Trong bối cảnh toàn cầu hóa diễn ra mạnh mẽ, thế giới như một "ngôi làng toàn cầu" nơi các nền văn hóa giao thoa không ngừng. Giữa dòng chảy hối hả đó, vấn đề giữ gìn, bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc trở thành một sứ mệnh cấp thiết, đặc biệt là đối với thế hệ trẻ – những người nắm giữ tương lai của đất nước.

Câu 1

• Văn bản trên (bài thơ gốc) được viết theo thể thơ Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.
• Đặc điểm: Mỗi bài có 4 câu, mỗi câu 7 chữ.

• Luật: Trắc.
• Niêm: Chữ thứ 2 câu 1 (dạ - trắc) niêm với chữ thứ 2 câu 4 (thi - bằng) -> Đây là bài thơ theo luật trắc, vần bằng.
• Vần: Hiệp vần ở cuối các câu 1, 2, 4 (thiết - thiết - tiết). Tuy nhiên, xét theo nguyên tác chữ Hán, vần nằm ở các chữ: thiết (câu 1), thiết (câu 2), tiết (câu 4).

• Biện pháp: Đối lập giữa "Cổ thi" (thơ xưa) thiên về thiên nhiên (phong, hoa, tuyết, nguyệt) và "Hiện đại thi" (thơ nay) thiên về chất thép, tinh thần chiến đấu.
• Tác dụng:
• • Nhấn mạnh sự chuyển dịch trong chức năng của văn chương: không chỉ là thưởng thức cái đẹp mà còn là vũ khí sắc bén.
  • Khẳng định quan niệm nghệ thuật vị nhân sinh, đề cao tinh thần cách mạng của người chiến sĩ cộng sản.

• Hoàn cảnh lịch sử: Đất nước đang trong thời kỳ đấu tranh giành độc lập, đòi hỏi mọi nguồn lực, kể cả văn chương, phải phục vụ cách mạng.
• Vai trò của văn nghệ sĩ: Nhà thơ không thể đứng ngoài cuộc chiến. "Thép" (tính chiến đấu) và tinh thần "xung phong" là cần thiết để cổ vũ tinh thần, vạch trần kẻ thù.
• Chức năng của thơ ca: Thơ ca hiện đại phải có sức mạnh cải tạo xã hội, mang hơi thở của thời đại mới.

• Cấu tứ bài thơ đi từ nhận thức về truyền thống đến khẳng định thực tại.
• Hai câu đầu mang tính chất tự sự, chia sẻ về việc đọc sách và cảm nhận vẻ đẹp của thơ xưa.
• Hai câu sau chuyển sang nghị luận, nêu bật tuyên ngôn nghệ thuật mới.
• Sự kết hợp: Bài thơ có cấu tứ chặt chẽ, kết hợp hài hòa giữa chất trữ tình và tính chiến đấu, giữa vẻ đẹp cổ điển và tinh thần hiện đại.

• Thể thơ: Thơ tám chữ.

• Nhịp thơ linh hoạt, chủ yếu là nhịp 3/2/3 hoặc 3/5, đôi khi là 4/4.
• Tác dụng: Tạo nên giọng điệu trầm buồn, da diết, diễn tả những biến chuyển tinh tế và nỗi lòng trăn trở của nhân vật trữ tình trong tình yêu.

• Đề tài: Tình yêu lứa đôi.
• Chủ đề: Sự hy sinh, nỗi cô đơn và cảm giác hụt hẫng, mất mát trong tình yêu. Bài thơ khẳng định yêu là một trạng thái đầy đau khổ nhưng cũng vô cùng mãnh liệt của tâm hồn.

• Ý nghĩa: Đây là một cách định nghĩa cực đoan nhưng đầy chân thực của Xuân Diệu. "Chết ở trong lòng một ít" tượng trưng cho sự tiêu hao về tâm hồn, sự hy sinh cái tôi khi yêu mà không được đáp lại, hoặc cảm giác trống rỗng khi người mình yêu thờ ơ. Nó cho thấy tình yêu không chỉ có nụ cười mà còn gắn liền với những vết thương lòng âm thầm.

