II. VIẾT (6,0 điểm) Câu 1 (khoảng 200 chữ) Động lực là yếu tố quan trọng giúp người trẻ không ngừng nỗ lực mỗi ngày. Trong cuộc sống, ai cũng có ước mơ và mục tiêu riêng, nhưng để biến chúng thành hiện thực cần có ý chí và động lực vươn lên. Động lực giúp con người vượt qua khó khăn, thất bại và sự trì hoãn của bản thân. Người có động lực sẽ biết tận dụng thời gian để học tập, rèn luyện và hoàn thiện chính mình. Ngược lại, nếu sống buông thả, dễ hài lòng với hiện tại, con người rất dễ rơi vào trạng thái thụ động, mất phương hướng và đánh mất tiềm năng của mình. Động lực có thể đến từ gia đình, khát vọng thành công hay mong muốn khẳng định giá trị bản thân. Tuy nhiên, quan trọng nhất vẫn là ý thức tự thân và tinh thần kiên trì. Người trẻ cần đặt ra mục tiêu rõ ràng, duy trì thói quen tích cực và không ngại thử thách để từng bước tiến bộ. Khi có động lực, con người sẽ sống tích cực hơn, dám theo đuổi ước mơ và tạo nên giá trị cho bản thân cũng như xã hội. Câu 2 (khoảng 600 chữ) Trong bài thơ Thời gian trắng, Nguyễn Phan Quế Mai đã thể hiện sâu sắc sự trân trọng, biết ơn đối với những người lính Trường Sơn năm xưa, đồng thời bộc lộ nỗi day dứt trước sự lãng quên của con người trong nhịp sống hiện đại. Mở đầu đoạn thơ là hình ảnh người cháu ngồi sau xe lắng nghe ông kể chuyện: “Tôi ngồi sau xe Lắng nghe ông kể chuyện” Không gian ấy bình dị nhưng giàu cảm xúc. Qua lời kể của người lính già, quá khứ chiến tranh hiện lên đầy gian khổ: “Nghe gió Trường Sơn thổi về từ mái tóc bồng bềnh điểm bạc Nghe nắng miền Trung hát trên đôi vai gầy guộc Nghe tiếng súng xuyên về từ ngày tôi chưa sinh” Điệp từ “nghe” được lặp lại nhiều lần giúp dòng hồi tưởng trở nên da diết. Hình ảnh mái tóc bạc, đôi vai gầy gợi lên dấu vết của thời gian và chiến tranh hằn lên cuộc đời người lính. Những gian khổ năm xưa không chỉ là câu chuyện cá nhân mà còn là kí ức của cả dân tộc. Đặc biệt, hình ảnh: “Người lính già Đem giọt mưa xa về mắt tôi” mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. “Giọt mưa xa” vừa là mưa của Trường Sơn năm nào, vừa là những kí ức đau thương nhưng hào hùng của chiến tranh. Giọt mưa ấy khiến người cháu xúc động, thấu hiểu hơn những hi sinh lớn lao của thế hệ đi trước. Tác giả còn thể hiện sự cảm nhận đa chiều về chiến tranh: “Giọt mưa mang vị ngọt chiến thắng, vị đắng cuộc chiến đã xa ông vĩnh viễn” Chiến thắng là niềm tự hào của dân tộc nhưng chiến tranh cũng để lại mất mát, đau thương không thể xóa nhòa. Câu thơ vừa ca ngợi vẻ đẹp của người lính, vừa gợi niềm xót xa trước những hi sinh âm thầm của họ. Từ sự xúc động ấy, nhân vật trữ tình bắt đầu suy ngẫm về thái độ của con người hôm nay: “rồi có ai còn nhớ tới Trường Sơn” Câu hỏi tu từ chứa đựng nỗi trăn trở sâu sắc. Trong cuộc sống hiện đại hối hả, con người dễ bị cuốn theo những lo toan đời thường mà quên đi quá khứ, quên những người đã hi sinh cho hòa bình hôm nay. Điệp ngữ: “Quên đi Quên đi” được lặp lại như một tiếng day dứt, cảnh tỉnh. Tác giả đau lòng khi chứng kiến sự lãng quên ấy: “Những người lính và những câu chuyện cần được kể” Đó không chỉ là sự biết ơn đối với thế hệ cha anh mà còn là trách nhiệm của mỗi con người trong việc gìn giữ lịch sử dân tộc. Hình ảnh kết thúc: “Người lính già bé nhỏ Cạnh ngã tư đường thời gian trắng qua đôi bàn tay” gợi nhiều ám ảnh. Người lính