Câu 1

Lao động và ước mơ có mối quan hệ gắn bó chặt chẽ với nhau trong cuộc sống con người. Ước mơ là mục tiêu, là động lực giúp con người hướng tới những điều tốt đẹp trong tương lai, còn lao động là con đường để biến ước mơ thành hiện thực. Nếu chỉ có ước mơ mà không chịu khó lao động, cố gắng thì ước mơ sẽ mãi chỉ là điều viển vông. Ngược lại, lao động mà không có ước mơ sẽ khiến con người dễ sống thiếu mục tiêu và động lực vươn lên. Trong thực tế, những người thành công đều là những người biết nuôi dưỡng ước mơ và kiên trì lao động. Để trở thành bác sĩ, giáo viên hay kĩ sư, mỗi người đều phải học tập, rèn luyện không ngừng. Chính lao động giúp con người hoàn thiện bản thân, vượt qua khó khăn và đạt được thành công. Tuy nhiên, hiện nay vẫn có nhiều bạn trẻ chỉ thích mơ mộng nhưng ngại cố gắng, dễ bỏ cuộc khi gặp thử thách. Vì vậy, mỗi người cần hiểu rằng muốn chạm tới ước mơ thì phải chăm chỉ lao động và kiên trì theo đuổi mục tiêu của mình.

Câu 2

Nguyễn Đình Thi là một nghệ sĩ đa tài của nền văn học Việt Nam hiện đại. Thơ ông giàu cảm xúc, mang giọng điệu vừa tha thiết vừa sâu lắng. Bài thơ Nhớ được sáng tác trong thời kì kháng chiến chống Pháp đã thể hiện vẻ đẹp tâm hồn của người chiến sĩ cách mạng. Qua bài thơ, tâm trạng của nhân vật trữ tình hiện lên với nỗi nhớ da diết về người yêu hòa quyện cùng tình yêu đất nước và tinh thần chiến đấu lạc quan.

Mở đầu bài thơ là nỗi nhớ được gửi gắm qua những hình ảnh thiên nhiên giàu sức gợi:

“Ngôi sao nhớ ai mà sao lấp lánh

Soi sáng đường chiến sĩ giữa đèo mây”

Hình ảnh “ngôi sao” và “ngọn lửa” vừa là hình ảnh thực của núi rừng kháng chiến, vừa mang ý nghĩa biểu tượng cho tình yêu và niềm tin. Câu hỏi tu từ “nhớ ai” khiến nỗi nhớ trở nên da diết, lan tỏa khắp không gian. Giữa đêm núi rừng lạnh giá, ánh sao và ngọn lửa như trở thành người bạn đồng hành, tiếp thêm sức mạnh cho người chiến sĩ. Qua đó, tâm trạng nhân vật trữ tình hiện lên đầy yêu thương, sâu nặng nhưng không bi lụy.

Nỗi nhớ ấy còn gắn liền với tình yêu đất nước:

“Anh yêu em như anh yêu đất nước

Vất vả đau thương tươi thắm vô ngần”

Phép so sánh “yêu em như yêu đất nước” đã nâng tình yêu đôi lứa lên thành một tình cảm lớn lao, cao đẹp. Tình yêu cá nhân hòa quyện với tình yêu quê hương, Tổ quốc. Đất nước hiện lên vừa “vất vả đau thương” bởi chiến tranh gian khổ, vừa “tươi thắm vô ngần” bởi niềm tin vào tương lai tươi sáng. Qua đó, nhân vật trữ tình hiện lên là người có trái tim giàu yêu thương và lòng yêu nước sâu sắc.

Nỗi nhớ trong bài thơ còn được thể hiện thường trực trong đời sống chiến đấu:

“Anh nhớ em mỗi bước đường anh bước

Mỗi tối anh nằm mỗi miếng anh ăn”

Điệp từ “mỗi” được lặp lại nhiều lần nhấn mạnh nỗi nhớ luôn hiện hữu trong từng khoảnh khắc của cuộc sống. Dù hành quân gian khổ hay trong những sinh hoạt bình thường, hình bóng người yêu vẫn luôn ở trong tâm trí người chiến sĩ. Nỗi nhớ ấy không làm người lính yếu mềm mà trở thành động lực tinh thần giúp họ vượt qua khó khăn, thử thách.

