Câu 1 (2,0 điểm):

Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích những nét đặc sắc về nội dung hoặc nghệ thuật của bài thơ “Những bóng người trên sân ga”.

Bài thơ “Những bóng người trên sân ga” của Nguyễn Bính là một tác phẩm đậm chất trữ tình, mang đậm nỗi buồn nhân thế. Về nội dung, bài thơ khắc họa hình ảnh những cuộc chia ly đầy xúc động trên sân ga – nơi người ta tiễn nhau đi xa và không biết đến ngày trở lại. Mỗi khổ thơ là một câu chuyện nhỏ: từ đôi bạn nhỏ, người yêu, vợ chồng đến mẹ già tiễn con, đều là những cảnh đời rất đỗi bình thường nhưng chất chứa biết bao nỗi niềm, thương cảm và tiếc nuối. Về nghệ thuật, bài thơ nổi bật với lối kể chuyện bằng thơ, điệp ngữ “Có lần tôi thấy...” được sử dụng như một sợi dây liên kết các hình ảnh, giúp dòng cảm xúc được liền mạch và dồn nén. Thể thơ lục bát truyền thống, ngôn ngữ giản dị, giàu hình ảnh kết hợp với yếu tố tự sự và trữ tình đã khiến bài thơ trở nên sâu lắng, dễ đi vào lòng người. Qua đó, Nguyễn Bính không chỉ thể hiện cảm xúc cá nhân mà còn nói lên tình người, tình đời và nỗi cô đơn phổ quát của kiếp người.

Câu 2 (4,0 điểm):

Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) bày tỏ ý kiến về sự chủ động trong việc lựa chọn lối đi riêng, sáng tạo trong cuộc sống.

Cuộc sống là một hành trình dài với vô vàn ngã rẽ. Mỗi người đều có quyền chọn cho mình một con đường riêng để theo đuổi. Nhà thơ Mỹ Robert Frost từng viết: “Trong rừng có nhiều lối đi / Và tôi chọn lối đi chưa có dấu chân người.” Câu thơ không chỉ là biểu tượng của sự lựa chọn mà còn gửi gắm thông điệp sâu sắc về tinh thần chủ động, dám bước đi trên con đường riêng và sáng tạo trong cuộc sống.

Chủ động chọn lối đi riêng chính là dám từ chối những lối mòn an toàn, dám từ bỏ sự rập khuôn để tự mình khám phá, sáng tạo, định nghĩa bản thân. Đó là biểu hiện của cá tính, của bản lĩnh và khát vọng vươn lên. Mỗi người là một cá thể độc lập, có ước mơ, sở thích, năng lực riêng, vậy nên chọn con đường phù hợp với chính mình mới có thể phát huy hết tiềm năng và đạt được thành công bền vững.

Lối đi riêng không hề dễ dàng, bởi đó là con đường chưa ai đi, chưa có dấu chân, chưa có khuôn mẫu. Nó đòi hỏi sự kiên trì, bản lĩnh và đôi khi là chấp nhận đơn độc, thất bại. Nhưng chính trong quá trình đó, con người mới rèn luyện được bản thân, mới làm nên những giá trị khác biệt. Steve Jobs – người sáng lập Apple – từng bỏ học và rẽ hướng theo đuổi đam mê thiết kế, sáng tạo. Chính sự lựa chọn táo bạo ấy đã đưa ông trở thành một trong những biểu tượng sáng tạo hàng đầu thế giới.

Tuy nhiên, lựa chọn lối đi riêng không có nghĩa là mù quáng, chống đối số đông. Chủ động sáng tạo cần đi liền với nhận thức đúng đắn, hiểu mình, hiểu thời cuộc và biết chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình. Đồng thời, khi chọn con đường khác biệt, chúng ta cũng cần biết tôn trọng sự lựa chọn của người khác – bởi không phải ai cũng phù hợp với sự mạo hiểm hay có cùng đích đến.

Trong thời đại hiện nay – nơi mọi thứ thay đổi nhanh chóng – sáng tạo và chủ động chính là chìa khóa để không tụt lại phía sau. Thanh niên ngày nay cần dám nghĩ, dám làm, dám thử những điều mới, dám sống là chính mình. Một thế giới phong phú là nhờ có những con người dũng cảm đi những con đường khác nhau, không trùng lặp.

