a) Phương pháp minh họa và ý nghĩa

Phương pháp: Đây là phương pháp thụ phấn nhân tạo (con người trực tiếp lấy phấn từ hoa đực rắc lên nhụy của hoa cái).

Ý nghĩa:

Giúp tăng tỉ lệ thụ phấn, thụ tinh, từ đó tăng tỉ lệ tạo quả và hạt.

Chủ động trong việc chọn lọc các đặc tính tốt từ cây bố mẹ.

Khắc phục tình trạng thiếu côn trùng thụ phấn hoặc thời tiết bất lợi (mưa, gió kém).

b) Áp dụng cho lúa

Người nông dân có thể áp dụng phương pháp này cho lúa để nâng cao năng suất, nhưng cách làm sẽ khác so với ngô hay bí.

Vì sao:

Lúa là cây tự thụ phấn và thụ phấn nhờ gió. Trong sản xuất giống lúa lai, người ta thường dùng phương pháp "gạt phấn" (dùng dây hoặc sào gạt qua bông lúa lúc đang phơi màu) để phấn hoa rơi đều và nhiều hơn lên nhụy.

Việc này giúp tăng tỉ lệ hạt chắc trên bông, đặc biệt hữu ích trong các vườn sản xuất hạt giống lai để đảm bảo năng suất cao nhất

• Tạo cá thể mới: Hình thành thế hệ con từ cơ thể mẹ.
• Truyền đạt vật chất di truyền: Chuyển giao DNA/NST qua các thế hệ.
• Sự điều hòa: Chịu sự kiểm soát của hormone và môi trường.

1. Phát triển không qua biến thái:
2. • Đặc điểm: Con non mới sinh ra hoặc nở từ trứng đã có cấu tạo, hình thái tương tự như con trưởng thành.
   • Ví dụ: Con người, chó, mèo, gà, chim....
3. Phát triển qua biến thái:
4. • Phát triển qua biến thái hoàn toàn: Ấu trùng có hình thái và cấu tạo rất khác với con trưởng thành. Ấu trùng trải qua giai đoạn trung gian (nhộng) để biến đổi thành con trưởng thành.
   • • Ví dụ: Bướm (trứng -> sâu -> nhộng -> bướm), muỗi, ruồi, ong.
   • Phát triển qua biến thái không hoàn toàn: Ấu trùng có hình thái và cấu tạo chưa hoàn thiện, trải qua nhiều lần lột xác để dần dần biến đổi thành con trưởng thành.
   • • Ví dụ: Châu chấu (ấu trùng không cánh -> châu chấu trưởng thành có cánh), gián, tôm

Câu 1 (2,0 điểm). Đoạn văn ~200 chữ phân tích hình ảnh “Hoa chanh nở giữa vườn chanh”.

Hình ảnh “Hoa chanh nở giữa vườn chanh” trong bài thơ Chân quê của Nguyễn Bính là một sáng tạo độc đáo, thể hiện vẻ đẹp tinh khiết của người con gái thôn quê và quan niệm thẩm mĩ của nhà thơ. Hoa chanh vốn nhỏ bé, giản dị, hương thơm nhè nhẹ nhưng vô cùng thanh khiết, gợi vẻ đẹp mộc mạc, tự nhiên. Khi đặt hoa chanh “giữa vườn chanh”, Nguyễn Bính muốn nhấn mạnh rằng vẻ đẹp của người con gái chỉ thật sự tỏa sáng khi hòa hợp với môi trường quê mùa, dung dị của nàng. Điều đó cũng cho thấy tình yêu chân thành và thuần phác của nhân vật trữ tình: anh yêu cô gái bởi chính sự mộc mạc, chân chất, không cần tô điểm hay thay đổi theo thị thành. Hình ảnh ấy đồng thời gợi triết lí thẩm mĩ của Nguyễn Bính: cái đẹp chân quê mang giá trị bền vững, bởi nó được kết tinh từ truyền thống, từ nếp sống thuần hậu của làng quê Việt Nam. Như hoa chanh chỉ đẹp nhất giữa vườn chanh, người con gái cũng đẹp nhất khi giữ gìn bản sắc quê mùa giản dị của mình. Hình ảnh thơ vì thế vừa gợi hình, vừa gợi hương, vừa chất chứa tình yêu quê hương và nỗi hoài vọng vẻ đẹp truyền thống đang bị đô thị hóa làm phai nhạt.