Ở khổ thơ cuối, tâm trạng nhân vật trữ tình mang vẻ đẹp lạc quan và đầy tin tưởng:

“Ngôi sao trong đêm không bao giờ tắt

Chúng ta yêu nhau chiến đấu suốt đời”

Ánh sao và ngọn lửa trở thành biểu tượng cho tình yêu bất diệt và ý chí chiến đấu kiên cường. Tình yêu trong bài thơ không tách rời lí tưởng cách mạng mà hòa quyện với khát vọng cống hiến cho đất nước. Câu thơ cuối “Chúng ta yêu nhau kiêu hãnh làm người” thể hiện niềm tự hào của thế hệ trẻ thời kháng chiến: sống có lí tưởng, biết yêu thương và biết chiến đấu vì Tổ quốc.

Bằng thể thơ tự do, hình ảnh giàu ý nghĩa biểu tượng cùng giọng điệu tha thiết mà mạnh mẽ, Nguyễn Đình Thi đã khắc họa thành công tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ Nhớ. Đó là nỗi nhớ sâu nặng hòa quyện giữa tình yêu đôi lứa và tình yêu đất nước, tạo nên vẻ đẹp tâm hồn cao cả của người chiến sĩ thời kháng chiến. Bài thơ không chỉ ca ngợi tình yêu mà còn khơi dậy trong người đọc niềm tự hào về một thế hệ đã sống và chiến đấu hết mình vì Tổ quốc.

Câu 1.
Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản là nghị luận.

Câu 2.
Văn bản bàn về ý nghĩa và vai trò của lao động đối với cuộc sống con người.

Câu 3.
Để làm rõ ý kiến: “Mọi động vật đều lao động, trước hết là để duy trì sự sống”, tác giả đã đưa ra các bằng chứng:

Chim yến khi lớn lên phải tự đi kiếm mồi.

Hổ và sư tử cũng phải tự săn mồi để tồn tại.

Nhận xét:

Những bằng chứng gần gũi, quen thuộc và dễ hiểu.

Có tính thực tế, thuyết phục cao.

Giúp làm nổi bật lao động là quy luật tồn tại của mọi sinh vật.

Câu 4.
Câu văn cho em hiểu rằng nếu con người biết tìm thấy niềm vui và ý nghĩa trong lao động thì cuộc sống sẽ trở nên tích cực, hạnh phúc hơn. Lao động không chỉ giúp con người tạo ra của cải mà còn giúp hoàn thiện bản thân, sống có ích và có giá trị. Ngược lại, nếu coi lao động là gánh nặng thì con người sẽ dễ chán nản, sống thiếu mục tiêu và khó đạt được hạnh phúc thật sự.

Câu 5.
Một biểu hiện cho thấy hiện nay vẫn có người nhận thức chưa đúng đắn về ý nghĩa của lao động là lười biếng, thích hưởng thụ nhưng không muốn làm việc. Có người chỉ muốn kiếm tiền nhanh bằng những cách thiếu trung thực, dựa dẫm vào người khác hoặc coi thường giá trị của lao động chân chính. Điều đó cho thấy họ chưa hiểu rằng lao động là con đường tạo nên giá trị và hạnh phúc bền vững của con người.

Câu 1

Nhân vật Dung trong truyện ngắn Hai lần chết của Thạch Lam là hình ảnh tiêu biểu cho số phận đau khổ của người phụ nữ trong xã hội cũ. Ngay từ nhỏ, Dung đã thiếu thốn tình yêu thương của cha mẹ vì gia đình nghèo khó và đông con. Nàng sống cam chịu, nhẫn nhịn, quen với sự thờ ơ và bất công trong chính gia đình mình. Khi bị ép gả chồng, Dung ngây thơ xem đó như một chuyến đi xa mà không biết cuộc đời bất hạnh đang chờ phía trước. Về nhà chồng, nàng phải chịu cảnh lao động cực nhọc, bị mẹ chồng cay nghiệt, chồng ngu đần và không ai che chở. Quá đau khổ, Dung tìm đến cái chết như một sự giải thoát nhưng vẫn không thoát khỏi số phận nghiệt ngã. Hình ảnh “lần này về nhà chồng, nàng mới hẳn là chết đuối” cho thấy sự tuyệt vọng tột cùng của nhân vật. Qua Dung, Thạch Lam bày tỏ niềm thương cảm sâu sắc đối với người phụ nữ bị áp bức, đồng thời lên án xã hội phong kiến tàn nhẫn đã cướp đi quyền sống và hạnh phúc của họ.

