Câu 1

Sự tử tế là một trong những giá trị đẹp đẽ và cần thiết trong cuộc sống. Đó không phải là điều gì quá lớn lao, mà đôi khi chỉ là những hành động rất nhỏ như giúp đỡ người khác, nói một lời động viên hay biết quan tâm, sẻ chia. Trong xã hội hiện đại đầy áp lực và cạnh tranh, sự tử tế càng trở nên quan trọng bởi nó giúp con người xích lại gần nhau hơn, làm cho cuộc sống trở nên ấm áp và ý nghĩa. Khi ta sống tử tế với người khác, ta không chỉ mang lại niềm vui cho họ mà còn khiến chính bản thân mình cảm thấy thanh thản, hạnh phúc hơn. Sự tử tế còn góp phần xây dựng một môi trường sống lành mạnh, nơi con người biết yêu thương và tôn trọng lẫn nhau. Tuy nhiên, tử tế không có nghĩa là yếu đuối hay dễ bị lợi dụng, mà là sống có ý thức, có trách nhiệm và biết làm điều đúng đắn. Vì vậy, mỗi người hãy nuôi dưỡng lòng tốt và thể hiện sự tử tế trong từng hành động nhỏ mỗi ngày để cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn.

Câu 2

Bài thơ “Đợi mẹ” của Vũ Quần Phương đã khắc họa một bức tranh giản dị mà đầy xúc động về tình mẫu tử thiêng liêng. Qua hình ảnh em bé ngồi chờ mẹ trong đêm, tác giả đã thể hiện nỗi mong ngóng, nhớ thương cùng tình yêu sâu sắc dành cho mẹ.

Trước hết, bài thơ mở ra khung cảnh quen thuộc của làng quê Việt Nam với “ruộng lúa”, “trời tối”, “vầng trăng non”. Không gian ấy vừa yên bình, vừa gợi cảm giác tĩnh lặng của buổi tối nơi thôn quê. Trong khung cảnh đó, hình ảnh “em bé ngồi nhìn ra ruộng lúa” hiện lên thật nhỏ bé, cô đơn. Em nhìn trăng nhưng “chưa nhìn thấy mẹ”, chi tiết này cho thấy nỗi mong chờ da diết của đứa trẻ. Mẹ không ở nhà vì còn “lặn trên cánh đồng”, gợi lên sự vất vả, lam lũ của người mẹ nông dân.

Bài thơ còn gây ấn tượng bởi những hình ảnh rất đỗi gần gũi: “ngọn lửa bếp chưa nhen”, “căn nhà tranh trống trải”, “đom đóm bay ngoài ao”. Những chi tiết này không chỉ miêu tả cảnh vật mà còn góp phần thể hiện tâm trạng trống vắng, cô quạnh của em bé khi thiếu vắng mẹ. Đặc biệt, hình ảnh “đom đóm” vừa tạo nên vẻ đẹp lung linh của đêm quê, vừa như làm nổi bật hơn sự mong chờ trong tĩnh lặng.

Nghệ thuật lặp lại nhiều lần các câu thơ như “Em bé ngồi nhìn ra ruộng lúa…” hay “Em bé nhìn vầng trăng, nhưng chưa nhìn thấy mẹ” càng nhấn mạnh nỗi chờ đợi kéo dài, da diết. Nhịp thơ chậm rãi, nhẹ nhàng góp phần diễn tả dòng thời gian trôi qua trong sự mong ngóng. Đồng thời, việc sử dụng ngôn ngữ giản dị, mộc mạc cũng khiến bài thơ trở nên gần gũi, dễ đi vào lòng người.

Hình ảnh người mẹ hiện lên gián tiếp nhưng vô cùng cảm động qua chi tiết “bàn chân mẹ lội bùn ì oạp phía đồng xa”. Chỉ một câu thơ thôi đã gợi ra cả sự vất vả, hi sinh thầm lặng của mẹ vì gia đình. Đến khi “mẹ đã bế vào nhà”, nỗi đợi chờ của em bé dường như vẫn còn đọng lại trong giấc mơ, cho thấy tình cảm sâu nặng và sự gắn bó thiêng liêng giữa mẹ và con.

Tóm lại, bằng những hình ảnh bình dị, ngôn ngữ mộc mạc và biện pháp điệp đặc sắc, bài thơ đã thể hiện thành công tình mẫu tử ấm áp, thiêng liêng. Qua đó, tác giả cũng gợi nhắc mỗi chúng ta biết trân trọng tình cảm gia đình và yêu thương, quan tâm đến mẹ nhiều hơn.

Câu 1.
Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận
→ Vì đoạn văn chủ yếu đưa ra quan điểm, lí lẽ và dẫn chứng để bàn về “sự tử tế”.

Câu 2.
Điều khiến ta “tự dựng lên bức thành lũy đầy mặc cảm trong tâm hồn” là:
→ Áp lực từ cuộc sống và những thất bại trong cuộc đời, cảm giác bị thiệt thòi, bị đối xử bất công.

Câu 3.
Công dụng của dấu gạch ngang:
→ Dùng để bổ sung, giải thích thêm ý trước đó (làm rõ “một phản vệ bản năng”).

Câu 4.
Hiểu ý kiến:
→ “Sự tử tế, lòng thiện lương tiềm ẩn trong ta…” nghĩa là:

• Ai cũng có sẵn sự tốt bụng trong bản thân.
• Nhưng nó không tự xuất hiện, mà cần chủ động mở lòng và hành động thì mới thể hiện ra.