Câu 1

Trong thời đại hội nhập hiện nay, ý thức bảo vệ chủ quyền đất nước có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với thế hệ trẻ. Chủ quyền quốc gia không chỉ là lãnh thổ, biển đảo mà còn là danh dự, lòng tự hào dân tộc và nền độc lập mà cha ông đã đánh đổi bằng biết bao xương máu để giữ gìn. Vì vậy, mỗi người trẻ cần nhận thức rõ trách nhiệm của mình đối với Tổ quốc.

Ý thức bảo vệ chủ quyền đất nước được thể hiện qua nhiều hành động cụ thể như học tập tốt, tìm hiểu lịch sử dân tộc, giữ gìn bản sắc văn hóa và có tinh thần đoàn kết dân tộc. Trong thời đại công nghệ số, giới trẻ còn cần tỉnh táo trước những thông tin sai lệch, không tiếp tay cho các hành vi gây ảnh hưởng đến an ninh quốc gia. Bên cạnh đó, lòng yêu nước còn được thể hiện bằng việc sống có trách nhiệm, sẵn sàng cống hiến cho quê hương khi cần thiết.

Là học sinh, em nhận thấy bản thân cần cố gắng học tập, rèn luyện đạo đức và nuôi dưỡng lòng yêu nước để góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam ngày càng giàu đẹp, vững mạnh.

Câu 2 (khoảng 600 chữ)

Trong văn học Việt Nam, hình ảnh đất nước và con người trong kháng chiến luôn là nguồn cảm hứng lớn lao đối với các nhà văn, nhà thơ. Nếu văn bản ở phần Đọc hiểu thể hiện tình yêu quê hương, niềm tự hào dân tộc và ý thức bảo vệ chủ quyền đất nước thì bài thơ “Màu xanh Trường Sơn” lại ca ngợi vẻ đẹp của Trường Sơn cùng tinh thần kiên cường của con người Việt Nam trong chiến tranh. Dù thể hiện bằng những cách khác nhau, cả hai văn bản đều gặp gỡ ở tình yêu đất nước sâu sắc và niềm tin vào sức sống của dân tộc.

Trước hết, cả hai văn bản đều hướng tới khẳng định giá trị thiêng liêng của Tổ quốc. Ở văn bản phần Đọc hiểu, chủ đề nổi bật là trách nhiệm bảo vệ chủ quyền đất nước, đặc biệt đối với thế hệ trẻ hôm nay. Tác giả nhấn mạnh rằng bảo vệ đất nước không chỉ là nhiệm vụ của quân đội mà còn là trách nhiệm của toàn dân. Tình yêu nước được thể hiện qua ý thức học tập, rèn luyện và sẵn sàng cống hiến cho quê hương.

Trong khi đó, bài thơ “Màu xanh Trường Sơn” lại tái hiện vẻ đẹp của Trường Sơn – con đường huyền thoại gắn với cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước. Hình ảnh “Màu xanh của Bác”, “mùa mưa Trường Sơn”, “suối thành sông rộng” gợi nên không gian thiên nhiên hùng vĩ nhưng cũng đầy gian khổ. Qua đó, nhà thơ ca ngợi ý chí bền bỉ của những con người vượt núi băng rừng để bảo vệ độc lập dân tộc. Màu xanh trong bài thơ không chỉ là màu của thiên nhiên mà còn là màu của niềm tin, của sức sống và lí tưởng cách mạng.

Bên cạnh điểm giống nhau, hai văn bản cũng có những nét khác biệt riêng. Văn bản ở phần Đọc hiểu mang tính nghị luận, tập trung trình bày lí lẽ và quan điểm nhằm nâng cao nhận thức của con người về trách nhiệm với đất nước. Ngôn ngữ rõ ràng, trực tiếp, giàu tính thuyết phục. Ngược lại, “Màu xanh Trường Sơn” là một bài thơ giàu cảm xúc và hình ảnh. Tác giả sử dụng nhiều biện pháp nghệ thuật như điệp từ “màu xanh”, hình ảnh ẩn dụ và giọng điệu tha thiết để khắc họa vẻ đẹp của Trường Sơn cũng như tinh thần lạc quan của người lính. Nếu văn bản Đọc hiểu thiên về lí trí thì bài thơ thiên về cảm xúc và chất trữ tình.

Ngoài ra, hình tượng con người trong hai văn bản cũng được thể hiện khác nhau. Văn bản Đọc hiểu hướng đến thế hệ trẻ hôm nay với trách nhiệm xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời bình. Còn bài thơ “Màu xanh Trường Sơn” tập trung khắc họa những con người thời chiến – những chiến sĩ vượt qua bom đạn, gian khổ để giữ gìn độc lập dân tộc. Dẫu ở thời đại nào, họ đều có chung lòng yêu nước và tinh thần cống hiến.