• Sự đồng cảm: Thấu hiểu cho nỗi đau của những người yêu đơn phương hoặc không được trân trọng ("Cho rất nhiều, song nhận chẳng bao nhiêu").
• Sự trân trọng: Nhắc nhở chúng ta cần biết trân quý tình cảm của người khác dành cho mình, tránh sự "thờ ơ" hay "phụ bạc".
• Vẻ đẹp của nỗi buồn: Dù bài thơ buồn, nhưng nó cho thấy vẻ đẹp của một tâm hồn biết yêu chân thành, mãnh liệt và sẵn sàng mở lòng dù biết trước có thể nhận lấy tổn thương.

• Thể thơ: Thơ tám chữ.

• Nhịp thơ linh hoạt, chủ yếu là nhịp 3/2/3 hoặc 3/5, đôi khi là 4/4.
• Tác dụng: Tạo nên giọng điệu trầm buồn, da diết, diễn tả những biến chuyển tinh tế và nỗi lòng trăn trở của nhân vật trữ tình trong tình yêu.

• Đề tài: Tình yêu lứa đôi.
• Chủ đề: Sự hy sinh, nỗi cô đơn và cảm giác hụt hẫng, mất mát trong tình yêu. Bài thơ khẳng định yêu là một trạng thái đầy đau khổ nhưng cũng vô cùng mãnh liệt của tâm hồn.

• Ý nghĩa: Đây là một cách định nghĩa cực đoan nhưng đầy chân thực của Xuân Diệu. "Chết ở trong lòng một ít" tượng trưng cho sự tiêu hao về tâm hồn, sự hy sinh cái tôi khi yêu mà không được đáp lại, hoặc cảm giác trống rỗng khi người mình yêu thờ ơ. Nó cho thấy tình yêu không chỉ có nụ cười mà còn gắn liền với những vết thương lòng âm thầm.

• Sự đồng cảm: Thấu hiểu cho nỗi đau của những người yêu đơn phương hoặc không được trân trọng ("Cho rất nhiều, song nhận chẳng bao nhiêu").
• Sự trân trọng: Nhắc nhở chúng ta cần biết trân quý tình cảm của người khác dành cho mình, tránh sự "thờ ơ" hay "phụ bạc".
• Vẻ đẹp của nỗi buồn: Dù bài thơ buồn, nhưng nó cho thấy vẻ đẹp của một tâm hồn biết yêu chân thành, mãnh liệt và sẵn sàng mở lòng dù biết trước có thể nhận lấy tổn thương.

Câu 1:

Bảo tồn di tích lịch sử không chỉ là giữ gìn những viên gạch, bờ tường cũ mà chính là bảo vệ linh hồn và bản sắc của dân tộc. Di tích là những "nhân chứng sống" kết nối thế hệ hôm nay với cội nguồn, giúp chúng ta hiểu rõ hơn về xương máu và trí tuệ của cha ông. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, việc bảo tồn giúp quốc gia giữ vững nét riêng biệt, không bị hòa tan. Tuy nhiên, hiện nay nhiều di tích đang bị xuống cấp hoặc bị xâm hại bởi quá trình đô thị hóa và ý thức kém của một bộ phận người dân. Để khắc phục, nhà nước cần có quy hoạch duy tu khoa học, đồng thời mỗi cá nhân cần nâng cao ý thức: không vẽ bậy, phá hoại và tích cực quảng bá hình ảnh di tích. Giữ gìn di tích chính là giữ gìn nhịp cầu nối quá khứ tới tương lai.

