Câu 1.
- Ngôi kể: Ngôi thứ ba (người kể giấu mình, gọi tên nhân vật như Bớt, Nở, bà cụ…).

Câu 2. Một số chi tiết cho thấy chị Bớt không giận mẹ:

- Khi mẹ xuống ở cùng, Bớt rất mừng, đón mẹ về

- Chăm lo, yêu thương mẹ, để mẹ sống cùng mình.

- Khi mẹ nhắc chuyện cũ, Bớt vội ôm mẹ, an ủi: “Ô hay! Con có nói gì đâu…”.
→ Thể hiện sự bao dung, không oán trách dù từng bị đối xử bất công.

Câu 3. Nhân vật Bớt là người:

- Hiền lành, nhân hậu, giàu lòng vị tha.

- Hiếu thảo, yêu thương mẹ.

- Chịu thương chịu khó, sống trách nhiệm với gia đình.

Câu 4. Ý nghĩa hành động và lời nói của Bớt:

- Thể hiện tình yêu thương, sự cảm thông và bao dung với mẹ.

- Xóa bỏ mặc cảm, day dứt trong lòng mẹ về lỗi lầm quá khứ.

- Khẳng định tấm lòng hiếu thảo, nhân hậu của Bớt.

Câu 5. Thông điệp ý nghĩa:

- Tình cảm gia đình cần sự yêu thương và bao dung, đừng để sự thiên vị làm tổn thương nhau.

- Con cái nên hiếu thảo, biết tha thứ cho cha mẹ, còn cha mẹ cần công bằng với các con.
→ Vì gia đình chỉ thật sự hạnh phúc khi có sự thấu hiểu và yêu thương chân thành.

Câu 2:

Bài làm

Trong hành trình trưởng thành, sự nỗ lực hết mình của tuổi trẻ luôn là yếu tố quyết định để mỗi người khẳng định giá trị bản thân và đóng góp cho xã hội. Tuổi trẻ là quãng thời gian đẹp nhất của đời người – khi ta có sức khỏe, nhiệt huyết và khát vọng chinh phục những đỉnh cao. Chính vì vậy, nỗ lực không chỉ là lựa chọn mà còn là trách nhiệm của mỗi người trẻ hôm nay.

Trước hết, nỗ lực hết mình là việc mỗi người dám đặt mục tiêu và kiên trì theo đuổi mục tiêu đó. Cuộc sống hiện đại mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đầy thách thức. Nếu không cố gắng, con người dễ bị tụt lại phía sau. Nỗ lực giúp ta hoàn thiện bản thân, tích lũy tri thức, rèn luyện kỹ năng và xây dựng bản lĩnh. Những người thành công hiếm khi dựa vào may mắn, mà phần lớn nhờ vào quá trình lao động bền bỉ, không ngừng nghỉ.

Bên cạnh đó, sự nỗ lực của tuổi trẻ còn mang ý nghĩa đóng góp cho xã hội. Một thế hệ trẻ năng động, sáng tạo và chăm chỉ sẽ là động lực phát triển của đất nước. Khi mỗi cá nhân cố gắng học tập, làm việc nghiêm túc, họ không chỉ cải thiện cuộc sống của mình mà còn góp phần xây dựng cộng đồng văn minh, tiến bộ. Thực tế cho thấy, nhiều bạn trẻ ngày nay đã không ngừng vươn lên trong học tập, nghiên cứu khoa học, khởi nghiệp… tạo nên những giá trị tích cực cho xã hội.

Tuy nhiên, không phải ai cũng nhận thức đúng về sự nỗ lực. Một số bạn trẻ còn sống thụ động, ngại khó, dễ bỏ cuộc khi gặp thất bại. Lại có người nỗ lực nhưng thiếu định hướng, dẫn đến lãng phí thời gian và công sức. Vì vậy, nỗ lực cần đi kèm với mục tiêu rõ ràng, phương pháp đúng đắn và tinh thần học hỏi không ngừng.

Để nỗ lực hiệu quả, mỗi người trẻ cần xác định cho mình lý tưởng sống, biết quản lý thời gian, kiên trì trước khó khăn và không ngại thay đổi để thích nghi. Đồng thời, cần giữ cho mình sự cân bằng giữa học tập, làm việc và nghỉ ngơi, tránh rơi vào trạng thái kiệt sức. Quan trọng hơn, hãy luôn giữ tinh thần tích cực, tin vào bản thân và không ngừng tiến về phía trước.