Qua việc so sánh hai văn bản, có thể thấy tình yêu đất nước luôn là giá trị bền vững trong văn học Việt Nam. Những tác phẩm ấy không chỉ giúp người đọc hiểu hơn về lịch sử dân tộc mà còn bồi dưỡng lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm đối với quê hương. Là thế hệ trẻ hôm nay, chúng ta cần tiếp nối truyền thống cha ông bằng cách học tập tốt, sống có lí tưởng và góp phần xây dựng đất nước ngày càng phát triển.

Câu 1.
Đoạn trích trên được viết theo thể thơ tự do.

Câu 2.
Một số từ ngữ tiêu biểu thể hiện hình ảnh biển đảo và đất nước:

• “sóng dữ phía Hoàng Sa”
• “bám biển”
• “giữ biển”
• “màu cờ nước Việt”
• “Mẹ Tổ quốc”
• “máu ngư dân trên sóng”

Câu 3.
Biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong câu:

“Mẹ Tổ quốc vẫn luôn ở bên ta
Như máu ấm trong màu cờ nước Việt”

• Tác giả so sánh “Mẹ Tổ quốc” với “máu ấm trong màu cờ nước Việt”.
• Tác dụng: làm nổi bật sự thiêng liêng, gần gũi của Tổ quốc; thể hiện tình yêu nước sâu sắc và khẳng định Tổ quốc luôn hiện diện, tiếp thêm sức mạnh cho con người nơi biển đảo.

Câu 4.
Đoạn trích thể hiện:

• Tình yêu tha thiết đối với biển đảo quê hương.
• Niềm tự hào dân tộc.
• Sự biết ơn đối với những người dân, chiến sĩ ngày đêm bảo vệ biển đảo Tổ quốc.
• Tinh thần trách nhiệm và ý thức giữ gìn chủ quyền đất nước.

Câu 5.
Em ấn tượng nhất với hình ảnh “máu ngư dân trên sóng lại chan hòa”. Hình ảnh này gợi sự hi sinh thầm lặng của những người dân bám biển để bảo vệ chủ quyền biển đảo quê hương. Từ “chan hòa” khiến em cảm nhận được máu và lòng yêu nước đã hòa vào biển cả Tổ quốc. Qua đó, tác giả ca ngợi tinh thần kiên cường, dũng cảm của người dân Việt Nam. Hình ảnh ấy còn giúp em thêm yêu quý và trân trọng biển đảo quê hương. Em thấy mình cần có trách nhiệm học tập tốt để góp phần xây dựng và bảo vệ đất nước.

Câu 1.
Văn bản được viết theo thể thơ tự do.

Câu 2.
Một hình ảnh thơ mang tính biểu tượng cho cuộc sống của làng biển là: “những cánh buồm quê”.

Câu 3.
Hình ảnh “mẹ tôi bạc đầu sau những đêm đợi biển” gợi lên sự vất vả, lo âu và hi sinh thầm lặng của người mẹ nơi làng biển. Mẹ thức trắng đêm chờ người thân trở về sau những chuyến ra khơi đầy hiểm nguy nên mái tóc dần bạc đi theo năm tháng. Qua đó, tác giả thể hiện tình yêu thương, sự cảm thông sâu sắc đối với những con người sống bằng nghề biển. Hình ảnh ấy còn góp phần làm nổi bật chủ đề bài thơ: ca ngợi vẻ đẹp của con người làng biển giàu đức hi sinh, bền bỉ trước cuộc sống nhiều gian khó.

Câu 4.
Hình ảnh “Làng là mảnh lưới trăm năm” cho thấy cuộc sống của làng chài gắn bó bền chặt với nghề biển truyền thống từ bao đời. “Mảnh lưới” không chỉ là công cụ lao động mà còn là biểu tượng cho sự cần cù, đoàn kết và sức sống của người dân vùng biển. Qua đó, bài thơ khẳng định truyền thống lao động bền bỉ, chịu thương chịu khó của người dân làng chài. Đồng thời, tác giả cũng thể hiện niềm tự hào và tình yêu sâu nặng đối với quê hương biển cả.