Tóm lại, dám chọn lối đi chưa có dấu chân người là biểu hiện của tinh thần sáng tạo, là sức mạnh của cá nhân trong hành trình khẳng định giá trị bản thân. Chỉ khi dám bước ra khỏi vùng an toàn, dám sống khác biệt, con người mới thực sự sống có ý nghĩa và để lại dấu ấn riêng trong cuộc đời.

Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản.

Trả lời:
Bài thơ được viết theo thể thơ lục bát (câu 6 chữ xen kẽ với câu 8 chữ).

Câu 2. Xác định vần và kiểu vần được gieo trong khổ cuối của văn bản.

Trả lời:

• Vần gieo: “bay – tay – tay – này”
• Kiểu vần: vần bằng, vần chân, vần liên tiếp (gần giống vần ôm)
  → Cách gieo vần này tạo sự nhịp nhàng, gợi cảm xúc trầm buồn, day dứt.

Câu 3. Xác định biện pháp tu từ được sử dụng xuyên suốt bài thơ và nêu tác dụng.

Trả lời:

• Biện pháp tu từ chính: Điệp cấu trúc "Có lần tôi thấy..."
• Tác dụng:
• • Tạo cảm giác liên tục, kéo dài của các cuộc chia ly trên sân ga.
  • Gợi nên sự đau đáu, xót xa và ám ảnh trong cảm xúc người chứng kiến.
  • Làm nổi bật tính chất phổ quát của sự chia ly: ai cũng có thể là người trong cuộc.

Câu 4. Phát biểu đề tài, chủ đề của bài thơ.

Trả lời:

• Đề tài: Những cuộc chia ly trên sân ga.
• Chủ đề: Bài thơ thể hiện nỗi buồn, sự cô đơn và tính chất nhân sinh của các cuộc chia tay trong đời sống con người, qua đó khơi gợi niềm thấu hiểu, cảm thông và trân trọng tình cảm giữa người với người.

Câu 5. Yếu tố tự sự được thể hiện như thế nào? Phân tích tác dụng.

Trả lời:

• Yếu tố tự sự được thể hiện qua lối kể chuyện của nhân vật trữ tình với điệp từ "Có lần tôi thấy...", thuật lại những tình huống chia ly cụ thể: hai cô bé, người yêu tiễn nhau, hai chàng trai, vợ chồng, bà mẹ tiễn con...
• Tác dụng:
• • Làm cho bài thơ trở nên sống động như một thước phim ngắn về cuộc đời.
  • Giúp người đọc hình dung rõ nét từng hoàn cảnh chia tay, tăng sức gợi cảm và lay động lòng người.
  • Qua lời kể nhẹ nhàng mà thấm đẫm cảm xúc, bài thơ gửi gắm tư tưởng về tình người, nỗi cô đơn và sự trân quý những phút giây sum họp.

Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản.

Trả lời:
Bài thơ được viết theo thể thơ lục bát (câu 6 chữ xen kẽ với câu 8 chữ).

Câu 2. Xác định vần và kiểu vần được gieo trong khổ cuối của văn bản.

Trả lời:

• Vần gieo: “bay – tay – tay – này”
• Kiểu vần: vần bằng, vần chân, vần liên tiếp (gần giống vần ôm)
  → Cách gieo vần này tạo sự nhịp nhàng, gợi cảm xúc trầm buồn, day dứt.

Câu 3. Xác định biện pháp tu từ được sử dụng xuyên suốt bài thơ và nêu tác dụng.

Trả lời:

• Biện pháp tu từ chính: Điệp cấu trúc "Có lần tôi thấy..."
• Tác dụng:
• • Tạo cảm giác liên tục, kéo dài của các cuộc chia ly trên sân ga.
  • Gợi nên sự đau đáu, xót xa và ám ảnh trong cảm xúc người chứng kiến.
  • Làm nổi bật tính chất phổ quát của sự chia ly: ai cũng có thể là người trong cuộc.

