Câu 1: Những thành tựu tiêu biểu về giáo dục của văn minh Đại Việt Nền giáo dục Đại Việt phát triển rực rỡ, đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo nhân tài và xây dựng đất nước. Các thành tựu tiêu biểu bao gồm: Hệ thống trường học: Phát triển mạnh từ trung ương đến địa phương. Năm 1070, nhà Lý xây dựng Văn Miếu. Năm 1076, Quốc Tử Giám được thành lập – được coi là trường đại học đầu tiên của Việt Nam. Chế độ thi cử: Trở thành phương thức tuyển chọn quan lại chính thống. Khoa thi đầu tiên được tổ chức vào năm 1075 (thời Lý). Đến thời Lê sơ, giáo dục thi cử đạt đến đỉnh cao với các kỳ thi Hương, thi Hội, thi Đình được tổ chức quy củ. Nội dung học tập: Chủ yếu là Nho giáo (Tử thư, Ngũ kinh), kết hợp với việc học chữ Hán và sau này là chữ Nôm. Vinh danh người tài: Việc dựng bia Tiến sĩ tại Văn Miếu (bắt đầu từ năm 1484) để tôn vinh những người đỗ đạt, nhằm khuyến khích tinh thần hiếu học trong nhân dân. Câu 2: Tác động của Văn Miếu Quốc Tử Giám đối với văn minh Đại Việt Văn Miếu - Quốc Tử Giám không chỉ là một di tích lịch sử mà còn có tác động sâu sắc đến sự phát triển của văn minh dân tộc: Cái nôi đào tạo nhân tài: Là trung tâm giáo dục cao cấp nhất, nơi đào tạo ra hàng ngàn trí thức, quan lại và hiền tài cho đất nước qua nhiều triều đại. Thúc đẩy truyền thống hiếu học: Sự tổn tại và hoạt động của Quốc Tử Giám đã tạo ra động lực học tập mạnh mẽ, hình thành nên truyền thống "tôn sư trọng đạo" và quý trọng người hiền của người Việt. Truyền bá và củng cố tư tưởng: Đây là nơi truyền bả Nho giáo, góp phần xây dựng hệ thống quy chuẩn đạo đức, lễ nghĩa và trật tự xã hội, giúp quản lý đất nước ổn định. Biểu tượng văn hóa: Trở thành biểu tượng của trí tuệ và nền văn hiến lâu đời của Việt Nam, khẳng định sự tự chủ và trình độ phát triển của văn minh Đại Việt so với các quốc gia trong khu vực.