Câu 2

Hôn nhân là chuyện quan trọng của đời người, bởi đó không chỉ là sự gắn kết giữa hai cá nhân mà còn ảnh hưởng đến hạnh phúc lâu dài của cả một gia đình. Tuy nhiên, trong cuộc sống vẫn tồn tại tình trạng cha mẹ áp đặt con cái trong hôn nhân. Đây là vấn đề đáng suy nghĩ vì nó có thể gây ra nhiều hậu quả đau lòng.

Áp đặt con cái trong hôn nhân là việc cha mẹ tự quyết định chuyện cưới xin, ép buộc con kết hôn với người mà mình lựa chọn mà không tôn trọng cảm xúc và nguyện vọng của con. Trong xã hội phong kiến xưa, điều này diễn ra rất phổ biến. Nhiều người trẻ phải kết hôn theo sự sắp đặt của gia đình, dẫn đến những cuộc hôn nhân không tình yêu và đầy đau khổ. Nhân vật Dung trong truyện ngắn Hai lần chết là một minh chứng tiêu biểu. Dung bị gả cho một người chồng ngu đần, phải sống trong cảnh bị hành hạ, tuyệt vọng đến mức tìm đến cái chết.

Ngày nay, tuy xã hội đã tiến bộ hơn nhưng vẫn có nhiều cha mẹ can thiệp quá sâu vào chuyện tình cảm của con cái. Một số người ép con kết hôn vì điều kiện kinh tế, địa vị hay mong muốn cá nhân mà quên mất rằng hạnh phúc phải xuất phát từ tình yêu và sự tự nguyện. Việc áp đặt ấy khiến con cái mất tự do, sống gò bó, dễ dẫn đến mâu thuẫn gia đình, đau khổ tinh thần, thậm chí tan vỡ hôn nhân. Không ít người phải sống trong cuộc hôn nhân không hạnh phúc chỉ vì muốn làm vừa lòng cha mẹ.

Tuy nhiên, cũng cần hiểu rằng phần lớn cha mẹ áp đặt con cái vì lo lắng và mong muốn điều tốt đẹp cho con. Do có nhiều kinh nghiệm sống, cha mẹ thường muốn con tránh sai lầm trong tình yêu và hôn nhân. Nhưng tình yêu là chuyện xuất phát từ trái tim, không thể ép buộc. Nếu cha mẹ chỉ dùng quyền uy để quyết định thay con thì vô tình sẽ biến tình thương thành áp lực.

Vì vậy, trong gia đình cần có sự thấu hiểu và tôn trọng lẫn nhau. Cha mẹ nên lắng nghe, định hướng và đưa ra lời khuyên thay vì ép buộc. Con cái cũng cần biết chia sẻ, suy nghĩ chín chắn và có trách nhiệm với lựa chọn của mình. Một cuộc hôn nhân chỉ thật sự bền vững khi được xây dựng trên cơ sở tình yêu, sự tự nguyện và đồng cảm.

Tóm lại, áp đặt con cái trong hôn nhân là quan niệm không còn phù hợp với xã hội hiện đại. Hạnh phúc không thể có nếu thiếu sự tự do lựa chọn. Vì thế, mỗi gia đình cần xây dựng mối quan hệ yêu thương, tôn trọng để con cái được sống đúng với mong muốn và có cơ hội tìm thấy hạnh phúc thật sự của đời mình.

Câu 1.
Văn bản trên thuộc thể loại truyện ngắn.

Câu 2.
Đề tài của văn bản là:
Số phận bất hạnh, đau khổ của người phụ nữ trong xã hội cũ, đặc biệt là bi kịch hôn nhân không có tình yêu và sự áp bức đối với người phụ nữ.

