựng khác nhau ấy cho thấy sự phong phú của truyện dân gian và cách nhân dân gửi gắm những ước mơ, suy nghĩ của mình trong mỗi tác phẩm.

Câu 2 (4 điểm) – Bài văn khoảng 600 chữ

Tình yêu là một trong những điều khiến con người trở nên sống động và giàu cảm xúc nhất. Trong hành trình yêu thương, người ta thường nhắc đến sự hi sinh như một biểu hiện đẹp đẽ và cần thiết. Hi sinh không phải là làm những điều lớn lao, mà là sẵn sàng cho đi, chấp nhận thiệt thòi một chút để người mình yêu được vui và hạnh phúc. Vì vậy, sự hi sinh trong tình yêu mang ý nghĩa vô cùng quan trọng.

Trước hết, hi sinh thể hiện sự chân thành và trách nhiệm. Khi yêu thật lòng, người ta tự nhiên muốn nghĩ cho người kia nhiều hơn. Có khi đó chỉ là chịu khó lắng nghe dù bản thân đang mệt mỏi, là nhường nhịn trong những lúc tranh cãi, là âm thầm giúp người yêu vượt qua khó khăn. Những điều tưởng như nhỏ bé ấy lại khiến tình yêu trở nên ấm áp và bền chặt, bởi nó chứng tỏ rằng cả hai không chỉ yêu bằng lời nói mà bằng cả hành động.

Không chỉ vậy, sự hi sinh còn làm tình yêu trở nên sâu sắc hơn. Một mối quan hệ chỉ có thể đi xa khi cả hai biết cùng nhau vượt qua thử thách. Khi ta sẵn sàng chịu đựng một chút vất vả để giữ gìn hạnh phúc chung, ta cũng học được cách trưởng thành và bao dung hơn. Chính sự hi sinh khiến tình yêu trở thành động lực để mỗi người sống tốt đẹp hơn, biết nghĩ cho người khác và biết trân quý những gì mình đang có.

Tuy nhiên, hi sinh trong tình yêu không có nghĩa là chấp nhận mọi thiệt thòi hay đánh mất chính mình. Một tình yêu khỏe mạnh là khi cả hai đều biết cho đi và nhận lại. Hi sinh mà không được thấu hiểu hay đáp lại sẽ trở thành áp lực, thậm chí biến thành nỗi đau. Vì vậy, sự hi sinh chỉ thật sự ý nghĩa khi được đặt trong một mối quan hệ tôn trọng, bình đẳng và tự nguyện.

Tóm lại, sự hi sinh là yếu tố làm nên vẻ đẹp bền vững của tình yêu. Nhờ hi sinh, con người học cách bao dung, biết đặt hạnh phúc chung lên trên cái tôi cá nhân. Nhưng hi sinh cũng cần đúng cách, đúng mức để tình yêu không trở thành gánh nặng. Khi cả hai biết vì nhau mà cố gắng, tình yêu sẽ trở thành điểm tựa dịu dàng và vững chãi trong cuộc sống.

Câu 1. Thể loại của văn bản

Văn bản thuộc thể loại truyện ngắn hiện đại có yếu tố truyền thuyết và kì ảo, được viết lại từ cốt truyện truyền thuyết Sơn Tinh – Thủy Tinh.

Câu 2. Ngôi kể được sử dụng trong văn bản

Văn bản sử dụng ngôi kể thứ ba, nhưng có nhiều đoạn để nhân vật Thủy Tinh tự xưng “tôi”, chuyển sang hình thức độc thoại – tự sự, giúp bộc lộ trực tiếp tâm trạng và cảm xúc.

Câu 3. Nhận xét về cốt truyện của văn bản

Cốt truyện dựa trên truyện truyền thuyết quen thuộc nhưng được khai thác theo hướng mới mẻ, tập trung vào tâm trạng, nỗi lòng và tình yêu sâu nặng nhưng tuyệt vọng của Thủy Tinh dành cho Mỵ Nương. Truyện không xoáy vào cuộc chiến giữa Sơn Tinh và Thủy Tinh như bản truyền thống mà đi sâu vào bi kịch tình yêu, làm cho câu chuyện trở nên giàu chất trữ tình, nhân văn và cảm động hơn.