Câu1

Trong Cô hàng xén, Thạch Lam đã khắc họa cô Tâm với vẻ đẹp bình dị mà sâu lắng của người phụ nữ Việt Nam tảo tần. Trên đường về làng giữa đêm đông giá rét, nỗi mệt nhọc và lo sợ nơi đồng vắng tan biến ngay khi bóng tre, mái ngói thân quen hiện ra. Khoảnh khắc ấy hé lộ tâm hồn cô: gắn bó máu thịt với quê hương, nơi chỉ cần mùi rơm rạ, tiếng tre kẽo kẹt cũng đủ sưởi ấm lòng. Về đến nhà, cô Tâm không vội nghỉ ngơi mà tất bật thu xếp gánh hàng “vốn liếng quý báu" để nuôi mẹ già, các em ăn học. Tình thương hiện lên không ồn ào mà lặng lẽ qua gói kẹo bỏng gói cẩn thận, qua ánh mắt hiền từ ngắm các em. Cô đã từ bỏ sách vở, chấp nhận "cuộc đời rộng rãi hơn, khó khăn và chặt chế" để gánh vác gia đình khi cha sa sút. Nhưng gian khổ không làm cô bi lụy. Niềm vui giản dị bên mâm cơm, tình thân ấm áp đã "tiêu tán cả” mệt nhọc, này nở trong cô những ước muốn tốt đẹp. Cô Tâm chính là biểu tượng của đức hi sinh, nghị lực và vẻ đẹp nữ tính thầm lặng mà bền bỉ. Câu 2. "Nếu bạn không tin mình làm được, thì ai sẽ tin bạn?" – câu hỏi ấy chưa bao giờ cũ, nhất là với người trẻ hôm nay. Niềm tin vào bản thân là ngọn lửa bên trong, giúp mỗi người dám ước mơ, dám dấn thân và đứng dậy sau vấp ngã. Trước hết, phải khẳng định: giới trẻ hiện nay có nhiều điều kiện để nuôi dưỡng sự tự tin hơn các thế hệ trước. Họ lớn lên trong thời đại số, tri thức mở, cơ hội học tập và kết nối toàn cầu nằm gọn trong lòng bàn tay. Nhiều bạn trẻ 18, 20 tuổi đã khởi nghiệp, làm KOL, nghiên cứu khoa học, hay mang sản phẩm Việt ra thế giới. Đó là minh chứng rõ ràng cho sự chủ động và niềm tin "mình làm được". Nhìn cô Tâm trong truyện Thạch Lam, ta càng thấm thía giá trị của niềm tin thầm lặng. Dù gánh hàng chỉ "đáng giá hai chục bạc", dù buôn bán "mỗi ngày một chật vật", cô vẫn thấy "dễ chịu và thêm can đảm" mỗi sớm mai. Niềm tin của cô không phải lời tuyên bố hùng hồn, mà là bước chân đều đặn qua ngỡ làng sương trắng, là nụ cười khi thấy các em reo mừng. Tuy nhiên, bên cạnh những gương mặt bản lĩnh, một bộ phận người trẻ lại đang khủng hoảng niềm tin vào chính mình. Mạng xã hội vô tình trở thành "phòng trưng bày thành công" của người khác: bạn bè du học, khởi nghiệp tiền tỷ, thân hình hoàn hảo... Sự so sánh liên tục khiến nhiều bạn tự ti, cho rằng mình "không đủ giỏi”, “không đủ đẹp", rồi thu mình lại. Áp lực đồng trang lứa, áp lực từ kỳ vọng gia đình khiến họ sợ sai, sợ bị phán xét nên không dám thử. Có người chọn "nằm thẳng", từ chối nỗ lực vì tin rằng cố gắng cũng vô ích. Mất niềm tin vào bản thân đồng nghĩa với việc tự đóng mọi cánh cửa cơ hội. Vậy làm sao để xây dựng niềm tin đúng đắn? Thứ nhất, phải hiểu niềm tin không phải ảo tưởng. Cô Tâm tin mình gánh được gia đình vì cô đã quen đường, thuộc giá từng món hàng, biết chắt chiu từng đồng lời. Niềm tin của người trẻ cũng cần đặt trên nền tảng năng lực thật: học, làm, sai, sửa. Đừng đợi "đủ giỏi" mới bắt đầu, mà hãy bắt đầu để trở nên giỏi. Thứ hai, học cách định nghĩa lại "thành công" của riêng mình. Không phải ai cũng cần là CEO ở tuổi 22. Với người này, thành công là nuôi được em ăn học như cô Tâm; với người khác, là dám đứng nói trước đám đông dù run. Thứ ba, chấp nhận thất bại như một dữ liệu để trưởng thành. Mark Zuckerberg từng nói: "Rủi ro lớn nhất là không dám chấp nhận rủi ro nào". Tóm lại, niềm tin vào bản thân là tài sản vô giá mà tuổi trẻ cần gìn giữ. Nó không ồn ào, không tô vẽ, mà bền bỉ như bước chân cô Tâm trong gió bấc: biết mệt nhưng không dừng, biết khó nhưng vẫn đi. Xã hội cần bao dung hơn với vấp ngã của người trẻ, còn mỗi chúng ta cần dũng cảm trao cho mình một cơ hội. Bởi chỉ khi ta dám tin mình, ta mới có thể thắp sáng chính cuộc đời mình và sưởi ấm những người xung quanh.

