Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Thấu hiểu chính mình là điều vô cùng quan trọng đối với mỗi con người. Khi hiểu bản thân, ta sẽ biết điểm mạnh để phát huy và nhận ra điểm yếu để khắc phục. Nhờ đó, con người có thể sống tự tin hơn, lựa chọn đúng đắn hơn trong học tập và cuộc sống. Nếu không hiểu mình, ta rất dễ chạy theo người khác, sống thiếu mục tiêu và mất phương hướng. Thấu hiểu bản thân còn giúp chúng ta kiểm soát cảm xúc, biết mình thực sự muốn gì và cần gì. Trong cuộc sống, ai cũng có lúc mắc sai lầm, nhưng điều quan trọng là biết nhìn nhận và sửa đổi để hoàn thiện bản thân. Bên cạnh đó, khi hiểu mình, ta cũng dễ cảm thông và thấu hiểu người khác hơn. Là học sinh, em cần thường xuyên nhìn lại bản thân, lắng nghe góp ý từ mọi người và không ngừng học hỏi để tiến bộ từng ngày. Có thể nói, thấu hiểu chính mình chính là chìa khóa giúp mỗi người trưởng thành và đạt được thành công trong cuộc sống.

Câu 2 (khoảng 400 chữ)

Bài thơ “Chuyện của mẹ” của Nguyễn Ba đã khắc họa sâu sắc những mất mát, hi sinh lớn lao của người mẹ Việt Nam trong chiến tranh. Qua đó, tác giả thể hiện niềm thương cảm, sự biết ơn và ca ngợi vẻ đẹp của những con người đã hiến dâng tuổi trẻ, hạnh phúc cá nhân cho đất nước.

Mở đầu bài thơ là hình ảnh người mẹ có “năm lần chia li”. Chỉ một câu thơ ngắn nhưng gợi biết bao đau thương và mất mát. Chồng mẹ ra đi rồi “hóa thành ngàn lau”, hai người con trai cũng lần lượt ngã xuống trên những chiến trường ác liệt như Thạch Hãn, Trường Sơn, Xuân Lộc. Những địa danh ấy không chỉ gợi không khí chiến tranh khốc liệt mà còn khắc sâu sự hi sinh của biết bao con người cho độc lập dân tộc. Nỗi đau của mẹ dường như trải dài khắp đất nước.

Không chỉ có những người con trai ra trận, người chị gái cũng trở thành dân công hỏa tuyến, “dẫn xe bộ đội lội ngầm”. Hình ảnh ấy cho thấy tinh thần yêu nước và sự cống hiến âm thầm của người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh. Tuổi thanh xuân với biết bao mơ ước riêng tư đã “xanh vào vời vợi trong xanh”, gợi cảm giác vừa đẹp đẽ vừa tiếc nuối.

Bài thơ thành công nhờ nghệ thuật giàu cảm xúc. Tác giả sử dụng ngôn ngữ mộc mạc nhưng giàu sức gợi, kết hợp nhiều hình ảnh mang ý nghĩa biểu tượng. Những địa danh lịch sử được nhắc đến giúp bài thơ mang màu sắc hiện thực rõ nét. Giọng thơ chậm buồn, tha thiết đã làm nổi bật nỗi đau và sự hi sinh thầm lặng của người mẹ.

Qua bài thơ, người đọc càng thêm trân trọng những hi sinh to lớn của thế hệ đi trước. Đồng thời, tác phẩm cũng nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay phải biết sống có trách nhiệm, biết yêu thương gia đình và gìn giữ hòa bình mà cha ông đã đánh đổi bằng máu xương để có được.

Câu 1:
Kiểu văn bản: Văn bản nghị luận.

Câu 2:
Vấn đề được đề cập trong văn bản là:
→ Tầm quan trọng của việc biết mình, tự nhận ra sai lầm để sửa chữa và phát triển.

