Câu 2: Có một sự thật không thể phủ nhận: cuộc sống là một hành trình dài của những thử thách, và thứ giúp con người vượt qua mọi trở ngại để chạm tới thành công chính là sự nỗ lực. Nỗ lực không chỉ đơn thuần là sự cố gắng nhất thời, mà là ý chí kiên định, bền bỉ và không ngừng vượt qua giới hạn của bản thân để theo đuổi mục tiêu. Nỗ lực chính là chìa khóa vạn năng mở ra cánh cửa thành công và ý nghĩa. ​Trước hết, nỗ lực là cơ sở tạo nên mọi thành tựu. Sẽ không có thành công nào đến dễ dàng mà không phải đánh đổi bằng mồ hôi, thời gian và sự tập trung cao độ. Tấm gương của tác giả Nguyễn Văn Thạc trong "Mãi Mãi Tuổi Hai Mươi" là một minh chứng hùng hồn. Anh đã phải nỗ lực vừa học vừa làm thêm để phụ giúp gia đình, đồng thời vẫn dành thời gian đi bộ hàng chục cây số đến thư viện đọc sách. Khi đất nước cần, anh không hề do dự, mạnh mẽ quyết đoán gác lại sự nghiệp học tập để dấn thân vào chiến trường. Sự nỗ lực không mệt mỏi này—từ học tập, sinh hoạt đến việc cống hiến tuổi xuân—đã định hình nên một nhân cách cao đẹp và một cuốn nhật ký có giá trị văn học sâu sắc, truyền tải thông điệp về lý tưởng và sự cống hiến hết mình cho Tổ quốc. ​Thứ hai, nỗ lực là phép thử để rèn luyện nhân cách và bản lĩnh. Quá trình cố gắng không chỉ mang lại kết quả mà còn giúp con người học được cách đối diện với thất bại. Khi ta nỗ lực hết mình, ta không còn sợ hãi những trở ngại (như ba lô nặng oằn vai, con đường dài gập ghềnh hay sự thiếu thốn). Thất bại khi ấy không còn là dấu chấm hết, mà trở thành bài học để ta đứng dậy và tiếp tục bước đi kiên cường hơn. Sống mà không nỗ lực giống như chiếc xe không bánh, sẽ bị trì trệ và bỏ lại phía sau, dẫn đến sự hối tiếc về những cơ hội đã bỏ lỡ. ​Thứ ba, sự nỗ lực còn mang ý nghĩa nhân văn và lan tỏa. Nó không chỉ vì mục đích cá nhân mà còn vì cộng đồng. Trong tác phẩm "Tôi kéo xe", dù phải trải qua sự kiệt sức đến mức thấy mình "không phải là người nữa", nhưng việc tác giả Tam Lang chấp nhận trải nghiệm nghề phu xe là một nỗ lực lớn nhằm thấu hiểu và tố cáo bất công xã hội. Nỗ lực cá nhân của ông đã tạo ra một phóng sự có sức mạnh cảnh tỉnh, thôi thúc người đọc quan tâm hơn đến cuộc sống nhục nhã, bị chà đạp của người lao động. ​Tóm lại, sự nỗ lực là một phẩm chất cốt lõi, là hành động thiết yếu dẫn đến cuộc sống có ý nghĩa và giá trị. Mỗi người cần nhận thức được tầm quan trọng của việc không ngừng cố gắng, gạt bỏ sự lười biếng và ỷ lại, để viết nên câu chuyện thành công của riêng mình và đóng góp vào sự phát triển chung của xã hội.

Câu 1: Qua văn bản phóng sự "Tôi kéo xe", Tam Lang không chỉ đơn thuần ghi lại sự thật mà còn bày tỏ mong muốn mãnh liệt về một nghề kéo xe được đối xử công bằng, xứng đáng với sức lao động của con người. Tác giả đã hạ mình trải nghiệm công việc cực nhọc này để thấu hiểu nỗi đau cùng cực về thể xác và tinh thần. Nghề kéo xe dưới chế độ cũ bị biến thành sự hành hạ phi nhân tính, nơi người phu xe bị bóc lột đến mức cơ thể rã rời, đau đớn như "cái ống gang", "nồi sốt dẻ" và bị chà đạp nhân phẩm.

Câu 1: Phóng sự.