**Câu 2 (4,0 điểm). Bài văn nghị luận ~600 chữ về ý kiến:

“Biến đổi khí hậu là thách thức lớn nhất đối với tương lai của nhân loại.” – Barack Obama**

Thế kỉ XXI chứng kiến sự phát triển vượt bậc của khoa học – kĩ thuật, đồng thời cũng phải đối mặt với những vấn đề toàn cầu chưa từng có tiền lệ. Một trong những vấn đề cấp bách nhất, theo lời cựu Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama, chính là biến đổi khí hậu – thách thức lớn nhất đối với tương lai của nhân loại. Nhận định ấy hoàn toàn xác đáng, bởi biến đổi khí hậu không chỉ là một nguy cơ môi trường, mà còn là mối đe dọa về kinh tế, xã hội và sự tồn tại của các thế hệ sau.

Biến đổi khí hậu là sự thay đổi lâu dài trong nhiệt độ, lượng mưa và các hiện tượng thời tiết khác trên Trái Đất. Trong nhiều thập kỉ qua, khí hậu toàn cầu nóng lên nhanh chóng do hoạt động của con người như khai thác nhiên liệu hóa thạch, phá rừng, công nghiệp hóa ồ ạt… Trái Đất đang chịu những hệ lụy nặng nề: băng tan ở hai cực, mực nước biển dâng cao, các thảm họa thiên nhiên như bão, lũ, hạn hán, cháy rừng ngày càng dữ dội và bất thường. Những thảm họa này không chỉ gây thiệt hại về tài sản và sinh mạng mà còn ảnh hưởng sâu rộng đến an ninh lương thực, nguồn nước và môi trường sống của hàng triệu người.

Biến đổi khí hậu nguy hiểm bởi nó có tính chất dây chuyền, tác động lên mọi mặt của đời sống. Kinh tế bị ảnh hưởng khi nông nghiệp thất bát, nguồn thủy sản suy giảm, các ngành công nghiệp phụ thuộc tài nguyên bị gián đoạn. Nhiều người mất nhà cửa vì nước biển dâng, buộc phải di cư, dẫn đến khủng hoảng nhân đạo và nguy cơ xung đột xã hội. Đặc biệt, các quốc gia nghèo – vốn ít đóng góp vào ô nhiễm – lại chịu tổn thương nặng nề nhất. Điều này cho thấy biến đổi khí hậu không chỉ là vấn đề môi trường mà còn là vấn đề công bằng và trách nhiệm toàn cầu. Bên cạnh đó, thách thức này còn mang tính lâu dài: nếu không hành động kịp thời, thế hệ mai sau sẽ phải sống trong một Trái Đất khắc nghiệt, thiếu tài nguyên, thiếu không khí sạch và nước sạch.

Trước thách thức ấy, nhân loại cần chung tay hành động từ những việc lớn đến những thay đổi nhỏ trong đời sống. Ở tầm vĩ mô, các quốc gia phải thực hiện cam kết giảm phát thải khí nhà kính, phát triển năng lượng tái tạo và tăng cường trồng rừng để phục hồi hệ sinh thái. Đồng thời, sự hợp tác quốc tế là yếu tố then chốt, bởi không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết một vấn đề mang tính toàn cầu. Ở cấp độ cá nhân, mỗi người có thể góp phần bằng những hành động thiết thực: sử dụng điện tiết kiệm, hạn chế túi nilon, tăng cường tái chế, sử dụng phương tiện giao thông thân thiện môi trường, bảo vệ cây xanh và nâng cao nhận thức cộng đồng.