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm. Câu 2: Hình ảnh đời mẹ được so sánh với: Bến vắng bên sông. Cây (tự quên mình trong quả). Trời xanh sau mây. Câu 3: Biện pháp tu từ: Câu hỏi tu từ ("Quả chín rồi ai dễ nhớ ơn cây"). Tác dụng: Nhấn mạnh sự hy sinh thầm lặng, vô tư, không đòi hỏi đền đáp của người mẹ. Gợi suy ngẫm về sự vô tâm của con cái khi thường quên đi công lao của đấng sinh thành. Tăng tính truyền cảm, làm cho câu thơ sâu lắng, lay động tâm tư. Câu 4: Hai câu thơ thể hiện tình cảm hiếu thảo và mong muốn đền đáp của người con: Sự thấu hiểu, xót xa cho cuộc đời vất vả, cô đơn của mẹ. Mong ước được mang đến những lời yêu thương, dịu dàng, chăm sóc (ru) mẹ trong những năm tháng tuổi già. Câu 5: Bài học rút ra cho bản thân: Biết ơn sâu sắc đối với công lao sinh thành và dưỡng dục thầm lặng của mẹ. Cần quan tâm, yêu thương, hiếu thảo và dành thời gian chăm sóc mẹ khi mẹ còn khỏe mạnh. Thấu hiểu những vất vả của cha mẹ để sống trách nhiệm, xứng đáng.

Câu1

Bài thơ "Cảnh ngày hè" của Nguyễn Trãi là một bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp, thể hiện tâm hồn yêu đời, yêu nước và thương dân của tác giả. Với ngôn ngữ giản dị, hình ảnh sinh động, bài thơ đưa ta đến một cảnh ngày hè rộn ràng, tươi vui. Bức tranh thiên nhiên* Cây hòe xanh tốt, tán lá rộng che rợp Thạch lựu đỏ rực, hoa sen hồng tỏa hương ​Tiếng ve kêu dắng dỏi, chợ cá lao xao Tâm hồn tác giả Yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống ​Mong muốn dân giàu, nước mạnh ​Ước mơ có cây đàn Ngu cầm để ca ngợi cảnh thái bình Bài thơ không chỉ là một bức tranh thiên nhiên đẹp mà còn thể hiện tâm hồn cao quý của Nguyễn Trãi, một nhà thơ yêu nước thương dân

Câu 2 ​ Cảm nhận ​​về văn bản sau: Rồi hóng mát thuở ngày trường. Hoè lục đùn đùn tán rợp trương. Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ. Hồng liên trì đã tịn mùi hương. Lao xao chợ cá làng ngư phủ; Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương. Lẽ có Ngu cầm đàn một tiếng, Dân giàu đủ khắp đòi phương. ​​​​​​​​

Câu 1 ​ Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật (8 câu, mỗi câu 7 chữ). Câu 2 ​ Những hình ảnh nói về nét sinh hoạt hàng ngày đạm bạc, thanh cao của tác giả: Công cụ lao động giản dị: mai, cuốc, cần câu. Thức ăn dân dã theo mùa: măng trúc (mùa thu), giá (mùa đông). Sinh hoạt hòa hợp với thiên nhiên: tắm hồ sen (mùa xuân), tắm ao (mùa hạ). Câu 3 ​ Biện pháp tu từ liệt kê: mai, cuốc, cần câu. Tác dụng: Tạo nhịp điệu thong thả cho câu thơ, gợi tư thế ung dung, tự tại. Khắc họa hình ảnh một "lão nông" thực thụ với những vật dụng quen thuộc của nhà nông, cho thấy cuộc sống lao động chân tay giản dị, tách biệt khỏi những toan tính đời thường. Câu 4 ​ Quan niệm "dại - khôn" của tác giả rất đặc biệt vì nó đi ngược lại với lẽ thường của số đông: Cái "dại" của tác giả: Tìm nơi "vắng vẻ" (nơi tĩnh lặng, không cầu danh lợi) để bảo giữ cốt cách, tâm hồn trong sạch. Đây thực chất là cái "khôn" của bậc đại trí – biết dừng đúng lúc để tìm thấy sự bình an. Cái "khôn" của người đời: Tìm đến "chốn lao xao" (nơi cửa quyền, tranh giành danh lợi). Theo tác giả, đây thực ra lại là cái "dại" vì con người dễ bị cuốn vào vòng xoáy lợi lộc mà đánh mất bản ngã. Cách nói ngược (dùng cái dại để chỉ cái khôn) thể hiện thái độ mỉa mai với thói đời ham hố danh lợi và khẳng định bản lĩnh, trí tuệ của mình. Câu 5 ​​​ Qua văn bản, ta thấy hiện lên vẻ đẹp nhân cách cao cả của Nguyễn Bỉnh Khiêm. Đó là một con người luôn khao khát sống hòa hợp với thiên nhiên, tìm thấy niềm vui trong lao động bình dị và những thức quà dân dã của quê hương. Nhân cách ấy còn tỏa sáng ở bản lĩnh kiên định, sự tỉnh táo trước những cám dỗ của vinh hoa phú quý, coi tất cả chỉ như "một giấc chiêm bao". Sống giữa cuộc đời lao xao nhưng ông vẫn giữ cho mình một tâm hồn thanh cao, trí tuệ thông thái và một phong thái ung dung, tự tại. Chính triết lý "nhàn" ấy đã khẳng định một lối sống đẹp, lánh đục tìm trong của một bậc thức giả lớn.

