CÂU 1: ĐOẠN VĂN NGHỊ LUẬN VỀ VAI TRÒ CỦA SỰ TỬ TẾ (KHOẢNG 200 CHỮ)

Trong hành trình đi tìm hạnh phúc, sự tử tế chính là ngọn hải đăng soi sáng tâm hồn mỗi con người. Sự tử tế không nhất thiết phải là những hành động vĩ đại; nó đơn giản là một nụ cười cảm thông, một cánh tay đưa ra giúp đỡ người gặp hoạn nạn, hay chỉ là sự lắng nghe chân thành. Vai trò của sự tử tế trước hết là sợi dây gắn kết vô hình, giúp xóa nhòa khoảng cách giữa người với người, xây dựng một cộng đồng ấm áp và nhân văn. Khi ta trao đi sự tử tế, ta không chỉ giúp người khác vượt qua nghịch cảnh mà còn làm phong phú thêm tâm hồn chính mình, gieo vào lòng bản thân hạt giống của sự bình yên. Giữa một thế giới đầy rẫy những áp lực và sự vô cảm, sự tử tế như một "liều thuốc chữa lành", có khả năng hóa giải những mâu thuẫn và làm dịu đi những nỗi đau. Tuy nhiên, tử tế cần đi kèm với sự tỉnh táo, trao đi đúng nơi, đúng lúc để lòng tốt không bị lợi dụng. Mỗi chúng ta hãy là một đóa hoa tử tế, bởi khi mỗi người sống đẹp hơn một chút, cả thế giới sẽ trở thành một khu vườn ngát hương.

CÂU 2: BÀI VĂN PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ CHỦ ĐỀ VÀ NGHỆ THUẬT BÀI THƠ "ĐỢI MẸ" (VŨ QUẦN PHƯƠNG)

1. Mở bài

Tình mẫu tử luôn là dòng suối nguồn tươi mát chảy suốt chiều dài lịch sử văn học. Trong số những vần thơ viết về mẹ, bài thơ "Đợi mẹ" của nhà thơ Vũ Quần Phương đã để lại một dấu ấn sâu đậm trong lòng độc giả. Qua những hình ảnh bình dị, mộc mạc nhưng giàu sức gợi, tác phẩm không chỉ khắc họa tình yêu thương, sự gắn bó máu thịt giữa mẹ và con mà còn cho thấy tài năng nghệ thuật tinh tế của tác giả trong việc nắm bắt những rung động tâm hồn trẻ thơ.

2. Thân bài

Về chủ đề: Sự chờ đợi kiên nhẫn và tình yêu thương sâu nặng.

Chủ đề xuyên suốt bài thơ là sự chờ đợi của một em bé đối với người mẹ đang tần tảo ngoài đồng xa. Không gian nghệ thuật được mở ra vào lúc chiều tối – thời khắc dễ gợi lên sự cô đơn, trống trải. Hình ảnh "Em bé ngồi nhìn ra ruộng lúa" trong sự tĩnh lặng của đêm tối và ánh trăng non cho thấy một tâm trạng mong ngóng cháy bỏng. Mẹ không chỉ là người mang lại hơi ấm cho căn nhà, mà mẹ còn là cả thế giới của em. Sự đợi chờ ở đây không chỉ là thói quen mà là biểu hiện cao nhất của sự gắn bó, là niềm tin yêu tuyệt đối của đứa con dành cho mẹ.

Về đặc sắc hình thức nghệ thuật:

• Hình ảnh đối lập và đan xen: Tác giả khéo léo sử dụng hình ảnh đối lập giữa cái "trống trải" của căn nhà tranh với cái "lung linh" của ánh trăng và hoa mận trắng. Đặc biệt, chi tiết "mẹ lẫn trên cánh đồng, đồng lúa lẫn vào đêm" thể hiện sự vất vả, nhọc nhằn của người mẹ; mẹ như hòa tan vào công việc, vào bóng đêm để lo cho cuộc sống của con.

• Sử dụng âm thanh và cảm giác: Tiếng bàn chân mẹ "lội bùn ì oạp" từ phía đồng xa không chỉ là âm thanh thực mà còn là âm thanh của niềm hi vọng. Nó phá tan sự tĩnh mịch của đêm tối, đem đến sự an tâm cho đứa trẻ đang chờ đợi.

• Điệp ngữ và cấu trúc vòng tròn: Việc lặp lại những câu thơ về em bé nhìn vầng trăng, nhìn đóm bay tạo nên một nhịp điệu trầm lắng, nhấn mạnh sự đằng đẵng của thời gian chờ đợi. Kết thúc bài thơ bằng hình ảnh "Mẹ đã bế vào nhà nỗi đợi vẫn nằm mơ" là một sáng tạo độc đáo. "Nỗi đợi" đã được hữu hình hóa, nó theo em cả vào trong giấc ngủ, cho thấy tình cảm dành cho mẹ sâu đậm đến nhường nào.

3. Kết bài

Tóm lại, qua bài thơ "Đợi mẹ", Vũ Quần Phương đã chạm đến những rung cảm tinh khôi nhất của tình mẫu tử. Với ngôn ngữ giản dị, giàu hình ảnh và cách ngắt nhịp linh hoạt, bài thơ đã thành công trong việc khắc họa bức tranh tâm trạng đầy xúc động của trẻ thơ. Tác phẩm không chỉ là lời tri ân dành cho những người mẹ tảo tần mà còn nhắc nhở mỗi chúng ta hãy biết trân trọng những phút giây bình yên, ấm áp bên gia đình.