Thách thức lớn nhất cũng có thể trở thành cơ hội lớn nhất nếu con người biết nhìn nhận đúng đắn và nỗ lực hành động. Cuộc chiến chống biến đổi khí hậu không chỉ để cứu lấy môi trường sống mà còn để bảo vệ tương lai của chính chúng ta và các thế hệ mai sau. Như Barack Obama đã khẳng định, biến đổi khí hậu là thách thức lớn nhất, nhưng bằng ý chí và trách nhiệm, nhân loại hoàn toàn có thể biến thách thức ấy thành động lực để hướng tới một tương lai phát triển bền vững và nhân văn hơn

Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản.

→ Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận văn học (kết hợp phân tích, bình luận, cảm nhận).

Câu 2. Trong phần (3), người viết đã thể hiện cảm xúc, thái độ gì?

→ Người viết bộc lộ cảm giác bâng khuâng, cô đơn, lạc lõng trước không gian mênh mang của Tràng giang. Đó là tâm trạng như thấy mình nhỏ bé, trôi dạt giữa dòng đời vô tận, vừa của “một đứa trẻ”, vừa của “một người già”, thể hiện nỗi niềm nhân thế sâu thẳm.

Câu 3. Trong phần (1), tác giả đã chỉ ra nét khác biệt nào của Tràng giang so với thơ xưa khi cùng tái tạo cái “tĩnh vắng mênh mông”?

→ Thơ xưa cảm nhận sự “tĩnh vắng” bằng tâm thế an nhiên, thanh thản; còn Tràng giang diễn tả sự “tĩnh vắng” bằng nỗi cô đơn, bơ vơ, trống trải, thậm chí hoang vắng tuyệt đối. Vì thế, sự tĩnh lặng trong thơ Huy Cận mang màu sắc buồn nhân thế, không chỉ là nét đẹp cổ điển.

Câu 4. Trong phần (2), tác giả đã phân tích những yếu tố ngôn ngữ nào để làm rõ “nhịp chảy trôi miên viễn” của Tràng giang?

Tác giả đã phân tích:

• Từ láy mang sắc thái gợi hình, gợi nhịp điệu: điệp điệp, song song, lớp lớp, dợn dợn…
• Các cặp câu song hành, tương xứng tạo cảm giác nối tiếp:
  → “Sóng gợn tràng giang buồn điệp điệp / Con thuyền xuôi mái nước song song”.
• Nhịp câu bị cắt đoạn nhưng vẫn liền mạch:
  → “Nắng xuống / trời lên / sâu chót vót. Sông dài / trời rộng / bến cô liêu”.
• Từ ngữ chỉ sự trùng điệp, kéo dài: “hàng nối hàng”, “lặng lẽ bờ xanh tiếp bãi vàng”…

→ Tất cả tạo âm hưởng trôi xuôi, kéo dài, triền miên, như một dòng sông thầm chảy trong cả không gian và thời gian.

Câu 5. Em ấn tượng nhất với đặc điểm nào của bài thơ Tràng giang được phân tích trong văn bản? Vì sao?

Gợi ý bài làm (3–5 dòng):

Em ấn tượng nhất với cách bài thơ gợi lên nỗi cô đơn thăm thẳm của con người trước vũ trụ. Không phải chỉ là cảnh sông nước rộng dài, mà chính sự trống trải đến tuyệt đối trong từng hình ảnh, nhịp thơ khiến người đọc cảm nhận rõ nỗi bơ vơ của con người trước dòng thời gian vô biên. Đặc điểm này làm Tràng giang khác hẳn với vẻ tĩnh lặng an nhiên của thơ xưa, khiến bài thơ vừa cổ điển vừa hiện đại, vừa đẹp vừa thấm thía nỗi niềm nhân thế.

