Trong kho tàng tục ngữ Việt Nam, ông cha ta đã để lại nhiều bài học sâu sắc về đạo lí làm người. Một trong những câu tục ngữ giàu ý nghĩa nhất là: “Giấy rách phải giữ lấy lề”. Câu tục ngữ không chỉ là lời nhắc nhở về cách ứng xử mà còn thể hiện quan niệm sống đẹp của dân tộc ta từ bao đời nay.

“Giấy rách” là hình ảnh chỉ hoàn cảnh khó khăn, nghèo khổ hoặc những lúc con người gặp thất bại, biến cố trong cuộc sống. “Lề” là phần mép giấy được giữ ngay ngắn, tượng trưng cho phẩm giá, đạo đức và lòng tự trọng của con người. Qua đó, câu tục ngữ muốn khuyên rằng dù trong bất cứ hoàn cảnh nào, con người cũng phải biết giữ gìn nhân cách, đạo đức và lòng tự trọng của bản thân.

Trong cuộc sống, ai cũng có lúc gặp khó khăn, thất bại hay rơi vào nghịch cảnh. Có người vì nghèo đói mà đánh mất nhân phẩm, làm những việc sai trái để đạt được lợi ích cho mình. Nhưng cũng có rất nhiều người dù cuộc sống vất vả vẫn luôn sống trung thực, lương thiện và giàu lòng tự trọng. Họ có thể thiếu thốn vật chất nhưng không bao giờ đánh mất phẩm giá của mình. Điều đó khiến họ được mọi người yêu quý và kính trọng.

Lí tưởng sống đẹp và lòng tự trọng có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với mỗi người. Khi biết giữ gìn nhân cách, con người sẽ sống có nguyên tắc, có trách nhiệm và không dễ bị cám dỗ bởi những điều xấu xa. Một người có thể nghèo về vật chất nhưng nếu giàu lòng tự trọng thì vẫn đáng quý hơn những kẻ giàu sang nhưng sống ích kỉ, giả dối. Chính phẩm chất tốt đẹp sẽ giúp con người vượt qua khó khăn và vươn lên trong cuộc sống.

Trong thực tế, có nhiều tấm gương khiến chúng ta cảm phục. Đó là những học sinh nghèo vượt khó, vừa học vừa làm nhưng vẫn cố gắng học tập chăm chỉ và sống trung thực. Đó còn là những con người lao động nghèo nhưng luôn sống chân thành, không vì lợi ích cá nhân mà làm điều sai trái. Những con người ấy đã cho thấy giá trị cao đẹp của việc “giữ lấy lề” trong mọi hoàn cảnh.

Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn một số người sống thực dụng, vì tiền bạc hay danh lợi mà đánh mất đạo đức và nhân cách. Họ sẵn sàng lừa dối, phản bội lòng tin của người khác để đạt được mục đích riêng. Những hành động đó đáng bị phê phán vì không chỉ làm tổn hại bản thân mà còn ảnh hưởng xấu đến xã hội.

Là học sinh, chúng ta cần rèn luyện nhân cách, sống trung thực, có lòng tự trọng và biết giữ gìn những giá trị đạo đức tốt đẹp. Dù gặp khó khăn trong học tập hay cuộc sống, chúng ta cũng không nên gian lận, nói dối hay làm điều sai trái. Mỗi người cần sống có lí tưởng, có trách nhiệm để trở thành người có ích cho gia đình và xã hội.

Câu tục ngữ “Giấy rách phải giữ lấy lề” là một bài học sâu sắc về cách sống và đạo làm người. Dù cuộc sống có khó khăn đến đâu, con người vẫn cần giữ gìn phẩm giá và nhân cách của mình. Đó chính là điều làm nên giá trị thật sự của mỗi con người.

Câu 1.
Ngôi kể thứ ba.

Câu 2.
Cuộc sống của người trí thức trước Cách mạng tháng Tám hiện lên nghèo khổ, bế tắc, bị cơm áo gạo tiền đè nặng; tài năng và ước mơ không có điều kiện phát triển, sống mòn mỏi và ngột ngạt.

Câu 3.
Câu cảm thán thể hiện nỗi đau đớn, chán chường và bất lực của nhân vật Thứ trước thực trạng con người bị cái đói, cái rét trói buộc. Qua đó nhấn mạnh bi kịch của người trí thức nghèo trong xã hội cũ và thể hiện giá trị hiện thực, nhân đạo của tác phẩm.

Câu 4.
Đoạn trích phản ánh bi kịch sống mòn của người trí thức nghèo trước Cách mạng tháng Tám: sống tù túng, bị cơm áo ghì sát đất nhưng vẫn khao khát một cuộc sống có ý nghĩa, được phát triển tài năng và cống hiến cho xã hội.

Câu 5.
Nhân vật Thứ được xây dựng chủ yếu qua

Miêu tả nội tâm sâu sắc.

Độc thoại nội tâm giàu suy tư, triết lí.

Ngôn ngữ chân thực, giàu cảm xúc.

Qua đó làm nổi bật hình ảnh một người trí thức nghèo có ý thức về giá trị sống nhưng rơi vào bi kịch tinh thần đau đớn.

Câu 6

Lí tưởng sống có vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi con người. Khi có lí tưởng, con người sẽ có mục tiêu để phấn đấu, biết sống đẹp và có ích hơn cho bản thân cũng như xã hội. Lí tưởng sống giúp ta vượt qua khó khăn, không dễ dàng bỏ cuộc trước thử thách của cuộc đời. Người sống có lí tưởng luôn biết hoàn thiện bản thân, nuôi dưỡng ước mơ và cống hiến những điều tốt đẹp cho cộng đồng. Ngược lại, nếu sống không có lí tưởng, con người sẽ dễ rơi vào lối sống thụ động, tầm thường và mất phương hướng. Vì vậy, mỗi người trẻ hôm nay cần xây dựng cho mình một lí tưởng sống đúng đắn để cuộc đời trở nên ý nghĩa hơn.