Câu 4. Một chi tiết hoang đường, kì ảo và tác dụng

Chi tiết kì ảo tiêu biểu: Thủy Tinh từ dòng suối “dựng đứng lên thành một chàng trai tuyệt vời đẹp và buồn”.

Tác dụng:

• Thể hiện rõ bản chất thần linh của nhân vật Thủy Tinh.
• Tạo không khí huyền ảo, lãng mạn, tăng sức hấp dẫn cho câu chuyện.
• Gửi gắm vẻ đẹp tinh khôi, trong trẻo của tình yêu Thủy Tinh dành cho Mỵ Nương – một tình yêu xuất hiện từ nước, mềm mại mà mãnh liệt.
• Giúp câu chuyện vừa giữ màu sắc truyền thuyết vừa mang hơi thở văn học hiện đại.

Câu 5. Chi tiết gây ấn tượng nhất và lý do

Em ấn tượng nhất với cảnh Thủy Tinh lặng lẽ đứng khóc khi thấy Sơn Tinh rước Mỵ Nương đi, đến mức “quên mất mình là thần Biển, thần Nước”. Chi tiết này xúc động vì nó cho thấy một Thủy Tinh rất “người”: biết yêu, biết đau, biết tuyệt vọng. Từ trước đến nay, Thủy Tinh thường bị nhìn như kẻ gây lụt để trả thù, nhưng trong văn bản này, tác giả giúp em hiểu nỗi khổ thầm lặng và tình yêu sâu đến tuyệt vọng của chàng. Chính sự yếu đuối ấy khiến Thủy Tinh trở nên gần gũi và đáng thương hơn bao giờ hết.

Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Trong văn bản Tôi kéo xe, Tam Lang đã thể hiện rõ mong muốn chân thành và day dứt của mình về nghề kéo xe – một nghề lao động cực khổ, tủi cực của người dân nghèo trước Cách mạng tháng Tám năm 1945. Trải nghiệm trực tiếp khi kéo chiếc xe chở người, tác giả nhận ra sự nhọc nhằn đến kiệt quệ của những phu xe hằng ngày phải “bán sức từng giọt mồ hôi” để đổi lấy miếng cơm manh áo. Điều ông mong muốn không chỉ là sự cảm thương đơn thuần, mà còn là khát vọng thay đổi: thay đổi cách nhìn của xã hội với họ, thay đổi những điều kiện sống bất công đang đè nặng lên đôi vai gầy guộc của những con người lao động lam lũ. Tam Lang mong rằng mọi người hãy trân trọng họ – những người làm nghề tưởng như thấp kém nhưng lại vô cùng đáng quý vì sự cần cù và lòng tự trọng. Qua trải nghiệm đó, tác giả gửi gắm ước mong về một xã hội công bằng hơn, nơi những người phu xe không còn phải sống trong sự khổ nhục, mà được đối xử như những con người thực sự có nhân phẩm.

Câu 2 (khoảng 600 chữ)

Trong cuộc sống, mỗi chúng ta đều mang trong mình những ước mơ, dự định và khát vọng riêng. Thế nhưng, để biến những điều ấy thành hiện thực, không thể chỉ trông chờ vào may mắn hay hoàn cảnh thuận lợi; điều quan trọng nhất chính là sự nỗ lực. Nỗ lực không chỉ giúp con người vượt qua khó khăn mà còn tạo nên giá trị và bản lĩnh cho mỗi cá nhân.

Trước hết, nỗ lực là con đường duy nhất giúp ta tiến gần hơn đến mục tiêu. Không có thành công nào tự nhiên mà đến. Một học sinh muốn đạt điểm cao phải kiên trì học tập từng ngày; một vận động viên muốn chiến thắng phải đổ bao mồ hôi trên sân tập. Nỗ lực chính là cầu nối giữa ước mơ và hiện thực. Nó biến điều “không thể” thành “có thể”, và biến người bình thường trở thành người xuất sắc.

