Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Thấu hiểu chính mình là điều rất quan trọng trong cuộc sống. Khi hiểu bản thân, con người sẽ biết điểm mạnh để phát huy và nhận ra điểm yếu để khắc phục. Người biết mình là ai, muốn gì sẽ có mục tiêu rõ ràng và sống tự tin hơn. Ngược lại, nếu không hiểu bản thân, ta dễ sống mơ hồ, chạy theo người khác và khó thành công. Việc thấu hiểu chính mình còn giúp chúng ta biết kiểm soát cảm xúc, cư xử đúng mực và xây dựng các mối quan hệ tốt đẹp. Để hiểu bản thân, mỗi người cần thường xuyên nhìn lại mình, biết lắng nghe ý kiến của người khác và dũng cảm nhận sai để sửa đổi. Học tập, trải nghiệm và vượt qua khó khăn cũng là cách giúp con người trưởng thành hơn. Tuy nhiên, thấu hiểu bản thân không có nghĩa là tự cao hay chỉ nghĩ cho riêng mình, mà là biết mình để hoàn thiện bản thân từng ngày. Vì vậy, mỗi người, đặc biệt là học sinh, cần học cách nhìn nhận đúng về bản thân để sống tốt và có ích hơn.

⸻

Câu 2 (khoảng 400 chữ)

Bài thơ “Chuyện của mẹ” của Nguyễn Ba là câu chuyện cảm động về những mất mát, hi sinh của một gia đình trong chiến tranh, đồng thời thể hiện tình mẫu tử thiêng liêng và nỗi đau chiến tranh để lại.

Trước hết, bài thơ khắc họa sự hi sinh to lớn của những người con trong gia đình. Người con trai đầu “đã thành con sóng nát trên dòng Thạch Hãn”, gợi sự hi sinh anh dũng nơi chiến trường ác liệt. Người con trai thứ hai “đã bằng hết Trường Sơn”, “chết gần sát Sài Gòn”, cho thấy bước chân chiến đấu trải dài khắp đất nước. Người chị gái cũng dành cả tuổi thanh xuân cho cách mạng với hình ảnh “dẫn xe bộ đội lội ngầm”. Những câu thơ ngắn nhưng chứa đựng biết bao đau thương và tự hào về một thế hệ sẵn sàng hiến dâng tuổi trẻ cho Tổ quốc.

Nổi bật hơn cả là hình ảnh người mẹ. Mẹ nhiều lần tiễn chồng con ra trận rồi lặng lẽ chịu đựng mất mát. Nỗi đau ấy kéo dài suốt cuộc đời mẹ. Đặc biệt, người con út – “mỗi mòn chờ đợi thứ năm” – may mắn trở về nhưng mang thương tật và đôi mắt bị lòa. Dù vậy, mẹ vẫn hết lòng yêu thương, chăm sóc con. Câu thơ “mẹ lo mẹ chết đi / ai người nước nôi, cơm cháo” khiến người đọc xúc động sâu sắc trước tình thương vô bờ của mẹ dành cho con.

Câu 1.

Kiểu văn bản: Văn bản nghị luận.

⸻

Câu 2.

Vấn đề được đề cập trong văn bản là:

* Cách nhìn nhận, đánh giá con người và tự nhìn nhận bản thân.

* Ai cũng có điểm mạnh, điểm yếu nên cần biết bao dung và sửa đổi bản thân.

⸻

Câu 3.

Để làm sáng tỏ vấn đề, tác giả đã sử dụng các bằng chứng:

* Câu ca dao “Đèn và trăng”.

* Câu tục ngữ: “Năm ngón tay có ngón dài ngón ngắn”.

* Những lí lẽ, phân tích thực tế về con người trong cuộc sống.

⸻

Câu 4.

Mục đích và nội dung của văn bản:

* Khuyên con người cần nhìn nhận, đánh giá người khác một cách khách quan, bao dung.

* Đồng thời phải biết tự nhìn lại bản thân, nhận ra sai lầm để sửa mình và hoàn thiện bản thân.

⸻

Câu 5.

Nhận xét cách lập luận của tác giả:

* Lập luận chặt chẽ, rõ ràng.

* Kết hợp lí lẽ với dẫn chứng dân gian gần gũi, dễ hiểu.