Câu 2:

Nguyễn Trọng Tạo là một nghệ sĩ đa tài, dấu ấn của ông in đậm trong cả âm nhạc lẫn thi ca. Một trong những tác phẩm tiêu biểu, kết tinh những chiêm nghiệm sâu sắc của ông về cuộc đời là bài thơ "Đồng dao cho người lớn". Sáng tác năm 1992, bài thơ mượn hình thức đồng dao hồn nhiên của trẻ thơ để chuyển tải những triết lý nhân sinh phức tạp, đầy nghịch lý của thế giới người lớn, từ đó khơi gợi trong lòng người đọc những suy ngẫm về giá trị sống thực sự.

Tóm lại, "Đồng dao cho người lớn" không chỉ là một bài thơ về những quan sát đời thường mà là một bản nhạc triết lý về nhân sinh. Bằng hình thức nghệ thuật độc đáo, Nguyễn Trọng Tạo đã phác họa một bức tranh đời sống đa diện, vừa cay đắng, vừa ngọt ngào, vừa mong manh, vừa vĩnh cửu. Bài thơ để lại trong lòng người đọc bài học về sự thức tỉnh: sống sâu sắc, biết trân trọng những giá trị tinh thần và luôn giữ cho tâm hồn mình được "xanh" giữa những biến động của cuộc đời.

Câu 1.
Văn bản trên thuộc kiểu văn bản thông tin.

Câu 2.
Đối tượng thông tin được đề cập đến trong văn bản là Vạn Lý Trường Thành.

Câu 3.
Những dữ liệu trong văn bản là dữ liệu thứ cấp vì được tác giả tổng hợp từ các nguồn khác nhau như UNESCO, Travel China Guide, Daily Mail,…
Ví dụ: “Theo Travel China Guide, Vạn Lý Trường Thành đang ‘biến mất dần theo năm tháng’.”

Câu 4.
Phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ được sử dụng là hình ảnh Vạn Lý Trường Thành.
Tác dụng: giúp văn bản sinh động, trực quan hơn, giúp người đọc dễ hình dung về công trình và tăng sức hấp dẫn cho văn bản.

Câu 5.
Văn bản giúp em hiểu thêm về lịch sử, quy mô và những điều thú vị của Vạn Lý Trường Thành. Qua đó, em cảm thấy khâm phục sức sáng tạo của con người và có ý thức bảo vệ các di sản văn hóa thế giới.

Câu 2:

Gia đình vốn được coi là bến đỗ bình yên nhất, là sợi dây gắn kết thiêng liêng giữa các thế hệ. Thế nhưng, trong nhịp sống hối hả của thế kỷ XXI, một thực trạng đáng buồn đang diễn ra: sợi dây ấy dường như đang dần lỏng lẻo. Sự xa cách giữa cha mẹ và con cái đã trở thành một "vết nứt" âm thầm nhưng nguy hiểm, khiến ngôi nhà đôi khi chỉ còn là nơi trú chân cơ học chứ không còn là tổ ấm của tâm hồn.

Không khó để bắt gặp hình ảnh trong một bữa cơm gia đình, mỗi thành viên đều cầm trên tay một chiếc điện thoại thông minh. Cha mải mê với công việc hoặc tin tức, con cái đắm chìm trong thế giới ảo hoặc các trò chơi điện tử. Họ ngồi cạnh nhau nhưng tâm hồn ở hai thế giới khác biệt. Những cuộc trò chuyện sâu sắc dần được thay thế bằng những câu hỏi han chiếu lệ, xã giao. Con cái ít chia sẻ về tâm tư, nguyện vọng; cha mẹ cũng thiếu đi sự thấu hiểu về thế giới nội tâm của con.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng này, cả khách quan lẫn chủ quan:Áp lực kinh tế và thời gian: Cha mẹ bị cuốn vào vòng xoáy mưu sinh, làm việc kiệt sức để lo cho con cái một cuộc sống đầy đủ vật chất nhưng lại vô tình "bỏ quên" việc chăm sóc tinh thần.Sự bùng nổ công nghệ: Mạng xã hội và các thiết bị giải trí tạo ra một rào cản vô hình. Con người có xu hướng kết nối với người lạ trên mạng hơn là đối thoại với người thân bên cạnh.Khoảng cách thế hệ (Generation Gap): Sự khác biệt về tư duy, quan điểm sống và các giá trị đạo đức giữa hai thế hệ thường dẫn đến xung đột. Cha mẹ thường áp đặt định kiến cũ, trong khi con cái lại muốn khẳng định cái tôi cá nhân và sự tự do.