Bên cạnh đó, nỗ lực còn giúp ta trưởng thành. Trong quá trình cố gắng, chúng ta sẽ gặp những lần vấp ngã, thất bại, thậm chí là bế tắc. Nhưng chính những thử thách ấy rèn ta mạnh mẽ hơn, biết điều chỉnh bản thân và biết chịu trách nhiệm cho lựa chọn của mình. Sự trưởng thành không đến từ lời nói, mà đến từ từng bước cố gắng không ngừng nghỉ. Con người có thể không hoàn hảo, nhưng có thể trở nên tốt hơn mỗi ngày nhờ sự nỗ lực của chính mình.

Không chỉ vậy, nỗ lực còn truyền cảm hứng cho những người xung quanh. Một người kiên trì theo đuổi mục tiêu, dù khó khăn, sẽ khiến người khác thêm tin vào bản thân và vào cuộc sống. Nỗ lực là thứ có sức lan tỏa, giúp xây dựng một cộng đồng tích cực, nơi mỗi người đều phấn đấu để trở nên tốt đẹp hơn.

Tuy nhiên, nỗ lực không phải là chạy theo thành công bằng mọi giá. Điều quan trọng là ta phải nỗ lực đúng hướng, biết rõ mục tiêu của mình và sử dụng thời gian, năng lượng một cách hợp lý. Nỗ lực bền bỉ là quan trọng, nhưng nỗ lực khôn ngoan mới mang lại kết quả lâu dài.

Tóm lại, sự nỗ lực là yếu tố thiết yếu làm nên giá trị và thành công của mỗi con người. Nó giúp ta vượt qua khó khăn, hoàn thiện bản thân và mang lại ý nghĩa cho cuộc sống. Trong hành trình phía trước, dù còn nhiều thử thách, chỉ cần ta không ngừng cố gắng, ta sẽ luôn tìm thấy ánh sáng cho riêng mình. Cuộc đời có thể không cho ta mọi thứ, nhưng nỗ lực sẽ giúp ta đạt được điều xứng đáng.

Câu 1.
Thể loại: bút ký / phóng sự (ghi lại trải nghiệm chân thực của tác giả khi vào vai phu kéo xe).

Câu 2.
Văn bản ghi chép về trải nghiệm thực tế của tác giả trong lần đầu kéo một cuốc xe, từ cảm giác bị khách thúc giục, sự đau đớn, mệt mỏi đến suy nghĩ về thân phận khổ cực và cái chết non của những người phu kéo xe.

Câu 3.
Câu văn sử dụng so sánh (“Ruột thì như vặn…”, “cổ thì nóng như cái ống gang…”) và ẩn dụ phóng đại (“đưa hơi lửa ra không kịp”).
– Tác dụng: Những hình ảnh so sánh cụ thể, mạnh giúp người đọc hình dung rõ sự mệt mỏi đến cực độ, đau đớn về thể xác mà tác giả phải chịu trong lần đầu kéo xe. Đồng thời, chúng khắc họa chân thực, sâu sắc nỗi thống khổ của người phu xe, qua đó gợi thương cảm và bộc lộ thái độ phê phán xã hội bóc lột con người.

Câu 4.
Chi tiết gây ấn tượng nhất với em là hình ảnh “tôi thấy tôi không phải là người nữa, chỉ là một cái… nồi sốt de”. Cách ví von độc đáo này diễn tả trạng thái kiệt sức đến mức cơ thể nóng ran, mệt lả. Nó khiến em cảm nhận sâu sắc sự cơ cực của người phu xe và thấy xót xa cho những thân phận lao động nghèo khổ, bị vắt kiệt sức giữa cuộc sống đô thị thời ấy.

Câu 5.
Qua văn bản, tác giả bộc lộ niềm thương cảm sâu sắc đối với những người phu kéo xe – những con người lao động nghèo bị đày đọa thân xác, sống lay lắt và chết non. Đồng thời, tác giả thể hiện tư tưởng nhân đạo, phê phán xã hội tàn nhẫn đã biến con người thành công cụ, và kêu gọi sự thấu hiểu, trân trọng đối với những người làm nghề nặng nhọc, thấp kém.