Câu 1 ​ Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật (8 câu, mỗi câu 7 chữ). Câu 2 ​ Những hình ảnh nói về nét sinh hoạt hàng ngày đạm bạc, thanh cao của tác giả: Công cụ lao động giản dị: mai, cuốc, cần câu. Thức ăn dân dã theo mùa: măng trúc (mùa thu), giá (mùa đông). Sinh hoạt hòa hợp với thiên nhiên: tắm hồ sen (mùa xuân), tắm ao (mùa hạ). Câu 3 ​ Biện pháp tu từ liệt kê: mai, cuốc, cần câu. Tác dụng: Tạo nhịp điệu thong thả cho câu thơ, gợi tư thế ung dung, tự tại. Khắc họa hình ảnh một "lão nông" thực thụ với những vật dụng quen thuộc của nhà nông, cho thấy cuộc sống lao động chân tay giản dị, tách biệt khỏi những toan tính đời thường. Câu 4 ​ Quan niệm "dại - khôn" của tác giả rất đặc biệt vì nó đi ngược lại với lẽ thường của số đông: Cái "dại" của tác giả: Tìm nơi "vắng vẻ" (nơi tĩnh lặng, không cầu danh lợi) để bảo giữ cốt cách, tâm hồn trong sạch. Đây thực chất là cái "khôn" của bậc đại trí – biết dừng đúng lúc để tìm thấy sự bình an. Cái "khôn" của người đời: Tìm đến "chốn lao xao" (nơi cửa quyền, tranh giành danh lợi). Theo tác giả, đây thực ra lại là cái "dại" vì con người dễ bị cuốn vào vòng xoáy lợi lộc mà đánh mất bản ngã. Cách nói ngược (dùng cái dại để chỉ cái khôn) thể hiện thái độ mỉa mai với thói đời ham hố danh lợi và khẳng định bản lĩnh, trí tuệ của mình. Câu 5 ​​​ Qua văn bản, ta thấy hiện lên vẻ đẹp nhân cách cao cả của Nguyễn Bỉnh Khiêm. Đó là một con người luôn khao khát sống hòa hợp với thiên nhiên, tìm thấy niềm vui trong lao động bình dị và những thức quà dân dã của quê hương. Nhân cách ấy còn tỏa sáng ở bản lĩnh kiên định, sự tỉnh táo trước những cám dỗ của vinh hoa phú quý, coi tất cả chỉ như "một giấc chiêm bao". Sống giữa cuộc đời lao xao nhưng ông vẫn giữ cho mình một tâm hồn thanh cao, trí tuệ thông thái và một phong thái ung dung, tự tại. Chính triết lý "nhàn" ấy đã khẳng định một lối sống đẹp, lánh đục tìm trong của một bậc thức giả lớn.