Câu 5.
Người dân làng biển trong bài thơ khiến em cảm nhận rõ ý nghĩa của sự lao động bền bỉ và nhẫn nại trong cuộc sống. Lao động giúp con người tạo ra giá trị vật chất và xây dựng cuộc sống tốt đẹp hơn. Dù gặp nhiều khó khăn, thử thách, con người vẫn cần kiên trì để theo đuổi mục tiêu của mình. Sự nhẫn nại còn giúp ta trưởng thành, mạnh mẽ và biết trân trọng thành quả đạt được. Trong xã hội hôm nay, tinh thần chăm chỉ, không ngại gian khổ càng trở nên cần thiết đối với thế hệ trẻ. Là học sinh, em cần cố gắng học tập, rèn luyện ý chí để sau này góp phần xây dựng quê hương, đất nước.

Câu 1.

Trong cuộc sống hiện đại hôm nay, việc gìn giữ bản sắc quê hương có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với thế hệ trẻ. Bản sắc quê hương là những giá trị văn hóa, phong tục, lối sống và truyền thống tốt đẹp được lưu truyền từ bao đời. Đó là tiếng nói, món ăn, lễ hội hay những nét đẹp trong cách ứng xử của con người quê hương. Giữ gìn bản sắc quê hương giúp thế hệ trẻ hiểu rõ cội nguồn, thêm yêu nơi mình sinh ra và có ý thức trân trọng những giá trị truyền thống của dân tộc. Trong thời đại hội nhập, nhiều luồng văn hóa mới xuất hiện, nếu không biết gìn giữ, chúng ta rất dễ đánh mất những nét đẹp riêng của quê hương mình. Tuy nhiên, giữ gìn bản sắc không có nghĩa là bảo thủ hay khép kín mà cần biết tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại một cách chọn lọc. Là học sinh, em cần tích cực tìm hiểu lịch sử, văn hóa địa phương, giữ gìn tiếng Việt trong sáng và có ý thức quảng bá hình ảnh quê hương đến mọi người. Gìn giữ bản sắc quê hương chính là cách để thế hệ trẻ góp phần bảo vệ và phát huy những giá trị tốt đẹp của dân tộc Việt Nam.

Câu 2.

Quê hương luôn là nguồn cảm hứng bất tận trong thơ ca Việt Nam. Nếu bài thơ “Quê biển” của Nguyễn Doãn Việt khắc họa cuộc sống làng chài gắn bó với biển cả cùng vẻ đẹp bền bỉ của con người miền biển thì bài thơ “Về làng” của Đỗ Viết Tuyển lại thể hiện nỗi nhớ quê hương tha thiết của người con xa quê. Dù khai thác những khía cạnh khác nhau, cả hai văn bản đều gặp nhau ở tình yêu sâu nặng dành cho quê hương.

Trong bài thơ “Quê biển”, quê hương hiện lên với hình ảnh làng biển mộc mạc, gần gũi nhưng cũng đầy nhọc nhằn. Người dân nơi đây sống dựa vào biển cả, đối mặt với sóng gió và những hiểm nguy của nghề đi biển. Tác giả sử dụng nhiều hình ảnh giàu sức gợi như “những cánh buồm quê”, “mảnh lưới trăm năm”, “mẹ tôi bạc đầu sau những đêm đợi biển” để khắc họa vẻ đẹp cần cù, chịu thương chịu khó của con người làng biển. Qua đó, bài thơ thể hiện niềm tự hào, sự trân trọng và tình yêu tha thiết của tác giả với quê hương miền biển.

Trong khi đó, bài thơ “Về làng” lại gợi lên cảm xúc bồi hồi của người con trở về quê cũ sau bao năm xa cách. Hình ảnh “lối con đê đầu làng”, “khói bếp lam chiều”, “cánh diều tuổi thơ” đều là những hình ảnh quen thuộc, bình dị của làng quê Việt Nam. Những hình ảnh ấy gợi nhớ một tuổi thơ êm đềm và những kỉ niệm thân thương đã in sâu trong tâm trí nhân vật trữ tình. Đặc biệt, câu thơ “Tôi đi từ độ đến giờ/ Tóc xanh đã bạc mà chưa tới làng” diễn tả nỗi nhớ quê da diết, kéo dài theo năm tháng. Quê hương không chỉ là nơi chốn để trở về mà còn là điểm tựa tinh thần của con người.

Điểm giống nhau của hai bài thơ là đều ca ngợi vẻ đẹp của quê hương và thể hiện tình yêu quê hương sâu nặng. Cả hai tác giả đều sử dụng những hình ảnh gần gũi, giàu tính biểu tượng để khơi gợi cảm xúc nơi người đọc. Ngôn ngữ thơ mộc mạc, chân thành nhưng giàu sức gợi, giúp hình ảnh quê hương hiện lên sống động và đầy cảm xúc.