Câu 2. Văn bản ghi chép về sự việc gì? ​Đáp án: Ghi chép về trải nghiệm của tác giả (người thất nghiệp) khi gia nhập đội phu kéo xe ở Hà Nội để có những trải nghiệm thực tế về công việc này và phản ánh cuộc sống cực khổ, nhục nhã của người phu kéo xe trước Cách mạng Tháng Tám 1945. ​Câu 3. Xác định và phân tích tác dụng của những biện pháp tu từ được sử dụng trong câu: “Ruột thì như vặn từ dưới rốn đưa lên, cổ thì nóng như cái ống gang, đưa hơi lửa ra không kịp.” ​Biện pháp tu từ: So sánh (Ruột... như vặn; cổ... như cái ống gang), Nói quá (đưa hơi lửa ra không kịp). ​Tác dụng: ​Nhấn mạnh và cực tả sự đau đớn, kiệt sức đến tột cùng của người phu kéo xe. ​Gợi hình ảnh sống động về một cơ thể bị bóc lột, bị hành hạ, biến thành một cái máy đang làm việc quá tải, sắp nổ tung. ​Câu 4. Chi tiết nào trong văn bản gây ấn tượng nhất với anh/chị? Vì sao? ​Chi tiết ấn tượng gợi ý: ​Chi tiết về lòng tự trọng bị chà đạp: “Tôi thì tôi bảo: làm thân người phu xe tay là tự nguyện cúi đầu dưới quyền sai khiến của hai cánh tay gồ!” ​Chi tiết về sự mệt mỏi đến phi nhân tính: “Rồi tôi thấy tôi không phải là người nữa, chỉ là một cái... nồi sốt dẻ.” ​Lý giải: Chi tiết này lột tả nỗi thống khổ về tinh thần và thể xác, biến người phu xe thành vật vô tri, một cái máy, qua đó tố cáo sự tàn nhẫn của xã hội cũ. ​Câu 5. Qua văn bản, tác giả thể hiện tình cảm, tư tưởng gì? ​Tình cảm/Tư tưởng: ​Lòng thương cảm, xót xa sâu sắc đối với những người lao động nghèo khổ. ​Thái độ phê phán, tố cáo mạnh mẽ xã hội thực dân nửa phong kiến đã chà đạp lên nhân phẩm và sức lao động của con người. ​Mong muốn giải phóng con người khỏi sự áp bức, bất công. ​Bạn còn cần hỗ trợ thêm với câu hỏi nào khác không?

Câu 1: Bé Gái trong "Nhà nghèo" là một nhân vật phụ nhưng lại là nạn nhân oan nghiệt nhất, thể hiện rõ nhất bi kịch của sự nghèo đói và bạo lực gia đình. Bé không được gọi bằng tên, luôn xuất hiện trong sự im lặng và đáng thương cùng với những đứa trẻ khác, nhưng số phận của bé lại bi thương gấp bội. Bé Gái dường như bị bỏ rơi, không được chăm sóc; bé nhặt nhãi của người khác để ăn và bị anh Duyên đánh đập thô bạo. Hình ảnh bé "nằm gục trên cỏ, hai tay ôm khư khư cái giỏ nhái. Lưng nó trần xám ngắt. Chân tay nó co quẹo lại. Vừa lúc ấy, miệng nó ngoáp ngoáp may cắn; đôi mắt lồng trắng lờ lờ lộn lên rồi nhắm lại" là một chi tiết đầy ám ảnh. Cái chết của bé không chỉ là sự kết thúc của một sinh mệnh nhỏ bé mà còn là lời tố cáo đanh thép nhất. Nó tố cáo sự tàn nhẫn của đói nghèo đã vắt kiệt tình thương và trách nhiệm của người lớn, đẩy những đứa trẻ vô tội vào cõi chết một cách đau đớn và lẻ loi. Bé Gái chính là hình ảnh tiêu biểu cho sự vô vọng của những số phận nghèo hèn trong xã hội cũ.