năm xưa từng đi qua bom đạn giờ trở nên nhỏ bé giữa dòng đời hiện đại. “Thời gian trắng” là hình ảnh biểu tượng cho sự vô tình, lãng quên của thời gian và con người. Qua đó, tác giả thể hiện niềm thương cảm sâu sắc với những người lính già cô đơn giữa cuộc sống đời thường. Đoạn thơ thành công nhờ giọng điệu trầm lắng, giàu cảm xúc; hình ảnh thơ giàu sức gợi; các biện pháp điệp ngữ, ẩn dụ, câu hỏi tu từ được sử dụng hiệu quả. Tất cả đã góp phần làm nổi bật chủ đề biết ơn quá khứ, trân trọng những hi sinh của thế hệ cha anh. Qua đoạn thơ, Nguyễn Phan Quế Mai gửi gắm thông điệp ý nghĩa: con người hôm nay cần sống biết ơn, không được quên lịch sử và những người đã hi sinh cho hòa bình, độc lập của dân tộc

Câu 1. Luận đề của đoạn trích: Con người cần không ngừng rèn luyện, nỗ lực phát huy khả năng của bản thân và tránh tâm lí “vừa đủ” để sống hết với tiềm năng của mình. Câu 2. Theo tác giả, con người rất khó đi lên khi đã ở “mức lưng chừng”, tức là khi đã có một chút thành công, tài năng, vật chất và cuộc sống thoải mái nên dễ mất động lực để tiếp tục cố gắng vươn lên. Câu 3. Biện pháp tu từ so sánh: “Khả năng của con người cũng giống như những cơ bắp vậy…” Hiệu quả nghệ thuật: Giúp cách diễn đạt trở nên sinh động, dễ hiểu. Nhấn mạnh khả năng của con người nếu không được rèn luyện, sử dụng thường xuyên sẽ dần mai một như cơ bắp không vận động. Qua đó khẳng định vai trò của sự nỗ lực, kiên trì rèn luyện để phát triển bản thân. Câu 4. “Hội chứng vừa đủ” được hiểu là trạng thái con người dễ hài lòng với những gì mình đang có, sống an toàn, ngại cố gắng thêm, thiếu khát vọng vươn lên. Điều đó khiến con người dần đánh mất động lực phát triển và không thể phát huy hết tiềm năng của bản thân. Câu 5. Điểm tương đồng về ý nghĩa của hai ngữ liệu: Cả hai đều khẳng định thành công không tự nhiên mà có, con người phải không ngừng nỗ lực, rèn luyện và kiên trì. Nếu ngừng cố gắng, khả năng và thành quả đạt được sẽ dễ mai một. Đồng thời đều đề cao ý chí, nghị lực và tinh thần lao động bền bỉ trong cuộc sống.

Trong những năm gần đây, thiên tai và bão lũ dồn dập ập đến dải đất miền Trung và nhiều địa phương khác trên cả nước, gây ra những thiệt hại nặng nề về người và của. Tuy nhiên, chính trong nghịch cảnh, chúng ta lại thấy rực sáng tinh thần đoàn kết và sức mạnh cộng đồng. Trong đó, thanh niên Việt Nam đã khẳng định vai trò là lực lượng xung kích, dùng sức trẻ để gieo những hạt giống hồi sinh như nhận định của báo điện tử Quân đội nhân dân: Thời đại này cần những khối óc biết dùng sức trẻ để gieo hạt giống cho tương lai. Sức mạnh cộng đồng trong bão lũ không chỉ là sự gom góp về vật chất mà còn là sự kết nối của những trái tim sẻ chia, đùm bọc. Tuổi trẻ với nhiệt huyết dâng trào, sức khỏe dẻo dai và tư duy sáng tạo đã trở thành những "mắt xích" quan trọng nhất trong mạng lưới cứu trợ. Họ không chỉ là những người trực tiếp xông pha vào vùng rốn lũ mà còn là những người khởi xướng các chiến dịch hỗ trợ từ xa vô cùng hiệu quả. Hình ảnh những đoàn viên, thanh niên mặc áo xanh tình nguyện, không quản ngại hiểm nguy, lội nước sâu để đưa nhu yếu phẩm đến từng hộ dân bị cô lập đã trở nên quen thuộc. Họ sẵn sàng thức trắng đêm để bốc dỡ hàng cứu trợ, nấu những suất cơm nóng hổi hay dọn dẹp bùn đất sau khi nước rút để trẻ em sớm được trở lại trường. Đó là những