Tuy nhiên, mỗi bài thơ lại có nét riêng. “Quê biển” tập trung khắc họa cuộc sống lao động vất vả nhưng kiên cường của người dân miền biển, từ đó làm nổi bật vẻ đẹp của con người quê hương. Còn “Về làng” thiên về dòng cảm xúc hoài niệm, nhớ thương của người con xa quê đối với những kỉ niệm tuổi thơ và cảnh sắc làng quê yên bình.

Qua hai bài thơ, người đọc càng thêm hiểu rằng quê hương luôn giữ vị trí đặc biệt trong trái tim mỗi con người. Dù đi đâu, con người vẫn luôn hướng về nơi chôn nhau cắt rốn bằng tất cả tình yêu thương và sự gắn bó sâu sắc.

âu 1. Xác định thể thơ của bài thơ trên.

• Trả lời: Thể thơ Tự do. (Số chữ trong các dòng thơ không bằng nhau, nhịp điệu linh hoạt theo cảm xúc của tác giả).

Câu 2. Chỉ ra những phương thức biểu đạt được sử dụng trong bài thơ.

• Trả lời: Các phương thức biểu đạt chính bao gồm: Biểu cảm (chủ đạo), kết hợp với Miêu tả (hình ảnh người đàn bà, người đàn ông, con cá...) và Tự sự (kể về sự nối tiếp của các thế hệ).

Câu 3. Việc lặp lại hai lần dòng thơ "Đã năm năm, mười lăm năm, ba mươi năm và nửa đời tôi thấy" có tác dụng gì?

• Tạo nhịp điệu: Tạo nên một điệp khúc trầm buồn, da diết cho bài thơ.

• Nhấn mạnh sự ám ảnh của thời gian: Cho thấy công việc gánh nước và cuộc sống nhọc nhằn này không phải là nhất thời mà đã kéo dài dằng dặc, xuyên suốt từ quá khứ đến hiện tại.

• Khẳng định sự quan sát sâu sắc: Thể hiện cái nhìn thấu cảm, gắn bó và sự xót xa của nhân vật "tôi" đối với số phận những người phụ nữ quê hương qua nhiều thập kỷ.

Câu 4. Phát biểu đề tài và chủ đề của bài thơ.

• Đề tài: Người phụ nữ và cuộc sống lao động ở làng quê Việt Nam.

• Chủ đề: Bài thơ thể hiện sự thấu cảm trước cuộc đời nhọc nhằn, lam lũ của người phụ nữ nông thôn (biểu tượng là hình ảnh gánh nước sông). Đồng thời, tác giả phản ánh sự lặp lại của những kiếp đời nghèo khó, quanh quẩn và sự đối lập giữa những lo toan thực tế của người phụ nữ với những "cơn mơ" xa vời, vô định của người đàn ông.

Câu 5. Bài thơ này gợi cho em những suy nghĩ gì?

Học sinh có thể trình bày theo cảm nhận cá nhân, dưới đây là một vài hướng gợi ý:

• Sự biết ơn và thấu hiểu: Cảm thấy trân trọng và biết ơn những người bà, người mẹ đã hy sinh cả cuộc đời, chịu đựng gian khổ (hình ảnh "ngón chân xương xẩu", "đòn gánh bé bỏng") để nuôi dạy con cái nên người.

• Nỗi xót xa trước cái nghèo luẩn quẩn: Suy nghĩ về sự "nối tiếp" của các thế hệ (con gái lại gánh nước, con trai lại vác cần câu) gợi lên nỗi buồn về một nếp sống cũ kỹ, lam lũ chưa tìm được lối thoát.

• Khát vọng thay đổi: Bài thơ thôi thúc mỗi người trẻ cần nỗ lực học tập và hành động để thay đổi số phận, giúp những người phụ nữ thoát khỏi cảnh "gánh nước sông" đầy nhọc nhằn, đưa cuộc sống quê hương phát triển hơn.

Lưu ý: Bài thơ của Nguyễn Quang Thiều rất giàu tính biểu tượng (hình ảnh dòng sông, đòn gánh, mây trắng...), khi làm bài em nên bám sát các chi tiết đối lập để làm nổi bật sự vất vả của người phụ nữ nhé! Chúc em ôn tập tốt.

Câu 1. Xác định thể thơ của bài thơ trên.

• Thể thơ: Thơ tám chữ (mỗi dòng thơ có 8 tiếng).

Câu 2. Nhận xét về nhịp thơ của bài thơ.

• Nhịp thơ: Bài thơ sử dụng nhịp điệu linh hoạt, chủ yếu là nhịp 3/5 hoặc 4/4.