Sự xa cách này để lại những hệ lụy khôn lường. Trẻ em thiếu đi sự định hướng và thấu hiểu từ cha mẹ dễ rơi vào trạng thái cô đơn, trầm cảm hoặc dễ bị lôi kéo vào các tệ nạn xã hội. Về phía cha mẹ, họ sẽ cảm thấy lạc lõng trong chính ngôi nhà của mình khi về già. Khi niềm tin và sự chia sẻ mất đi, nền tảng gia đình sẽ trở nên lung lay, tạo ra những vết thương lòng khó chữa lành.

Để xóa nhòa khoảng cách, cần có sự nỗ lực từ cả hai phía:Cha mẹ: Cần chủ động lắng nghe con nhiều hơn thay vì chỉ phán xét. Hãy dành "thời gian chất lượng" (không điện thoại) để cùng con vui chơi, chia sẻ.Con cái: Cần mở lòng, thấu hiểu những nỗi vất vả của cha mẹ và chủ động bày tỏ quan điểm của mình một cách lễ phép.Cả gia đình: Nên thiết lập những quy tắc chung như không dùng điện thoại trong giờ ăn, tổ chức các chuyến đi chơi chung để hâm nóng tình cảm.

Tóm lại, sự xa cách giữa cha mẹ và con cái là một thách thức lớn của xã hội hiện đại. Tuy nhiên, khoảng cách ấy không phải là không thể lấp đầy. Chỉ cần chúng ta sẵn sàng đặt chiếc điện thoại xuống, nhìn vào mắt nhau và lắng nghe bằng cả trái tim, tình yêu thương sẽ luôn là chiếc cầu nối vững chắc nhất để đưa các thành viên trở về bên nhau. Gia đình chỉ thực sự là nhà khi mọi khoảng cách đều được hóa giải bằng sự thấu hiểu và sẻ chia.

Câu 1.
Ngôi kể: Ngôi thứ ba (người kể giấu mình).

Câu 2.
Đề tài: Tình cha con và bi kịch của lão Goriot bị con gái phụ bạc.

Câu 3.
Lời nói của lão Goriot thể hiện:
→ Tình yêu thương con sâu sắc, đau đớn, tuyệt vọng khi sắp chết mà vẫn khao khát gặp con; đồng thời cho thấy bi kịch tinh thần tột cùng của người cha.

Câu 4.
Vì:
→ Dù bị con đối xử tệ, lão vẫn yêu con vô điều kiện, nên bản năng làm cha khiến ông vừa trách vừa thương, vẫn khao khát gặp con.

Câu 5.
Nhận xét:
→ Lão Goriot chết trong cô đơn, nghèo khổ, bị bỏ rơi, là hình ảnh bi thương tố cáo xã hội thực dụng và sự băng hoại tình thân.

PHẦN LÀM VĂN

Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Phân tích hình tượng người phụ nữ

Hình tượng người phụ nữ trong bài thơ hiện lên đầy ám ảnh qua những chi tiết chân thực và xót xa. Họ là những con người lam lũ, với “ngón chân xương xẩu”, “móng dài và đen”, gợi lên cuộc sống vất vả, thiếu thốn. Công việc gánh nước tưởng chừng bình thường nhưng lại kéo dài suốt nhiều năm, thậm chí “nửa đời”, cho thấy sự cực nhọc triền miên. Không chỉ vậy, họ còn phải gánh trên vai cả gia đình và số phận, khi một tay giữ đòn gánh, tay kia “bám vào mây trắng” – hình ảnh giàu tính biểu tượng cho khát vọng mong manh. Đáng buồn hơn, cuộc đời ấy dường như lặp lại qua các thế hệ: con gái lại tiếp tục gánh nước như mẹ. Qua đó, tác giả thể hiện niềm xót thương sâu sắc trước số phận người phụ nữ và phê phán sự bế tắc của cuộc sống nghèo khổ. Hình tượng ấy khiến người đọc không khỏi suy nghĩ về trách nhiệm thay đổi cuộc đời và xã hội