* Phân tích từ câu ca dao để rút ra bài học sâu sắc về cách đối nhân xử thế và tự hoàn thiện bản thân.

Câu 1. Viết đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày cảm nhận về vẻ đẹp của con người Pa Dí

Qua đoạn trích bài thơ Cây hai ngàn lá, nhà thơ Pờ Sảo Mìn đã khắc họa vẻ đẹp đáng quý của con người Pa Dí. Trước hết, họ hiện lên với vẻ đẹp khỏe khoắn, giàu sức sống và gắn bó với thiên nhiên núi rừng. Những chàng trai “trần trong mặt trời nắng cháy” mang vẻ đẹp mạnh mẽ, dẻo dai, chịu thương chịu khó trong lao động. Những cô gái Pa Dí lại hiện lên dịu dàng, khéo léo qua hình ảnh “tước vỏ cây thêu áo đẹp năm tháng”. Không chỉ đẹp về ngoại hình và lao động, con người Pa Dí còn có ý chí kiên cường, tinh thần chinh phục thiên nhiên. Các hình ảnh “gọi gió, gọi mưa, gọi nắng”, “chặn suối, ngăn sông” cho thấy sức mạnh và khát vọng làm chủ cuộc sống của họ. Dù dân số ít ỏi “chỉ có hai ngàn người”, họ vẫn sống đoàn kết, bền bỉ và tạo dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Qua đó, tác giả bày tỏ niềm tự hào, yêu mến sâu sắc đối với dân tộc mình. Đoạn thơ giúp người đọc thêm trân trọng vẻ đẹp của con người miền núi Việt Nam.

⸻

Câu 2. Viết bài văn khoảng 200 chữ trình bày ý kiến về tinh thần dám đổi mới của thế hệ trẻ hiện nay

Trong thời đại phát triển không ngừng hiện nay, tinh thần dám đổi mới của thế hệ trẻ có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Đổi mới là dám nghĩ khác, làm khác, sáng tạo để tạo ra những giá trị tốt đẹp cho bản thân và xã hội. Nhiều bạn trẻ ngày nay đã mạnh dạn khởi nghiệp, ứng dụng công nghệ hiện đại vào học tập và lao động, góp phần thúc đẩy sự phát triển của đất nước. Tinh thần đổi mới giúp con người vượt qua lối sống thụ động, biết khám phá khả năng của bản thân và thích nghi với những thay đổi của cuộc sống. Tuy nhiên, đổi mới không có nghĩa là chạy theo điều mới lạ một cách mù quáng. Người trẻ cần có kiến thức, bản lĩnh và trách nhiệm để lựa chọn những điều phù hợp, tích cực. Bên cạnh đó, vẫn còn một số bạn ngại thay đổi, sợ thất bại nên dễ bỏ lỡ cơ hội phát triển bản thân. Vì vậy, mỗi người trẻ cần rèn luyện tư duy sáng tạo, không ngừng học hỏi và dám bước ra khỏi vùng an toàn. Chỉ khi biết đổi mới, thế hệ trẻ mới có thể khẳng định giá trị của mình và đóng góp cho xã hội.

Câu 1.

Thể thơ của đoạn trích: thơ tự do.

⸻

Câu 2.

Những dòng thơ nói về vẻ đẹp của con trai, con gái:

* “Con trai trần² trong mặt trời nắng cháy

Ép đá xanh thành rượu uống hằng ngày”

* “Con gái đẹp trong sương giá đông sang

Tước vỏ cây thêu áo đẹp năm tháng.”

⸻

Câu 3.

Biện pháp tu từ trong hai dòng thơ:

“Biết gọi gió, gọi mưa, gọi nắng

Chặn suối, ngăn sông, bắt nước ngược dòng”

* Biện pháp tu từ:

* Điệp từ: “gọi”

* Liệt kê: “gió, mưa, nắng”; “chặn suối, ngăn sông, bắt nước ngược dòng”.

* Tác dụng:

* Nhấn mạnh sức mạnh, ý chí và khả năng chinh phục thiên nhiên của con người lao động.

* Làm cho câu thơ giàu nhịp điệu, hình ảnh sinh động và gợi cảm xúc tự hào.

⸻

Câu 4.

Qua đoạn trích, tác giả thể hiện:

* Tình yêu tha thiết với dân tộc mình.

* Niềm tự hào về vẻ đẹp, sức sống, sự cần cù và bền bỉ của con người miền núi.