Câu 4. Phát biểu đề tài, chủ đề của bài thơ.

Trả lời:

• Đề tài: Những cuộc chia ly trên sân ga.
• Chủ đề: Bài thơ thể hiện nỗi buồn, sự cô đơn và tính chất nhân sinh của các cuộc chia tay trong đời sống con người, qua đó khơi gợi niềm thấu hiểu, cảm thông và trân trọng tình cảm giữa người với người.

Câu 5. Yếu tố tự sự được thể hiện như thế nào? Phân tích tác dụng.

Trả lời:

• Yếu tố tự sự được thể hiện qua lối kể chuyện của nhân vật trữ tình với điệp từ "Có lần tôi thấy...", thuật lại những tình huống chia ly cụ thể: hai cô bé, người yêu tiễn nhau, hai chàng trai, vợ chồng, bà mẹ tiễn con...
• Tác dụng:
• • Làm cho bài thơ trở nên sống động như một thước phim ngắn về cuộc đời.
  • Giúp người đọc hình dung rõ nét từng hoàn cảnh chia tay, tăng sức gợi cảm và lay động lòng người.
  • Qua lời kể nhẹ nhàng mà thấm đẫm cảm xúc, bài thơ gửi gắm tư tưởng về tình người, nỗi cô đơn và sự trân quý những phút giây sum họp.

Câu 1. (2,0 điểm)

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích nhân vật anh gầy trong văn bản “Anh béo và anh gầy”.

Nhân vật anh gầy trong truyện ngắn Anh béo và anh gầy của Sê-khốp là một hình tượng tiêu biểu phản ánh tâm lý tự ti, nịnh hót và lệ thuộc vào địa vị xã hội. Ban đầu, khi gặp lại bạn cũ, anh tỏ ra thân mật, chân thành, hồ hởi nhắc lại kỷ niệm xưa, tự nhiên giới thiệu vợ con. Tuy nhiên, khi biết anh béo có chức cao – viên chức bậc ba, thái độ của anh gầy thay đổi đột ngột: mặt tái mét, cúi rạp mình, gọi bạn là "quan trên", "quan lớn", cười nhăn nhúm và thể hiện sự khúm núm quá mức. Sự thay đổi này không chỉ thể hiện tính cách nịnh hót, trọng danh lợi mà còn phản ánh sự mất tự do trong nhân cách và lòng tự trọng. Sê-khốp qua nhân vật này đã phê phán xã hội phân biệt giai cấp khắt khe, nơi con người bị bào mòn nhân cách bởi những danh xưng và địa vị. Anh gầy là hình ảnh đại diện cho những con người yếu đuối trước quyền lực, từ đó gửi gắm thông điệp nhân văn về phẩm giá và sự chân thành trong các mối quan hệ con người.

Câu 2. (4,0 điểm)

Có ý kiến cho rằng: “Chúng ta có thể phàn nàn vì bụi hồng có gai hoặc vui mừng vì bụi gai có hoa hồng.” Hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) bày tỏ ý kiến của anh/chị về việc lựa chọn cách nhìn nhận vấn đề trong cuộc sống.

Trong cuộc sống, không ai tránh khỏi những khó khăn, thử thách hay những điều không như ý. Có người bi quan, than phiền khi đối mặt với nghịch cảnh, nhưng cũng có người lạc quan, tìm thấy hy vọng trong chính điều tưởng chừng tồi tệ. Câu nói: “Chúng ta có thể phàn nàn vì bụi hồng có gai hoặc vui mừng vì bụi gai có hoa hồng” là một lời nhắc nhở sâu sắc về thái độ sống và cách nhìn nhận vấn đề trong cuộc sống.

Thật vậy, cuộc sống không hoàn hảo. Mỗi sự việc đều có hai mặt: tích cực và tiêu cực. Nếu chỉ chăm chú nhìn vào “gai” – những khó khăn, khuyết điểm, thất bại, chúng ta dễ rơi vào cảm giác chán nản, tiêu cực, tự ti. Ngược lại, nếu biết nhìn thấy “hoa hồng” – những điều tốt đẹp dù nhỏ nhoi trong bất cứ hoàn cảnh nào, ta sẽ tìm được động lực để vươn lên, sống tích cực và hạnh phúc hơn. Thái độ sống lạc quan không làm cho gai biến mất, nhưng giúp ta vượt qua nó bằng hy vọng.