hành động thực tế, trực tiếp góp phần giảm bớt nỗi đau và sự mất mát cho đồng bào. Bên cạnh sức mạnh cơ bắp, tuổi trẻ ngày nay còn đóng góp sức mạnh tri thức và công nghệ. Trong các trận thiên tai gần đây, nhiều nhóm bạn trẻ đã lập nên các bản đồ cứu trợ trực tuyến, giúp người dân kêu cứu và các đoàn cứu trợ tiếp cận đúng địa điểm cần thiết. Các chiến dịch gây quỹ sáng tạo trên mạng xã hội đã thu hút hàng tỷ đồng, tạo ra nguồn lực lớn để hỗ trợ bà con tái thiết cuộc sống. Chính sự nhanh nhạy này đã giúp sức mạnh cộng đồng được nhân lên gấp bội, kịp thời và chính xác hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận nhỏ thanh niên sống thờ ơ, vô cảm trước nỗi đau của cộng đồng hoặc chỉ tham gia làm màu để đánh bóng tên tuổi trên mạng xã hội. Đây là những "tâm hồn ngủ quên" cần được thức tỉnh. Sức mạnh cộng đồng chỉ thực sự bền vững khi mỗi cá nhân tham gia với tinh thần tự nguyện và chân thành nhất. Nhìn lại những gì tuổi trẻ Việt Nam đã làm trong mưa lũ, chúng ta càng thấm thía giá trị của sự cống hiến. Sức trẻ không chỉ để xây dựng tương lai cá nhân mà còn để gánh vác trách nhiệm với đất nước. Khi mỗi người trẻ sẵn lòng "gieo hạt giống hồi sinh", họ đang cùng cả dân tộc tạo nên một sức mạnh vô song để vượt qua mọi bão giông của thiên nhiên. Là một học sinh, tôi hiểu rằng mình cần rèn luyện cả về trí tuệ lẫn lòng nhân ái để sẵn sàng đóng góp cho cộng đồng từ những việc nhỏ bé nhất, bởi mỗi hành động tử tế đều là một hạt giống cho ngày mai tươi sáng. Hy vọng bài văn này sẽ giúp bạn có thêm tư liệu tham khảo và đạt điểm cao trong bài kiểm tra. Nếu bạn muốn mình tập trung sâu hơn vào một khía cạnh nào đó (ví dụ: vai trò của công nghệ, hay những tấm gương cụ thể), hãy cho mình biết nhé!

Câu 1. Chỉ ra dấu hiệu nhận biết ngôi kể trong văn bản. Văn bản được kể ở ngôi thứ nhất. Dấu hiệu: người kể xưng “tôi” (“Tôi cũng đeo túi quân y…”, “Tôi bấm đèn pin…”). → Tạo cảm giác chân thực, gần gũi, tăng độ tin cậy cho câu chuyện. Câu 2. Xác định không gian, thời gian xảy ra câu chuyện. Không gian: vùng lũ ở xã Hải Hà, khu vực đồn biên phòng Cửa Phá, Phá Tam Giang. Thời gian: vào buổi tối, trong lúc mưa lũ đang dâng cao, đêm mưa bão. Câu 3. Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê trong câu văn. “Thỉnh thoảng ánh đèn pin, đèn bão lập lòe, nhấp nháy, loang loáng…” Biện pháp liệt kê các hình ảnh ánh sáng chập chờn giữa màn mưa lũ. Tác dụng: gợi lên khung cảnh hỗn loạn, nguy hiểm, mịt mù của trận lũ; làm nổi bật sự gian nan của công cuộc cứu người và tạo không khí căng thẳng cho câu chuyện. Câu 4. Nhận xét hành động của những quân nhân đồn biên phòng Cửa Phá. Họ dũng cảm, nhanh nhạy, không quản nguy hiểm để cứu dân giữa lũ dữ. Luôn đặt tính mạng nhân dân lên trên hết, sẵn sàng hỗ trợ sản phụ sinh con trong hoàn cảnh khắc nghiệt. → Thể hiện phẩm chất cao đẹp của người lính: trách nhiệm, nhân ái, quả cảm. Câu 5. Suy nghĩ về tình người trong nghịch cảnh. Nghịch cảnh là lúc con người bộc lộ rõ nhất giá trị của tình người. Trong thiên tai, hoạn nạn, sự giúp đỡ, sẻ chia và hy sinh giúp con người vượt qua khó khăn, giữ vững niềm tin vào cuộc sống. Văn bản cho thấy dù hoàn cảnh khắc nghiệt đến đâu, lòng nhân ái vẫn tỏa sáng. → Mỗi người cần biết yêu thương, giúp đỡ nhau, vì tình người là sức mạnh lớn lao giúp con người vượt qua nghịch cảnh.