Câu 3.
Trong văn bản, lời người kể chuyện và lời nhân vật có sự kết nối tự nhiên, hài hòa.

Lời người kể chuyện giúp tái hiện hoàn cảnh, cuộc đời và diễn biến tâm lí của nhân vật Dung một cách khách quan, chân thực.

Lời nhân vật được lồng ghép trực tiếp qua đối thoại của mẹ chồng, mẹ Dung,… làm nổi bật sự cay nghiệt, vô cảm của những người xung quanh đối với Dung.

Sự kết hợp ấy giúp câu chuyện sinh động, thể hiện rõ bi kịch đau khổ và tâm trạng tuyệt vọng của nhân vật.

Câu 4.
Đoạn trích cho thấy Dung cảm thấy cuộc đời mình hoàn toàn bế tắc và tuyệt vọng.

“Chết đuối” ở đây không chỉ là cái chết thật khi Dung từng nhảy sông tự tử mà còn là cái chết về tinh thần. Khi phải quay lại nhà chồng, Dung hiểu rằng mình sẽ tiếp tục sống trong đau khổ, bị hành hạ và không còn hi vọng được cứu thoát nữa. Điều đó thể hiện nỗi bất hạnh sâu sắc và sự tuyệt vọng của người phụ nữ trong xã hội cũ.

Câu 5.
Qua văn bản, tác giả Thạch Lam bày tỏ niềm thương cảm sâu sắc đối với số phận đáng thương của nhân vật Dung. Nhà văn lên án xã hội phong kiến bất công đã đẩy người phụ nữ vào cuộc sống đau khổ, không có quyền quyết định hạnh phúc của mình. Đồng thời, tác giả cũng phê phán sự vô cảm, ích kỉ của những người thân xung quanh Dung, từ cha mẹ đến mẹ chồng, khiến nàng rơi vào bi kịch không lối thoát.

Câu 1.

Văn bản trên thuộc thể loại truyện ngắn.

Câu 2.

Đề tài của văn bản là:

Số phận bất hạnh, đau khổ của người phụ nữ trong xã hội cũ, đặc biệt là bi kịch hôn nhân không có tình yêu và sự áp bức đối với người phụ nữ.

Câu 3.

Trong văn bản, lời người kể chuyện và lời nhân vật có sự kết nối tự nhiên, hài hòa.

Lời người kể chuyện giúp tái hiện hoàn cảnh, cuộc đời và diễn biến tâm lí của nhân vật Dung một cách khách quan, chân thực.

Lời nhân vật được lồng ghép trực tiếp qua đối thoại của mẹ chồng, mẹ Dung,… làm nổi bật sự cay nghiệt, vô cảm của những người xung quanh đối với Dung.

Sự kết hợp ấy giúp câu chuyện sinh động, thể hiện rõ bi kịch đau khổ và tâm trạng tuyệt vọng của nhân vật.

Câu 4.

Đoạn trích cho thấy Dung cảm thấy cuộc đời mình hoàn toàn bế tắc và tuyệt vọng.

“Chết đuối” ở đây không chỉ là cái chết thật khi Dung từng nhảy sông tự tử mà còn là cái chết về tinh thần. Khi phải quay lại nhà chồng, Dung hiểu rằng mình sẽ tiếp tục sống trong đau khổ, bị hành hạ và không còn hi vọng được cứu thoát nữa. Điều đó thể hiện nỗi bất hạnh sâu sắc và sự tuyệt vọng của người phụ nữ trong xã hội cũ.

Câu 5.

Qua văn bản, tác giả Thạch Lam bày tỏ niềm thương cảm sâu sắc đối với số phận đáng thương của nhân vật Dung. Nhà văn lên án xã hội phong kiến bất công đã đẩy người phụ nữ vào cuộc sống đau khổ, không có quyền quyết định hạnh phúc của mình. Đồng thời, tác giả cũng phê phán sự vô cảm, ích kỉ của những người thân xung quanh Dung, từ cha mẹ đến mẹ chồng, khiến nàng rơi vào bi kịch không lối thoát.