Câu 1

Nhân vật Ác-pa-gông trong Lão hà tiện hiện lên như một điển hình điển hình của sự keo kiệt và tham lam đến vô lí. Lão coi tiền là lẽ sống duy nhất, là mục đích tối thượng của đời mình. Trong đoạn trích, Ác-pa-gông chỉ chăm chăm lặp đi lặp lại lí do “không của hồi môn” khi nói về việc gả con gái, cho thấy lão đặt lợi ích vật chất lên trên cả hạnh phúc của con. Tâm hồn lão khô cằn đến mức mọi lời khuyên hợp tình hợp lý của Va-le-rơ đều bị “đập tan” bởi một câu duy nhất mang hơi tiền. Lão cảnh giác, nghi ngờ tất cả, đến nỗi chỉ nghe tiếng chó sủa cũng tưởng có người muốn trộm tiền. Qua ngôn ngữ đối thoại và hành động, Mô-li-e-rơ đã khắc họa Ác-pa-gông như một kẻ bị đồng tiền biến thành nô lệ: ích kỉ, nhỏ nhen, vô cảm. Tuy đáng cười, nhân vật đồng thời cũng khiến người đọc suy ngẫm về sức tàn phá của lòng tham khi nó lấn át mọi giá trị đạo đức và tình thân trong cuộc sống.

Câu 2

Benjamin Franklin đã từng nói: “Tri thức là con mắt của đam mê và có thể trở thành hoa tiêu của tâm hồn.” Câu nói là một nhận định sâu sắc về vai trò của tri thức trong việc định hướng khát vọng và dẫn dắt đời sống tinh thần của con người. Trong xã hội hiện đại, ý nghĩa ấy càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Trước hết, “tri thức là con mắt của đam mê” bởi tri thức giúp con người nhìn rõ con đường mình đi và hiểu đúng những gì mình theo đuổi. Đam mê là nguồn năng lượng mạnh mẽ thúc đẩy ta vượt qua khó khăn, nhưng nếu không có tri thức dẫn lối, đam mê dễ trở thành mù quáng, nông nổi. Một người yêu khoa học nhưng thiếu nền tảng kiến thức sẽ không thể tạo ra phát minh có giá trị. Một người đam mê nghệ thuật nhưng không chịu học hỏi sẽ chỉ lặp lại những điều sáo mòn. Tri thức không làm mất đi cảm hứng mà ngược lại, mở rộng tầm nhìn để đam mê phát triển bền vững và đúng hướng.

Không chỉ soi đường cho đam mê, tri thức còn “là hoa tiêu của tâm hồn” – là người dẫn đường giúp con người tìm đến những giá trị chân chính. Tri thức giúp ta phân biệt đúng – sai, thiện – ác, hiểu được mình nên sống thế nào để xứng đáng với bản thân và xã hội. Một tâm hồn có tri thức là một tâm hồn sáng suốt, biết cảm thông, biết trân trọng cái đẹp và biết tránh xa những cám dỗ tầm thường. Đặc biệt trong thời đại bùng nổ thông tin, khi con người dễ bị dẫn dắt bởi những giá trị ảo, tri thức càng trở thành ngọn hải đăng giữ ta khỏi lạc lối.

Thực tế cho thấy những người thành công bền vững đều là những người để tri thức dẫn dắt đam mê của mình. Họ không chỉ có nhiệt huyết mà còn nỗ lực học tập, rèn luyện để biến ước mơ thành hiện thực. Ngược lại, nhiều người thất bại không phải vì thiếu đam mê, mà vì không chịu đầu tư vào tri thức – thứ giúp họ hình dung rõ đích đến và cách đi đến đích.

Từ quan điểm của Franklin, mỗi chúng ta cần rút ra bài học: hãy nuôi dưỡng đam mê, nhưng phải học tập không ngừng để tri thức soi sáng và định hướng đam mê ấy. Hãy để tri thức bồi đắp đời sống tinh thần, giúp ta trở thành con người có trách nhiệm, biết yêu cái đẹp, biết sống tử tế. Khi đam mê được dẫn dắt bởi tri thức, con người sẽ đi xa hơn, vững vàng hơn và hạnh phúc hơn trên hành trình của mình.

Như vậy, tri thức không chỉ là sức mạnh mà còn là ánh sáng của tâm hồn. Đam mê cho ta đôi cánh, còn tri thức giúp ta biết bay về đúng phía của chân trời.