Chào bạn, đây là một đoạn trích rất ý nghĩa về sự tử tế và lòng trắc ẩn trong cuộc sống. Dưới đây là gợi ý giải đáp cho các câu hỏi trong đề bài Đọc hiểu này:

Gợi ý Giải đề Đọc hiểu

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính

• Đáp án: Nghị luận. (Vì đoạn văn đưa ra các ý kiến, lí lẽ và dẫn chứng để bàn luận về một vấn đề tư tưởng, đạo đức).

Câu 2: Điều khiến ta "tự dựng lên bức thành lũy đầy mặc cảm trong tâm hồn"

• Đáp án: Theo đoạn trích, đó là do: Áp lực từ cuộc sống và những thất bại trong cuộc đời đôi khi làm ta cảm thấy mình bị thiệt thòi, bị đối xử bất công.

Câu 3: Công dụng của dấu gạch ngang trong đoạn trích

• Dấu gạch ngang trong câu: "...mặc cảm trong tâm hồn - là một phản vệ bản năng - làm ta run sợ..." có công dụng: Đánh dấu phần chú thích, giải thích.

• Cụ thể là giải thích rõ hơn về bản chất của "bức thành lũy mặc cảm" chính là một cơ chế phản vệ tự nhiên của con người.

Câu 4: Cách hiểu về ý kiến "sự tử tế, lòng thiện lương tiềm ẩn trong ta, chờ ta cởi mở tấm lòng và thực hiện"

Bạn có thể hiểu ý kiến này theo các hướng sau:

• Bản chất: Sự tử tế và lòng tốt không phải là thứ xa xỉ, nó có sẵn bên trong mỗi con người (nhân chi sơ, tính bản thiện).

• Điều kiện: Để lòng tốt ấy hiện hữu, chúng ta cần gạt bỏ sự ích kỷ, sợ hãi hay những định kiến cá nhân để "mở lòng" với thế giới xung quanh.

• Hành động: Lòng tốt không chỉ là suy nghĩ mà phải được chuyển hóa thành hành động thực tế.

Câu 5: Thông điệp ấn tượng nhất và lý do

Câu này cho phép bạn tự do bày tỏ quan điểm, bạn có thể chọn một trong các thông điệp sau:

• Thông điệp 1: Đừng để sự vô cảm chiếm lấy tâm hồn. (Lý do: Vì sự vô cảm làm ta đánh mất đi sự kết nối giữa người với người và đánh mất chính mình).

• Thông điệp 2: Khi ta sống tử tế với người khác, cũng chính là tử tế với cuộc đời mình. (Lý do: Vì làm việc thiện mang lại niềm hạnh phúc, sự tự tin và sức mạnh tinh thần cho chính bản thân chúng ta).

Chào bạn, đây là một đoạn trích rất ý nghĩa về sự tử tế và lòng trắc ẩn trong cuộc sống. Dưới đây là gợi ý giải đáp cho các câu hỏi trong đề bài Đọc hiểu này:

Gợi ý Giải đề Đọc hiểu

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính

• Đáp án: Nghị luận. (Vì đoạn văn đưa ra các ý kiến, lí lẽ và dẫn chứng để bàn luận về một vấn đề tư tưởng, đạo đức).

Câu 2: Điều khiến ta "tự dựng lên bức thành lũy đầy mặc cảm trong tâm hồn"

• Đáp án: Theo đoạn trích, đó là do: Áp lực từ cuộc sống và những thất bại trong cuộc đời đôi khi làm ta cảm thấy mình bị thiệt thòi, bị đối xử bất công.

Câu 3: Công dụng của dấu gạch ngang trong đoạn trích

• Dấu gạch ngang trong câu: "...mặc cảm trong tâm hồn - là một phản vệ bản năng - làm ta run sợ..." có công dụng: Đánh dấu phần chú thích, giải thích.

• Cụ thể là giải thích rõ hơn về bản chất của "bức thành lũy mặc cảm" chính là một cơ chế phản vệ tự nhiên của con người.

Câu 4: Cách hiểu về ý kiến "sự tử tế, lòng thiện lương tiềm ẩn trong ta, chờ ta cởi mở tấm lòng và thực hiện"

Bạn có thể hiểu ý kiến này theo các hướng sau:

• Bản chất: Sự tử tế và lòng tốt không phải là thứ xa xỉ, nó có sẵn bên trong mỗi con người (nhân chi sơ, tính bản thiện).

• Điều kiện: Để lòng tốt ấy hiện hữu, chúng ta cần gạt bỏ sự ích kỷ, sợ hãi hay những định kiến cá nhân để "mở lòng" với thế giới xung quanh.

• Hành động: Lòng tốt không chỉ là suy nghĩ mà phải được chuyển hóa thành hành động thực tế.

Câu 5: Thông điệp ấn tượng nhất và lý do

Câu này cho phép bạn tự do bày tỏ quan điểm, bạn có thể chọn một trong các thông điệp sau:

• Thông điệp 1: Đừng để sự vô cảm chiếm lấy tâm hồn. (Lý do: Vì sự vô cảm làm ta đánh mất đi sự kết nối giữa người với người và đánh mất chính mình).

• Thông điệp 2: Khi ta sống tử tế với người khác, cũng chính là tử tế với cuộc đời mình. (Lý do: Vì làm việc thiện mang lại niềm hạnh phúc, sự tự tin và sức mạnh tinh thần cho chính bản thân chúng ta).