Câu 3:
Để làm sáng tỏ vấn đề, tác giả sử dụng các bằng chứng:

• Hình ảnh “đèn” và “trăng” để nói về việc nhìn nhận bản thân.
• Dẫn chứng từ Truyện Kiều: “Tuần trăng khuyết, đĩa dầu hao”.
• Lí lẽ về hậu quả của việc không biết mình, không sửa sai sẽ dẫn đến lụi tàn, thua kém, diệt vong.

Câu 4:

• Mục đích: Khuyên con người cần biết tự nhìn nhận bản thân và sửa chữa khuyết điểm.
• Nội dung: Muốn phát triển, mỗi cá nhân hay cộng đồng phải biết mình, biết sai để sửa; nếu không sẽ dễ tụt hậu và suy vong.

Câu 5:
Cách lập luận của tác giả:

• Lập luận chặt chẽ, logic.
• Kết hợp lí lẽ với dẫn chứng cụ thể.
• Dùng hình ảnh so sánh, liên tưởng (“đèn” và “trăng”) giúp vấn đề trở nên dễ hiểu và thuyết phục.

Câu 1. Viết đoạn văn khoảng 200 chữ

Tôn trọng sự khác biệt của người khác là một biểu hiện quan trọng của lối sống văn minh và nhân ái. Mỗi người sinh ra đều có hoàn cảnh, tính cách, suy nghĩ và lựa chọn riêng nên không ai hoàn toàn giống ai. Việc tôn trọng sự khác biệt giúp chúng ta biết lắng nghe, thấu hiểu và tránh những phán xét vội vàng, phiến diện. Khi biết chấp nhận sự khác biệt, con người sẽ dễ dàng xây dựng những mối quan hệ tốt đẹp, tạo nên môi trường sống hòa đồng, tích cực và giàu sự cảm thông. Ngược lại, nếu chỉ áp đặt suy nghĩ cá nhân, coi mình là đúng và phủ nhận người khác, chúng ta sẽ dễ tạo ra khoảng cách, mâu thuẫn và tổn thương. Trong cuộc sống hiện đại, sự đa dạng càng cần được trân trọng vì đó cũng là yếu tố thúc đẩy sáng tạo và phát triển. Tôn trọng sự khác biệt không có nghĩa là đồng tình với mọi quan điểm, mà là biết nhìn nhận bằng thái độ công bằng và bao dung. Mỗi chúng ta cần học cách lắng nghe và sống cởi mở hơn mỗi ngày.

⸻

Câu 2. Phân tích, đánh giá bài thơ “Nắng mới”

Bài thơ “Nắng mới” của Lưu Trọng Lư là tiếng lòng tha thiết của người con nhớ về người mẹ đã khuất. Qua hình ảnh nắng mới nơi quê nhà, tác giả gợi lên những kỉ niệm tuổi thơ bình dị mà sâu sắc, từ đó thể hiện tình mẫu tử thiêng liêng, cảm động.

Mở đầu bài thơ là khung cảnh quen thuộc của làng quê với hình ảnh “nắng mới”, tiếng gà trưa và không gian bên song. Những hình ảnh ấy gợi nên cảm giác thân thuộc, bình yên nhưng cũng chất chứa nỗi buồn man mác. Từ hiện tại, tác giả chợt sống lại những ngày xưa cũ: “Lòng rượi buồn theo thời dĩ vãng”. Chỉ một tia nắng mới cũng đủ đánh thức cả miền kí ức sâu xa trong tâm hồn.

Nỗi nhớ tập trung vào hình ảnh người mẹ tần tảo, hiền hậu. Nhà thơ nhớ về thời thơ ấu “lúc người còn sống, tôi lên mười”, nhớ hình ảnh mẹ phơi áo đỏ ngoài nội mỗi khi nắng lên. Đó là những chi tiết rất đời thường nhưng lại mang sức gợi lớn bởi chúng gắn với tình yêu thương và sự chăm sóc âm thầm của mẹ. Hình bóng mẹ hiện lên mộc mạc mà gần gũi, không cầu kì nhưng vô cùng sâu sắc.