• Nhận xét: Nhịp thơ chậm rãi, trầm buồn và có phần ưu tư. Cách ngắt nhịp này góp phần thể hiện sự day dứt, trăn trở của nhân vật trữ tình về sự bất cân xứng và những nỗi đau trong tình yêu.

Câu 3. Phát biểu đề tài, chủ đề của bài thơ.

• Đề tài: Tình yêu lứa đôi.

• Chủ đề: Sự hy sinh, nỗi cô đơn và những hụt hẫng, đau khổ trong tình yêu khi không nhận được sự đền đáp tương xứng. Bài thơ khẳng định tình yêu không chỉ có hạnh phúc mà còn là sự tự nguyện "chết ở trong lòng".

Câu 4. Phân tích ý nghĩa của một hình ảnh tượng trưng mà em thấy ấn tượng.

Bạn có thể chọn hình ảnh "sa mạc cô liêu" hoặc "sợi dây vấn vít".

• Gợi ý hình ảnh "Sa mạc cô liêu":

• Ý nghĩa: Đây là hình ảnh tượng trưng cho sự trống trải, đơn độc và khô cằn trong tâm hồn con người khi thiếu vắng tình yêu hoặc yêu mà không được đáp lại. Nó cực tả nỗi cô đơn tuyệt đối của cái tôi cá nhân giữa cuộc đời rộng lớn nhưng thiếu sự đồng cảm.

• Gợi ý hình ảnh "Sợi dây vấn vít":

• Ý nghĩa: Tượng trưng cho sự ràng buộc, gắn kết tự nhiên và mãnh liệt của tình ái. Dù tình yêu mang lại đau khổ ("chết ở trong lòng"), nhưng nó vẫn có sức mạnh níu kéo, khiến con người ta không thể dứt bỏ.

Câu 5. Văn bản gợi cho em những cảm nhận và suy nghĩ gì?

Câu này cho phép bạn trả lời tự do, tuy nhiên cần bám sát tinh thần tác phẩm:

• Cảm nhận: Thấy được sự nhạy cảm, mãnh liệt và cả những nỗi đau thầm kín trong tâm hồn thi sĩ Xuân Diệu. Bài thơ mang đến một cái nhìn chân thực, không tô hồng về tình yêu: yêu là cho đi mà không mong nhận lại, là sự chấp nhận tổn thương.

• Suy nghĩ: Tình yêu là một cung bậc cảm xúc thiêng liêng nhưng cũng đầy phức tạp. Nó đòi hỏi con người phải có lòng can đảm để đối mặt với nỗi buồn và sự cô độc. Qua đó, ta càng thêm trân trọng những giây phút hạnh phúc và sự chân thành trong các mối quan hệ.

Câu 1. Xác định thể thơ của bài thơ trên.

• Thể thơ: Thơ tám chữ (mỗi dòng thơ có 8 tiếng).

Câu 2. Nhận xét về nhịp thơ của bài thơ.

• Nhịp thơ: Bài thơ sử dụng nhịp điệu linh hoạt, chủ yếu là nhịp 3/5 hoặc 4/4.

• Nhận xét: Nhịp thơ chậm rãi, trầm buồn và có phần ưu tư. Cách ngắt nhịp này góp phần thể hiện sự day dứt, trăn trở của nhân vật trữ tình về sự bất cân xứng và những nỗi đau trong tình yêu.

Câu 3. Phát biểu đề tài, chủ đề của bài thơ.

• Đề tài: Tình yêu lứa đôi.

• Chủ đề: Sự hy sinh, nỗi cô đơn và những hụt hẫng, đau khổ trong tình yêu khi không nhận được sự đền đáp tương xứng. Bài thơ khẳng định tình yêu không chỉ có hạnh phúc mà còn là sự tự nguyện "chết ở trong lòng".

Câu 4. Phân tích ý nghĩa của một hình ảnh tượng trưng mà em thấy ấn tượng.

Bạn có thể chọn hình ảnh "sa mạc cô liêu" hoặc "sợi dây vấn vít".

• Gợi ý hình ảnh "Sa mạc cô liêu":

• Ý nghĩa: Đây là hình ảnh tượng trưng cho sự trống trải, đơn độc và khô cằn trong tâm hồn con người khi thiếu vắng tình yêu hoặc yêu mà không được đáp lại. Nó cực tả nỗi cô đơn tuyệt đối của cái tôi cá nhân giữa cuộc đời rộng lớn nhưng thiếu sự đồng cảm.