Câu 1 ​ Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật (8 câu, mỗi câu 7 chữ). Câu 2 ​ Những hình ảnh nói về nét sinh hoạt hàng ngày đạm bạc, thanh cao của tác giả: Công cụ lao động giản dị: mai, cuốc, cần câu. Thức ăn dân dã theo mùa: măng trúc (mùa thu), giá (mùa đông). Sinh hoạt hòa hợp với thiên nhiên: tắm hồ sen (mùa xuân), tắm ao (mùa hạ). Câu 3 ​ Biện pháp tu từ liệt kê: mai, cuốc, cần câu. Tác dụng: Tạo nhịp điệu thong thả cho câu thơ, gợi tư thế ung dung, tự tại. Khắc họa hình ảnh một "lão nông" thực thụ với những vật dụng quen thuộc của nhà nông, cho thấy cuộc sống lao động chân tay giản dị, tách biệt khỏi những toan tính đời thường. Câu 4 ​ Quan niệm "dại - khôn" của tác giả rất đặc biệt vì nó đi ngược lại với lẽ thường của số đông: Cái "dại" của tác giả: Tìm nơi "vắng vẻ" (nơi tĩnh lặng, không cầu danh lợi) để bảo giữ cốt cách, tâm hồn trong sạch. Đây thực chất là cái "khôn" của bậc đại trí – biết dừng đúng lúc để tìm thấy sự bình an. Cái "khôn" của người đời: Tìm đến "chốn lao xao" (nơi cửa quyền, tranh giành danh lợi). Theo tác giả, đây thực ra lại là cái "dại" vì con người dễ bị cuốn vào vòng xoáy lợi lộc mà đánh mất bản ngã. Cách nói ngược (dùng cái dại để chỉ cái khôn) thể hiện thái độ mỉa mai với thói đời ham hố danh lợi và khẳng định bản lĩnh, trí tuệ của mình. Câu 5 ​​​ Qua văn bản, ta thấy hiện lên vẻ đẹp nhân cách cao cả của Nguyễn Bỉnh Khiêm. Đó là một con người luôn khao khát sống hòa hợp với thiên nhiên, tìm thấy niềm vui trong lao động bình dị và những thức quà dân dã của quê hương. Nhân cách ấy còn tỏa sáng ở bản lĩnh kiên định, sự tỉnh táo trước những cám dỗ của vinh hoa phú quý, coi tất cả chỉ như "một giấc chiêm bao". Sống giữa cuộc đời lao xao nhưng ông vẫn giữ cho mình một tâm hồn thanh cao, trí tuệ thông thái và một phong thái ung dung, tự tại. Chính triết lý "nhàn" ấy đã khẳng định một lối sống đẹp, lánh đục tìm trong của một bậc thức giả lớn.

Câu 1 ​ Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật (8 câu, mỗi câu 7 chữ). Câu 2 ​ Những hình ảnh nói về nét sinh hoạt hàng ngày đạm bạc, thanh cao của tác giả: Công cụ lao động giản dị: mai, cuốc, cần câu. Thức ăn dân dã theo mùa: măng trúc (mùa thu), giá (mùa đông). Sinh hoạt hòa hợp với thiên nhiên: tắm hồ sen (mùa xuân), tắm ao (mùa hạ). Câu 3 ​ Biện pháp tu từ liệt kê: mai, cuốc, cần câu. Tác dụng: Tạo nhịp điệu thong thả cho câu thơ, gợi tư thế ung dung, tự tại. Khắc họa hình ảnh một "lão nông" thực thụ với những vật dụng quen thuộc của nhà nông, cho thấy cuộc sống lao động chân tay giản dị, tách biệt khỏi những toan tính đời thường. Câu 4 ​ Quan niệm "dại - khôn" của tác giả rất đặc biệt vì nó đi ngược lại với lẽ thường của số đông: Cái "dại" của tác giả: Tìm nơi "vắng vẻ" (nơi tĩnh lặng, không cầu danh lợi) để bảo giữ cốt cách, tâm hồn trong sạch. Đây thực chất là cái "khôn" của bậc đại trí – biết dừng đúng lúc để tìm thấy sự bình an. Cái "khôn" của người đời: Tìm đến "chốn lao xao" (nơi cửa quyền, tranh giành danh lợi). Theo tác giả, đây thực ra lại là cái "dại" vì con người dễ bị cuốn vào vòng xoáy lợi lộc mà đánh mất bản ngã. Cách nói ngược (dùng cái dại để chỉ cái khôn) thể hiện thái độ mỉa mai với thói đời ham hố danh lợi và khẳng định bản lĩnh, trí tuệ của mình. Câu 5 ​​​ Qua văn bản, ta thấy hiện lên vẻ đẹp nhân cách cao cả của Nguyễn Bỉnh Khiêm. Đó là một con người luôn khao khát sống hòa hợp với thiên nhiên, tìm thấy niềm vui trong lao động bình dị và những thức quà dân dã của quê hương. Nhân cách ấy còn tỏa sáng ở bản lĩnh kiên định, sự tỉnh táo trước những cám dỗ của vinh hoa phú quý, coi tất cả chỉ như "một giấc chiêm bao". Sống giữa cuộc đời lao xao nhưng ông vẫn giữ cho mình một tâm hồn thanh cao, trí tuệ thông thái và một phong thái ung dung, tự tại. Chính triết lý "nhàn" ấy đã khẳng định một lối sống đẹp, lánh đục tìm trong của một bậc thức giả lớn.

