Hành vi của E đã xâm phạm quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư và quyền bí mật thư tín, điện thoại của F theo Điều 21 Hiến pháp 2013.

a. Đặc điểm, vai trò của Quốc hội

Theo Điều 69 Hiến pháp 2013:

Đặc điểm của Quốc hội: - Là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân. - Là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước CHXHCN Việt Nam. Vai trò của Quốc hội: - Lập hiến, lập pháp: Làm Hiến pháp và sửa đổi Hiến pháp; làm luật và sửa đổi luật. - Quyết định các vấn đề quan trọng: Quyết định chính sách cơ bản về tài chính, tiền tệ quốc gia; quy định, sửa đổi hoặc bãi bỏ các thứ thuế.

- Giám sát tối cao: Giám sát tối cao hoạt động của Nhà nước.

b. Hành vi của H là đúng đắn, thể hiện trách nhiệm công dân khi kiểm chứng tin đồn từ nguồn chính thống và lan tỏa thông tin chính xác, góp phần ngăn chặn tin giả.

*1. Điều 35 Hiến pháp 2013*

- *Hiến pháp*: "Người lao động được bảo đảm các điều kiện làm việc an toàn, vệ sinh lao động"

- *Cụ thể hóa trong Luật An Toàn Vệ Sinh Lao Động 2015*: Toàn bộ Chương II "Bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động tại nơi làm việc" từ Điều 16 đến Điều 30. Ví dụ Điều 16 quy định người sử dụng lao động phải bảo đảm nơi làm việc đạt yêu cầu về không gian, độ thoáng, bụi, hơi, khí độc...

*2. Điều 34 Hiến pháp 2013*

- *Hiến pháp*: "Công dân có quyền được bảo đảm an sinh xã hội"

- *Cụ thể hóa trong Luật An Toàn Vệ Sinh Lao Động 2015*: Chương III "Chế độ bảo hộ lao động và chăm sóc sức khỏe người lao động". Ví dụ Điều 24 quy định khám sức khỏe định kỳ, Điều 38-43 quy định chế độ cho người bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.

*3. Điều 57 Hiến pháp 2013*

- *Hiến pháp*: "Nhà nước khuyến khích, tạo điều kiện để tổ chức, cá nhân tạo việc làm cho người lao động. Nhà nước bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động, người sử dụng lao động"

- *Cụ thể hóa trong Luật An Toàn Vệ Sinh Lao Động 2015*: Điều 5 quy định nguyên tắc bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động. Điều 6, 7 quy định rõ quyền và nghĩa vụ về an toàn vệ sinh lao động của người lao động và người sử dụng lao động.

*a. Khi đi dã ngoại cùng lớp, thấy bạn hái hoa và bẻ cành cây trong vườn quốc gia dù đã được nhắc nhở*

*Cách xử lý:*

1. *Nhắc nhở nhẹ nhàng*: Đến gần và nói với các bạn: "Tụi mình đã được dặn không hái hoa bẻ cành rồi mà. Vườn quốc gia là để bảo tồn thiên nhiên, nếu ai cũng hái thì sẽ không còn cảnh đẹp cho người sau nữa."

2. *Giải thích hậu quả*: Nói cho bạn hiểu hành vi này vi phạm nội quy vườn quốc gia, có thể bị phạt và làm hỏng môi trường.

3. *Báo thầy cô/cán bộ*: Nếu các bạn vẫn cố tình không nghe, em sẽ báo ngay cho cô giáo chủ nhiệm hoặc chú bảo vệ vườn quốc gia để kịp thời ngăn chặn.

*Bài học rút ra*: Bảo vệ thiên nhiên là trách nhiệm của mỗi người. Phải dũng cảm nhắc nhở bạn khi bạn làm sai.

*b. Trong giờ sinh hoạt lớp, thấy bạn bàn nhau bịa lý do để xin cô hoãn kiểm tra vì chưa chuẩn bị bài*

*Cách xử lý:*

1. *Khuyên bạn trung thực*: Nói với các bạn: "Nói dối cô là không đúng đâu. Mình chưa học thì xin cô cho thêm thời gian ôn tập hoặc nhận lỗi và hứa sẽ cố gắng lần sau."

2. *Không hùa theo*: Em sẽ không tham gia vào việc bịa lý do và kiên quyết từ chối nếu các bạn rủ em nói dối cùng.

3. *Góp ý riêng*: Nếu thân với bạn, em có thể góp ý riêng để bạn không thấy ngại: "Tụi mình cùng nhau ôn bài nhanh, biết đâu vẫn kịp."

a. Nêu đặc điểm, vai trò của Chính phủ:

Đặc điểm:

Chính phủ là cơ quan hành chính nhà nước cao nhất của nước CHXHCN Việt Nam, cơ quan chấp hành của Quốc hội.

Chính phủ do Quốc hội thành lập, chịu trách nhiệm trước Quốc hội và báo cáo công tác trước Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước.

Thủ tướng Chính phủ là người đứng đầu Chính phủ, lãnh đạo công tác của Chính phủ.

Vai trò: Theo Điều 96 Hiến pháp 2013

Tổ chức thi hành Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội; pháp lệnh, nghị quyết của UBTVQH.

Đề xuất, xây dựng chính sách, trình dự án luật trước Quốc hội; ban hành văn bản pháp luật để quản lý xã hội.

Thống nhất quản lý về kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục, y tế, quốc phòng, an ninh và đối ngoại.

Bảo đảm hiệu lực của bộ máy nhà nước từ trung ương đến địa phương.

b. Nhận xét về hành vi của D:

Hành vi của D là đúng đắn, có trách nhiệm và đáng biểu dương vì:

Thể hiện công dân có ý thức pháp luật: D không tin và lan truyền tin đồn thất thiệt mà chủ động kiểm chứng thông tin từ nguồn chính thống là cổng thông tin điện tử Chính phủ.