• Gợi ý hình ảnh "Sợi dây vấn vít":

• Ý nghĩa: Tượng trưng cho sự ràng buộc, gắn kết tự nhiên và mãnh liệt của tình ái. Dù tình yêu mang lại đau khổ ("chết ở trong lòng"), nhưng nó vẫn có sức mạnh níu kéo, khiến con người ta không thể dứt bỏ.

Câu 5. Văn bản gợi cho em những cảm nhận và suy nghĩ gì?

Câu này cho phép bạn trả lời tự do, tuy nhiên cần bám sát tinh thần tác phẩm:

• Cảm nhận: Thấy được sự nhạy cảm, mãnh liệt và cả những nỗi đau thầm kín trong tâm hồn thi sĩ Xuân Diệu. Bài thơ mang đến một cái nhìn chân thực, không tô hồng về tình yêu: yêu là cho đi mà không mong nhận lại, là sự chấp nhận tổn thương.

• Suy nghĩ: Tình yêu là một cung bậc cảm xúc thiêng liêng nhưng cũng đầy phức tạp. Nó đòi hỏi con người phải có lòng can đảm để đối mặt với nỗi buồn và sự cô độc. Qua đó, ta càng thêm trân trọng những giây phút hạnh phúc và sự chân thành trong các mối quan hệ.

âu 1: Suy nghĩ về việc bảo tồn di tích lịch sử của dân tộc (Khoảng 200 chữ)

Di tích lịch sử không chỉ là những công trình cũ kỹ mà là "nhân chứng" sống động, lưu giữ linh hồn và bản sắc văn hóa của một dân tộc qua bao thế hệ. Trong bối cảnh hiện đại hóa, việc bảo tồn các di tích này trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Bảo tồn không đơn thuần là giữ gìn những viên gạch, mảng tường, mà là bảo vệ những giá trị tinh thần, lòng tự tôn dân tộc và bài học kinh nghiệm của cha ông. Thực tế hiện nay, nhiều di tích đang bị xuống cấp do thời gian hoặc bị xâm hại bởi chính bàn tay con người thông qua việc du lịch thiếu ý thức hay trùng tu sai lệch. Để gìn giữ "cuốn sử xanh" này, mỗi cá nhân cần nâng cao ý thức, bắt đầu từ những việc nhỏ như không xả rác, không viết vẽ bậy khi đi tham quan. Đồng thời, nhà nước cần có những biện pháp kỹ thuật và pháp lý nghiêm ngặt để di tích vừa được bảo vệ, vừa trở thành nguồn lực phát triển bền vững. Bảo tồn di tích chính là cách chúng ta tri ân quá khứ và đặt nền móng vững chắc cho tương lai.

Câu 2: Phân tích bài thơ "Đồng dao cho người lớn" của Nguyễn Trọng Tạo (Khoảng 600 chữ)

1. Mở bài

• Giới thiệu tác giả Nguyễn Trọng Tạo: Một nghệ sĩ đa tài, hồn thơ vừa hào hoa vừa đậm chất suy tư.

• Giới thiệu bài thơ "Đồng dao cho người lớn": Một tác phẩm độc đáo mượn hình thức đồng dao trẻ con để nói lên những chiêm nghiệm sâu sắc, đầy trăn trở về cuộc đời và nhân sinh.

2. Thân bài

a. Về nội dung: Những nghịch lý của cuộc đời

Bài thơ mở ra một thế giới đầy rẫy những sự đối lập và nghịch lý, phản chiếu sự đa diện của cuộc sống hiện đại:

• Sự sống và cái chết: "có cánh rừng chết vẫn xanh trong tôi / có con người sống mà như qua đời". Tác giả nhấn mạnh rằng giá trị của sự sống không nằm ở sự tồn tại sinh học mà ở tâm hồn và sức sống bên trong.

• Sự hoán đổi giá trị: Những câu trả lời biến thành câu hỏi, những giá trị đạo đức bị lung lay (ngoại tình ngỡ là tiệc cưới), sự cô độc giữa đám đông (có cả đất trời mà không nhà cửa).

• Nỗi buồn và niềm vui: Cuộc đời là một bảng màu pha trộn giữa "vui nho nhỏ" và "buồn mênh mông". Đó là thực tế mà bất kỳ người lớn nào cũng phải đối mặt khi bước qua ngưỡng cửa ngây thơ.

b. Về nghệ thuật: Hình thức đồng dao và ngôn ngữ thi ca

• Thể thơ đồng dao: Việc sử dụng nhịp điệu nhanh, mạnh, lặp lại cấu trúc "có..." tạo nên một tiết tấu quen thuộc như trò chơi trẻ con. Tuy nhiên, nội dung lại dành cho "người lớn", tạo nên một sự tương phản (irony) đầy chủ ý, khiến người đọc phải giật mình suy ngẫm.