Câu 1 ​ Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật (8 câu, mỗi câu 7 chữ). Câu 2 ​ Những hình ảnh nói về nét sinh hoạt hàng ngày đạm bạc, thanh cao của tác giả: Công cụ lao động giản dị: mai, cuốc, cần câu. Thức ăn dân dã theo mùa: măng trúc (mùa thu), giá (mùa đông). Sinh hoạt hòa hợp với thiên nhiên: tắm hồ sen (mùa xuân), tắm ao (mùa hạ). Câu 3 ​ Biện pháp tu từ liệt kê: mai, cuốc, cần câu. Tác dụng: Tạo nhịp điệu thong thả cho câu thơ, gợi tư thế ung dung, tự tại. Khắc họa hình ảnh một "lão nông" thực thụ với những vật dụng quen thuộc của nhà nông, cho thấy cuộc sống lao động chân tay giản dị, tách biệt khỏi những toan tính đời thường. Câu 4 ​ Quan niệm "dại - khôn" của tác giả rất đặc biệt vì nó đi ngược lại với lẽ thường của số đông: Cái "dại" của tác giả: Tìm nơi "vắng vẻ" (nơi tĩnh lặng, không cầu danh lợi) để bảo giữ cốt cách, tâm hồn trong sạch. Đây thực chất là cái "khôn" của bậc đại trí – biết dừng đúng lúc để tìm thấy sự bình an. Cái "khôn" của người đời: Tìm đến "chốn lao xao" (nơi cửa quyền, tranh giành danh lợi). Theo tác giả, đây thực ra lại là cái "dại" vì con người dễ bị cuốn vào vòng xoáy lợi lộc mà đánh mất bản ngã. Cách nói ngược (dùng cái dại để chỉ cái khôn) thể hiện thái độ mỉa mai với thói đời ham hố danh lợi và khẳng định bản lĩnh, trí tuệ của mình. Câu 5 ​​​ Qua văn bản, ta thấy hiện lên vẻ đẹp nhân cách cao cả của Nguyễn Bỉnh Khiêm. Đó là một con người luôn khao khát sống hòa hợp với thiên nhiên, tìm thấy niềm vui trong lao động bình dị và những thức quà dân dã của quê hương. Nhân cách ấy còn tỏa sáng ở bản lĩnh kiên định, sự tỉnh táo trước những cám dỗ của vinh hoa phú quý, coi tất cả chỉ như "một giấc chiêm bao". Sống giữa cuộc đời lao xao nhưng ông vẫn giữ cho mình một tâm hồn thanh cao, trí tuệ thông thái và một phong thái ung dung, tự tại. Chính triết lý "nhàn" ấy đã khẳng định một lối sống đẹp, lánh đục tìm trong của một bậc thức giả lớn.