Câu 1

Trong đoạn trích tác phẩm Sống mòn, Nam Cao đã khắc họa nhân vật Thứ với nhiều bi kịch tinh thần sâu sắc. Thứ là một người trí thức nghèo có học thức, từng mang trong mình nhiều ước mơ và khát vọng lớn lao. Khi còn ngồi trên ghế nhà trường, y mong muốn học cao hơn, trở thành người có ích cho đất nước. Tuy nhiên, hiện thực nghèo đói và cuộc sống cơm áo đã dần vùi lấp những lí tưởng đẹp đẽ ấy. Thứ rơi vào tâm trạng chán chường, tuyệt vọng khi nhận ra mình đang “sống mòn”, sống một cuộc đời vô nghĩa. Nhân vật đau đớn vì ý thức được sự bất lực, nhu nhược của bản thân: muốn thay đổi nhưng không đủ can đảm để thoát khỏi cuộc sống tù túng. Qua nhân vật Thứ, Nam Cao thể hiện niềm thương cảm sâu sắc đối với bi kịch của người trí thức tiểu tư sản trước Cách mạng tháng Tám. Đồng thời, nhà văn cũng đặt ra vấn đề có ý nghĩa nhân sinh: con người cần sống có lí tưởng, dám thay đổi để cuộc đời trở nên có ý nghĩa hơn.

Câu 2

Gabriel Garcia Marquez từng nói: “Không phải người ta ngừng theo đuổi ước mơ vì họ già đi mà họ già đi vì ngừng theo đuổi ước mơ.” Câu nói đã khẳng định ý nghĩa to lớn của ước mơ đối với tuổi trẻ và cuộc sống con người.

Ước mơ là những điều tốt đẹp mà con người mong muốn đạt được trong tương lai. Tuổi trẻ là quãng thời gian đẹp nhất của đời người, là thời điểm con người có sức khỏe, nhiệt huyết và khát vọng để theo đuổi mục tiêu của mình. Vì thế, tuổi trẻ sẽ trở nên vô nghĩa nếu thiếu đi những ước mơ.

Ước mơ giúp con người có động lực để cố gắng và vượt qua khó khăn. Khi có mục tiêu, con người sẽ biết mình cần làm gì, sống như thế nào để hoàn thiện bản thân. Nhiều người trẻ đã thành công nhờ dám nuôi dưỡng và kiên trì theo đuổi ước mơ. Chủ tịch Hồ Chí Minh với khát vọng cứu nước đã ra đi tìm đường cứu nước từ khi còn rất trẻ. Hay những nhà khoa học, vận động viên, nghệ sĩ thành công đều bắt đầu từ những ước mơ và sự nỗ lực không ngừng nghỉ.

Không chỉ giúp cá nhân phát triển, ước mơ còn góp phần làm cho xã hội tiến bộ hơn. Một đất nước muốn phát triển cần những người trẻ dám nghĩ lớn, dám hành động và cống hiến. Tuy nhiên, ước mơ chỉ thật sự có ý nghĩa khi đi kèm với hành động. Nếu chỉ mơ mộng mà không cố gắng thì ước mơ sẽ mãi xa vời. Bên cạnh đó, cũng cần phê phán những người sống không có lí tưởng, ngại khó khăn, dễ bỏ cuộc trước thử thách.

Là học sinh, chúng ta cần xác định cho mình những ước mơ đúng đắn, phù hợp với khả năng và không ngừng học tập, rèn luyện để biến ước mơ thành hiện thực. Dù trên hành trình ấy sẽ có thất bại, nhưng điều quan trọng là không từ bỏ khát vọng của mình.

Tóm lại, tuổi trẻ và ước mơ luôn gắn bó chặt chẽ với nhau. Ước mơ giúp con người sống tích cực, có ý nghĩa và không ngừng vươn lên trong cuộc sống. Vì vậy, mỗi người trẻ hãy biết nuôi dưỡng những ước mơ đẹp và dũng cảm theo đuổi đến cùng.

Câu 1.

Điểm nhìn của người kể chuyện trong văn bản là điểm nhìn gắn với nhân vật Thứ. Người kể ở ngôi thứ ba nhưng đi sâu vào suy nghĩ, cảm xúc và tâm trạng của nhân vật.