Câu 1. Đoạn văn 200 chữ phân tích nhân vật bé Em

Nhân vật bé Em trong văn bản “Áo Tết” hiện lên như một cô bé hồn nhiên, giàu tình cảm và biết nghĩ cho người khác. Bé Em có mong ước giản dị: được mặc một chiếc áo đẹp vào ngày Tết. Khi nhìn thấy chiếc áo đầm hồng của bạn Bích, Em thích lắm nhưng vẫn luôn ý tứ, không dám đòi hỏi hay so bì. Điều đó cho thấy Em là người hiểu chuyện, biết trân trọng những gì mình đang có. Ở Em còn có sự nhạy cảm và chân thành. Khi được bạn Bích tặng áo, Em không giấu nổi niềm vui nhưng vẫn ngập ngừng vì sợ bạn buồn. Chi tiết đó bộc lộ tấm lòng nhân hậu và sự tử tế của Em. Bé Em không chỉ ao ước cái đẹp bên ngoài, mà còn khao khát những điều ấm áp từ tình bạn và gia đình. Nhân vật được xây dựng giản dị, gần gũi nhưng để lại ấn tượng sâu sắc bởi vẻ đẹp trong sáng và khả năng biết yêu thương từ những điều nhỏ bé. Qua bé Em, người đọc cảm nhận được rằng hạnh phúc đôi khi đến từ sự sẻ chia chân thành giữa những tâm hồn trẻ thơ.

Câu 2. Bài văn nghị luận 600 chữ về việc cân bằng giá trị vật chất và giá trị tinh thần

Trong văn bản “Áo Tết”, bé Em đã nhận ra rằng tình bạn chân thành quan trọng hơn việc sở hữu một chiếc áo đầm mới. Nhận thức ấy không chỉ đẹp đẽ mà còn mang giá trị định hướng cho mỗi chúng ta trong cuộc sống hiện đại, nơi con người luôn đứng trước lựa chọn giữa vật chất và tinh thần. Vấn đề đặt ra là: làm thế nào để cân bằng hai giá trị ấy, để cuộc sống vừa đủ đầy mà vẫn giàu ý nghĩa?

Trước hết, vật chất là nền tảng giúp con người tồn tại và phát triển. Trong một xã hội năng động, việc học tập, làm việc, chăm sóc gia đình đều cần đến điều kiện vật chất. Một đời sống ổn định giúp con người yên tâm, từ đó có khả năng theo đuổi những giá trị tinh thần cao đẹp hơn. Tuy nhiên, vật chất không phải mục tiêu tối thượng. Nếu quá chạy theo nó, con người dễ bị cuốn vào áp lực thành công, so sánh, ganh đua, thậm chí đánh mất những mối quan hệ quan trọng. Khi bé Em vui mừng vì chiếc áo mới nhưng vẫn lo bạn Bích buồn, chi tiết ấy nhắc chúng ta rằng có những điều quý giá hơn những vật sở hữu hào nhoáng: đó là sự chân thành, lòng trắc ẩn và tình người.

Giá trị tinh thần – tình bạn, tình cảm gia đình, sự sẻ chia và lòng nhân ái – là yếu tố làm cho cuộc sống trở nên sâu sắc. Một người có thể đầy đủ vật chất nhưng vẫn cảm thấy trống rỗng nếu thiếu những kết nối tình cảm. Những giá trị tinh thần giúp chúng ta có động lực, biết ơn và hướng thiện. Tuy nhiên, chỉ đề cao tinh thần mà xem nhẹ vật chất cũng là điều không nên; sự thiếu thốn kéo dài có thể khiến con người trở nên nặng nề, tự ti và không thể phát huy hết khả năng bản thân. Do đó, điều quan trọng nhất là sự hài hòa: vật chất đủ đầy, tinh thần phong phú.