Tóm lại, sự nỗ lực hết mình là chìa khóa giúp tuổi trẻ mở cánh cửa tương lai. Đó không chỉ là hành trình chinh phục ước mơ mà còn là quá trình hoàn thiện chính mình. Khi sống và cố gắng hết mình, tuổi trẻ sẽ trở nên ý nghĩa và đáng nhớ hơn bao giờ hết.

Câu 1:

Bài làm

Đoạn thơ vẽ nên một bức tranh làng quê thanh bình, tĩnh lặng mà giàu sức gợi. Âm thanh “tiếng võng trong nhà kẽo kẹt đưa” như nhịp thời gian chậm rãi, đều đặn, gợi cảm giác êm đềm, thân thuộc. Không gian dường như lắng lại trong “đêm vắng, người im, cảnh lặng tờ”, nơi mọi chuyển động đều nhẹ nhàng, kín đáo. Những hình ảnh rất đỗi giản dị: con chó ngủ lơ mơ, bóng cây lơi lả, ông lão nằm chơi giữa sân, thằng cu đứng nhìn con mèo… tất cả tạo nên một bức tranh đời sống dân dã mà ấm áp tình người. Ánh trăng “lấp loáng” trên tàu cau càng làm tăng vẻ thơ mộng, huyền ảo cho cảnh vật. Đó không chỉ là bức tranh thiên nhiên mà còn là bức tranh sinh hoạt, nơi con người hòa hợp với cảnh vật, sống chậm rãi, yên bình. Qua đoạn thơ, ta cảm nhận được tình yêu tha thiết của tác giả đối với quê hương, đồng thời gợi nhắc mỗi người về những giá trị giản dị mà sâu sắc của cuộc sống.

Câu 1:

Môi trường có vai trò vô cùng quan trọng đối với sự sống của con người và toàn bộ sinh vật trên Trái Đất. Đó không chỉ là nơi cung cấp không khí, nước, thức ăn mà còn là không gian sống, nuôi dưỡng đời sống tinh thần của con người. Tuy nhiên, hiện nay môi trường đang bị ô nhiễm nghiêm trọng do biến đổi khí hậu, rác thải, nạn phá rừng… Những vấn đề đó không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn gây ra những tổn thất lớn về kinh tế và tinh thần, như hiện tượng “tiếc thương sinh thái” đã đề cập. Vì vậy, việc bảo vệ môi trường trở thành trách nhiệm cấp thiết của mỗi cá nhân và toàn xã hội. Mỗi người có thể bắt đầu từ những hành động nhỏ như tiết kiệm điện nước, hạn chế sử dụng nhựa, trồng cây xanh, giữ gìn vệ sinh nơi công cộng. Bên cạnh đó, cần nâng cao ý thức cộng đồng và có những chính sách mạnh mẽ để bảo vệ thiên nhiên. Bảo vệ môi trường chính là bảo vệ cuộc sống của chúng ta hôm nay và các thế hệ mai sau.

Câu 2:

Trong văn học trung đại Việt Nam, hình tượng người ẩn sĩ là biểu tượng đẹp cho lối sống thanh cao, hòa hợp với thiên nhiên và giữ gìn nhân cách giữa vòng xoáy danh lợi. Qua hai bài thơ “Nhàn” của Nguyễn Bỉnh Khiêm và Nguyễn Khuyến, hình tượng này được khắc họa vừa có nét tương đồng, vừa mang những sắc thái riêng.

Trước hết, ở cả hai tác giả, người ẩn sĩ hiện lên với lối sống giản dị, hòa mình vào thiên nhiên. Nguyễn Bỉnh Khiêm mở đầu bài thơ bằng những hình ảnh quen thuộc: “Một mai, một cuốc, một cần câu”, gợi cuộc sống lao động tự do, tự tại. Ông lựa chọn “nơi vắng vẻ”, tránh xa “chốn lao xao”, thể hiện thái độ dứt khoát với danh lợi. Cuộc sống của ông gắn liền với tự nhiên: “Thu ăn măng trúc, đông ăn giá / Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao”, tất cả đều giản dị nhưng thanh cao. Tương tự, Nguyễn Khuyến trong bài thơ của mình cũng vẽ nên một không gian thu yên bình với “trời thu xanh ngắt”, “nước biếc”, “bóng trăng”. Người ẩn sĩ hiện lên trong khung cảnh tĩnh lặng, hòa hợp với thiên nhiên, tìm thấy sự thư thái trong tâm hồn.