* Sự ca ngợi tinh thần lao động, ý chí vượt khó và khát vọng xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

⸻

Câu 5.

Bài học rút ra:

* Cần biết yêu quý quê hương, dân tộc mình.

* Phải chăm chỉ lao động, sống kiên cường trước khó khăn.

* Biết đoàn kết, cố gắng để xây dựng cuộc sống tốt đẹp hơn.

* Trân trọng những giá trị văn hóa và vẻ đẹp của con người lao động.

Câu 1 (khoảng 200 chữ):

Bài thơ “Chiếc lá đầu tiên” của Hoàng Nhuận Cầm thể hiện sâu sắc nỗi nhớ về tuổi học trò hồn nhiên, trong sáng. Nội dung bài thơ gợi lại những kỉ niệm thân thuộc như mái trường, lớp học, tiếng ve, hoa phượng – những hình ảnh gắn liền với mùa hè và sự chia xa. Đặc biệt, hình ảnh “chiếc lá đầu tiên” mang ý nghĩa biểu tượng cho những rung động đầu đời, tình cảm đầu tiên đầy bỡ ngỡ nhưng khó quên. Về nghệ thuật, tác giả sử dụng thể thơ tự do, giọng điệu nhẹ nhàng, giàu cảm xúc. Các biện pháp tu từ như nhân hóa, ẩn dụ được vận dụng linh hoạt, giúp hình ảnh trở nên sinh động và gợi cảm. Ngôn ngữ giản dị nhưng giàu sức gợi, góp phần thể hiện nỗi bâng khuâng, tiếc nuối trước sự trôi đi của thời gian. Qua đó, bài thơ để lại trong lòng người đọc những cảm xúc sâu lắng về một thời tuổi trẻ đã qua.

⸻

Câu 2 (khoảng 400 chữ):

Câu nói: “Mặc dù bọn trẻ ném đá vào lũ ếch để đùa vui, nhưng lũ ếch không chết đùa mà chết thật” gợi ra một bài học sâu sắc về cách ứng xử của con người trong cuộc sống. Hành động tưởng chừng vô hại, chỉ để “đùa vui” của con người lại có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng đối với những sinh vật khác. Qua đó, câu nói nhắc nhở chúng ta rằng không phải điều gì mình cho là nhỏ nhặt cũng thật sự vô hại.

Trong thực tế, nhiều người, đặc biệt là giới trẻ, đôi khi có những hành động thiếu suy nghĩ như trêu chọc người khác, nói lời vô tình, hay gây tổn thương mà không nhận ra hậu quả. Những lời nói tưởng như đùa cợt có thể khiến người khác buồn bã, tự ti, thậm chí bị tổn thương lâu dài về tinh thần. Tương tự, việc đối xử tàn nhẫn với động vật cũng phản ánh sự thiếu ý thức và lòng nhân ái.

Câu nói còn nhấn mạnh sự khác biệt giữa góc nhìn chủ quan và hậu quả khách quan. Điều ta nghĩ là “chỉ là trò đùa” có thể lại là nỗi đau thật sự của người khác. Vì vậy, mỗi người cần học cách đặt mình vào vị trí của người khác để suy nghĩ và hành động cẩn trọng hơn.

Từ đó, ta rút ra bài học rằng cần sống có trách nhiệm, biết yêu thương và tôn trọng mọi sự sống xung quanh. Hãy cân nhắc trước khi hành động hay phát ngôn, bởi một hành động nhỏ cũng có thể để lại hậu quả lớn. Sống tử tế, biết đồng cảm không chỉ giúp tránh gây tổn thương mà còn làm cho xã hội trở nên tốt đẹp hơn.

Câu 1:

Bài thơ được viết theo thể thơ tự do.

Câu 2:

Phương thức biểu đạt chính là biểu cảm (kết hợp miêu tả).

Câu 3:

Một số hình ảnh, chi tiết tiêu biểu:

* Hoa phượng, tiếng ve

* Sân trường đêm, lớp học, bàn ghế cũ

* Cây bàng, chiếc lá buổi đầu tiên

* Mái tóc bạc, thời gian trôi

* Những kỉ niệm về bạn bè, thầy cô

→ Những kỉ niệm ấy trong sáng, hồn nhiên, sâu sắc và không thể quên, gắn với tuổi học trò và mối tình đầu.