Câu 1.
Tình huống kịch: Va-le-rơ phải đối thoại với Ác-pa-gông về việc gả E-li-dơ cho ông Ăng-xen-mơ; Va-le-rơ buộc phải khéo léo vừa chiều ý Ác-pa-gông vừa tìm cách bảo vệ E-li-dơ, trong khi Ác-pa-gông chỉ chăm chăm nghĩ đến chuyện “không phải mất của hồi môn”.

Câu 2.
Lời độc thoại: “Úi chà! Hình như có tiếng chó sủa. Có kẻ muốn lấy trộm tiền của mình chăng?” – đây là lời Ác-pa-gông nói một mình.

Câu 3.
Mục đích giao tiếp của Va-le-rơ:
– Bề ngoài là tán đồng, phụ họa mọi điều Ác-pa-gông nói để lấy lòng lão chủ keo kiệt.
– Nhưng thực chất là khéo léo nói hộ nỗi lòng E-li-dơ, nêu ra những lý lẽ phản đối cuộc hôn nhân ép buộc, nhằm ngăn Ác-pa-gông gả con gái cho ông già giàu có.

Câu 4.
Việc lặp lại chi tiết “Không của hồi môn” làm nổi bật sự keo kiệt đến mù quáng của Ác-pa-gông: trong đầu lão chỉ có tiền, mọi lời khuyên hay tình cảm của con cái đều bị bỏ ngoài tai. Nó cũng tạo hiệu quả gây cười, phơi bày bản chất nhân vật qua ngôn ngữ.

Câu 5.
Nội dung: Đoạn trích tố cáo và châm biếm tính keo kiệt, thực dụng, coi tiền hơn tất cả của Ác-pa-gông; đồng thời thể hiện sự khéo léo, thông minh của Va-le-rơ khi tìm cách bảo vệ tình yêu của E-li-dơ trước sự toan tính của lão.

Câu 1

Nhân vật bé Gái trong truyện ngắn Nhà nghèo của Tô Hoài là hình ảnh tiêu biểu cho những đứa trẻ nghèo khổ trong xã hội cũ – nhỏ bé, hiền lành, chịu thương chịu khó và có số phận bi thảm. Dù còn rất nhỏ, bé Gái đã biết đỡ đần cha mẹ, trông em, đi xin lửa, rồi tự mình đi bắt nhái về nấu cơm. Trong hoàn cảnh gia đình túng quẫn, cha mẹ thường xuyên cãi vã, em vẫn hiện lên như một điểm sáng nhỏ nhoi với nụ cười ngây thơ, đôi tay chăm chỉ và sự kiên cường vượt lên hoàn cảnh. Tuy nhiên, sự cố gắng của em lại bị cái nghèo khắc nghiệt nhấn chìm. Chi tiết bé Gái chết gục bên vệ cỏ, tay vẫn ôm khư khư cái giỏ nhái khiến người đọc đau xót đến nghẹn lòng. Qua nhân vật này, nhà văn thể hiện sự cảm thông sâu sắc với số phận trẻ em nghèo, đồng thời lên án những bất công và đói khổ đã cướp đi tuổi thơ và cả mạng sống của những đứa trẻ vô tội.

Câu 2

Gia đình là cái nôi đầu tiên hình thành nhân cách, nuôi dưỡng tâm hồn và thể chất của mỗi con người. Tuy nhiên, trong cuộc sống hiện nay, vẫn còn tồn tại một thực trạng đáng lo ngại: bạo lực gia đình. Đây là vấn đề không chỉ ảnh hưởng đến hạnh phúc gia đình mà còn gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với sự phát triển toàn diện của trẻ em – những nạn nhân nhỏ bé, yếu đuối nhất.

Bạo lực gia đình không chỉ dừng lại ở việc đánh đập, mà còn có thể là lời nói thô bạo, sự xúc phạm tinh thần, thậm chí là thờ ơ, lạnh nhạt. Trẻ em sống trong môi trường như vậy sẽ dễ bị tổn thương sâu sắc về tâm lý. Các em có thể trở nên nhút nhát, sợ hãi, mặc cảm, thiếu tự tin hoặc ngược lại là nổi loạn, bất cần. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, trẻ bị bạo lực gia đình có nguy cơ cao mắc các vấn đề về tâm thần, trầm cảm, học kém, thậm chí là có hành vi tự hủy hoại bản thân hoặc tái hiện bạo lực trong tương lai. Như vậy, bạo lực gia đình không chỉ phá vỡ mối quan hệ cha mẹ - con cái, mà còn hủy hoại cả tương lai của những đứa trẻ vô tội.