Để xây dựng lối sống cân bằng giữa vật chất và tinh thần, mỗi người cần bắt đầu từ những việc làm cụ thể. Thứ nhất, biết chi tiêu hợp lý, không chạy theo mua sắm hay khoe mẽ mà tập trung vào những nhu cầu thật sự cần thiết. Thứ hai, dành thời gian chăm sóc cảm xúc: đọc sách, trò chuyện với người thân, nuôi dưỡng tình bạn và tham gia các hoạt động cộng đồng. Thứ ba, học cách sẻ chia: có thể không phải những món quà lớn, nhưng là sự giúp đỡ chân thành với bạn bè, người khó khăn. Cuối cùng, rèn luyện thói quen sống chậm để lắng nghe chính mình, từ đó biết trân trọng những giá trị tinh thần giản dị mà quý báu.

Câu chuyện của bé Em cho thấy: vật chất có thể mang lại niềm vui, nhưng chỉ tinh thần mới giữ được niềm vui ấy lâu bền. Khi biết cân bằng giữa hai phương diện, chúng ta không chỉ sống đủ mà còn sống đẹp, sống hạnh phúc và biết yêu thương nhiều hơn.

Câu 1. Văn bản trên thuộc thể loại gì?

→ “Áo Tết” thuộc thể loại truyện ngắn.

Câu 2. Xác định đề tài của văn bản “Áo Tết”.

→ Đề tài của văn bản là tình cảm gia đình, tình bạn và sự sẻ chia trong cuộc sống, đặc biệt qua câu chuyện về chiếc áo Tết của hai bạn nhỏ.

Câu 3. Chỉ ra sự thay đổi điểm nhìn trong đoạn trích? Nhận xét tác dụng.

– Sự thay đổi điểm nhìn:

Văn bản chuyển điểm nhìn từ:

1. Ngôi kể thứ nhất – từ bé Em (kể về mong muốn có áo Tết, cảm xúc khi nhìn thấy áo đầm hồng của bạn Bích).
2. Sang điểm nhìn của người kể chuyện (miêu tả khách quan tình huống và diễn biến câu chuyện).

– Tác dụng:

• Tạo sự linh hoạt trong kể chuyện, giúp câu chuyện sinh động hơn.
• Giúp người đọc hiểu sâu tâm trạng bé Em, đồng thời có cái nhìn khách quan về hành động của các nhân vật.
• Tăng tính chân thực và làm nổi bật chủ đề sẻ chia, đồng cảm.

Câu 4. Phân tích ý nghĩa chi tiết chiếc áo đầm hồng.

Chi tiết áo đầm hồng có ý nghĩa:

• Là biểu tượng của ước mơ giản dị của bé Em về một chiếc áo Tết mới.
• Cho thấy hoàn cảnh thiếu thốn nhưng giàu tình cảm của bé Em.
• Thể hiện tính cách bé Bích: khi nhận ra bạn thích chiếc áo, Bích sẵn sàng nhường lại, bộc lộ sự hào phóng, biết sẻ chia.
• Chiếc áo giúp bộc lộ tấm lòng nhân hậu của cả hai bạn nhỏ và là nút thắt quan trọng làm sáng lên giá trị tình bạn.

Câu 5. Bài học rút ra về tình bạn và sự sẻ chia (5–7 dòng):

Câu chuyện giữa bé Em và bé Bích cho em hiểu rằng tình bạn đẹp được xây dựng từ sự quan tâm và chia sẻ chân thành. Khi biết nghĩ cho người khác, ta không chỉ mang lại niềm vui cho bạn mà chính mình cũng cảm thấy hạnh phúc. Sự sẻ chia, dù nhỏ bé như việc nhường một chiếc áo, vẫn có thể sưởi ấm trái tim người khác. Tình bạn không nằm ở vật chất mà ở tấm lòng. Vì vậy, mỗi người cần biết yêu thương, giúp đỡ bạn bè để tình bạn ngày càng bền chặt.