Câu 2 (khoảng 600 chữ)

Nghị luận về “burnout” (kiệt sức) của giới trẻ

Trong xã hội hiện đại, “burnout” – hội chứng kiệt sức – đang trở thành vấn đề đáng lo ngại, đặc biệt ở giới trẻ. Đây là trạng thái mệt mỏi kéo dài cả về thể chất lẫn tinh thần, khiến con người mất động lực học tập và làm việc.

Nguyên nhân của burnout đến từ nhiều phía. Trước hết là áp lực học tập, thi cử và kỳ vọng từ gia đình, xã hội. Nhiều bạn trẻ luôn phải chạy theo thành tích, dẫn đến căng thẳng kéo dài. Bên cạnh đó, việc sử dụng mạng xã hội quá nhiều khiến họ dễ so sánh bản thân với người khác, từ đó sinh ra cảm giác tự ti, áp lực. Ngoài ra, lối sống thiếu cân bằng giữa học tập – nghỉ ngơi cũng là nguyên nhân quan trọng.

Hậu quả của burnout rất nghiêm trọng. Nó khiến người trẻ mất tập trung, giảm hiệu suất, thậm chí rơi vào trạng thái chán nản, mất phương hướng. Nếu kéo dài, burnout còn ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần và tương lai của mỗi người.

Để khắc phục tình trạng này, cần có giải pháp từ cả cá nhân và xã hội. Mỗi bạn trẻ cần học cách quản lý thời gian, cân bằng giữa học tập và nghỉ ngơi. Đồng thời, nên xây dựng lối sống lành mạnh, tập thể dục và hạn chế phụ thuộc vào mạng xã hội. Gia đình và nhà trường cũng cần giảm áp lực, tạo môi trường tích cực để người trẻ phát triển toàn diện.

Burnout không phải là điều không thể vượt qua. Khi hiểu rõ bản thân và biết điều chỉnh, mỗi người trẻ hoàn toàn có thể lấy lại năng lượng và định hướng cho tương lai. Đây cũng là bài học quan trọng giúp chúng ta sống tích cực và bền vững hơn trong cuộc sống hiện đại.

Câu 1. Xác định thể thơ

Bài thơ của Nguyễn Quang được viết theo thể thơ tự do.
→ Đặc điểm: không bị ràng buộc số câu, số chữ, vần điệu linh hoạt.

Câu 2. Các phương thức biểu đạt

Bài thơ sử dụng kết hợp:

• Biểu cảm (bộc lộ cảm xúc xót xa, thương cảm)
• Tự sự (kể lại hình ảnh đời sống qua thời gian)
• Miêu tả (khắc họa hình ảnh người phụ nữ, con sông, làng quê)

Câu 3. Tác dụng của việc lặp câu thơ

Câu thơ được lặp lại:

“Đã năm năm, mười lăm năm, ba mươi năm và nửa đời tôi thấy”

Tác dụng:

• Nhấn mạnh dòng chảy thời gian dài đằng đẵng
• Gợi sự chứng kiến bền bỉ của tác giả trước những số phận
• Làm nổi bật tính lặp lại, luẩn quẩn của cuộc đời nghèo khó
• Tăng giá trị biểu cảm, tạo âm hưởng day dứt

Câu 4. Đề tài và chủ đề

• Đề tài:
  Cuộc sống của người dân lao động vùng sông nước, đặc biệt là người phụ nữ.
• Chủ đề:
  Bài thơ thể hiện:
• Nỗi xót thương trước cuộc đời lam lũ, vất vả
• Sự bế tắc, nghèo đói kéo dài qua nhiều thế hệ
• Đồng thời là lời cảnh tỉnh về vòng luẩn quẩn của số phận