Người thành công không phải là người không gặp trở ngại, mà là người biết tìm thấy cơ hội trong thử thách, biết “vui mừng vì bụi gai có hoa hồng”. Thomas Edison từng thất bại hàng nghìn lần trước khi phát minh ra bóng đèn, nhưng ông chưa bao giờ than phiền. Thay vào đó, ông cho rằng mỗi lần thất bại là một bước tiến gần hơn tới thành công. Cách nhìn tích cực không thay đổi thực tại, nhưng thay đổi cách ta phản ứng với thực tại – và điều đó làm nên sự khác biệt.

Tuy nhiên, lạc quan không đồng nghĩa với ảo tưởng hay phớt lờ những khó khăn. Chúng ta vẫn cần nhìn thẳng vào thực tế, nhưng hãy chọn cách tiếp cận tích cực, xây dựng, thay vì than vãn, đổ lỗi. Cuộc sống không phải lúc nào cũng cho ta những gì ta muốn, nhưng ta có quyền chọn thái độ sống, chọn hướng về ánh sáng thay vì bóng tối.

Tóm lại, thái độ sống lạc quan, tích cực là chìa khóa mở cánh cửa hạnh phúc và thành công. Thay vì than phiền vì gai nhọn, hãy học cách trân trọng những bông hoa – dù nhỏ bé – đang hiện diện trong đời ta. Chính cách nhìn nhận cuộc sống sẽ quyết định chất lượng cuộc sống của mỗi người.

Câu 1. Xác định thể loại của văn bản.

Trả lời:
Văn bản thuộc thể loại truyện ngắn.

Câu 2. Xác định đoạn văn thể hiện sự thay đổi đột ngột về trạng thái, biểu cảm của gia đình anh gầy.

Trả lời:
Đoạn văn thể hiện sự thay đổi đột ngột về trạng thái, biểu cảm của gia đình anh gầy là:

“Anh gầy bỗng dưng tái mét mặt, ngây ra như phỗng đá, nhưng lát sau thì anh ta toét miệng cười mặt mày nhăn nhúm; dường như mắt anh ta sáng hẳn lên. Toàn thân anh ta rúm ró, so vai rụt cổ khúm núm... Cả mấy thứ va-li, hộp, túi của anh ta như cũng co rúm lại, nhăn nhó... Chiếc cằm dài của bà vợ như dài thêm ra; thằng Na-pha-na-in thì rụt chân vào và gài hết cúc áo lại...”

Câu 3. Tình huống truyện của văn bản trên là gì?

Trả lời:
Tình huống truyện là cuộc gặp gỡ bất ngờ giữa hai người bạn cũ – một người béo và một người gầy – trên sân ga, từ đó bộc lộ sự thay đổi thái độ đột ngột của anh gầy khi biết bạn mình có chức vị cao hơn. Đây là tình huống đơn giản nhưng giàu kịch tính, tạo nên chất châm biếm sâu sắc.

Câu 4. So sánh thái độ của anh gầy đối với anh béo trước và sau khi biết được cấp bậc của anh béo.

Trả lời:

• Trước khi biết cấp bậc của anh béo:
  Anh gầy vui mừng, thân mật, tự nhiên, nói chuyện hào hứng, nhắc lại kỷ niệm xưa, khoe vợ con, không hề có khoảng cách hay mặc cảm.
• Sau khi biết cấp bậc của anh béo là viên chức bậc ba:
  Anh gầy trở nên sợ hãi, luống cuống, khúm núm, tâng bốc, gọi bạn là “quan trên”, “quan lớn”, cúi gập người, cười nhún nhường, thậm chí cả vợ con anh cũng co rúm lại. Từ bạn bè thân thiết, anh đã hạ mình xuống như kẻ dưới quyền, phụ thuộc.

⇒ Sự thay đổi này cho thấy tâm lý trọng chức tước, địa vị và tính cách xu nịnh, tự ti của anh gầy.