Không chỉ vậy, cả hai đều thể hiện thái độ coi nhẹ danh lợi, giữ gìn cốt cách thanh cao. Nguyễn Bỉnh Khiêm khẳng định: “Người khôn, người đến chốn lao xao”, còn ông thì tìm về nơi vắng vẻ. Câu thơ như một tuyên ngôn sống: tránh xa vòng xoáy bon chen để giữ tâm hồn trong sạch. Ông nhìn “phú quý tựa chiêm bao”, coi giàu sang như giấc mộng phù du. Nguyễn Khuyến cũng mang tâm thế tương tự khi rời xa chốn quan trường, sống ẩn dật. Tuy nhiên, trong thơ ông thấp thoáng nỗi buồn và sự trăn trở trước thời cuộc, thể hiện qua hình ảnh “mấy chùm trước giậu hoa năm ngoái” hay “một tiếng trên không ngỗng nước nào?”. Đó không chỉ là cảnh mà còn là tâm trạng của một người nặng lòng với quê hương, đất nước.

Tuy có điểm chung, hình tượng người ẩn sĩ ở hai bài thơ vẫn có những nét riêng. Ở Nguyễn Bỉnh Khiêm, đó là sự ung dung, tự tại, triết lí sống rõ ràng và dứt khoát. Ông chủ động lựa chọn lối sống “nhàn”, coi đó là cách giữ mình trước cuộc đời. Trong khi đó, Nguyễn Khuyến lại mang tâm trạng man mác buồn, vừa muốn ẩn dật vừa không nguôi nỗi niềm với thế sự. Điều này tạo nên chiều sâu cảm xúc cho hình tượng người ẩn sĩ trong thơ ông.

Tóm lại, qua hai bài thơ, hình tượng người ẩn sĩ hiện lên vừa thanh cao, giản dị, vừa giàu chiều sâu tâm hồn. Dù mỗi tác giả có cách thể hiện riêng, họ đều gặp nhau ở khát vọng sống hòa hợp với thiên nhiên và giữ gìn nhân cách trước những biến động của cuộc đời. Đây chính là giá trị bền vững mà những tác phẩm này gửi gắm đến người đọc hôm nay.

Câu 1.
Hiện tượng “tiếc thương sinh thái” là nỗi đau khổ, mất mát về mặt tinh thần trước những tổn thất của môi trường tự nhiên (đã xảy ra, đang xảy ra hoặc dự báo sẽ xảy ra), như mất loài, thay đổi cảnh quan do biến đổi khí hậu.

Câu 2. Bài viết trình bày theo trình tự:
Giới thiệu vấn đề → giải thích khái niệm → đưa dẫn chứng thực tế → mở rộng, đánh giá tác động → nêu số liệu khảo sát hiện nay.

Câu 3.
* Các bằng chứng được sử dụng gồm:

- Nghiên cứu khoa học của Cunsolo và Ellis

- Ví dụ thực tế (người Inuit ở Canada, nông dân ở Australia, cháy rừng Amazon)

- Lời trích dẫn trực tiếp từ người trong cuộc

- Số liệu khảo sát (59%, 45% thanh thiếu niên lo lắng về biến đổi khí hậu)

Câu 4. Cách tiếp cận của tác giả:
Khoa học kết hợp thực tiễn và cảm xúc con người → vừa có lý lẽ, dẫn chứng cụ thể, vừa nhấn mạnh khía cạnh tâm lí, nhân văn. Cách tiếp cận này giúp vấn đề trở nên gần gũi, thuyết phục và sâu sắc hơn.

Câu 5. Thông điệp:
Biến đổi khí hậu không chỉ gây tổn hại môi trường mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống tinh thần con người; vì vậy cần nâng cao ý thức và hành động để bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ chính con người.