Câu 2: Ảnh hưởng của Bạo lực Gia đình đến Sự Phát triển của Trẻ em

Câu 1: Bé Gái trong "Nhà nghèo" là một nhân vật phụ nhưng lại là nạn nhân oan nghiệt nhất, thể hiện rõ nhất bi kịch của sự nghèo đói và bạo lực gia đình. Bé không được gọi bằng tên, luôn xuất hiện trong sự im lặng và đáng thương cùng với những đứa trẻ khác, nhưng số phận của bé lại bi thương gấp bội. Bé Gái dường như bị bỏ rơi, không được chăm sóc; bé nhặt nhãi của người khác để ăn và bị anh Duyên đánh đập thô bạo. Hình ảnh bé "nằm gục trên cỏ, hai tay ôm khư khư cái giỏ nhái. Lưng nó trần xám ngắt. Chân tay nó co quẹo lại. Vừa lúc ấy, miệng nó ngoáp ngoáp may cắn; đôi mắt lồng trắng lờ lờ lộn lên rồi nhắm lại" là một chi tiết đầy ám ảnh. Cái chết của bé không chỉ là sự kết thúc của một sinh mệnh nhỏ bé mà còn là lời tố cáo đanh thép nhất. Nó tố cáo sự tàn nhẫn của đói nghèo đã vắt kiệt tình thương và trách nhiệm của người lớn, đẩy những đứa trẻ vô tội vào cõi chết một cách đau đớn và lẻ loi. Bé Gái chính là hình ảnh tiêu biểu cho sự vô vọng của những số phận nghèo hèn trong xã hội cũ.

Câu 2: Ảnh hưởng của Bạo lực Gia đình

Ảnh hưởng của Bạo lực Gia đình đến Sự Phát triển của Trẻ em ​Bạo lực gia đình, dưới mọi hình thức, từ thể chất, lời nói, đến tinh thần, là một "bóng đen" hủy hoại sự phát triển toàn diện của trẻ em. Gia đình lẽ ra phải là tổ ấm, là môi trường an toàn và bệ phóng cho nhân cách, nhưng khi bạo lực xuất hiện, nó trở thành nhà tù tinh thần, gây ra những tổn thương sâu sắc, dai dẳng, cản trở trẻ em lớn lên khỏe mạnh và hạnh phúc. ​Trước hết, bạo lực gia đình gây ra những tổn thương về tâm lý và cảm xúc không thể hàn gắn. Trẻ em lớn lên trong môi trường có bạo lực thường xuyên phải sống trong sợ hãi và lo âu. Chúng có thể hình thành cảm giác tự ti, thiếu an toàn và tội lỗi (do nghĩ rằng mình là nguyên nhân của bạo lực). Những cảm xúc tiêu cực này dễ dẫn đến các rối loạn tâm lý như trầm cảm, lo âu xã hội, và các hành vi tự hủy hoại. Về lâu dài, điều này làm suy giảm khả năng tập trung, tư duy và học tập của trẻ, ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả học tập và con đường tương lai. ​Thứ hai, bạo lực gia đình ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển xã hội và nhân cách của trẻ. Trẻ em là những người học hỏi thông qua quan sát và bắt chước. Khi chứng kiến hoặc trực tiếp trải nghiệm bạo lực, trẻ dễ dàng tiếp nhận nó như một cách giải quyết vấn đề hoặc một chuẩn mực ứng xử trong các mối quan hệ. Điều này dẫn đến hai xu hướng: một là trẻ có thể trở nên hung hăng, bạo lực với bạn bè và người xung quanh (chu kỳ bạo lực), hai là chúng trở nên thu mình, mất lòng tin vào người khác và khó xây dựng được các mối quan hệ lành mạnh. Việc thiếu vắng hình mẫu yêu thương và tôn trọng khiến trẻ gặp khó khăn khi làm cha mẹ trong tương lai, duy trì vòng luẩn quẩn của bạo lực qua các thế hệ. ​Cuối cùng, bạo lực thể chất, dù nhẹ hay nặng, luôn để lại những di chứng vật lý rõ rệt. Không chỉ là những vết thương ngoài da, bạo lực còn gây ra các vấn đề sức khỏe lâu dài do căng thẳng kéo dài, làm suy yếu hệ miễn dịch. Quan trọng hơn, bạo lực tước đi tuổi thơ hồn nhiên của trẻ, thay thế bằng sự trưởng thành sớm một cách bất đắc dĩ, buộc trẻ phải gánh vác nỗi đau quá lớn so với lứa tuổi. ​Để bảo vệ tương lai của trẻ em, cần phải coi việc chấm dứt bạo lực gia đình là trách nhiệm của toàn xã hội. Cần tăng cường giáo dục về nuôi dạy con cái tích cực, hỗ trợ các dịch vụ tư vấn tâm lý cho cả nạn nhân và người gây bạo lực. Luật pháp cần được thực thi nghiêm minh hơn để tạo rào cản pháp lý mạnh mẽ. Chỉ khi xây dựng được những gia đình đong đầy yêu thương, tôn trọng và an toàn, trẻ em mới có thể phát triển tối đa tiềm năng, trở thành những công dân khỏe mạnh và có ích cho xã hội.