Câu 5. Suy nghĩ của em

Bài thơ gợi cho em:

• Sự cảm thông sâu sắc với những người phụ nữ nghèo khổ
• Nhận ra cuộc sống vẫn còn nhiều bất công và khó khăn
• Trân trọng hơn cuộc sống hiện tại
• Ý thức cần cố gắng học tập để thay đổi tương lai, không để rơi vào vòng lặp nghèo khó như trong bài thơ

Câu 1 (khoảng 200 chữ)

Phân tích hình tượng người phụ nữ

Hình tượng người phụ nữ trong bài thơ hiện lên đầy ám ảnh qua những chi tiết chân thực và xót xa. Họ là những con người lam lũ, với “ngón chân xương xẩu”, “móng dài và đen”, gợi lên cuộc sống vất vả, thiếu thốn. Công việc gánh nước tưởng chừng bình thường nhưng lại kéo dài suốt nhiều năm, thậm chí “nửa đời”, cho thấy sự cực nhọc triền miên. Không chỉ vậy, họ còn phải gánh trên vai cả gia đình và số phận, khi một tay giữ đòn gánh, tay kia “bám vào mây trắng” – hình ảnh giàu tính biểu tượng cho khát vọng mong manh. Đáng buồn hơn, cuộc đời ấy dường như lặp lại qua các thế hệ: con gái lại tiếp tục gánh nước như mẹ. Qua đó, tác giả thể hiện niềm xót thương sâu sắc trước số phận người phụ nữ và phê phán sự bế tắc của cuộc sống nghèo khổ. Hình tượng ấy khiến người đọc không khỏi suy nghĩ về trách nhiệm thay đổi cuộc đời và xã hội.

Câu 2 (khoảng 600 chữ)

Nghị luận về “burnout” (kiệt sức) của giới trẻ

Trong xã hội hiện đại, “burnout” – hội chứng kiệt sức – đang trở thành vấn đề đáng lo ngại, đặc biệt ở giới trẻ. Đây là trạng thái mệt mỏi kéo dài cả về thể chất lẫn tinh thần, khiến con người mất động lực học tập và làm việc.

Nguyên nhân của burnout đến từ nhiều phía. Trước hết là áp lực học tập, thi cử và kỳ vọng từ gia đình, xã hội. Nhiều bạn trẻ luôn phải chạy theo thành tích, dẫn đến căng thẳng kéo dài. Bên cạnh đó, việc sử dụng mạng xã hội quá nhiều khiến họ dễ so sánh bản thân với người khác, từ đó sinh ra cảm giác tự ti, áp lực. Ngoài ra, lối sống thiếu cân bằng giữa học tập – nghỉ ngơi cũng là nguyên nhân quan trọng.

Hậu quả của burnout rất nghiêm trọng. Nó khiến người trẻ mất tập trung, giảm hiệu suất, thậm chí rơi vào trạng thái chán nản, mất phương hướng. Nếu kéo dài, burnout còn ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần và tương lai của mỗi người.

Để khắc phục tình trạng này, cần có giải pháp từ cả cá nhân và xã hội. Mỗi bạn trẻ cần học cách quản lý thời gian, cân bằng giữa học tập và nghỉ ngơi. Đồng thời, nên xây dựng lối sống lành mạnh, tập thể dục và hạn chế phụ thuộc vào mạng xã hội. Gia đình và nhà trường cũng cần giảm áp lực, tạo môi trường tích cực để người trẻ phát triển toàn diện.

Burnout không phải là điều không thể vượt qua. Khi hiểu rõ bản thân và biết điều chỉnh, mỗi người trẻ hoàn toàn có thể lấy lại năng lượng và định hướng cho tương lai. Đây cũng là bài học quan trọng giúp chúng ta sống tích cực và bền vững hơn trong cuộc sống hiện đại.