Câu 4:

Biện pháp tu từ: nhân hóa (ví dụ: “tiếng ve… báo trước”).

→ Tác dụng: làm cho hình ảnh trở nên sinh động, gần gũi, gợi cảm xúc bâng khuâng, nhấn mạnh sự trôi đi của thời gian và mùa hè tuổi học trò.

Câu 5:

Em ấn tượng nhất với hình ảnh “chiếc lá buổi đầu tiên”. Đây là hình ảnh giản dị nhưng giàu ý nghĩa, tượng trưng cho những rung động đầu đời, tình cảm trong trẻo của tuổi học trò. Chiếc lá đầu tiên tuy mong manh nhưng lại để lại dấu ấn sâu đậm, thể hiện nỗi nhớ da diết về một thời đã qua.

Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Con người sống trong xã hội không thể tách rời những mối quan hệ với người khác, vì vậy việc tôn trọng sự khác biệt là vô cùng quan trọng. Mỗi người đều có hoàn cảnh, suy nghĩ, tính cách và lựa chọn riêng, không ai giống ai. Chính sự khác biệt đó tạo nên sự đa dạng và phong phú cho cuộc sống. Nếu chúng ta không biết tôn trọng mà chỉ áp đặt suy nghĩ của mình lên người khác, rất dễ dẫn đến mâu thuẫn, hiểu lầm và làm tổn thương nhau. Ngược lại, khi biết lắng nghe và chấp nhận sự khác biệt, con người sẽ dễ dàng thấu hiểu, đồng cảm và xây dựng các mối quan hệ tốt đẹp hơn. Tôn trọng sự khác biệt không có nghĩa là đồng tình với tất cả, mà là biết nhìn nhận vấn đề một cách cởi mở và khách quan. Là học sinh, mỗi chúng ta cần rèn luyện thái độ sống tích cực, biết lắng nghe, không vội vàng phán xét người khác. Khi biết tôn trọng sự khác biệt, chúng ta không chỉ hoàn thiện bản thân mà còn góp phần tạo nên một xã hội văn minh, nhân ái hơn.

⸻

✍️ Câu 2 (phân tích đoạn thơ)

Đoạn thơ thể hiện nỗi nhớ mẹ da diết và tình cảm yêu thương sâu sắc của người con. Hình ảnh “mỗi lần nắng mới hắt bên song” gợi lên một không gian quen thuộc, bình dị, làm sống dậy ký ức tuổi thơ bên mẹ. Những chi tiết như “xao xác gà trưa gáy não nùng”, “lòng rười rượi buồn theo thời dĩ vãng” diễn tả nỗi buồn man mác, sự hoài niệm về những ngày tháng đã qua. Trong dòng hồi tưởng ấy, hình ảnh người mẹ hiện lên tảo tần, chịu thương chịu khó: “áo đỏ người đưa trước giậu phơi”, “hình dáng mẹ tôi chưa xóa mờ”. Người con nhận ra sự hi sinh thầm lặng của mẹ và càng thêm trân trọng những kỉ niệm xưa. Giọng thơ nhẹ nhàng, giàu cảm xúc kết hợp với các hình ảnh giản dị đã làm nổi bật tình mẫu tử thiêng liêng. Qua đó, đoạn thơ không chỉ bộc lộ nỗi nhớ mẹ mà còn nhắc nhở mỗi người hãy biết yêu thương, trân trọng những người thân khi còn có thể.

Câu 1:

Phương thức biểu đạt chính của văn bản: nghị luận.

Câu 2:

Hai cặp từ trái nghĩa: ở nhà – ưa bay nhảy; phù phiếm – keo kiệt.

Câu 3:

Vì những nhận xét của con người thường mang tính phiến diện, xuất phát từ góc nhìn cá nhân nên dễ sai lệch và không công bằng.

Câu 4:

Câu nói nhấn mạnh nếu con người chấp nhận suy nghĩ theo định kiến, không tự suy xét thì sẽ bị bó hẹp trong cách nhìn phiến diện, mất đi sự khách quan và công bằng.

Câu 5:

Văn bản gửi gắm thông điệp: cần tránh phán xét người khác một cách vội vàng, phải nhìn nhận con người và sự việc một cách khách quan, đa chiều và tôn trọng sự khác biệt.