Bài Làm

Câu 1:

Bài thơ "Than đạo học" của Trần Tế Xương là một tiếng thở dài đầy chua chát trước sự suy tàn của Nho học buổi giao thời. Về nội dung tác giả đã phơi bày một thực trạng bi đát những những giá trị đạo học cao quý vốn là cội nguồn của xã hội nay bị rẻ rúng, xem thường. Tác giả không chỉ than thở cho sự lỗi thời của khoa cử mà còn xót xa trước sự biến chất của con người. Từ thái độ hủy oải của người bán sách đến tâm thế "rụt rè", "liều lĩnh" của kẻ sĩ khi chạy theo lối học thực dụng, mưu cầu danh lợi. Về nghệ thuật bài thơ là sự kết hợp tài tình giữa thể thơ Đường luật và ngôn ngữ trào phúng sắc sảo. Đặc biệt hệ thống từ láy gợi hình lim dim, nhấp nhổm, rụt rè, liều lĩnh đã tạo nên bước chân dung bi hài, lột tả chính xác sự bạc nhược và nhốn nháo của xã hội đương thời. Qua đó ta thấy được cái tâm của Tú xương - một nhà nho nặng lòng với đạo học vừa mỉa mai, vừa đau đớn trước cảnh đạo học và trí tuệ bị Đồng Tiến Danh lợi lẫn át. Tóm lại bài thơ không chỉ là một lời than thở mà còn là lời cảnh tỉnh về phẩm giá kẻ sĩ giữa xã hội giao thời bát nháo.

Câu 2:

Nếu như ngày xưa, nhà thơ Tú xương từng đau đớn với nỗi lòng "Than đạo học" trước cảnh nho giáo học suy tàn thì ngày nay, chúng ta lại trăn trở về ý thức học tập của học sinh trong thời đại số. Dù điều kiện học tập hiện đại hơn nhiều, nhưng tinh thần tự giác đang bị thách thức nghiêm trọng bởi sự ỷ lại và thực dụng.

Hiện nay có nhiều trạng thái khác nhau về thái độ học tập của học sinh. Bên cạnh những tấm gương hiếu học, chủ động nghiên cứu thì có một số bộ phận không nhỏ học sinh đang lười biếng, ỷ lại sự xuất hiện của các công cụ trí tuệ nhân tạo như Chat GPT, hay Gemini lẽ ra làm phải là trợ thủ đắc lực nhưng lại bị nhiều người lạm dụng. Thay vì tự tư duy phân tích một đề văn hay giải một bài toán, nhiều người chỉ cần sao chép từ ai ai để hoàn thành bài tập. Lối học này đã biến học sinh thành những cỗ máy thụ động, chỉ biết thu nhận kết quả mà không được quá trình.

Nguyên nhân của tình trạng này bắt nguồn từ sự cám dỗ của các hình thức giải trí trực tuyến và áp lực về "bệnh thành tích". Khi mục tiêu học tập chỉ nằm ở điểm số, học sinh dễ ra và con đường "đi tắt" bằng công nghệ để có kết quả nhanh mà không cần tốn sức suy nghĩ. Sự tiện lợi của internet vô tình nuôi dưỡng tâm lý lười biếng, khiến người đạt đánh mất định tính kiên trì vốn có.

Lối sống và cách sống sai lệch này dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng. Khả năng sáng tạo và tư duy phản biện của học sinh sẽ giảm. Một thế hệ học sinh bước ra đường với bằng cấp nhưng thực lực yếu sẽ không đủ bản lĩnh để đối mặt với sự cạnh tranh. Thói quen gian lận và ỷ lại sẽ hình thành mối nên một lối sống thiếu trung thực

Việc tìm ra các giải pháp tiếp tục là rất quan trọng. Học sinh cần thay đổi nhận thức hiểu rằng công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ cần rèn luyện tính tự học, coi việc vượt qua khó khăn là cách để rèn luyện bản lĩnh. Nhà trường và gia đình cần có sự thay đổi trong phương pháp đánh giá,chú trọng vào quá trình tư duy thực chất thay vì chỉ nhìn vào kết quả cuối cùng đồng thời hướng tới hướng dẫn học sinh cách sử dụng Al một cách thông minh và có trách nhiệm.

Nhìn lại hành trình chính phục trí thức, máy móc hay Al dù thông minh đến đâu cũng chỉ là những công cụ vô hồn. Điều tạo nên giá trị của một học sinh không phải là đáp án có sẵn trên màn hình, mà nằm ở những nỗ lực cố gắng từng ngày. Thay vì để công nghệ điều khiển, hãy biến mình thành một người cầm lái tri thức bằng ý thức tự giác và bản lĩnh vững vàng. Chỉ khi ấy, chúng ta mới có thể tự tin khẳng định vị thế cá nhân và thực sự trưởng thành chủ những chủ nhân xứng đáng của đất nước trong tương lai.

Câu 1: thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật

Câu 2: Đề tài: Đạo học- sự suy tàn của Nho học

Câu 3: tác giả cho rằng "Đạo học ngày nay chán lắm rồi" vì đạo học không còn được coi trọng như trước. Việc học hành sa sút nhiều người chán thường lựa chọn bỏ học sĩ khí giảm sút và mục tiêu việc học không còn đạo lý hay trí tuệ nên đã trở thành thực dụng chạy theo lợi danh

Câu 4 những từ láy được sử dụng trong văn bản :lim dim, nhấp nhỏm rụt rè, liều lĩnh

Tác dụng : khắc họa sinh động và chân thực về sự suy tàn của đạo học từ vẻ uể oải, chán nản của người bán sách khi không bán được sách đến tâm trạng bất an, sự bạc nhược và lối sống thực dụng bất chấp của kẻ sĩ thời bấy giờ

Câu 5

Bài thơ phản ánh thực trạng Đạo học suy tàn và sự xuống cấp của sĩ khí thời giao thời. Qua đó tác giả bày tỏ nỗi chua xót, bất lực trước cảnh việc học bị xem nhẹ, con người dần trở nên thực dụng, đánh mất lý tưởng cao đẹp