Góp phần ổn định trật tự xã hội: Việc D chia sẻ thông tin chính thức giúp bà con hiểu rõ quy định, tránh hoang mang, lo lắng không cần thiết.

Thực hiện trách nhiệm công dân: D đã đấu tranh với tin giả, tin đồn, góp phần xây dựng môi trường thông tin lành mạnh.

Thể hiện quyền tiếp cận thông tin: D đã thực hiện quyền được tiếp cận thông tin theo Điều 25 Hiến pháp 2013 và giúp người khác cùng tiếp cận.

hành vi của P đã xâm phạm quyền đuoc bảo vệ danh dự, nhân phẩm, uy tín của H

*a. Thấy nhóm học sinh dùng pháo nổ để đùa giỡn* 1. *Không tham gia, giữ khoảng cách an toàn* vì pháo nổ rất nguy hiểm, dễ gây cháy nổ, thương tích. 2. *Nhắc nhở, khuyên ngăn* các bạn dừng lại, giải thích đây là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm theo Nghị định 137/2020/NĐ-CP. 3. *Báo ngay cho người lớn*: thầy cô, bảo vệ, công an gần nhất để ngăn chặn kịp thời, tránh hậu quả đáng tiếc. *b. Phát hiện các bạn đánh bạc dưới hình thức chơi bài ăn tiền* 1. *Kiên quyết không tham gia* vì đánh bạc là vi phạm pháp luật và nội quy nhà trường. 2. *Khuyên nhủ các bạn* dừng hành vi này lại, phân tích tác hại: mất tiền, ảnh hưởng học tập, bị kỷ luật. 3. *Báo cáo với giáo viên chủ nhiệm hoặc Tổng phụ trách* để nhà trường có biện pháp giáo dục, xử lý. Tuyệt đối không bao che. *Nguyên tắc chung:* Là học sinh phải thực hiện tốt _tuân thủ pháp luật_ - không làm điều pháp luật cấm, đồng thời có trách nhiệm tố giác, ngăn chặn hành vi vi phạm để bảo vệ mình và bạn bè.

*1. Điều 37 Hiến pháp 2013* - *Hiến pháp*: "Trẻ em được Nhà nước, gia đình và xã hội bảo vệ, chăm sóc và giáo dục; được tham gia vào các vấn đề về trẻ em." - *Cụ thể hóa trong Luật Trẻ em 2016*: Toàn bộ Chương II "Quyền và bổn phận của trẻ em" từ Điều 12 đến Điều 36, và Điều 5 quy định quyền được tham gia của trẻ em. *2. Điều 20 Hiến pháp 2013* - *Hiến pháp*: "Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về thân thể, được pháp luật bảo hộ về sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm; không bị tra tấn, bạo lực, truy bức, nhục hình..." - *Cụ thể hóa trong Luật Trẻ em 2016*: Điều 27 quy định "Quyền được bảo vệ để không bị xâm hại tình dục, không bị bạo lực, bóc lột, bỏ rơi, sao nhãng". Điều 6 nghiêm cấm các hành vi xâm hại trẻ em. *3. Điều 39 Hiến pháp 2013* - *Hiến pháp*: "Công dân có quyền và nghĩa vụ học tập." - *Cụ thể hóa trong Luật Trẻ em 2016*: Điều 16 "Quyền được giáo dục, học tập và phát triển năng khiếu". Điều 44 quy định trách nhiệm của cơ sở giáo dục bảo đảm điều kiện để trẻ em được học tập.

Câu 1: Thành tựu tiêu biểu về giáo dục của văn minh Đại Việt

Xây dựng hệ thống giáo dục hoàn chỉnh: Từ trung ương đến địa phương đều có trường học. Trung ương có Quốc Tử Giám, địa phương có trường phủ, huyện, xã.

Chế độ khoa cử Nho học quy củ:

- Năm 1075 mở khoa thi Minh kinh bác học đầu tiên thời Lý.

- Thời Lê sơ tổ chức đều đặn các kì thi Hương, thi Hội, thi Đình.

- Lập bia Tiến sĩ ở Văn Miếu từ năm 1484 để tôn vinh người đỗ đạt.

Đào tạo được nhiều nhân tài: Tuyển chọn quan lại qua thi cử thay vì cha truyền con nối, xuất hiện nhiều danh nhân như Chu Văn An, Nguyễn Trãi, Lê Quý Đôn, Ngô Sĩ Liên...

Phát triển chữ viết: Bên cạnh chữ Hán, chữ Nôm ra đời và được dùng sáng tác văn học, ghi chép, làm nền tảng cho văn hoá dân tộc.

Câu 2: Tác động của Văn Miếu - Quốc Tử Giám đối với văn minh Đại Việt

Là trường đại học đầu tiên của Việt Nam: Văn Miếu lập năm 1070 để thờ Khổng Tử, Quốc Tử Giám lập năm 1076 là nơi dạy học cho con vua, quan và sau mở rộng cho học trò giỏi cả nước.

Trung tâm đào tạo nhân tài: Là nơi bồi dưỡng trí thức Nho học, cung cấp quan lại cho bộ máy nhà nước phong kiến qua nhiều triều đại Lý, Trần, Lê, Nguyễn.

Khẳng định tư tưởng trị nước bằng Nho học: Góp phần truyền bá Nho giáo, biến Nho giáo thành hệ tư tưởng chính thống, định hình đạo đức, luật pháp, lối sống của xã hội Đại Việt.

Biểu tượng cho truyền thống hiếu học: 82 bia Tiến sĩ còn lại là di sản tư liệu thế giới, thể hiện sự coi trọng người tài và tinh thần khuyến học của dân tộc.