Đặc biệt, hình ảnh “nét cười đen nhánh sau tay áo” đã khắc họa rõ nét vẻ đẹp của người mẹ quê mùa mà ấm áp. Nụ cười ấy vừa hiền từ, vừa chất chứa bao yêu thương, trở thành dấu ấn không thể phai mờ trong tâm trí người con. Dù mẹ đã mất, hình dáng ấy vẫn “chửa xóa mờ”, cho thấy nỗi nhớ thương da diết và lòng biết ơn sâu nặng.

Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng ngôn ngữ giản dị, giàu hình ảnh, giọng điệu nhẹ nhàng mà thấm thía. Cách gợi nhớ tự nhiên từ cảnh vật đến con người giúp cảm xúc chân thành, sâu lắng. Chính sự mộc mạc ấy đã làm nên sức rung động lâu bền cho tác phẩm.

“Nắng mới” không chỉ là bài thơ về nỗi nhớ mẹ mà còn là bản nhạc buồn của kí ức tuổi thơ. Qua đó, tác giả nhắc nhở mỗi người hãy biết trân trọng tình mẫu tử và những yêu thương bình dị trong cuộc đời.

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính của văn bản là nghị luận.

Câu 2: Hai cặp từ/cụm từ đối lập trong đoạn (1):

• tằn tiện – phung phí
• hào phóng – keo kiệt

Câu 3:

Tác giả cho rằng đừng bao giờ phán xét người khác một cách dễ dàng vì mỗi người có hoàn cảnh sống, suy nghĩ và lựa chọn riêng. Nếu chỉ nhìn bề ngoài rồi đánh giá sẽ dễ dẫn đến sai lầm, phiến diện và bất công với người khác.

Câu 4:

Quan điểm “Điều tồi tệ nhất là chúng ta chấp nhận buông mình vào tấm lưới định kiến đó” có nghĩa là nguy hiểm nhất không phải việc người khác định kiến về mình, mà là chính mình để bản thân bị chi phối, sống theo sự phán xét của người khác, đánh mất sự tự do, bản sắc và tiếng nói riêng của mình.

Câu 5:

Thông điệp em rút ra từ văn bản là: cần sống tự tin, biết lắng nghe bản thân, không nên phán xét người khác một cách vội vàng và cũng không nên để định kiến của người khác điều khiển cuộc sống của mình.

Đoạn thơ trong bài Phía sau làng của Trương Trọng Nghĩa gợi lên những cảm xúc sâu lắng về sự đổi thay của làng quê và nỗi nhớ tuổi thơ da diết. Hình ảnh “tôi đi về phía tuổi thơ” như một hành trình ngược dòng ký ức, nơi lưu giữ những dấu chân hồn nhiên, trong trẻo. Tuy nhiên, thực tại hiện lên với nhiều biến đổi: bạn bè rời làng đi mưu sinh, ruộng đồng không còn nuôi sống con người, những nét đẹp xưa như lời hát dân ca hay mái tóc dài của thiếu nữ cũng dần phai nhạt. Cảnh làng quê trở nên chật chội, lũy tre thân thuộc không còn, tất cả tạo nên một nỗi buồn man mác. Đặc biệt, câu thơ “mang lên phố những nỗi buồn ruộng rẫy” thể hiện rõ tâm trạng tiếc nuối, xót xa trước sự đổi thay của quê hương. Về nghệ thuật, tác giả sử dụng thể thơ tự do, giọng điệu trầm lắng, kết hợp với hình ảnh giàu sức gợi và biện pháp đối lập giữa quá khứ – hiện tại, làm nổi bật nỗi nhớ và nỗi buồn sâu sắc.