Một số cha mẹ biện minh rằng "thương cho roi cho vọt", nhưng việc sử dụng bạo lực để dạy dỗ chưa bao giờ là giải pháp tích cực. Trẻ em cần được yêu thương, được lắng nghe và tôn trọng. Một môi trường gia đình ấm áp, yên bình sẽ giúp trẻ phát triển toàn diện cả về thể chất, trí tuệ lẫn tâm hồn. Ngược lại, nơi nào còn tiếng la hét, roi vọt, nơi đó còn nỗi bất an và nước mắt trẻ thơ.

Giải quyết vấn đề bạo lực gia đình là trách nhiệm không chỉ của từng gia đình, mà còn của xã hội. Cần tăng cường giáo dục về quyền trẻ em, kỹ năng làm cha mẹ, có các kênh hỗ trợ tâm lý cho trẻ bị tổn thương. Đồng thời, pháp luật cũng cần được thực thi nghiêm minh để bảo vệ trẻ khỏi những hành vi độc hại trong chính ngôi nhà của mình.

Tóm lại, bạo lực gia đình là “vết thương ngầm” nhưng để lại hậu quả lâu dài trong tâm hồn trẻ em. Muốn trẻ phát triển khỏe mạnh, hạnh phúc và trở thành công dân tốt trong tương lai, mỗi gia đình hãy là một tổ ấm đúng nghĩa – nơi nuôi dưỡng yêu thương, không phải nơi gieo rắc nỗi đau.

Câu 1:
Văn bản "Nhà nghèo" thuộc thể loại truyện ngắn.

Câu 2:
Phương thức biểu đạt chính của văn bản là tự sự

Câu 3:
Câu văn: “Khi anh gặp chị, thì đôi bên đã là cảnh xế muộn chợ chiều cả rồi, cũng dư dãi mà lấy nhau tự nhiên.” sử dụng biện pháp ẩn dụ với hình ảnh “xế muộn chợ chiều” để nói về hoàn cảnh của vợ chồng anh Duyện – chị Duyện. Cả hai đều đã lớn tuổi, lại nghèo khổ, tật nguyền, nên đến với nhau khi cuộc đời đã muộn màng, chẳng còn gì để lựa chọn. Cách diễn đạt này gợi sự xót xa cho số phận họ, đồng thời phản ánh cuộc sống khắc nghiệt và thiếu thốn của những người dân nghèo trong xã hội cũ.

Câu 4:
Văn bản kể về cuộc sống nghèo khổ, túng quẫn và đầy bi kịch của gia đình anh Duyện – chị Duyện. Cái nghèo không chỉ làm cho họ khổ về vật chất mà còn khiến tình cảm gia đình rạn nứt, con cái cũng phải chịu cực khổ từ bé. Cao trào của truyện là cái chết thương tâm của bé Gái – đứa con đầu lòng – khi đang bắt nhái về cho bữa cơm chiều. Qua đó, tác giả lên án sự tàn nhẫn của đói nghèo, đồng thời bày tỏ sự thương cảm sâu sắc với những số phận bé nhỏ, bất hạnh trong xã hội.

Câu 5:
Chi tiết em ấn tượng nhất là khi bé Gái chết, tay vẫn còn ôm chặt cái giỏ nhái. Hình ảnh ấy khiến em rất xúc động vì nó cho thấy sự cố gắng đến kiệt sức của một đứa trẻ nghèo, chỉ mong giúp cha mẹ có được một bữa cơm có thịt. Cái chết của em không chỉ là nỗi đau của gia đình, mà còn là lời tố cáo mạnh mẽ hoàn cảnh khốn cùng của người nông dân nghèo xưa. Em thấy thương và xót xa cho bé Gái – một đứa trẻ ngoan ngoãn, chăm chỉ nhưng lại có số phận quá bi thảm.