Câu 2.

Ước mơ của nhân vật Thứ khi còn ngồi trên ghế nhà trường là:

Đỗ thành chung, đỗ tú tài, học đại học, sang Tây.

Trở thành một vĩ nhân, đem đến những thay đổi lớn lao cho đất nước.

Câu 3.

Biện pháp tu từ được sử dụng nổi bật trong đoạn văn là điệp ngữ (“y sẽ”, “sẽ”, “khinh y”) kết hợp với liệt kê (“mốc lên, gỉ đi, mòn, mục ra”).

Tác dụng:

Nhấn mạnh nỗi bi quan, tuyệt vọng của nhân vật Thứ về tương lai.

Thể hiện sự bế tắc, mòn mỏi của một con người có ước mơ nhưng bị cuộc sống nghèo khổ vùi lấp.

Làm nổi bật bi kịch tinh thần đau đớn của người trí thức tiểu tư sản trước Cách mạng tháng Tám.

Câu 4.

Qua đoạn trích, cuộc sống của nhân vật Thứ hiện lên nghèo khổ, bế tắc và tù túng. Những ước mơ đẹp đẽ thời trẻ dần bị hiện thực cơm áo vùi dập khiến cuộc đời trở nên “sống mòn”.

Thứ là người có học thức, có khát vọng và ý thức về giá trị bản thân nhưng lại nhu nhược, thiếu bản lĩnh để thay đổi số phận. Nhân vật luôn đau khổ, day dứt vì sống vô nghĩa, chưa làm được điều có ích cho cuộc đời. Qua đó, Nam Cao thể hiện niềm thương cảm sâu sắc đối với bi kịch của người trí thức nghèo trước cách mạng.

Câu 5.

Một triết lí nhân sinh được rút ra từ văn bản là: “Sống tức là thay đổi”.

Con người muốn có cuộc sống tốt đẹp hơn cần dám vượt qua sự sợ hãi, dám thay đổi bản thân và hoàn cảnh. Nếu chỉ sống thụ động, cam chịu như “con trâu không dám đứt sợi dây thừng” thì cuộc đời sẽ mãi tù túng, vô nghĩa. Triết lí ấy nhắc nhở mỗi người cần sống có mục tiêu, có ý chí và chủ động hành động để không rơi vào cảnh “chết mà chưa sống”.

Câu 1

Đoạn trích “Chèo đi rán thứ sáu…/ Đừng cho tôi bỏ thân chốn này, biển hỡi!” đã tái hiện hành trình vượt biển đầy gian nan và nguy hiểm của người chèo thuyền. Hình ảnh biển cả hiện lên dữ dội qua các chi tiết như “nước cuộn thác”, “nước xoáy dữ ào ào”, “nước sôi gầm réo”, gợi cảm giác đáng sợ, hiểm nguy luôn rình rập con người. Điệp ngữ “Chèo đi” được lặp lại nhiều lần tạo nhịp điệu dồn dập, khẩn trương, thể hiện sự cố gắng không ngừng của người chèo thuyền trước thiên nhiên hung bạo. Bên cạnh đó, những hình ảnh “quỷ dữ”, “ngọ lồm” còn phản ánh màu sắc tâm linh trong quan niệm dân gian của người Tày – Nùng. Đặc biệt, lời kêu cứu “Biển ơi, đừng giết tôi” cho thấy nỗi sợ hãi, sự nhỏ bé của con người trước sức mạnh thiên nhiên nhưng đồng thời cũng bộc lộ khát vọng được sống mãnh liệt. Qua đoạn trích, tác giả dân gian thể hiện niềm thương cảm đối với số phận bất hạnh của con người lao động và ca ngợi ý chí vượt lên nghịch cảnh của họ.

Câu 2

Trong cuộc sống, tình thân là tình cảm thiêng liêng và quý giá nhất đối với mỗi con người. Đó là tình cảm gắn bó giữa những người trong gia đình như ông bà, cha mẹ, anh chị em. Tình thân không chỉ mang đến yêu thương mà còn là chỗ dựa tinh thần giúp con người vượt qua khó khăn trong cuộc sống.