Câu 2 (khoảng 600 chữ)

Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu đối với con người, đặc biệt là giới trẻ. Các nền tảng như Facebook, TikTok hay Instagram giúp con người kết nối, chia sẻ và cập nhật thông tin một cách nhanh chóng, tiện lợi. Nhờ mạng xã hội, khoảng cách địa lý được thu hẹp, mọi người có thể dễ dàng trò chuyện, học tập và làm việc từ xa. Ngoài ra, đây còn là nơi để mỗi cá nhân thể hiện bản thân, khám phá những điều mới mẻ và tiếp cận tri thức đa dạng.

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, mạng xã hội cũng mang lại không ít tác động tiêu cực. Nhiều người, đặc biệt là học sinh, sinh viên, đang dần lệ thuộc vào mạng xã hội, dành quá nhiều thời gian cho việc lướt điện thoại mà sao nhãng học tập và các mối quan hệ ngoài đời thực. Bên cạnh đó, thông tin sai lệch, tin giả lan truyền nhanh chóng gây ảnh hưởng xấu đến nhận thức của cộng đồng. Không ít người còn bị cuốn vào việc so sánh bản thân với người khác trên mạng, dẫn đến tự ti, áp lực tâm lý. Ngoài ra, tình trạng bạo lực mạng, lời nói tiêu cực cũng đang ngày càng phổ biến, gây tổn thương tinh thần cho nhiều người.

Vì vậy, mỗi người cần có ý thức sử dụng mạng xã hội một cách hợp lý và có trách nhiệm. Trước hết, cần biết chọn lọc thông tin, không tin tưởng hay chia sẻ những nội dung chưa được kiểm chứng. Đồng thời, cần cân bằng giữa thế giới ảo và cuộc sống thực, dành thời gian cho gia đình, bạn bè và các hoạt động bổ ích. Đặc biệt, mỗi người nên xây dựng văn hóa ứng xử văn minh trên mạng, tôn trọng người khác và lan tỏa những giá trị tích cực.

Tóm lại, mạng xã hội là một công cụ hữu ích nếu được sử dụng đúng cách, nhưng cũng có thể trở thành con dao hai lưỡi nếu lạm dụng. Vì vậy, việc sử dụng mạng xã hội thông minh, có chọn lọc chính là chìa khóa để tận dụng những lợi ích mà nó mang lại, đồng thời hạn chế những tác động tiêu cực trong cuộc sống hiện đại.

Câu 1:

→ Thể thơ: thơ tự do

Câu 2:

→ Hạnh phúc được miêu tả qua các tính từ:

• xanh
• thơm
• im lặng
• dịu dàng
• vô tư

Câu 3:

→ Ý nghĩa đoạn:

“Hạnh phúc đôi khi như quả

thơm trong im lặng, dịu dàng”

👉 Hiểu là:

Hạnh phúc không cần ồn ào, phô trương mà có thể rất nhẹ nhàng, bình yên, âm thầm nhưng vẫn sâu sắc và đáng trân trọng.

Câu 4:

→ Tác dụng của biện pháp so sánh:

“Hạnh phúc đôi khi như sông

vô tư trôi về biển cả…”

👉 Tác dụng:

• Làm hình ảnh hạnh phúc trở nên cụ thể, sinh động
• Gợi cảm giác tự nhiên, nhẹ nhàng, không ràng buộc
• Thể hiện quan niệm: hạnh phúc là sự buông bỏ, tự do, thuận theo dòng chảy cuộc sống

Câu 5:

→ Nhận xét quan niệm về hạnh phúc:

• Hạnh phúc là những điều giản dị, bình thường
• Có thể là nhẹ nhàng, âm thầm, không cần phô trương
• Là trạng thái tự do, thanh thản, không toan tính

👉 Nói ngắn gọn:

Tác giả cho rằng hạnh phúc rất đơn giản, nằm ở sự bình yên và tự nhiên trong cuộc sống.