• Biện pháp tu từ Điệp ngữ: Từ "có", "mà" được lặp lại liên tục không chỉ tạo nhạc điệu mà còn như một sự liệt kê những sự thật hiển nhiên nhưng đau đớn của cuộc đời.

• Hình ảnh ẩn dụ: "ông trăng tròn nào phải mâm xôi" – lời nhắc nhở hãy nhìn đời bằng thực tế thoát khỏi những ảo mộng ngây thơ. Kết thúc bài thơ với hình ảnh "cái chớp mắt đã nghìn năm trôi" gợi lên sự hữu hạn của đời người trước sự vô hạn của thời gian.

c. Thông điệp và ý nghĩa

• Bài thơ là lời nhắc nhở con người hãy sống tỉnh táo, biết chấp nhận những nghịch lý và biến động của cuộc đời nhưng vẫn giữ lấy bản chất tốt đẹp (thuyền vẫn sông, xanh vẫn cỏ).

• Khuyên con người cần có sự thấu cảm (có thương, có nhớ, có khóc, có cười) để tâm hồn không bị chai sạn trước thời gian.

3. Kết bài

• Khẳng định giá trị của bài thơ: Một tác phẩm mang tính triết lý sâu sắc, ghi dấu ấn riêng biệt của Nguyễn Trọng Tạo.

• Cảm xúc cá nhân: Bài thơ giúp người đọc biết trân trọng hiện tại và có cái nhìn bao dung hơn với những va vấp của cuộc đời.

Câu 1. Văn bản trên thuộc kiểu văn bản nào?

Văn bản trên thuộc kiểu văn bản thông tin. Cụ thể hơn, đây là một bài báo tổng hợp cung cấp các kiến thức, sự thật khách quan về một di tích lịch sử.

Câu 2. Đối tượng thông tin được đề cập đến trong văn bản là gì?

Đối tượng thông tin chính là Vạn Lý Trường Thành (Trung Quốc) – bao gồm lịch sử hình thành, quy mô kiến trúc, các sự thật thú vị và tình trạng bảo tồn của công trình này.

Câu 3. Những dữ liệu mà tác giả đưa ra trong văn bản là dữ liệu sơ cấp hay thứ cấp? Chỉ ra một ví dụ để chứng minh.

• Loại dữ liệu: Phần lớn là dữ liệu thứ cấp.

• Chứng minh: Tác giả không trực tiếp đo đạc hay thực hiện nghiên cứu gốc mà tổng hợp thông tin từ các nguồn khác nhau.

• Ví dụ: "Theo Travel China Guide, Vạn Lý Trường Thành đang 'biến mất dần theo năm tháng'" hoặc "Theo Daily mail, tổng chiều dài của Vạn Lý Trường Thành... là 21.196,18 km". Việc trích dẫn lại từ các tổ chức, trang tin khác là đặc điểm của dữ liệu thứ cấp.

Câu 4. Chỉ ra và nêu tác dụng của việc sử dụng phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ trong văn bản.

• Phương tiện phi ngôn ngữ: Hình ảnh minh họa về Vạn Lý Trường Thành (chụp từ trên cao, thấy rõ các đoạn tường thành và pháo đài).

• Tác dụng:

• Giúp người đọc dễ dàng hình dung cụ thể, sinh động về quy mô và vẻ đẹp hùng vĩ của công trình.

• Bổ trợ cho thông tin chữ viết, làm cho văn bản bớt khô khan và tăng tính thuyết phục, chân thực.

• Thu hút sự chú ý của người đọc ngay từ cái nhìn đầu tiên.

Câu 5. Văn bản gợi cho em suy nghĩ gì về đối tượng thông tin?

Văn bản gợi lên nhiều suy nghĩ sâu sắc:

• Sự khâm phục: Ngưỡng mộ trí tuệ và sức lao động bền bỉ của người xưa (từ việc dùng gạo nếp làm vữa đến việc xây dựng công trình dài hàng chục ngàn cây số hoàn toàn bằng sức người).

• Sự trân trọng lịch sử: Vạn Lý Trường Thành không chỉ là một bức tường, mà là một "chứng nhân" lịch sử mang trên mình cả những vết đạn pháo và những câu chuyện về thân phận con người (tù nhân, binh lính).

• Ý thức bảo tồn: Cảm thấy lo lắng và có trách nhiệm hơn trước thông tin công trình đang dần "biến mất" do tác động của tự nhiên và con người, từ đó thấy được tầm quan trọng của việc bảo vệ di sản văn hóa thế giới.