Trước hết, tình thân giúp con người cảm nhận được sự yêu thương và che chở. Từ khi sinh ra, chúng ta đã được sống trong vòng tay chăm sóc của gia đình. Cha mẹ hi sinh vất vả để nuôi con khôn lớn, ông bà luôn yêu thương và dạy dỗ con cháu nên người. Khi gặp thất bại hay đau khổ, gia đình chính là nơi bình yên để ta trở về. Nhờ có tình thân, con người có thêm động lực để cố gắng và vượt qua thử thách.

Không chỉ vậy, tình thân còn góp phần hình thành nhân cách của mỗi người. Một người sống trong gia đình yêu thương sẽ biết quan tâm, sẻ chia và sống có trách nhiệm hơn. Ngược lại, những người thiếu sự quan tâm của gia đình thường dễ cảm thấy cô đơn, mất niềm tin vào cuộc sống. Trong xã hội hiện nay, có nhiều người vì quá bận rộn mà quên dành thời gian cho gia đình, đến khi mất đi người thân mới cảm thấy hối tiếc.

Tuy nhiên, tình thân cần được vun đắp từ cả hai phía. Mỗi người cần biết yêu thương, kính trọng ông bà cha mẹ, quan tâm đến anh chị em và sống có trách nhiệm với gia đình. Là học sinh, chúng ta cần chăm ngoan, học tập tốt để đáp lại công lao dưỡng dục của cha mẹ.

Tóm lại, tình thân là giá trị vô cùng quan trọng trong cuộc sống. Dù đi đâu hay làm gì, gia đình vẫn luôn là nơi yêu thương và chở che mỗi người. Vì vậy, chúng ta cần biết trân trọng và giữ gìn tình cảm thiêng liêng ấy.

Câu 1.
Người kể trong văn bản là nhân vật “tôi” – người chèo thuyền vượt biển, trực tiếp trải qua hành trình vượt mười hai rán nước nguy hiểm.

Câu 2.
Hình ảnh “biển” trong văn bản hiện lên:

Dữ dội, hung hiểm, đầy sóng gió và thác nước.

Có những dòng nước xoáy, nước gầm réo, nước dựng đứng chạm trời.

Là nơi đầy quỷ dữ, hiểm nguy luôn đe dọa tính mạng con người.

Câu 3.
Chủ đề của văn bản là:
Ca ngợi sức chịu đựng, ý chí vượt qua hiểm nguy của con người lao động; đồng thời phản ánh số phận đau khổ, bất hạnh của những người dân nghèo trong quan niệm dân gian về cõi âm.

Câu 4.
Các “rán nước” trong văn bản là biểu tượng cho:

Những thử thách, tai ương và hiểm nguy trong cuộc đời con người.

Sự khắc nghiệt của số phận mà người lao động nghèo phải đối mặt.

Con đường đầy đau khổ nơi cõi âm của những người bị áp bức.

Câu 5.
Những âm thanh được thể hiện trong đoạn thơ là:

“nước sôi gầm réo”

tiếng biển, tiếng sóng dữ dội như đang “gào thét”, “lôi lấy thuyền”.

Những âm thanh đó gợi cảm giác:

Hoảng sợ, căng thẳng trước thiên nhiên dữ dội.

Thể hiện sự nhỏ bé, bất lực của con người trước biển cả.

Đồng thời làm nổi bật khát vọng sống và ý chí vượt qua hiểm nguy của nhân vật.

Câu 1

Trong đoạn trích, nhân vật Dần hiện lên là hình ảnh tiêu biểu cho số phận đáng thương của trẻ em nông dân nghèo trước Cách mạng. Mới mười hai tuổi, Dần đã phải đi ở cho nhà giàu để phụ giúp gia đình. Em còn quá nhỏ, yếu ớt, “gầy như một cái que”, nhưng vẫn phải làm việc cực nhọc và chịu nhiều tủi cực. Dần nhớ nhà, nhớ mẹ, khóc đòi về nhưng không thể vì hoàn cảnh nghèo đói đã đẩy em vào cuộc sống làm thuê. Qua nhân vật Dần, Nam Cao đã phản ánh hiện thực đau xót của người nông dân nghèo: cái nghèo khiến trẻ con mất đi tuổi thơ, phải sống lam lũ, cơ cực từ sớm. Đồng thời, nhà văn còn cho thấy vẻ đẹp của tình mẫu tử. Mẹ Dần tuy có lúc tỏ ra cứng rắn nhưng thực chất rất yêu thương con, đau lòng khi phải cho con đi ở. Bằng ngòi bút chân thực và giàu cảm xúc, Nam Cao bày tỏ niềm thương cảm sâu sắc với những con người nghèo khổ trong xã hội cũ.