Việc chuyển sang trồng đậu nành trên mảnh đất trước đó trồng khoai có tác dụng bổ sung và duy trì lượng nitrogen (đạm) trong đất là vì:

• Đậu nành là cây họ đậu. Cây họ đậu có khả năng cộng sinh với vi khuẩn cố định đạm (chủ yếu là vi khuẩn Rhizobium) sống trong các nốt sần trên rễ cây.
• Những vi khuẩn này lấy nitrogen từ không khí và chuyển hóa thành dạng nitrogen dễ hấp thụ cho cây trồng và cho đất.
• Khi cây đậu nành sinh trưởng hoặc khi phần rễ và tàn dư của cây phân hủy sau thu hoạch, một lượng nitrogen được giải phóng vào đất, làm giàu thêm nguồn dinh dưỡng cho các cây trồng tiếp theo.

Trong khi đó, khoai (khoai tây, khoai lang) không có khả năng cố định nitrogen, mà còn tiêu tốn nhiều dinh dưỡng, đặc biệt là đạm. Vì vậy, nếu trồng khoai liên tục, đất sẽ ngày càng cạn kiệt nitrogen. Việc luân canh với đậu nành giúp phục hồi độ màu mỡ của đất một cách tự nhiên, bền vững, mà không cần dùng nhiều phân bón hóa học.

bài 1

a Môi trường nuôi cấy không liên tục được biết đến là môi trường không được bổ sung thêm các chất dinh dưỡng mới và không được lấy đi những sản phẩm được tạo ra từ quá trình trao đổi chất của tế bào

b Môi trường nuôi cấy không liên tục là môi trường chỉ cung cấp chất dinh dưỡng một lần ban đầu, không thêm mới hay loại bỏ sản phẩm thải trong suốt quá trình nuôi cấy. Sự sinh trưởng của vi sinh vật trong môi trường này diễn ra theo 4 pha:

1. Pha tiềm phát (lag phase)

• Vi sinh vật chưa phân chia ngay mà thích nghi với môi trường mới.
• Các hoạt động sinh lý như tổng hợp enzyme, điều chỉnh cấu trúc tế bào diễn ra mạnh mẽ.
• Số lượng tế bào không tăng đáng kể.

1. Pha lũy thừa hay pha log (logarithmic phase)

• Vi sinh vật bắt đầu phân chia nhanh chóng, theo cấp số nhân.
• Tốc độ sinh trưởng cực đại và không đổi.
• Tế bào khỏe mạnh, hoạt động trao đổi chất mạnh mẽ.
• Đây là pha lý tưởng để thu hoạch vi sinh vật hoặc các sản phẩm của chúng.

1. Pha cân bằng hay pha đứng (stationary phase)

• Tốc độ sinh trưởng = tốc độ chết: số lượng tế bào sống không thay đổi nhiều.
• Nguyên nhân: dinh dưỡng dần cạn kiệt, chất thải độc hại tích tụ.
• Tế bào có xu hướng giảm kích thước, tăng hình thành bào tử hoặc tích lũy chất dự trữ.

1. Pha suy vong (death phase)

• Tốc độ chết > tốc độ sinh trưởng.
• Vi sinh vật chết hàng loạt do môi trường độc hại, dinh dưỡng cạn kiệt.
• Số lượng tế bào sống giảm nhanh Số lượng tế bào sống giảm nhanh

Câu 1 

Nhân vật Bê-li-cốp trong đoạn trích “Người trong bao” của Sê-khốp là hiện thân của lối sống thu mình, sợ hãi và bảo thủ. Ông ta luôn tự giam mình trong một “chiếc bao” vô hình – đó là những quy tắc, định kiến và sự ràng buộc của xã hội. Bê-li-cốp không chỉ tự giới hạn bản thân mà còn áp đặt nỗi sợ hãi lên những người xung quanh, khiến cả trường học và thành phố bị ảnh hưởng. Qua nhân vật này, tác giả đã phê phán lối sống thụ động, thiếu dũng cảm đối diện với cuộc sống, đồng thời gửi gắm thông điệp về sự cần thiết của tư duy cởi mở và tinh thần đổi mới.