Câu 1 (khoảng 200 chữ):

Nhân vật lão Goriot trong đoạn trích hiện lên là hình ảnh một người cha có tình yêu thương con vô cùng sâu sắc nhưng cũng mang số phận vô cùng bi kịch. Trong những giây phút cuối đời, lão vẫn luôn nhắc đến và khao khát được gặp các con gái của mình. Dù các con đã vô tâm, ích kỉ, bỏ mặc cha trong cảnh nghèo khổ và bệnh tật, lão Goriot vẫn không ngừng yêu thương và bênh vực họ. Những lời nói đầy đau đớn như vừa trách móc vừa tha thiết mong được gặp con đã bộc lộ nỗi cô đơn, tuyệt vọng của một người cha bị chính những đứa con mình yêu thương bỏ rơi. Tuy vậy, tình yêu của lão dành cho các con vẫn không hề vơi đi, thậm chí còn trở nên mãnh liệt hơn trong giây phút cận kề cái chết. Hình ảnh lão Goriot khiến người đọc vô cùng xúc động và thương cảm. Qua nhân vật này, tác giả đã khắc họa sâu sắc bi kịch của tình phụ tử trong xã hội, đồng thời lên án sự ích kỉ, vô tâm của con người khi chạy theo danh lợi mà quên đi tình cảm gia đình thiêng liêng.

Câu 2 (khoảng 600 chữ):

Trong cuộc sống, gia đình luôn là nơi gắn kết yêu thương giữa cha mẹ và con cái. Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại ngày nay, khoảng cách giữa cha mẹ và con cái đang ngày càng lớn dần, trở thành một vấn đề đáng suy ngẫm.

Trước hết, sự xa cách giữa cha mẹ và con cái có thể hiểu là sự thiếu thấu hiểu, ít chia sẻ và ít quan tâm lẫn nhau trong đời sống gia đình. Nhiều người sống chung một mái nhà nhưng lại ít trò chuyện, ít tâm sự, mỗi người dường như sống trong thế giới riêng của mình. Điều này khiến tình cảm gia đình dần trở nên lạnh nhạt.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này. Một phần do nhịp sống hiện đại quá bận rộn. Cha mẹ phải lo công việc, mưu sinh nên ít có thời gian quan tâm, trò chuyện với con cái. Trong khi đó, con cái cũng bị cuốn vào việc học tập, bạn bè và các thiết bị công nghệ như điện thoại, mạng xã hội. Chính những điều đó khiến khoảng cách giữa các thế hệ ngày càng lớn hơn. Bên cạnh đó, sự khác biệt về suy nghĩ, lối sống và quan điểm giữa cha mẹ và con cái cũng khiến hai bên khó thấu hiểu nhau.

Sự xa cách này có thể gây ra nhiều hậu quả đáng tiếc. Khi không được chia sẻ và quan tâm đúng mức, con cái có thể cảm thấy cô đơn, dễ tìm kiếm sự đồng cảm từ bên ngoài. Điều này đôi khi dẫn đến những suy nghĩ lệch lạc hoặc những hành vi tiêu cực. Đồng thời, cha mẹ cũng cảm thấy buồn bã, hụt hẫng khi con cái ngày càng xa cách, không còn gần gũi như trước. Nếu tình trạng này kéo dài, tình cảm gia đình – vốn là nền tảng quan trọng của mỗi con người – sẽ dần bị suy giảm.

Để khắc phục tình trạng này, mỗi thành viên trong gia đình cần có ý thức vun đắp tình cảm gia đình. Cha mẹ nên dành nhiều thời gian quan tâm, lắng nghe và chia sẻ với con cái nhiều hơn. Đồng thời, cha mẹ cũng cần tôn trọng suy nghĩ, cảm xúc của con, tạo cho con cảm giác được thấu hiểu và tin tưởng. Về phía con cái, cần biết trân trọng tình yêu thương và sự hi sinh của cha mẹ, chủ động trò chuyện, chia sẻ và quan tâm đến cha mẹ nhiều hơn. Những hành động nhỏ như hỏi thăm, giúp đỡ việc nhà hay dành thời gian trò chuyện cùng nhau cũng có thể giúp gắn kết tình cảm gia đình.

Gia đình luôn là nơi bình yên và ấm áp nhất đối với mỗi con người. Vì vậy, mỗi người cần biết giữ gìn và vun đắp tình cảm giữa cha mẹ và con cái để mái ấm gia đình luôn tràn đầy yêu thương và sự thấu hiểu.