Câu 2

Albert Einstein từng nói: “Hãy nhìn sâu vào thiên nhiên, bạn sẽ thấu hiểu mọi thứ rõ ràng hơn.” Đây là một lời khuyên sâu sắc, nhắc nhở con người biết gắn bó với thiên nhiên để học hỏi, khám phá và hiểu hơn về cuộc sống.

Thiên nhiên là thế giới rộng lớn bao quanh con người gồm cây cối, sông núi, biển cả, muôn loài và các hiện tượng tự nhiên. “Nhìn sâu vào thiên nhiên” không chỉ là ngắm nhìn vẻ đẹp bên ngoài mà còn là quan sát, cảm nhận và suy ngẫm về những quy luật của tự nhiên. Khi hiểu thiên nhiên, con người sẽ hiểu hơn về chính bản thân, về cuộc sống và cách tồn tại hài hòa với thế giới.

Thiên nhiên là người thầy lớn của con người. Từ xa xưa, con người đã học được nhiều điều từ tự nhiên để phát triển cuộc sống. Nhìn chim bay, con người phát minh ra máy bay; quan sát cá bơi, con người chế tạo tàu ngầm. Những quy luật của tự nhiên cũng giúp khoa học phát triển mạnh mẽ. Không chỉ mang giá trị khoa học, thiên nhiên còn dạy con người nhiều bài học ý nghĩa. Dòng sông luôn chảy về phía trước nhắc chúng ta phải biết vượt qua khó khăn. Cây tre dù mảnh mai nhưng vẫn kiên cường trước bão gió giống như tinh thần bất khuất của con người Việt Nam. Thiên nhiên vì thế trở thành nguồn cảm hứng và bài học lớn cho cuộc sống.

Bên cạnh đó, thiên nhiên còn giúp con người cân bằng tâm hồn. Trong cuộc sống hiện đại đầy áp lực, con người dễ trở nên căng thẳng, mệt mỏi. Những cánh rừng xanh, tiếng sóng biển hay bầu trời yên bình có thể giúp con người thư giãn, tìm lại sự bình yên trong tâm hồn. Khi hòa mình vào thiên nhiên, ta biết yêu cuộc sống hơn, sống chậm lại và trân trọng những điều giản dị.

Tuy nhiên, hiện nay nhiều người đang dần xa rời thiên nhiên. Quá trình đô thị hóa, ô nhiễm môi trường và lối sống phụ thuộc vào công nghệ khiến con người ít quan tâm đến thiên nhiên hơn. Không ít người chặt phá rừng, xả rác bừa bãi, làm ô nhiễm sông hồ và không khí. Những hành động ấy đã gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng như biến đổi khí hậu, thiên tai, hạn hán và dịch bệnh. Điều đó cho thấy khi con người không tôn trọng thiên nhiên thì chính con người sẽ phải gánh chịu hậu quả.

Là học sinh, chúng ta cần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường bằng những hành động nhỏ như trồng cây xanh, tiết kiệm điện nước, không xả rác bừa bãi và tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ thiên nhiên. Đồng thời, cần dành thời gian quan sát, cảm nhận vẻ đẹp của tự nhiên để thêm yêu cuộc sống và sống có trách nhiệm hơn.

Câu nói của Albert Einstein đã khẳng định vai trò to lớn của thiên nhiên đối với con người. Thiên nhiên không chỉ nuôi dưỡng sự sống mà còn giúp con người hiểu hơn về thế giới và chính mình. Biết yêu quý và sống hài hòa với thiên nhiên cũng chính là cách để con người hướng tới một cuộc sống bền vững và tốt đẹp hơn.