Câu 5. Phát biểu nội dung của văn bản.

Trả lời:

Văn bản phản ánh một cách sâu sắc và châm biếm hiện thực xã hội Nga thời Nga hoàng, nơi mà con người bị chi phối bởi địa vị, chức tước, mất đi sự chân thành và lòng tự trọng. Qua đó, tác giả phê phán thói xu nịnh, tự ti, trọng hình thức và những biến đổi xấu xí trong quan hệ giữa con người với con người khi bị đặt dưới cái nhìn của quyền lực, địa vị xã hội.

Câu 1 (2,0 điểm): Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích nhân vật Thúy Kiều trong đoạn trích trên

Trong đoạn trích chia tay giữa Thúy Kiều và Từ Hải, Nguyễn Du đã khắc họa hình ảnh Thúy Kiều như một người phụ nữ thủy chung, sâu sắc và đầy bản lĩnh. Trước giờ chia ly, Kiều không chỉ thể hiện tình cảm lưu luyến, bịn rịn mà còn tỏ rõ sự thấu hiểu và hy sinh. Nàng chủ động dặn dò Từ Hải “trước liệu nói sòng cho minh”, bộc lộ mong muốn sống công khai, chính danh, đồng thời thể hiện khát vọng hướng tới một cuộc sống trong sáng, không giấu giếm. Dù đau xót, nàng vẫn giữ thái độ điềm tĩnh, đầy suy nghĩ khi nói: “Sao cho trong ấm thì ngoài mới êm”, chứng minh sự tinh tế, lo toan cho đại cục. Hơn nữa, Kiều là người biết giữ gìn phẩm giá, danh dự và tình nghĩa, không muốn để lại tiếng xấu về sau. Tấm lòng của nàng còn được thể hiện qua lời hẹn “Chén mừng xin đợi bữa này năm sau” – một niềm tin bền chặt và chung thủy. Qua nhân vật Thúy Kiều, Nguyễn Du đã ngợi ca vẻ đẹp nội tâm cao cả của người phụ nữ xưa: yêu tha thiết nhưng không mù quáng, hy sinh nhưng đầy bản lĩnh.

Câu 2 (4,0 điểm): Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) bày tỏ ý kiến về lí tưởng của thế hệ trẻ trong cuộc sống hôm nay

Trong dòng chảy của thời đại mới – nơi tri thức, công nghệ và hội nhập không ngừng biến đổi, mỗi cá nhân, đặc biệt là thế hệ trẻ, đều đứng trước một câu hỏi quan trọng: Sống để làm gì? Mình theo đuổi điều gì trong cuộc đời? Câu trả lời cho những câu hỏi ấy chính là lý tưởng sống – kim chỉ nam dẫn dắt thanh niên trên hành trình trưởng thành, cống hiến và khẳng định bản thân. Lý tưởng sống cao đẹp sẽ là ngọn lửa soi đường, là động lực giúp người trẻ vượt qua khó khăn và đóng góp cho xã hội.

Lý tưởng sống của thanh niên hôm nay cần được đặt trong bối cảnh hiện đại hóa và toàn cầu hóa. Đó có thể là ước mơ chinh phục tri thức, trở thành công dân toàn cầu, cống hiến cho đất nước thông qua chuyên môn, nghề nghiệp, hoặc đơn giản là khát vọng sống tử tế, có ích cho cộng đồng. Thanh niên không chỉ sống cho bản thân mà còn mang trong mình trách nhiệm với gia đình, xã hội và tương lai dân tộc. Những tấm gương như Nguyễn Ngọc Ký – người thầy viết bằng chân, hay Nguyễn Hà Đông – lập trình viên tạo nên "Flappy Bird" nổi tiếng toàn cầu, là minh chứng cho sức mạnh lý tưởng và ý chí vươn lên của thế hệ trẻ Việt Nam.

Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy không ít bạn trẻ hiện nay đang rơi vào tình trạng sống mông lung, thiếu mục tiêu rõ ràng. Một bộ phận chạy theo chủ nghĩa thực dụng, sống hưởng thụ, thờ ơ với các giá trị tinh thần và trách nhiệm xã hội. Đây là hệ quả của việc thiếu định hướng, giáo dục lý tưởng sống trong môi trường gia đình, nhà trường và xã hội. Vì thế, cần có sự đồng hành từ nhiều phía để khơi dậy và bồi dưỡng lý tưởng sống cao đẹp cho thanh niên.

Lý tưởng sống không phải điều gì quá xa vời hay lớn lao mà là những giá trị tốt đẹp được nuôi dưỡng mỗi ngày. Làm việc tử tế, sống có trách nhiệm, dám ước mơ và kiên trì thực hiện – đó chính là nền tảng của một lý tưởng sống cao đẹp. Khi mỗi người trẻ tìm được lẽ sống cho riêng mình, đó cũng là lúc xã hội phát triển vững mạnh và văn minh hơn.

Tóm lại, trong hành trình khẳng định bản thân và dựng xây tương lai, lý tưởng sống là ngọn đèn soi đường cho thế hệ trẻ. Mỗi người cần tự hỏi mình đang sống vì điều gì, từ đó chọn cho mình một lý tưởng đúng đắn để theo đuổi đến cùng. Có lý tưởng, người trẻ không chỉ sống tốt cho mình mà còn góp phần làm đẹp cho đời.

Câu 1. Xác định thể thơ của văn bản.

Trả lời:
Đoạn trích được viết theo thể thơ lục bát (một câu 6 chữ, một câu 8 chữ luân phiên).

Câu 2. Đoạn trích trên kể về sự việc gì?

Trả lời:
Đoạn trích kể về cuộc chia tay đầy lưu luyến giữa Thúy Kiều và Từ Hải. Sau thời gian sum họp và hạnh phúc, Từ Hải quyết tâm ra đi thực hiện chí lớn, còn Thúy Kiều ở lại. Cuộc chia ly diễn ra trong khung cảnh mùa thu đầy thi vị nhưng cũng mang đậm nỗi buồn. Hai người chia tay với những lời dặn dò, hứa hẹn và tiếc nuối.

Câu 3. Xác định và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong hai dòng thơ dưới đây:

Người về chiếc bóng năm canh,
Kẻ đi muôn dặm một mình xa xôi.

Trả lời:

• Biện pháp tu từ: Đối lập (giữa "người về" và "kẻ đi", giữa "chiếc bóng năm canh" và "muôn dặm một mình").
• Tác dụng:
• • Nhấn mạnh sự chia lìa, xa cách giữa hai nhân vật.
  • Gợi nỗi cô đơn, trống trải của người ở lại và sự lẻ loi, đơn độc của người ra đi.
  • Làm nổi bật tâm trạng đau xót, bịn rịn và thương nhớ trong cuộc chia ly.

Câu 4. Cảm hứng chủ đạo trong văn bản trên là gì?

Trả lời:
Cảm hứng chủ đạo là nỗi buồn chia ly giữa hai người yêu nhau, đồng thời thể hiện tình cảm chân thành, sâu nặng và sự thủy chung trong tình yêu. Bên cạnh đó là cảm hứng về khát vọng lý tưởng (Từ Hải lên đường vì chí lớn) hòa quyện cùng những xúc cảm riêng tư, sâu lắng.

Câu 5. Hãy đặt nhan đề cho đoạn trích và giải thích lí do.

Gợi ý nhan đề: "Cuộc chia ly của Kiều và Từ Hải"

Giải thích:
Nhan đề này phản ánh rõ nội dung chính của đoạn trích – cuộc chia tay đầy xúc động giữa Thúy Kiều và Từ Hải. Đồng thời thể hiện được tâm trạng và tình cảm của hai nhân vật, cũng như bối cảnh đặc biệt của sự kiện này – một bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời Kiều.

Nếu bạn muốn nhan đề theo phong cách văn học hơn, có thể chọn như:

• "Lưu luyến một cuộc tiễn đưa"
• "Dặm trường chia phôi"
• "Vầng trăng xẻ nửa"

Mỗi nhan đề đều gợi cảm xúc sâu sắc và hình ảnh ấn tượng từ đoạn trích.